Ин хари ҷабалатон ки қадам бар қадам ниҳанд
این خر جبلتان که قدم بر قدم نهند
Бемаънӣанд ва дар раҳи маънӣ қадам ниҳанд
بی معنی اند و در ره معنی قدم نهند
Ношстаҳи ҳеҷ як ҳдси ҷаҳли венаи аҷаб
ناشسته هیچ یک حدث جهل وین عجب
Коғоз ҳар сухани зи ҳудус ва қадам ниҳанд
کاغاز هر سخن ز حدوث و قدم نهند
Ҷоми шикастаи зери каф пой хотиранд
جام شکسته زیر کف پای خاطرند
Худро зи хотир ар чаҳ ҳамаи ҷом ҷам ниҳанд
خود را ز خاطر ار چه همه جام جم نهند
Бесояанд гарчи ҷаҳон дар ҷаҳон зананд
بی سایه اند گرچه جهان در جهان زنند
Бемояанд гарчи дирам бар дирам ниҳанд
بی مایهاند گرچه درم بر درم نهند
Лошии ءу шайъи ء дар адаманд ар чаҳ дар вуҷӯд
لاشی ء و شی ء در عدمند ار چه در وجود
Худро низоми ақди вуҷӯд ва адам ниҳанд
خود را نظام عقد وجود و عدم نهند
Бешанд ва кам чу хоки з бе обии ончнонк
بیش اند و کم چو خاک ز بی آبی آنچنانک
Ман бештари з бешу маро кам з кам ниҳанд
من بیشتر ز بیش و مرا کم ز کم نهند
Аҳли қалам на балки қлмдон шуданд аз онк
اهل قلم نه بلکه قلمدان شدند از آنک
Сар бар хати қалам на бар аҳл қалам ниҳанд
سر بر خط قلم نه بر اهل قلم نهند
Нами зи офтоба шан нашавад як нафаси ҷудо
نم ز آفتابه شان نشود یک نفس جدا
Гар ташти оташини ҳамаро бар шикам ниҳанд
گر طشت آتشین همه را بر شکم نهند
Чун марги сурх ва мор сиёҳанд каз ҳасад
چون مرگ سرخ و مار سیاهند کز حسد
Шох амл баранду банноӣ ?илам ниҳанд
شاخ امل برند و بنای الم نهند
Аз пушти гов , бидъат ҳар як гузаштаи дон
از پشت گاو، بدعت هر یک گذشته دان
То соқи арш гарчи қисм бар қисм ниҳанд
تا ساق عرش گرچه قسم بر قسم نهند
Сарданду парда дар чу дами субҳ ва дар сафо
سردند و پرده در چو دم صبح و در صفا
Тарҷеҳи хеш бар нафас субҳдам ниҳанд
ترجیح خویش بر نفس صبحدم نهند
Бо ман баробаранд ба маънӣ вале чунонк
با من برابرند به معنی ولی چنانک
Шохи хски баробари боғ Ирам ниҳанд
شاخ خسک برابر باغ ارم نهند
Эшон ва ман магӯӣ ки дар шаръ нест рост
ایشان و من مگوی که در شرع نیست راست
Мусҳаф дар обхонаҳу бут дар ҳарам ниҳанд
مصحف در آبخانه و بت در حرم نهند
Ман ғам барои ҷон хӯрам эшон зи баҳри нон
من غم برای جان خورم ایشان ز بهر نان
Ореи ҳамӯами халқ ба қадар ҳамм ниҳанд
آری هموم خلق به قدر همم نهند
Даъват гаранд ҷумлау соҳибқирони куфр
دعوت گرند جمله و صاحبقران کفر
То дъўаҳи алкўокбу қуръон баҳам ниҳанд
تا دعوة الکواکب و قرآن بهم نهند
Ло зон шудаст ним гиреҳ то гуҳи ато
لا زان شدست نیم گره تا گه عطا
Бандии зи дасти бухли зи ло бар нъм ниҳанд
بندی ز دست بخل ز لا بر نعم نهند
Сифранд ҷой ёфта дар садр ва ҳам равост
صفرند جای یافته در صدر و هم رواست
Кандар ҳисоб , сифр ба ҷой рақам ниҳанд
