Вазир гуфт : овардаанд ки дар кӯҳҳои шаҳри Ҳамадон , ҳмдўнгон бисёр буданд ва эшонро меҳтарӣ буд рӯзбеҳи номи кордидаҳу гарм ва сард чашидау неку бади бадви расида ва ҷаҳон гардӣда ; ҳамеша рӯзгор ба тадбир ва ҳикмат гузоштӣу риояти раият бар худ лозиму фаризаи пиндоштӣ .

وزیر گفت: آورده‌اند که در کوه‌های شهر همدان‌، حمدونگان بسیار بودند و ایشان را مهتری بود روزبه نام کاردیده و گرم و سرد چشیده و نیک و بد بدو رسیده و جهان‌گردیده‌؛ همیشه روزگار به تدبیر و حکمت گذاشتی و رعایت رعیت بر خود لازم و فریضه پنداشتی.

Рӯзӣ бар болои кӯҳӣ , бар сангӣ нишаста буд ва дар шаҳр назора мекард . Гӯсфандӣ дид ки бо занӣ ба сарв бозӣ мекард . Рӯз ба ёронро овоз дод ва гуфт : кории шигифт май байнам . Ёрон нигоҳ карданд . Гшнии диданд дар роҳӣ бо занӣ ба сарв бозӣ мекард . Гуфтанд : гӯсфандӣ бо занӣ бозӣ мекард . Гуфт : ин кор бетаъбия Эй нест ва ҳар оинаи бад-ӣни сабаби осебӣ ба рӯзи гор мо расад . Маслиҳат онаст ки зану фарзанд аз ин кӯҳ берун барем ва ба ҷое дигар нақл кунем . Ҳмдўнгон гуфтанд : агар гӯсфандӣ бо занӣ бозӣ кунад , онро чаҳ асар буду зарари он чигуна ба мо роҷеъ шавад ? рӯзбеҳ гуфт : маро бар шумо ҳақи салтанат ва аморатаст ва шуморо бар ман ҳақи дӯстӣу риоят . Ончӣ бар ман воҷибаст биҷой май орм . Агар бар қавли ман эътимод намоед , шуморо беҳтар бошад . Ман борӣ бар гуфт худ май рӯм ва ҳам дар вақт , зану фарзанд аз он кӯҳ барграфт ва ба музиъӣ дигар рафт . Ҳмдўнгони насиҳат ӯ қабул накарданд ва ба самъ сидқ нашуниданд ва гуфтанд : ӯ пер ва фартутаст ва надонистанд .

روزی بر بالای کوهی، بر سنگی نشسته بود و در شهر نظاره می‌کرد. گوسفندی دید که با زنی به سرو بازی می‌کرد. روز به یاران را آواز داد و گفت: کاری شگفت می‌بینم. یاران نگاه کردند. گشنی دیدند در راهی با زنی به سرو بازی می‌کرد. گفتند: گوسفندی با زنی بازی می‌کرد. گفت: این کار بی‌تعبیه‌ای نیست و هر آینه بدین سبب آسیبی به روز گار ما رسد. مصلحت آن است که زن و فرزند از این کوه بیرون بریم و به جایی دیگر نقل کنیم. حمدونگان گفتند: اگر گوسفندی با زنی بازی کند، آن را چه اثر بود و ضرر آن چگونه به ما راجع شود؟ روزبه گفت: مرا بر شما حق سلطنت و امارت است و شما را بر من حق دوستی و رعایت. آنچه بر من واجب است بجای می‌آرم. اگر بر قول من اعتماد نمایید، شما را بهتر باشد. من باری بر گفت خود می‌روم و هم در وقت، زن و فرزند از آن کوه برگرفت و به موضعی دیگر رفت. حمدونگان نصیحت او قبول نکردند و به سمع صدق نشنیدند و گفتند: او پیر و فرتوت است و ندانستند.

Ва дайгариро бар худ амир карданду зимоми масолеҳу амр ва наҳй худ бадв супурданд . Чун рӯзӣ чанд бар ин ҳол бигузашт , рӯзии он гӯсфанди мари занро сарве зад . Зан аз он мтأлм шуд , сангӣ бар сар гӯсфанд зад . Гӯсфанд аз қӯти захм аз пой даромаду биҳуши биФтод . Чун ба ҳуш боз омад , кӣна дар дил гирифт . То рӯзии занро баробар деворӣ дид , ҳамлаи барад ва сарве зад чунонкӣ бо девори боистод . Зан дар дасти оташ афрӯхта дошт , бар гӯсфанд зад , пашми гӯсфанд дар гирифт . Гӯсфанд аз бими оташи худро дар пели хонаи афканду хештанро дар бандҳои не мемолида то оташ кушта шавад . Оташ дар не афтод ва қӯт гирифт ва пилхонаҳ даргирифту пелони баъзе маҷрӯҳ шуданд ва баъзе маҷрӯҳ шуданд ва баъзе ҳалоки гаштанд . Ин хабар ба самъ подшоҳ расед , аз он сабаб мтأлм шуд . Меҳтари пели бононро бихонад ва гуфт : тадбир пелон чист ? меҳтар пилбонон гуфт : тадбир онаст ки бар ончӣ сӯхтааст , сабр кунӣу ончӣ маҷрӯҳаст , пиҳу ҳмдўнаҳ дар молӣ то некӯ шавад подшоҳи лашкарёнро мисол дод то ҳар чаҳ дар он кӯҳ ҳмдўнаҳ ёбанд ба тир ва санг бизананду пиҳи эшон берун кунанд ва дар пелон моланд . Мардуми ҳашари беруни рафтанд ва аз нишебу болои кӯҳ дар омаданду тиру санг равон карданд . Ҳмдўнгон аз он ҳол мутаҳайир шуданд ва овоз доданд : борӣ бигӯед ки сабаби куштану хстн мо чист ? чандин соласт ки мо дар ин кӯҳи мтўтним ва ҳеҷ офарӣдаро аз мо ранҷӣ набӯдааст ки бидон сабаби мустуҷиби таъарруз ва схт шавем . Мардумони ҳикояти гӯсфанду зану оташ ва пелон бигуфтанд ва он нодарра шарҳ доданд . Ҳмдўнгон гуфтанд : мо сазовори зиёдати азин блоиим , чун сухани перу меҳтар хеш нашунидем .

