Сандбод гуфт : бақои боди шаҳриёри рӯзгору соҳибқирони замонро дар ъзи шомилу саодати комил . Чунин овардаанд ки дар ҳудӯди Кашмӣр подшоҳӣ бӯдааст , оқилу фозил ва ӯро вазирӣ буд ва дар давлат бо ҳурмату имкон ва дар мамлакат бо ҳишмату тамкин . Ба иттифоқи осмонӣу тақдири яздоне ӯро фарзандӣ мутаваллид шуд . Чун аз мҳбти раҳм ба мҳт зуҳӯр омад , подшоҳ ба ҳукми камоли ъотФту вуфӯри шафқат , муқаввимонро фармуд то шакли толеъ ӯ бнгрднд ва ба расади нуҷӯмӣу ҳисоби зиҷу тақвим боз донанду кайфияти аҳволу каммияти умру ибтидоу васат ва интиҳои кор ӯ тааммул кунанд . Мунаҷҷимон ба ҳукм фармон бинишастанд ва дар толеъу ашколи кавокибу мизоҷи табоиъ сухан пайвастанду иртифоъи толеъ ба астрлоби бози диданду дарҷу дақоиқи иртифоъу аўтоду буютоту ҳилоҷи ҷумла дар забт овараданду манозили кавокиби собиту сайёраи аҳкоми қироноту таслисоту трбиъот ҳифз карданд ки ин писари умрӣ тамом ёбад ва ба истиқлолу аҳляти умӯр хатир расад ва дар сини понздаҳи солагӣ , чандини рӯз аз соли фалони гузашта ва аз рӯзи чандини соъати мстўии баромада , далел кунад ки аз хонаи падари хеш чизе баргирад бе иҷозати падар . Подшоҳ аз истинботи ин воқеаи нодир мутаъаҷҷиб шуду чашм интизор биниҳод то ин латифаи ғариб чаҳ вақт дар вуҷӯд ояд ва ин нодарраи бадеъ кӣ зоҳир шавад ? чун аз ҳади туфулият ба ҳад сбўт расед , вазири муъаллимӣ устод оварад ва бифармуд то одоби вазорату шароити мнодмту илму ҳикмату шаръу раёсату адлу сиёсат ӯро талқин кунаду кӯдаки мустаъид буд , фунуни ҳунару сунуфи улӯмро мтҳФз ва мутақаббил шуд , чунонкӣ ба андаки рӯзгор , улӯм ҳосил кард рӯзӣ ки бидон воқеа ҳукм карда буданд , падар гуфт : эй писари турои пеши подшоҳ май барам то маросими бандагӣ иқомат кунӣу аҳляти хеш дар ҳали мушкилоту рафъи муъзалот ба бароҳини возеҳу длоёи лоиҳи арзи диҳӣ . Писари фармони падарро амтсол намӯд ва бо худ андешед ки чун пеши подшоҳи рӯми тӯҳфае бояд ки ба расми хизмати пеш ӯ барам то аҳляту кифояти ман дар маърази таҳсин ва истеҳсон уфтад . Дсторчаҳ берун оварад ва ба боғбон доду дастае чун раёҳини бастаду вазири он ҳол мушоҳида мекарду хомӯш май буд . Чун дар суҳбати падар , пеши ҳазрат шоҳ рафт , риёҳӣони пеш малик биниҳод , ва подшоҳ киёсту Фтнт ӯ писандида дошт ва ба фол гирифт ва аз шаҳомату ҳзоқт ӯ мутаъаҷҷиб шуд . Писари вазири онро ба дуои Фоиҳу санои роиҳ муқобила кард ва гуфт :
سندباد گفت: بقا باد شهریار روزگار و صاحبقران زمان را در عز شامل و سعادت کامل. چنین آورده اند که در حدود کشمیر پادشاهی بوده است، عاقل و فاضل و او را وزیری بود و در دولت با حرمت و امکان و در مملکت با حشمت و تمکین. به اتفاق آسمانی و تقدیر یزدانی او را فرزندی متولد شد. چون از مهبط رحم به محط ظهور آمد، پادشاه به حکم کمال عاطفت و وفور شفقت، مقومان را فرمود تا شکل طالع او بنگردند و به رصد نجومی و حساب زیج و تقویم باز دانند و کیفیت احوال و کمیت عمر و ابتدا و وسط و انتهای کار او تامل کنند. منجمان به حکم فرمان بنشستند و در طالع و اشکال کواکب و مزاج طبایع سخن پیوستند و ارتفاع طالع به اصطرلاب باز دیدند و درج و دقایق ارتفاع و اوتاد و بیوتات و هیلاج جمله در ضبط آوردند و منازل کواکب ثابت و سیاره احکام قرانات و تثلیثات و تربیعات حفظ کردند که این پسر عمری تمام یابد و به استقلال و اهلیت امور خطیر رسد و در سن پانزده سالگی، چندین روز از سال فلان گذشته و از روز چندین ساعت مستوی برآمده، دلیل کند که از خانه پدر خویش چیزی برگیرد بی اجازت پدر. پادشاه از استنباط این واقعه نادر متعجب شد و چشم انتظار بنهاد تا این لطیفه غریب چه وقت در وجود آید و این نادره بدیع کی ظاهر شود؟ چون از حد طفولیت به حد صبوت رسید، وزیر معلمی استاد آورد و بفرمود تا آداب وزارت و شرایط منادمت و علم و حکمت و شرع و ریاست و عدل و سیاست او را تلقین کند و کودک مستعد بود، فنون هنر و صنوف علوم را متحفظ و متقبل شد، چنانکه به اندک روزگار، علوم حاصل کرد روزی که بدان واقعه حکم کرده بودند، پدر گفت: ای پسر ترا پیش پادشاه می برم تا مراسم بندگی اقامت کنی و اهلیت خویش در حل مشکلات و رفع معضلات به براهین واضح و دلایا لایح عرض دهی. پسر فرمان پدر را امتثال نمود و با خود اندیشید که چون پیش پادشاه روم تحفه ای باید که به رسم خدمت پیش او برم تا اهلیت و کفایت من در معرض تحسین و استحسان افتد. دستارچه بیرون آورد و به باغبان داد و دسته ای چون ریاحین بستد و وزیر آن حال مشاهده می کرد و خاموش می بود. چون در صحبت پدر، پیش حضرت شاه رفت، ریاحیان پیش ملک بنهاد، و پادشاه کیاست و فطنت او پسندیده داشت و به فال گرفت و از شهامت و حذاقت او متعجب شد. پسر وزیر آن را به دعای فایح و ثنای رایح مقابله کرد و گفت:
Анноси молами ирўки ашбоаҳ
الناس مالم یروک اشباه
Ва алдҳри лафзу анати маъноа
و الدهر لفظ و انت معناه
Ва алҷўди айну анати нозирҳо
و الجود عین و انت ناظرها
Ва аннос боъу Фики имноаҳ
و الناس باع و فیک یمناه
Подшоҳ аз ҷараёни забону ъзўбти баён ӯ ҳайрон бимонад ва гуфт :
پادشاه از جریان زبان و عذوبت بیان او حیران بماند و گفت:
Ва лақяти кули алФозлини конмо
و لقیت کل الفاضلین کانما
Ради алои ?лаи нФўсҳму алои ъсро
رد الا له نفوسهم و الا عصرا
Нсқўои лнои нсқи алҳсоби мқдмо
نسقوا لنا نسق الحساب مقدما
Ва ании Фзлки ази ?утяти мўхро
و انی فذلک اذ اتیت موخرا
Шоҳ ӯро бнўохт ва бо халъату ташриф тамом бозгардонед ва аз вазир суол кард ки ҳукмӣ ки дар толеъи вилодат ӯ буд , зоҳир шуд ё на ? вазир гуфт : бақои боди подшоҳи одили родри давлати комилу рифъати шомилу ҳурмати вофир . Ҳукамо рост гуфтаанд ки тақдири осмонӣ ба авқот мутаъаллиқаст ва ба асбоби манӯт ва ҳар чаҳ рафта буд шарҳ дод . Подшоҳ аҷаб дошт ва гуфт : доноён некӯ гуфтаанд ки мавҷӯдро аз қазоу қадари ҳазари натавонад буд ва чун офтоб ҳар куҷо равад , балоу меҳнат чун сояи мулозим ӯ буду тақдири собиқ , лоҳқу мтобъ ӯ бошад , лои марди лқзоӣаҳ .
شاه او را بنواخت و با خلعت و تشریف تمام بازگردانید و از وزیر سوال کرد که حکمی که در طالع ولادت او بود، ظاهر شد یا نه؟ وزیر گفت: بقا باد پادشاه عادل رادر دولت کامل و رفعت شامل و حرمت وافر. حکما راست گفته اند که تقدیر آسمانی به اوقات متعلق است و به اسباب منوط و هر چه رفته بود شرح داد. پادشاه عجب داشت و گفت: دانایان نیکو گفته اند که موجود را از قضا و قدر حذر نتواند بود و چون آفتاب هر کجا رود، بلا و محنت چون سایه ملازم او بود و تقدیر سابق، لاحق و متابع او باشد، لا مرد لقضائه.
Қзии аллоҳи умароу ҷеффи алқлм
قضی الله امرا و جف القلم
Ва Фимои қзии рбнои мо зулм
و فیما قضی ربنا ما ظلم
Сандбод гуфт : ин достон аз баҳр он гуфтам то бар рои соқиби шоҳ муқарар шавад ки корҳо муъаллақаст ба мақодӣр , « азои ҳалати алтқодири бтлти алтдобир » . Ва асбоб манӯтаст ба авқот ва чун аҷал фароз ояду муҳлат мнқзӣ шавад , расӣданӣ бирасад ва чун қазо бияёд басар баравад ва чун тақдир дар азали собиқ буд , кифоят суд надорад ва дар шаҳомат мрбҳ набӯду оқил ғофил гардад .
سندباد گفت: این داستان از بهر آن گفتم تا بر رای ثاقب شاه مقرر شود که کارها معلق است به مقادیر، «اذا حلت التقادیر بطلت التدابیر». و اسباب منوطست به اوقات و چون اجل فراز آید و مهلت منقضی شود، رسیدنی برسد و چون قضا بیاید بصر برود و چون تقدیر در ازل سابق بود، کفایت سود ندارد و در شهامت مربح نبود و عاقل غافل گردد.
Ба чизе ки ояд касеро замон
به چیزی که آید کسی را زمان
Ба назд дилаш тир гардад камон
به نزد دلش تیر گردد کمان
Ва агарчӣ одамии айбу ҳунари бидонад ва бар неку бад ӯ воқиф буд , ғофил ва бесабру ҷоҳил ва бехабар гардад то қазои собиқ бар вай лоҳқ шавад чунонкии он ҳудҳуд . Шоҳ пурсед ки чигунааст он достон ? бозгуӣ .
و اگرچه آدمی عیب و هنر بداند و بر نیک و بد او واقف بود، غافل و بی صبر و جاهل و بی خبر گردد تا قضای سابق بر وی لاحق شود چنانکه آن هدهد. شاه پرسید که چگونه است آن داستان؟ بازگوی.