Канизак гуфт : овардаанд ки дар ъҳўди мозӣу айёми ғобр , подшоҳӣ бӯдааст оламу одил , мқблу мФзл ва ӯро фарзандӣ буд ба рзонти ақли мазкӯр ва ба шуҷоати зоти мавсуф . Ҷамол ӯ сари дафтари ҳасану хӯбӣу мақол ӯ феҳристи шодӣу хуррамӣ . Рӯзӣ ки ҷаҳон , ҷомаи ҷамол нав карда буду ҳалаи камоли пӯшида , аз падари дастурии хост ва гуфт : диламро ба тамошои саҳро назарӣасту ҷонамро ба мутолиаи риёзи илтифотӣ ки рӯзгори баҳору ҳангоми дашт ва марғзораст .
کنیزک گفت: آوردهاند که در عهود ماضی و ایام غابر، پادشاهی بوده است عالم و عادل، مقبل و مفضل و او را فرزندی بود به رزانت عقل مذکور و به شجاعت ذات موصوف. جمال او سر دفتر حسن و خوبی و مقال او فهرست شادی و خرمی. روزی که جهان، جامه جمال نو کرده بود و حله کمال پوشیده، از پدر دستوری خواست و گفت: دلم را به تماشای صحرا نظری است و جانم را به مطالعه ریاض التفاتی که روزگار بهار و هنگام دشت و مرغزار است.
Фтбсми алнирўзи иўқзи боландӣ
فتبسم النیروز یوقظ بالندی
Вирди алрёзи ман алнъоси алФотр
ورد الریاض من النعاس الفاتر
Ва конҳо инҳли ани Қатари алҳё
و کانها ینهل عن قطر الحیا
Фӣҳо сғори аллўлўи алмтноср
فیها صغار اللولو المتناثر
Ҳангоми сайд кардану айёми шароб хӯрданаст ки дасти нассоҷи табиат дар тарози хонаи рӯзгор , аз барои арӯси навбаҳор , дебои ҳафт ранг май бофаду хайёти даҳр ба миқрози дурахшу хити мтр , ҳалаи млўну радои мунаққаш май тарозад .
هنگام صید کردن و ایام شراب خوردن است که دست نساج طبیعت در طراز خانه روزگار، از برای عروس نوبهار، دیبای هفت رنگ می بافد و خیاط دهر به مقراض درخش و خیط مطر، حله ملون و ردای منقش می طرازد.
Фконмои қади дбҷти акнофҳо
فکانما قد دبجت اکنافها
Бсбоӣби ман кулу шайъи фахри
بسبائب من کل و شی فاخر
Орост баҳор , кӯйу дарвозаи хеш
آراست بهار، کوی و دروازه خویش
Афканд ба боғу роғ , овозаи хеш
افکند به باغ و راغ، آوازه خویش
Кӯҳсор аз лола , пиёла сохтаст ва аз жола дар вай набед рехта . Насими сабо , аттор гаштасту арсаи бустони Қандаҳор шуда . Чашми наргис , дижам мондаасту зулфи бунафшаи пар хам гашта .
کوهسار از لاله، پیاله ساختست و از ژاله در وی نبید ریخته. نسیم صبا، عطار گشتست و عرصه بستان قندهار شده. چشم نرگس، دژم مانده است و زلف بنفشه پر خم گشته.
Ба боғ рафтам то худ чаҳ ҳол пеш ояд
به باغ رفتم تا خود چه حال پیش آید
Ки боди роҳат пошасту абри лўлўи бор
که باد راحت پاش است و ابر لولو بار
Ба сабза гуфтам : ҷовиди зиндаи бодӣ , гуфт
به سبزه گفتم: جاوید زنده بادی، گفت
Се моҳ беш нмонм , биомузадами пор
سه ماه بیش نمانم، بیاموزدم پار
Ба лола гуфтам : чун дили фигори гаштӣ ? гуфт
به لاله گفتم: چون دل فگار گشتی؟ گفت
Дилам ба сони дили ту з хона рафт фигор
دلم به سان دل تو ز خانه رفت فگار
Суол кардам гулро ки бар ки май хндӣ ?
