зи дори малики ҷаҳон рӯй дар кашид вафо

ز دار ملک جهان روی در کشید وفا

Чунонкӣ зу нарасад ҳеҷ гӯнаи буи ба мо

چنانکه زو نرسد هیچ گونه بوی به ما

Ду чиз ҳаст ки дар офтоб гардиш нест

دو چیز هست که در آفتاب گردش نیست

Вафои аҳди дарин аҳду сояи анқо

وفای عهد درین عهد و سایه عنقا

Ба ҳеҷ гӯши навоеи з хўшдлӣ нарасад

به هیچ گوش نوایی ز خوشدلی نرسد

Ки шуд зи сози бики бори арғунуни вафо

که شد ز ساز بیک بار ارغنون وفا

зи чори хонаи унсури нўолаҳи хуши матлаб

ز چار خانه عنصر نواله خوش مطلب

Магӯ чаро ки дарави чошнии надоди обо

مگو چرا که درو چاشنی نداد آبا

Бдонкаҳ то нарасад муждаи мурод ба кас

بدانکه تا نرسد مژده مراد به کس

Нишастаанд ба азлати мусофирони сабо

نشسته اند به عزلت مسافران صبا

Яке манам ба зарурат ба захми ҳодисаи хуш

یکی منم به ضرورت به زخم حادثه خوش

Ки нест Зуҳраи яке бо ду карданами ёро

که نیست زهره یکی با دو کردنم یارا

зи ранҷи хотири ман бар се ноӣ борбадӣ

ز رنج خاطر من بر سه نای باربدی

Ҳамаи тарона ғам мезанад сипеҳри ду то

همه ترانه غم می زند سپهر دو تا

зи акси хӯни дилами дон ки ҳар шабии зи шафақ

ز عکس خون دلم دان که هر شبی ز شفق

Сипеҳр бешафқат роўқӣаст хӯни поло

سپهر بی شفقت راوقی است خون پالا

Нишастаем ману ғам ба ҳамдамии ду бадв

نشسته ایم من و غم به همدمی دو بدو

Ки як нафаси ман азин ҳамнафаси ним танҳо

که یک نفس من ازین همنفس نیم تنها

Маро дилӣаст гиреҳ бар гиреҳ чу риштаи таб

مرا دلی است گره بر گره چو رشته تب

Бипурс аз ки ? азин гунбади гиреҳи симо

بپرس از که؟ ازین گنبد گره سیما

Ба бахти ман сари хамҳои осмон дардӣ аст

به بخت من سر خمهای آسمان دردی است

Аз ин ба зер фитодам чу дардӣ аз боло

از این به زیر فتادم چو دردی از بالا

зи рӯзу шаб шудаам сайр чун ба пеши дилам

ز روز و شب شده ام سیر چون به پیش دلم

Сияҳи гилӣмии шаби ҳамчу рӯз шуд пайдо

سیه گلیمی شب همچو روز شد پیدا

Дамии хушам чу саҳар медиҳад вагар бихӯрам

دمی خوشم چو سحر می دهد وگر بخورم

Сипеди даст чу рӯзам , чу субҳдами расво

سپید دست چو روزم، چو صبحدم رسوا

Замонаро чаҳ гунаҳ чанд азин чаҳ ноаҳлӣаст ?