کاندر حساب، صفر به جای رقم نهند
Анъоми оми пурваро ъмӣ диланд аз онк
انعام عام پرورا عمی دلند از آنک
Ҳар оммаро ба мартабаи хол ва ъам ниҳанд
هر عامه را به مرتبه خال و عم نهند
Обистананд чун шаб ва рӯзӣ ниҳанд бор
آبستن اند چون شب و روزی نهند بار
Каз нафхи сувар бар ҳамаи шани ёр ғам ниҳанд
کز نفخ صور بر همه شان یار غم نهند
Ҳисон лақаб шуданд ва касе дар араб намонад
حسان لقب شدند و کسی در عرب نماند
Кин ном бар касе зи хасон аҷам ниҳанд
کاین نام بر کسی ز خسان عجم نهند
Гуфт он ғроби ху ки чаҳ мурғӣаст ин мҷир
گفت آن غراب خو که چه مرغی است این مجیر
Кўрои даруни доираи мадҳ ва зм ниҳанд
کورا درون دایره مدح و ذم نهند
Симурғ ъзлтӣаст ки носФтгони чарх
سیمرغ عزلتی است که ناسفتگان چرخ
Дар ганҷи хотираши ҳама дар ҳукм ниҳанд
در گنج خاطرش همه در حکم نهند
Эшон кӣанд ? ёФаҳ дароён ки баҳри сят
ایشان کیند؟ یافه درایان که بهر صیت
Худро ба зӯр дар даҳани зер ва Бам ниҳанд
خود را به زور در دهن زیر و بم نهند
Бўҷҳли сайратону ҳамаи бўолҳкими ном
بوجهل سیرتان و همه بوالحکیم نام
К-эйин чу рафт номи ҳама бўолҳкм ниҳанд
کایین چو رفت نام همه بوالحکم نهند
Рустами зи Рахш боз ндонанд рӯзи бок
رستم ز رخش باز ندانند روز باک
Гар доғи Рахш бар китф рўстм ниҳанд
گر داغ رخش بر کتف روستم نهند
Тар домананд ҳамчуи саҳоб ар чаҳ чун сипеҳр
تر دامنند همچو سحاب ار چه چون سپهر
Бар остини мҷраҳ ба ҷой илм ниҳанд
بر آستین مجره به جای علم نهند
Даъвӣ карам кунанду карӣманд агар киром
دعوی کرم کنند و کریمند اگر کرام
Тар доманӣ натар суханӣ аз карам ниҳанд
تر دامنی نه تر سخنی از کرم نهند
Берун шаванд чун ман азин ҳалқаи гурбаи сар
بیرون شوند چون من ازین حلقه گربه سر
Сар бар хати хитоб эмом амам ниҳанд
سر بر خط خطاب امام امم نهند
Шоҳи сафои амири маъонӣ ки шаръу ақл
شاه صفا امیر معانی که شرع و عقل
Андари хилофи ҳикмату шаръаш ҳукм ниҳанд
اندر خلاف حکمت و شرعش حکم نهند
Қутби замонаи Носири дайн каз сафоӣ ӯ
قطب زمانه ناصر دین کز صفای او
Ҳар субҳи бори қаҳри зё бар зулм ниҳанд
هر صبح بار قهر ضیا بر ظلم نهند
Гардун ба шакл ӯст на чун ӯ ки шохи бед
گردون به شکل اوست نه چون او که شاخ بید
Набӯд бқм агарчӣ дар об бқм ниҳанд
نبود بقم اگرچه در آب بقم نهند
Гар осмон на ӯст чаро шакли осмон ?
گر آسمان نه اوست چرا شکل آسمان؟
Далқи кабӯд дар пас пуштӣ бахам ниҳанд
دلق کبود در پس پشتی بخم نهند
Чандон бақоаши бод ки дар сафаи сафо
چندان بقاش باد که در صفه صفا
Гардуну хоҷаи хирқаи нилӣ баҳам ниҳанд
گردون و خواجه خرقه نیلی بهم نهند
Умраши зи ҳади ҷазри асм дар гузаштаи бод
عمرش ز حد جذر اصم در گذشته باد
То мушкили адуи ҳамаи ҷазр асм ниҳанд
تا مشکل عدو همه جذر اصم نهند