سوال کردم گل را که بر که می خندی؟
Ҷавоб дод ки бар ошиқон бе динор
جواب داد که بر عاشقان بی دینار
Ба чашм наргис гуфтам : чаро пари обӣ ? гуфт
به چشم نرگس گفتم: چرا پر آبی؟ گفت
Дар офтоби самани бнгристм бисёр
در آفتاب سمن بنگریستم بسیار
Забон сӯсан гуфтам сухан нагӯяд , гуфт
زبان سوسن گفتم سخن نگوید، گفت
Санои хусрав бисёр бахш кам пиндор
ثنای خسرو بسیار بخش کم پندار
Ҳар киштӣ , биҳиштӣ ва ҳар ҷӯйборӣ , Қандаҳорӣ . Вақт онаст ки ба самоъи булбул , булбула нӯшему ҳангоми он ки бар рӯй гул , мл ошомем ва навой хусравоне аз нағмаи аўтору ағонӣ самоъ кунему шароби арғавонӣ аз ҷоми Комронӣ нӯш кунем .
هر کشتی، بهشتی و هر جویباری، قندهاری. وقت آنست که به سماع بلبل، بلبله نوشیم و هنگام آن که بر روی گل، مل آشامیم و نوای خسروانی از نغمه اوتار و اغانی سماع کنیم و شراب ارغوانی از جام کامرانی نوش کنیم.
?иламтар анфоси алнсими зъоӣФо
الم تر انفاس النسیم ضعائفا
Мрозоу аҷФони алсҳоби зўорФо
مراضا و اجفان السحاب ذوارفا
Иҳкни лоътоФи алрбӣу ҷиўбҳо
یحکن لاعطاف الربی و جیوبها
Ғлоӣлу шайъи мбҳҷу мторФо
غلائل و شی مبهج و مطارفا
Тзни сўоқиҳои сбоӣки Фзаҳ
تظن سواقیها سبائک فضه
Тсилу асёФои тсли мроҳФо
تسیل و اسیافا تسل مراهفا
Ва тҳсби лаҳни алъндлиби мзоҳро
و تحسب لحن العندلیب مزاهرا
Трну тғриди алҳзори мъозФо
ترن و تغرید الهزار معازفا
Азои ръти алъФри алшқоӣқи хлтҳо
اذا رعت العفر الشقائق خلتها
Абориқи болроҳи алшмўли рўоъФо
اباریق بالراح الشمول رواعفا
Тавонгарӣу ҷавонӣу ишқу буии баҳор
توانگری و جوانی و عشق و بوی بهار
Шаробу сабзау оби равон ва рӯй нигор
شراب و سبزه و آب روان و روی نگار
Хушаст хосса касеро ки башнавад ба сабӯҳ
خوش است خاصه کسی را که بشنود به صبوح
зи чанг , захмаи зеру зи авд , нолаи зор
ز چنگ، زخمه زیر و ز عود، ناله زار
Шароби хоҳ ва дигар бораи ъушрат аз сари гир
شراب خواه و دگر باره عشرت از سر گیر
Ки боғи тозагӣ аз сар гирифт дигари бор
که باغ تازگی از سر گرفت دیگر بار
Гирифт лола ба сад меҳр , сабзаро дар бар
گرفت لاله به صد مهر، سبزه را در بر
Гирифт сабза ба сад ишқ , лоларо ба канор
گرفت سبزه به صد عشق، لاله را به کنار
Шоҳи писарро дастурӣ доду дастури хешро дар суҳбату хизмат ӯ бФрстод то муроқибати аҳвол ӯ намояду муҳофизати ҷониби азиз ӯро ба воҷибӣ риоят кунад . Забони айём ба таъаҷҷуб мегуфт :
شاه پسر را دستوری داد و دستور خویش را در صحبت و خدمت او بفرستاد تا مراقبت احوال او نماید و محافظت جانب عزیز او را به واجبی رعایت کند. زبان ایام به تعجب می گفت:
Бо ту чаҳ кунад рақиби торикат
با تو چه کند رقیب تاریکت
Бас нест рақиби ту , зёии ту ?
