Дастури адли фармои соиб рой гуфт : дар рӯзгори гузаштау айёми рафта , бозаргонӣ буд ки ба неъмату рифоҳат шӯҳратӣ дошт ва ба тмўлу сирвати маърӯфу мазкӯр буд ва дар абвоби ҳросту деҳқонӣу иморату бозаргонӣ , ҳозиқу доно буд ва бар санъати асҳоби зиъти моҳир ва дар мубоширати ишғоли деҳқонии кису қодир . Вақте аз барои масолеҳи маишату риояти асбоби фароғату талаби таҳсили тафарруҷу истироҳату мутолиъоти ъқору зиъту асттлоъи ғарсу зироат мусофиратӣ карду муддатӣ аз барои итмому иҳтимом он бимонад . Зан ӯ он фурсати ғанимати шимурд ва гуфт : « алдҳри Фрсу алои Фғсс » .

دستور عدل فرمای صایب رای گفت: در روزگار گذشته و ایام رفته، بازرگانی بود که به نعمت و رفاهت شهرتی داشت و به تمول و ثروت معروف و مذکور بود و در ابواب حراثت و دهقانی و عمارت و بازرگانی، حاذق و دانا بود و بر صنعت اصحاب ضیعت ماهر و در مباشرت اشغال دهقانی کیس و قادر . وقتی از برای مصالح معیشت و رعایت اسباب فراغت و طلب تحصیل تفرج و استراحت و مطالعات عقار و ضیعت و استطلاع غرس و زراعت مسافرتی کرد و مدتی از برای اتمام و اهتمام آن بماند. زن او آن فرصت غنیمت شمرد و گفت: «الدهر فرص و الا فغصص».

Чун зан дар ҷамоли машҳур буд ва дар афвоҳу алснаҳи мазкӯр , ошиқони ҷамол ӯу толибони висол ӯ бисёр гаштанд ва ҳар як ба қадар макунату ҳасби иститоат ба давлати висолу саодати ҷамол ӯ тақаррубӣ намуданд ва гуфтанд :

چون زن در جمال مشهور بود و در افواه و السنه مذکور، عاشقان جمال او و طالبان وصال او بسیار گشتند و هر یک به قدر مکنت و حسب استطاعت به دولت وصال و سعادت جمال او تقربی نمودند و گفتند:

Бокари алсҳбоءи Фолдҳри Фрс

باکر الصهباء فالدهر فرص

Ва ӯ бо худ мегуфт :

و او با خود می گفت:

Хлолки ?илҷуи Фбизӣу асФрӣ

خلالک الجو فبیضی و اصفری

Шайтони нафаси аммора бо ӯ мегуфт : баҳори ҷавониро ғанимати дор , пеш аз онкии хазони перии гулнори рухсор пажмурда гирданд , анор баӣ гардаду арғавон шнблид шавад . Муҳраи бози рӯзгор , каҳрабои суда бар оризи гули раъноӣ рухсор пароканду Фсоди заъф , нур аз бослиқ босира бигушоеду заъфарон дар скнгбини таскин зиёдат кунаду пеш аз онкии либоси қӣрӣ ба ифлоси перӣ бадал шаваду хуршеди ҷавонӣ дар ҳиҷоби саҳоб баёз монаду ҷамоли давлати ҳаёти пой дар рикоби заволи орад «у алшиби каллаи айб » рӯй аз парда ғайб бинмоед .

شیطان نفس اماره با او می گفت: بهار جوانی را غنیمت دار، پیش از آنکه خزان پیری گلنار رخسار پژمرده گرداند، انار بهی گردد و ارغوان شنبلید شود. مهره باز روزگار، کهربای سوده بر عارض گل رعنای رخسار پراکند و فصاد ضعف، نور از باسلیق باصره بگشاید و زعفران در سکنگبین تسکین زیادت کند و پیش از آنکه لباس قیری به افلاس پیری بدل شود و خورشید جوانی در حجاب سحاب بیاض ماند و جمال دولت حیات پای در رکاب زوال آرد «و الشیب کله عیب» روی از پرده غیب بنماید.

Ва ҳотифи ҳодми аллзот овоз диҳаду табл раҳил бузанд ки зоди риҳлат бар роҳилаи рӯз ва шаб наеду дил аз матоъи дунёу ҳтом ӯ бурдореду гирди сиёҳи мӯёни мгрдид ки ишқи рӯзи перӣ , сармоя бетадбирӣасту шаби висол ба ҳангоми шабоб , перояи рӯзҳои амӣрӣ . Вақт онаст ки :

و هاتف هادم اللذات آواز دهد و طبل رحیل بزند که زاد رحلت بر راحله روز و شب نهید و دل از متاع دنیا و حطام او بردارید و گرد سیاه مویان مگردید که عشق روز پیری، سرمایه بی تدبیری است و شب وصال به هنگام شباب، پیرایه روزهای امیری. وقت آنست که:

Пас ҳиҷоби исмату ниқоби иффат аз пеш барграфт ва ҳар шабӣ аз барои таҳсили лиззату ттииби муошират ба хона маъшӯқ мерафт ва бо худ мегуфт :

پس حجاب عصمت و نقاب عفت از پیش برگرفت و هر شبی از برای تحصیل لذت و تطییب معاشرت به خانه معشوق می رفت و با خود می گفت:

То муддатии барин ҳодиса бигузашту бозаргон аз мутолиаи зиъту муомилау тиҷорати бозгашт ва дар шаҳр ба тарафии номаъҳуд фурӯд омаду асбоби тараб муҳайё гардонид ва бо худ гуфт :