زمانه را چه گنه چند ازین چه نااهلی است؟

Балии зи аҳли замона шикоятӣаст маро

بلی ز اهل زمانه شکایتی است مرا

Ба садри шоҳи ҷаҳон носазоам гуфт ҳасуд

به صدر شاه جهان ناسزام گفت حسود

зи ршг онкӣ шудам ман ба садри шоҳи сазо

ز رشگ آنکه شدم من به صدر شاه سزا

Шаҳи Масеҳи дами хусрави сулаймони қадар

شه مسیح دم خسرو سلیمان قدر

Ки мурда зинда кунаст аз нафаси Масеҳи осо

که مرده زنده کن است از نفس مسیح آسا

Қазои камӣни фалаки савлати ситораи ҳашар

قضا کمین فلک صولت ستاره حشر

Сикандари ояту ҷамшеди малик , Хизри бақо

سکندر آیت و جمشید ملک، خضر بقا

Муҳӣти кӯҳи рикоби осмони соъиқаи хашм

محیط کوه رکاب آسمان صاعقه خشم

Сипеҳри арши ҷаноби офтоби абри ато

سپهر عرش جناب آفتاب ابر عطا

Ҷаҳони хдиўи маин паҳлавон ки таъзимаш

جهان خدیو مهین پهلوان که تعظیمش

зи ҳафт сақфи фалаки ҳафдаҳ май баради узро

ز هفت سقف فلک هفده می برد عذرا

зи коинот муҳӣт омадаст мунсифу бас

ز کاینات محیط آمدست منصف و بس

Ки шуд арақи ҳамаи тани пеши даст ӯ зи ҳаё

که شد عرق همه تن پیش دست او ز حیا

Ҳазор бор ба рӯзии зи бими инсофаш

هزار بار به روزی ز بیم انصافش

Ҷаҳони пари дили паҳлу тиҳӣ кунад зи ҷафо

جهان پر دل پهلو تهی کند ز جفا

Ба ҷанби боргаҳаши ҳамчуи чори тоқи гёст

به جنب بارگهش همچو چار طاق گیاست

Ҳамаи киёеи ин ҳафт тоқи андари во

همه کیایی این هفت طاق اندر وا

Кушодаи шаҳи раҳи инсофи баҳру кон яъне

گشاده شه ره انصاف بحر و کان یعنی

Ду даст ӯ ки фурӯ бастаанд дасти қазо

دو دست او که فرو بسته اند دست قضا

Шикасти дарии кон дар ҳазор сол андӯхт

شکست دری کان در هزار سال اندوخت

Дуруст шуд ки ба наздик ҷӯад ӯст ҳбо

درست شد که به نزدیک جود اوست هبا

з теғ ӯст биё каж нишин ва рост бигӯӣ

ز تیغ اوست بیا کژ نشین و راست بگوی

Ки нест каж ба ҷаҳони ҷузи камончаи тғро

که نیست کژ به جهان جز کمانچه طغرا

Чунон ба даври ваии аҷзои хок бо тарабанд

چنان به دور وی اجزای خاک با طربند

Ки зарраи рақс кунон меравад миёни ҳаво

که ذره رقص کنان می رود میان هوا

Зиҳии расида ба ҷое баландии қудрат

زهی رسیده به جایی بلندی قدرت

Ки ақли кул ба ду манзил намерасад онҷо

که عقل کل به دو منزل نمی رسد آنجا

Туе ки зулми зи бим ту ҳаст Зуҳраи шикоф

تویی که ظلم ز بیم تو هست زهره شکاف

Туе ки табъ ба мадҳ ту ҳаст Зуҳраи наво

تویی که طبع به مدح تو هست زهره نوا

Аноятат ки чу гардун фарох майдонаст

عنایتت که چو گردون فراخ میدانست

Ба бахти ман з чаҳ шуд танги бортар зи сҳо ?

به بخت من ز چه شد تنگ بار تر ز سها؟

Ба як дурӯғ ки ҳосид бигуфт ва шоҳ шунид

به یک دروغ که حاسد بگفت و شاه شنید

зи хашми шоҳ , фитодам зи чашми шоҳ чаро ?