بس نیست رقیب تو، ضیای تو؟
Муддатӣ шикор карданду рӯзӣ чанд шароб хӯрданд . Рӯзӣ дар асноءи кару фару гиру дор , миёни марғзор , гӯри харии бғоити некӯ ба шаклу ҳайату сӯрату сифат , аз пеши шоҳзодаи бхост . Шоҳзодаи мураккаб бар ангехту гӯрихар аз пеш ӯ бигурехт . Рӯй дар биёбони ниҳод . Шоҳзодаи Аннан ба мураккаб дод ва ба таъҷил меронад . Ҳар чанд бар асар гӯрихар бишитофт , гирд ӯро ду асба дар наёфт . Дар асноءи он ҳол , дар миёни биёбони бнгрист , канизакӣ дид , бо ҷамол , зебо рӯй , анбари мӯӣ , хуршеди дидор , Кебеки рафтор , каши хиром , сими андом . Бо худ гуфт :
مدتی شکار کردند و روزی چند شراب خوردند. روزی در اثناء کر و فر و گیر و دار، میان مرغزار، گور خری بغایت نیکو به شکل و هیات و صورت و صفت، از پیش شاهزاده بخاست. شاهزاده مرکب بر انگیخت و گورخر از پیش او بگریخت. روی در بیابان نهاد. شاهزاده عنان به مرکب داد و به تعجیل می راند. هر چند بر اثر گورخر بشتافت، گرد او را دو اسبه در نیافت. در اثناء آن حال، در میان بیابان بنگریست، کنیزکی دید، با جمال، زیبا روی، عنبر موی، خورشید دیدار، کبک رفتار، کش خرام، سیم اندام. با خود گفت:
Инки май байнам ба бедорӣаст ё раб ё ба хоб
اینکه می بینم به بیداریست یا رب یا به خواب
Хештанро дар чунин неъмат , пас аз чандини азоб
خویشتن را در چنین نعمت، پس از چندین عذاب
Магари Зуҳра аз осмон ба замин омадааст ё моҳ аз афлоки қасд хок кардааст ?
مگر زهره از آسمان به زمین آمده است یا ماه از افلاک قصد خاک کرده است؟
ё мқблои колқмр , анати ҷамоли албшр
یا مقبلا کالقمر، انت جمال البشر
Мо алҳсни алоллбсру анати нури албср
ما الحسن الاللبصر و انت نور البصر
Асб наздик ронад ва ба таъаҷҷуб гуфт :
اسب نزدیک راند و به تعجب گفت:
Ҳўрои магари зи равза ризвон гурехтӣ ?
حورا مگر ز روضه رضوان گریختی؟
Нурои магари зи хайма хоқон гурехтӣ ?
نورا مگر ز خیمه خاقان گریختی؟
ё зиндаи гашти бози сулаймони подшоҳ ?
یا زنده گشت باز سلیمان پادشاه؟
Ту чун парии зи пеш сулаймон гурехтӣ
تو چون پری ز پیش سلیمان گریختی
Моҳ бар осмон буду ҳур дар ҷинон , ту дарин биёбон чаҳ мекунӣ ? канизак гуфт : рӯзӣ аз болои кӯшк , назар мекардам , ҳасан рӯйу шакли мӯӣ туро дидам ки офтоб аз нури рухсорат хаҷал шуду моҳ дар ғайрати ҷамолат , пой дар гул бимонад . Буии мӯят ба ноф оҳӯ расед , хӯн шуду хӯни дили ман аз роҳи дида берун омад , акси рӯят бар вай афтод , лаъли гашт . Ҷамоли ту соиқу ҷозиб ман шуд ва чун ҷавҳари миғнотиси дили маро ба худ кашид . Чун коҳи сӯии каҳрабо ва чун булбули сӯии гул равон шудаму қадам дар роҳи ниҳодам ва рӯй ба каъба висол оварадам .