و دیگری را بر خود امیر کردند و زمام مصالح و امر و نهی خود بدو سپردند. چون روزی چند بر این حال بگذشت، روزی آن گوسفند مر زن را سرویی زد. زن از آن متألم شد، سنگی بر سر گوسفند زد. گوسفند از قوت زخم از پای درآمد و بیهوش بیفتاد. چون به هوش باز آمد، کینه در دل گرفت. تا روزی زن را برابر دیواری دید، حمله برد و سرویی زد چنانکه با دیوار بایستاد. زن در دست آتش افروخته داشت، بر گوسفند زد، پشم گوسفند در گرفت. گوسفند از بیم آتش خود را در پیل‌خانه افکند و خویشتن را در بندهای نی می‌مالید تا آتش کشته شود. آتش در نی افتاد و قوت گرفت و پیلخانه درگرفت و پیلان بعضی مجروح شدند و بعضی مجروح شدند و بعضی هلاک گشتند. این خبر به سمع پادشاه رسید، از آن سبب متألم شد. مهتر پیل‌بانان را بخواند و گفت: تدبیر پیلان چیست؟ مهتر پیلبانان گفت: تدبیر آنست که بر آنچه سوخته است، صبر کنی و آنچه مجروح است، پیه و حمدونه در‌مالی تا نیکو شود پادشاه لشکریان را مثال داد تا هر چه در آن کوه حمدونه یابند به تیر و سنگ بزنند و پیه ایشان بیرون کنند و در پیلان مالند. مردم حشر بیرون رفتند و از نشیب و بالای کوه در آمدند و تیر و سنگ روان کردند. حمدونگان از آن حال متحیر شدند و آواز دادند: باری بگویید که سبب کشتن و خستن ما چیست؟ چندین سال است که ما در این کوه متوطنیم و هیچ آفریده را از ما رنجی نبوده است که بدان سبب مستوجب تعرض و سخط شویم. مردمان حکایت گوسفند و زن و آتش و پیلان بگفتند و آن نادره شرح دادند. حمدونگان گفتند: ما سزاوار زیادت ازین بلاییم، چون سخن پیر و مهتر خویش نشنیدیم.

Вузаро гуфтанд : акнӯн тадбир мо чист ? ва чигуна май бояд ба истиқболи ин муҳим шитофтан ? гуфт : маслиҳат онаст ки ҳар рӯзи яке аз мо ба хизмат равад ва дар макри занону ғдри эшон ҳикоятӣ ривоят кунад то буд ки ин доҳиаҳи азиму воқеаи ҷсим мндФъ гардаду сафрои ин ҳодиса ки ориз шудааст , ба скнгбини ҳикмат таскин ёбад ва ин сиёсат дар тохир ва таваққуф уфтад ва ба ҳабси муҷаррад кифоят шаваду айёми нҳўс ба авқоти Сауд бадал шаваду латоифи раббонӣ ба таъйиди осмонӣ нозил шаваду фарзанди шоҳ аз ҳалок халос ёбад .

وزرا گفتند: اکنون تدبیر ما چیست؟ و چگونه می‌باید به استقبال این مهم شتافتن؟ گفت: مصلحت آن است که هر روز یکی از ما به خدمت رود و در مکر زنان و غدر ایشان حکایتی روایت کند تا بود که این داهیه عظیم و واقعه جسیم مندفع گردد و صفرای این حادثه که عارض شده است، به سکنگبین حکمت تسکین یابد و این سیاست در تاخیر و توقف افتد و به حبس مجرد کفایت شود و ایام نحوس به اوقات سعود بدل شود و لطایف ربانی به تایید آسمانی نازل شود و فرزند شاه از هلاک خلاص یابد.

Чун иттиҳоди калимот ҳар ҳафт вазир бар тамҳиди асбоби халосу астхлоси шоҳзода қарор гирифт , яке аз он ҳафт ки моҳи Фтнту тири фикрат буд , сайёфро гуфт : сиёсати шоҳзода дар таваққуфи дор то ман ба ҳазрати шоҳи рӯму маслиҳатӣ ки рӯй намӯдааст , пеши оинаи хотир ӯ бидорам то мисол бар чаҳ ҷумла берун ояду фармон чигуна буд .

چون اتحاد کلمات هر هفت وزیر بر تمهید اسباب خلاص و استخلاص شاهزاده قرار گرفت، یکی از آن هفت که ماه فطنت و تیر فکرت بود، سیاف را گفت: سیاست شاهزاده در توقف دار تا من به حضرت شاه روم و مصلحتی که روی نموده است، پیش آینه خاطر او بدارم تا مثال بر چه جمله بیرون آید و فرمان چگونه بود.