ز خشم شاه، فتادم ز چشم شاه چرا؟

Бидон худоӣ ки андари сарочаи қадамаш

بدان خدای که اندر سراچه قدمش

Хаёл бедил ва дидаасту ақл бесару по

خیال بی دل و دیده است و عقل بی سر و پا

Ба коф ва навен ки азу ёфт номи доғи вуҷӯд

به کاف و نون که ازو یافت نام داغ وجود

Барин тавилаи хок , аблақи сабоҳ ва мо

برین طویله خاک، ابلق صباح و مسا

Ба хиради кории фитрат ба нақш бандӣ кун

به خرد کاری فطرت به نقش بندی کن

Ба чрбдстии ибдоъу санъати эҳё

به چربدستی ابداع و صنعت احیا

Ба нест ҳаст кунӣ каз камол қудрат ҳаст

به نیست هست کنی کز کمال قدرت هست

з нестяш фароғат з ҳастӣ истиғно

ز نیستیش فراغت ز هستی استغنا

Ҳазор муҳра заррин намӯд дар шаш рӯз

هزار مهره زرین نمود در شش روز

Ба сунъи болъҷб аз ҳафт ҳуққаи мино

به صنع بالعجب از هفت حقه مینا

Ба зеҳни ҳорси ҳафтуми фалак ки парда ӯст

به ذهن حارس هفتم فلک که پرده اوست

Дарин ҳдиқаҳ ки ҳар шаби з нав шавад бурно

درین حدیقه که هر شب ز نو شود برنا

Ба фари фатвои қозии алқазти садри шашум

به فر فتوی قاضی القضات صدر ششم

Ки бар саодат ӯ ҳафт кишваранд гўо

که بر سعادت او هفت کشورند گوا

Ба дасту ханҷари ҷаллоди хиттаи панҷум

به دست و خنجر جلاد خطه پنجم

Ки бо сиёҳи дилии ашқристи сурхи лақо

که با سیاه دلی اشقریست سرخ لقا

Ба чори болаши султони як савора ки ҳаст

به چار بالش سلطان یک سواره که هست

Фазои торами чорами зи нур ӯ бнўо

فضای طارم چارم ز نور او بنوا

Ба лаҳни синаи гушойӣ ки дар всоқи сеюм

به لحن سینه گشایی که در وثاق سوم

Тариқи коса гарӣ мекунад ба захмаи адо

طریق کاسه گری می کند به زخمه ادا

Ба калаки хоҷаи бузурги дувуми сарой ки ҳаст

به کلک خواجه بزرگ دوم سرای که هست

Баланди мартабау хурдаи дон ба фазлу зко

بلند مرتبه و خرده دان به فضل و ذکا

Ба саъии машъалаи дорӣ ки даст мунтаҳост

به سعی مشعله داری که دست منتهاست

зи нури шуъла ӯ бар сари шаби ялдо

ز نور شعله او بر سر شب یلدا

Бидон ғараз ки бадви пой баста омад кӯҳ

بدان غرض که بدو پای بسته آمد کوه

Бидон сабаб ки азуи сар кушода шуд дарё

بدان سبب که ازو سر گشاده شد دریا

Ба маҳди хокӣ ки бади Тифли аввалаши одам

به مهد خاکی که بد طفل اولش آدم

Ба базми чарх ки шуд мейри маҷлисаши ҷавзо

به بزم چرخ که شد میر مجلسش جوزا

Ба кофҳо ва ба ёсину ояи алкрсӣ

به کاف ها و به یاسین و آیة الکرسی

Ба қофу сод ва ба алкҳФу сӯраи ушшуаро

به قاف و صاد و به الکهف و سورة الشعرا

Ба сини сбҳ ва бо ҳоءи ҳомии ҳомӣам

به سین سبح و با حاء حامی حامیم

Ба навен волқлму тоءи тоҳири тоҳо

به نون والقلم و طاء طاهر طاها

Ба меҳри хатми рисолат ки нўшдорўи сохт

به مهر ختم رسالت که نوشدارو ساخت

Насими даъваташ аз бехҳои меҳри гё

نسیم دعوتش از بیخهای مهر گیا

зи баҳри хизмати даргоҳ шаръ ӯст ки ҳаст

ز بهر خدمت درگاه شرع اوست که هست