ماه بر آسمان بود و حور در جنان، تو درین بیابان چه می کنی؟ کنیزک گفت: روزی از بالای کوشک، نظر می کردم، حسن روی و شکل موی ترا دیدم که آفتاب از نور رخسارت خجل شد و ماه در غیرت جمالت، پای در گل بماند. بوی مویت به ناف آهو رسید، خون شد و خون دل من از راه دیده بیرون آمد، عکس رویت بر وی افتاد، لعل گشت. جمال تو سایق و جاذب من شد و چون جوهر مغناطیس دل مرا به خود کشید. چون کاه سوی کهربا و چون بلبل سوی گل روان شدم و قدم در راه نهادم و روی به کعبه وصال آوردم.
То дил ба сари зулфи ту чун гӯии ниҳодам
تا دل به سر زلف تو چون گوی نهادم
Чун гӯии қадам дар так ва дар пўии ниҳодам
چون گوی قدم در تک و در پوی نهادم
Агар ба всоқи банда нишот фармое , дидаи наъли мураккаби туро мФрш кунаму ҷони дршшдри ишқи ту чун муҳра дар бозам . Пеш аз онкии рӯзгори бади аҳдро хабар шавад , дарин ҳазимат , ин фурсати ғанимати шимурам .
اگر به وثاق بنده نشاط فرمایی، دیده نعل مرکب ترا مفرش کنم و جان درششدر عشق تو چون مهره در بازم. پیش از آنکه روزگار بد عهد را خبر شود، درین هزیمت، این فرصت غنیمت شمرم.
Бошад насими васли ту бар мо гузар кунад
باشد نسیم وصل تو بر ما گذر کند
Чашмати дамӣ ба сӯии дили мо назар кунад
چشمت دمی به سوی دل ما نظر کند
Шоҳзода чун ин калимот бишуниду ҷамоли канизак мушоҳида кард , шаҳвати доъӣ ва наҳиммат боис , Аннан самандаш бигирифту ишқи дилбар ба домани дили мустамандаш дар овехт . Бо худ гуфт : ин сайдро қайд бояд кард ки ҳангоми фурсат чун шаби висоли нопойдори сет ва чун ҷамоли хаёлгузорону алФрси тмри мари алсҳоб . Чун ишқро марҳабо задӣ , ҳаводисро толи бақо бояд зад .
شاهزاده چون این کلمات بشنید و جمال کنیزک مشاهده کرد، شهوت داعی و نهمت باعث، عنان سمندش بگرفت و عشق دلبر به دامن دل مستمندش در آویخت. با خود گفت: این صید را قید باید کرد که هنگام فرصت چون شب وصال ناپایدار ست و چون جمال خیال گذاران و الفرص تمر مر السحاب. چون عشق را مرحبا زدی، حوادث را طال بقا باید زد.
эй дили манишин ки карт афтод
ای دل منشین که کارت افتاد
Ишқӣ на ба ихтиёрат афтод
عشقی نه به اختیارت افتاد
Шоҳзода бо худ гуфт : қасд гӯр кардам , ҳур ёфтам . То устоди ишқ дар мактаби айём чаҳ сурат талқин кунаду соқии рӯзгор чаҳ талху ширин бар каф наад . Мутаҳайир то аз ҷоми рӯзгор чаҳ софӣу дард мебояд нӯшеду мутафаккир то аз ғами дилдор чаҳ атласу барад май бояд пӯшед . Дар ҳангомаи ишқ чаҳ тъўиз мебояд навишт ? ва дар марғзори шавқ чаҳ шнблид май бояд кишт ? хамири ин сухан , фатираст нохостаҳу зулфи ин арӯс , мушаввашаст нопероста . Бо чашмии мунтазиру дилии мутафаккири Аннан ба асб дод ва рӯй дар роҳи ниҳод . Дилдори собиқи қофилау дили ошиқ , соиқи роҳила . Бе хабари азин хабар ки раби шҳўаҳи соъаҳи аўрсти ҳзнои тўило . Дар миёни роҳ ба вайрона Эй расед . Канизак гуфт : лаҳзае таваққуф кун то сокинони ин манзилро аз қудуми ин маҳмили хабарии даҳуму мурғони ин ошиёнаро аз ҳусӯли ин донаи огоҳи гардонам то мақдами азизи шоҳзодаро такаллуфии биҷои оранду ҳузури муборак ӯро тлтФӣ воҷиб доранд .