تا مدتی برین حادثه بگذشت و بازرگان از مطالعه ضیعت و معامله و تجارت بازگشت و در شهر به طرفی نامعهود فرود آمد و اسباب طرب مهیا گردانید و با خود گفت:

Пас гандаи перӣ ки ҷавонон бесомон дар таҳти тасарруфу фармон ӯ буданд , талаб кард то аз баҳр ӯ занӣ бо ҷамол ҷӯяд ки шабӣ чанд бо ӯ ба рӯзи орад ва гоҳе чанд ба тамошоу ъушрати бигузорад . Ба иттифоқи гандаи пер аз бтонаҳи хонау хавоси ошиёна ӯ буд ки ӯро қёдт тартиб додӣ . Динорӣ чанд бар даст ӯ ниҳод ва ба талаби зан ҳариф фиристод . Гандаи пери зрбстд ва чун касе аз зан ӯ бо ҷамол тар набӯд , ба хона ӯ рафт ва гуфт : ҷавонии бғоит бо ҷамолу бозаргонӣ бисёр мол омадааст ва мехоҳад ки рӯзӣ чанд дастӣ барҳам занаду чандинӣ зар додаасту ҳуҷра муҳайё карда , зар бигиру биё то турои онҷо барам . Зан дар ҳол бархест ва бо ганда пер бидон мавзе омад . Чун қадам аз дар ҳуҷра дар ниҳод , шавҳари хешро дид . Бедаҳшату ҳайрат фарёд бароварду чанг дар риш мард заду алмстғос эй мусалламин овоз дод ки эй бе вафои нобакор вае бади аҳди бдкрдор , муддатҳо баромад то рафтаеу маро ба дасти ғами супурда ва худ бо моҳрӯён ба тамошоу ъушрати машғӯл шуда .

پس گنده پیری که جوانان بی سامان در تحت تصرف و فرمان او بودند، طلب کرد تا از بهر او زنی با جمال جوید که شبی چند با او به روز آرد و گاهی چند به تماشا و عشرت بگذارد. به اتفاق گنده پیر از بطانه خانه و خواص آشیانه او بود که او را قیادت ترتیب دادی. دیناری چند بر دست او نهاد و به طلب زن حریف فرستاد. گنده پیر زربستد و چون کسی از زن او با جمال تر نبود، به خانه او رفت و گفت: جوانی بغایت با جمال و بازرگانی بسیار مال آمده است و می خواهد که روزی چند دستی برهم زند و چندینی زر داده است و حجره مهیا کرده، زر بگیر و بیا تا ترا آنجا برم. زن در حال برخاست و با گنده پیر بدان موضع آمد. چون قدم از در حجره در نهاد، شوهر خویش را دید. بی دهشت و حیرت فریاد برآورد و چنگ در ریش مرد زد و المستغاث ای مسلمین آواز داد که ای بی وفای نابکار و ای بد عهد بدکردار، مدتها برآمد تا رفته ای و مرا به دست غم سپرده و خود با ماهرویان به تماشا و عشرت مشغول شده.

Марои дил дар интизори ту чу наргиси ҳамаи чашм шуда ва дар трқби қудуми аҷзоу аъзо чу сиснбри ҳама гӯш гашта . Ҷосусон ва манеҳён насб карда то аз куҷо хабар диҳанд . Ту дар танааму роҳат ва ман дар ранҷу машаққату ъноу билети монда . Мард дар дасти зан оҷиз бимонад . Хаҷалу мутаҳайиру музтару мутафаккир чун съўаҳ дар чанги бошаҳу пел аз неши пашшаи халос май ҷуст ва мегуфт :

مرا دل در انتظار تو چو نرگس همه چشم شده و در ترقب قدوم اجزا و اعضا چو سیسنبر همه گوش گشته. جاسوسان و منهیان نصب کرده تا از کجا خبر دهند. تو در تنهم و راحت و من در رنج و مشقت و عنا و بلیت مانده. مرد در دست زن عاجز بماند. خجل و متحیر و مضطر و متفکر چون صعوه در چنگ باشه و پیل از نیش پشه خلاص می جست و می گفت:

То охроломр , ҳамсоягон даромаданд ва бо сад ҳазор шафоату зорӣ сулҳ карданд ки марди зарҳо ба зан диҳад ва ба хонаи барад .

تا آخرالامر، همسایگان درآمدند و با صد هزار شفاعت و زاری صلح کردند که مرد زرها به زن دهد و به خانه برد.

Ин афсона аз баҳр он гуфтам то рои аъло шоҳ аз бдиҳаҳи фикру андозаи ғдри занон ғофил намонад ва ба қавли эшон бар чунин сиёсатии ҳоили иқдом ҷоиз набинад ки тадоруки он мумкин набӯд ва дар дунёу уқбо , млўму мъоқбу мазмум ва мухотаб гардад . Шоҳ чун ин муқаддамот бишунид , мисол дод то шоҳзодаро ба ҳабс баранд .

این افسانه از بهر آن گفتم تا رای اعلی شاه از بدیهه فکر و اندازه غدر زنان غافل نماند و به قول ایشان بر چنین سیاستی هایل اقدام جایز نبیند که تدارک آن ممکن نبود و در دنیا و عقبی، ملوم و معاقب و مذموم و مخاطب گردد. شاه چون این مقدمات بشنید، مثال داد تا شاهزاده را به حبس برند.