Шаҳобу шаб ба сифати ҳарбае ба дасти киё

شهاب و شب به صفت حربه ای به دست کیا

Ба сидқи ҳамдами ҳиҷрат ба адли шамъи биҳишт

به صدق همدم هجرت به عدل شمع بهشت

Ба хӯни хастаи ғавғо ба шери сафу ғо

به خون خسته غوغا به شیر صف وَغا

Ба ташнаи мурда ки бади ршги ғунчаи сероб

به تشنه مرده که بد رشگ غنچه سیراب

Ба заҳри хӯрда ки бади нури дидаи Заҳро

به زهر خورده که بد نور دیده زهرا

Ба сидқи лаҳҷаи бўзр ба буии оҳи Увайс

به صدق لهجه بوذر به بوی آه اویس

Ба сӯзи синаи салмон ба дарди бӯи дардо

به سوز سینه سلمان به درد بودردا

Ба муфтёни шариъат ба мубдиъони сухан

به مفتیان شریعت به مبدعان سخن

Ба соликони тариқат ба раҳравони сафо

به سالکان طریقت به رهروان صفا

Ба Хизру илми ладуннӣу маҷмаъи албҳрин

به خضر و علم لدنی و مجمع البحرین

Ба тавру ании анои аллоҳи зи ҳади таври Нидо

به طور و انی انا الله ز حد طور ندا

Ба орифон ҳақиқат гузин ғам парвар

به عارفان حقیقت گزین غم پرور

Ки несташон зи ғами ҳақ ба хештани парво

که نیستشان ز غم حق به خویشتن پروا

Ба аҳли сафа ки чун авди хом сӯхта анд

به اهل صفه که چون عود خام سوخته‌اند

зи туфи миҷмараи сина дар мақоми ризо

ز تف مجمره سینه در مقام رضا

Ба ранҷи хотири хосон ба хоми кории даҳр

به رنج خاطر خاصان به خام‌کاری دهر

Ба сабр кардану таслими пухтагони бало

به صبر کردن و تسلیم پختگان بلا

Ба сақфи хонаи маъмуру чори ҳади ҳарам

به سقف خانه معمور و چار حد حرم

Ба рукни каъбау занҷири масҷидулақсо

به رکن کعبه و زنجیر مسجدالاقصی

Ба ҳайбати нафаси сувару ҳавли лои ақсм

به هیبت نفس صور و هول لا اقسم

Ба ҳурмати шаби миъроҷу қурб ӯ аднӣ

به حرمت شب معراج و قرب او ادنیٰ

Ба ҳафт сабъ ва ба ҳафт ахтар ва ба ҳафт иқлӣм

به هفت سبع و به هفت اختر و به هفت اقلیم

Ба ҳафт ҳайкал ва ҳафт осмон ва ҳафт аъзо

به هفت هیکل و هفت آسمان و هفت اعضا

Ба доғгоҳи уқубат казу баранд накол

به داغگاه عقوبت کزو برند نکال

Ба ҷомаи хонаи раҳмат казу диҳанд ҷазо

به جامه خانه رحمت کزو دهند جزا

Ба нури оризу рухсори рӯзи шоҳид рӯй

به نور عارض و رخسار روز شاهد روی

Ба зулфи пуршикану турраи шаби раъно

به زلف پرشکن و طره شب رعنا

Ба шоми поки даҳу офтоб роҳ нишин

به شام پاک ده و آفتاب راه نشین

Ба субҳи оинаи гардону моҳи мори аФсо

به صبح آینه گردان و ماه مار افسا

Ба лутфи табъи сухани созу ҳасан лиззат ёб

به لطف طبع سخن ساز و حسن لذت یاب

Ба файзи ақл кам озору рӯҳ беш баҳо

به فیض عقل کم آزار و روح بیش بها

Ба хату қомати тақтеъи аҳсани алтқўим

به خط و قامت تقطیع احسن التقویم

Ба нуқтаи дилу таълими одами алосмо

به نقطه دل و تعلیم آدم الاسما

Ба боми қасри димоғ ва дар ду лухтии чашм

به بام قصر دماغ و در دو لختی چشم

Ба тоқи сафаи абрӯ ба шаҳи раҳи ово