شاهزاده با خود گفت: قصد گور کردم، حور یافتم. تا استاد عشق در مکتب ایام چه سورت تلقین کند و ساقی روزگار چه تلخ و شیرین بر کف نهد. متحیر تا از جام روزگار چه صافی و درد می باید نوشید و متفکر تا از غم دلدار چه اطلس و برد می باید پوشید. در هنگامه عشق چه تعویذ می باید نوشت؟ و در مرغزار شوق چه شنبلید می باید کشت؟ خمیر این سخن، فطیر است ناخاسته و زلف این عروس، مشوش است ناپیراسته. با چشمی منتظر و دلی متفکر عنان به اسب داد و روی در راه نهاد. دلدار سابق قافله و دل عاشق، سایق راحله. بی خبر ازین خبر که رب شهوه ساعه اورثت حزنا طویلا. در میان راه به ویرانه ای رسید. کنیزک گفت: لحظه ای توقف کن تا ساکنان این منزل را از قدوم این محمل خبری دهم و مرغان این آشیانه را از حصول این دانه آگاه گردانم تا مقدم عزیز شاهزاده را تکلفی بجای آرند و حضور مبارک او را تلطفی واجب دارند.
Ва ано наайн алзиФ ъанд ҳулӯла
و انا نعین الضیف عند حلوله
Ва ори ълинои Авнаи ҳайни ирҳл
و عار علینا عونه حین یرحل
Биё ки ошиқи он рӯйу мӯии ҷаъди тўӣим
بیا که عاشق آن روی و موی جعد توئیم
Сносроӣу дуои гӯии фоли саъди тўӣим
ثناسرای و دعا گوی فال سعد توئیم
Чун шоҳзодаи Аннани мураккаб боз кашид , канизак ба вайрона дар омаду ғӯлонеро ки маскану моўӣ дар он мавзе доштанд , оҳиста гуфт ки омадаму шоҳзода Эй оварадам ки шҳму лаҳм ӯ бғоити нозуку назифу аҷзоу аъзоӣ ӯ азими лазиз ва латиф бошад . Ғӯлоне ки дар он ҷой буданд , бар вай офарин карданд ва гуфтанд : марҳабои бку бмои феълат . Ба таъҷили беруни рӯ ва ӯро истимолати даҳ то нгризду силаҳҳояши бустон то бо мо нёўизд . Шоҳзода ба қӯти ҳиси самъ , муноҷот эшон бишунид . Аз бим бар худ билразед ва дар вақт , Аннани бгрдонид . Канизак аз вайрона берун омад . Шоҳзодаро дид ки асб май тохт . Бар асар ӯ бишитофт ва дар пас асб ӯ ҷуст ва дар фитрок ӯ нишасту сухан дар пайваст ки куҷо май рӯй ва аз суҳбати ман чаро эҳтироз мекунӣ ? шоҳзода гуфт : рафиқии ситеза кор дорам ва ба ҳеҷ навъ аз суҳбат ӯ халос намеёбам . Аз бим ӯ бо ту таваққуфӣ наметавонам кард . Маслиҳати он буд ки наздик ӯ рӯму тҳрии ризоӣ ӯ талаб кунам . Канизак гуфт : рафиқи бадро ба воситаи мол дар ҷувол тавон карду хушунати табъу сӯи халқ ӯро ки заҳри айши ширин буд ба сим , трёқи тавон сохт . Шоҳзода гуфт : ба мол ва манон дар банд амтсол намеояд ки ӯ аз мол , мустағнӣаст . Канизак гуфт : шафиъони муҳтараму аминони муҳаррами ангез то ба тариқи тлтФ , тшФъ дар миёни оранд , бошад ки халосу астхлос рӯй намояд . Шоҳзода гуфт : шафоат дар мавқе қабул намеуфтад . Канизак гуфт : ба қӯти бозуу шавкати лашкару ҳайбати салтанат , аз худ дафъ кун . Шоҳзода гуфт : ба қӯти башарияту ҳиялати инсоният , муқовимат мутасаввир нест . Канизак гуфт : чун сӯрати воқеа чунинаст , даст дар ҳалқаи боби тазаррӯъу зории зан ва аз ҳазрат ва аз ҳазрати рубубияти мадади хоҳ то нусрати илоҳӣу Авни подшоҳӣ ба риояти лутфу анояти карам , шар ӯ мунқатиъ гирданд . Шоҳзодаи об дар дидаи бгрдонид ва дар сар бо олам алосрор гуфт : ё ман иҷиби алмзтри азои дуоау икшФи алсўء . эй қодирӣ ки ба воситаи луоби анкабут , муборизони арабро даст талаб барбастӣ вае қоҳирӣ ки ба захми неши пашшае , дӯд аз дудмони намруд ба осмони расонидӣ . Агар бадарғаи анояту ҳидояти ту аъонт накунад , ғўоиту залолат , дамор аз ман برارد .
چون شاهزاده عنان مرکب باز کشید، کنیزک به ویرانه در آمد و غولانی را که مسکن و ماوی در آن موضع داشتند، آهسته گفت که آمدم و شاهزاده ای آوردم که شحم و لحم او بغایت نازک و نظیف و اجزا و اعضای او عظیم لذیذ و لطیف باشد. غولانی که در آن جای بودند، بر وی آفرین کردند و گفتند: مرحبا بک و بما فعلت. به تعجیل بیرون رو و او را استمالت ده تا نگریزد و سلاحهایش بستان تا با ما نیاویزد. شاهزاده به قوت حس سمع، مناجات ایشان بشنید. از بیم بر خود بلرزید و در وقت، عنان بگردانید. کنیزک از ویرانه بیرون آمد. شاهزاده را دید که اسب می تاخت. بر اثر او بشتافت و در پس اسب او جست و در فتراک او نشست و سخن در پیوست که کجا می روی و از صحبت من چرا احتراز می کنی؟ شاهزاده گفت: رفیقی ستیزه کار دارم و به هیچ نوع از صحبت او خلاص نمی یابم. از بیم او با تو توقفی نمی توانم کرد. مصلحت آن بود که نزدیک او روم و تحری رضای او طلب کنم. کنیزک گفت: رفیق بد را به واسطه مال در جوال توان کرد و خشونت طبع و سو خلق او را که زهر عیش شیرین بود به سیم، تریاق توان ساخت. شاهزاده گفت: به مال و منان در بند امتثال نمی آید که او از مال، مستغنی است. کنیزک گفت: شفیعان محترم و امینان محرم انگیز تا به طریق تلطف، تشفع در میان آرند، باشد که خلاص و استخلاص روی نماید. شاهزاده گفت: شفاعت در موقع قبول نمی افتد. کنیزک گفت: به قوت بازو و شوکت لشکر و هیبت سلطنت، از خود دفع کن. شاهزاده گفت: به قوت بشریت و حیلت انسانیت، مقاومت متصور نیست. کنیزک گفت: چون صورت واقعه چنین است، دست در حلقه باب تضرع و زاری زن و از حضرت و از حضرت ربوبیت مدد خواه تا نصرت الهی و عون پادشاهی به رعایت لطف و عنایت کرم، شر او منقطع گرداند. شاهزاده آب در دیده بگردانید و در سر با عالم الاسرار گفت: یا من یجیب المضطر اذا دعاه و یکشف السوء. ای قادری که به واسطه لعاب عنکبوت، مبارزان عرب را دست طلب بربستی و ای قاهری که به زخم نیش پشه ای، دود از دودمان نمرود به آسمان رسانیدی. اگر بدرقه عنایت و هدایت تو اعانت نکند، غوایت و ضلالت، دمار از من برآرد.
Ба замзаму Арафоту ҳтиму рукну мақом
به زمزم و عرفات و حطیم و رکن و مقام
Ба умрау ҳаҷару Марвау сафо ва манӣ
به عمره و حجر و مروه و صفا و منی
Ба сӯраи сӯраи тавроту сатри сатри збўр
به سوره سوره تورات و سطر سطر زبور
Ба ояти ояти Инҷилу ҳарфи ҳарфи набӣ
به آیت آیت انجیل و حرف حرف نبی
Ба қурби Мӯсои умрон , ба саҷдаи Довӯд
به قرب موسی عمران، به سجده داوود
Ба ихтисоси Муҳамад , ба покии исо
به اختصاص محمد، به پاکی عیسی
Ки маро аз шари ин шайтони мурӣд ки дар пас пушт ман нишастаасту дасти ҳавлу қӯти ман баста , халосӣу мносии диҳӣ . Чун ин муноҷот аз матлаъ ба мақтаи анҷомӣд , канизак ба худ билразеду нигунсор аз асб дар афтод . Шоҳзодаи Аннан ба мураккаб дод ва рӯй ба ободонии ниҳод . Сабои сифат , манозил мебуриду шимоли шакл , мароҳил қатъ мекард .
که مرا از شر این شیطان مرید که در پس پشت من نشسته است و دست حول و قوت من بسته، خلاصی و مناصی دهی. چون این مناجات از مطلع به مقطع انجامید، کنیزک به خود بلرزید و نگونسار از اسب در افتاد. شاهزاده عنان به مرکب داد و روی به آبادانی نهاد. صبا صفت، منازل می برید و شمال شکل، مراحل قطع می کرد.
Ҳаме рафтӣ шитобон дар биёбон
همی رفتی شتابان در بیابان
Ҳаме кардӣ яке манзили ду манзил
همی کردی یکی منزل دو منزل
Биёбоне чунон сард ва чунон саъб
بیابانی چنان سرد و چنان صعب
Казу хориҷ набошад ҳеҷ дохил
کزو خارج نباشد هیچ داخل
зи бодаши хӯни ҳамеи бФсрд дар тан
ز بادش خون همی بفسرد در تن
Ки бодаш дошт табъи заҳри қотил
که بادش داشت طبع زهر قاتل
з ях гашта шимурҳо ҳамчуи симин
ز یخ گشته شمرها همچو سیمین
Тибқҳо бар сари заррини мроҷл
طبقها بر سر زرین مراجل
Ба кирдори сришмҳои моҳӣ
به کردار سریشمهای ماهی
Ҳаме бархест аз шхҳоӣ ӯ гул
همی برخاست از شخهای او گل
Барин сифат , ҳаме рафту худоиро ҳамд ва сано мегуфт . То баъд аз шдоид бисёр ва ?мукуаед бешумор ба муддати даҳ рӯз ба мамлакат падар расед .
برین صفت، همی رفت و خدای را حمد و ثنا می گفت. تا بعد از شداید بسیار و مکاید بی شمار به مدت ده روز به مملکت پدر رسید.
Аз даври замона дар таҳайюр
از دور زمانه در تحیر
Вази офати даҳр дар тафаккур
وز آفت دهر در تفکر
Чун шоҳзода аз назари дастур , мастуру маҳҷӯби гашт ва дар он биёбон бепоён нопадид шуд , дастури гумони барад ки шоҳзода дар биёбон ҳалок шуд . Рӯй бартофт ва ба ҳазрат омад ва чунон тақрир кард ки фарзанди шоҳ бо ширӣ муқобила кард . Шер бирав зафар ёфту вайро бишикаст ва бихӯрад . Шоҳ аз ранҷи фарзанду ҳалок ӯ ҷазаъ ҳо кард ва дар муддати ғайбату фурқат ӯ , рӯзгор дар ҳасрат ва зҷрт мегузошт ва аз сари тҳср ва таассуф мегуфт :
چون شاهزاده از نظر دستور، مستور و محجوب گشت و در آن بیابان بی پایان ناپدید شد، دستور گمان برد که شاهزاده در بیابان هلاک شد. روی برتافت و به حضرت آمد و چنان تقریر کرد که فرزند شاه با شیری مقابله کرد. شیر برو ظفر یافت و وی را بشکست و بخورد. شاه از رنج فرزند و هلاک او جزع ها کرد و در مدت غیبت و فرقت او، روزگار در حسرت و ضجرت می گذاشت و از سر تحسر و تاسف می گفت:
эй сӯсани озодаи куҷои рФтстӣ ?
ای سوسن آزاده کجا رفتستی؟
Комсол ба вақти хеши ншкФтстӣ
کامسال به وقت خویش نشکفتستی
Моно ки турои хоки вадиати пзрФт
مانا که ترا خاک ودیعت پذرفت
эй хок ндонӣ ки чаҳ пзрФтстӣ
ای خاک ندانی که چه پذرفتستی
Шоҳзода чун дар змони саодат ба мақари малику давлат боз раседу дидаро ба ҷамоли ҳумоюни падар ткҳил дод , ончии ҳодис шуда шавад , боз гуфту шикояти вазир тақрир кард . Шоҳ бифармуд то дастурро бурдор карданд ва мунодӣ фармуд ки ин ҷазои он касаст ки дар хизмат вале неъмат , тақсир раво дорад ва навоҳӣ ӯро ба қадари вусъу имкон , ба амтсол истиқбол накунад .
شاهزاده چون در ضمان سعادت به مقر ملک و دولت باز رسید و دیده را به جمال همایون پدر تکحیل داد، آنچه حادث شده شود، باز گفت و شکایت وزیر تقریر کرد. شاه بفرمود تا دستور را بردار کردند و منادی فرمود که این جزای آن کس است که در خدمت ولی نعمت، تقصیر روا دارد و نواهی او را به قدر وسع و امکان، به امتثال استقبال نکند.
?фони алҷрҳи инФри баъди ҳайн
فان الجرح ینفر بعد حین
Азои кони албноءи алии фасод
اذا کان البناء علی فساد
Ва умеди банда ба фазли подшоҳ онаст ки бо дастурони хеш ҳамон кунад ки он подшоҳ кард то дод инсофу антсоФ бар қзити адлу ифоф фармӯда бошад ва агар подшоҳ дод ман надиҳад , ҳақи таъолии зулм раво надорад . « ани аллоҳи лозлми мисқоли заррау ани так ҳасанаи изоъФҳо » . Канизак чун ин муқаддамот тақрир кард , тағайюру таассур аз сар тоза шуд ва бо худ гуфт : « алмалики ақиму лои арҳоми байни алмулуку байни аҳад » . Барои пайванду фарзанд ба тарк сиёсат натавон гуфт ки низоми малику давлат ба интизоми адлу сиёсат мутаъаллиқаст ва мисол дод то писарро сиёсат кунанд . Вазири сеюм чун хабари истеҳлок шоҳзода шунид , кас ба ҷаллод фиристод ки дарин сиёсат тохир кун то ман ба ҳазрати шоҳи рӯму мазаммати таъҷил дар сиёсату Муҳамадати тохиру тонеи бози намоям ва дар ибқоу эҳёии фарзанди шоҳ , тадбири сголму броءти соҳат ӯро дарин тӯҳмат , тақрирӣ кунам .
و امید بنده به فضل پادشاه آن است که با دستوران خویش همان کند که آن پادشاه کرد تا داد انصاف و انتصاف بر قضیت عدل و عفاف فرموده باشد و اگر پادشاه داد من ندهد، حق تعالی ظلم روا ندارد. «ان الله لاظلم مثقال ذره و ان تک حسنه یضاعفها». کنیزک چون این مقدمات تقریر کرد، تغیر و تاثر از سر تازه شد و با خود گفت: «الملک عقیم و لا ارحام بین الملوک و بین احد». برای پیوند و فرزند به ترک سیاست نتوان گفت که نظام ملک و دولت به انتظام عدل و سیاست متعلق است و مثال داد تا پسر را سیاست کنند. وزیر سوم چون خبر استهلاک شاهزاده شنید، کس به جلاد فرستاد که درین سیاست تاخیر کن تا من به حضرت شاه روم و مذمت تعجیل در سیاست و محمدت تاخیر و تانی باز نمایم و در ابقا و احیای فرزند شاه، تدبیر سگالم و براءت ساحت او را درین تهمت، تقریری کنم.