به طاق صفه ابرو به شه ره آوا

Ба ҷӯйбори кафу марғзори оризу фарқ

به جویبار کف و مرغزار عارض و فرق

Ки ин нишеман ҳасанаст ва он маҳали сахо

که این نشیمن حسن است و آن محل سخا

Ба ҳиммати ту ки ҳар шаби зи ршги ртбт ӯ

به همت تو که هر شب ز رشگ رتبت او

Шавад чу гунбади гули шакли гунбади хзро

شود چو گنبد گل شکل گنبد خضرا

Ба теғи ту ки ҷаҳон бо клоҳдории хеш

به تیغ تو که جهان با کلاهداری خویش

з бим ӯст баҳам дар шуда чу чини қабо

ز بیم اوست بهم در شده چو چین قبا

Ба ҷӯади ту ки азуи ҳирси танг ҳавсила шуд

به جود تو که ازو حرص تنگ حوصله شد

Фарохи дил ба муруввати кушодаи каф ба ато

فراخ دل به مروت گشاده کف به عطا

Ба даргаат ки кунад осмони замини бӯсӣ

به درگهت که کند آسمان زمین بوسی

з рӯй бандагӣ маҳз наз тариқи риё

ز روی بندگی محض نز طریق ریا

Ба афви ту ки диҳад буии соҳати ҷинат

به عفو تو که دهد بوی ساحت جنت

Ба хашми ту ки баради тоби сахраи смо

به خشم تو که برد تاب صخره صما

Ба базму соғару соқии хоси ту ки шуданд

به بزم و ساغر و ساقی خاص تو که شدند

Фузуни зи хулд ва ба аз кавсар ва ба аз ҳўро

فزون ز خلد و به از کوثر و به از حورا

Ба сояи ту кигар лутф ӯ алоҷ кунад

به سایه تو که گر لطف او علاج کند

зи сояи диқи барад аз офтоби истисқо

ز سایه دق برد از آفتاب استسقا

Ба парчами ҳабашии шакли роятат ки зафар

به پرچم حبشی شکل رایتت که ظفر

Ба ҳиндӯяши миён баста меравад ъмдо

به هندویش میان بسته می رود عمدا

Ба тири чор бар шоҳ дар камони се пай

به تیر چار بر شاه در کمان سه پی

Казуаст шаш ҷиҳати хоки танг бар аъдо

کزوست شش جهت خاک تنگ بر اعدا

Ба садамаи нафаси сарди ман зи гармии ту

به صدمه نفس سرد من ز گرمی تو

Казуаст хирқа на тӯии осмони якто

کزوست خرقه نه توی آسمان یکتا

Бад-ӣни хитоб ки на мурдаам на зиндаи бадв

بدین خطاب که نه مرده ام نه زنده بدو

Хаҷал бимонадау оҷизи миёни хавфу раҷо

خجل بمانده و عاجز میان خوف و رجا

Бдрдм аз чаҳ ман аз орўзии хизмати ту ?

بدردم از چه من از آروزی خدمت تو؟

Ки ҷузи лақои ту онро мабод ҳеҷ даво

که جز لقای تو آنرا مباد هیچ دوا

Ба шеъри ман ки бадв гар кунанд нисбати саҳар

به شعر من که بدو گر کنند نسبت سحر

Сидқати бонг бар ояд зи кӯҳи вақти садо

صدقت بانگ بر آید ز کوه وقت صدا

Бихӯрадам ин ҳамаи савганд ва боз ме гӯям

بخوردم این همه سوگند و باز می گویم

Ба зоти поки мҳимн ба ъзи ъзи худо

به ذات پاک مهیمن به عز عز خدا

Ки зарқи холису бӯҳтони маҳз буд он фасл

که زرق خالص و بهتان محض بود آن فصل

Ки нақл рафт аз онҳо ки кардаанд анҳо

که نقل رفت از آنها که کرده اند انها

На гуфтаам на гузаштааст бар дилами ҳаргиз

نه گفته ام نه گذشته است بر دلم هرگز

На кард ҳеҷ кас аз бандаи он сухани асғо

نه کرد هیچ کس از بنده آن سخن اصغا

Ҳадиси ман зи мафоъилу фоилот буд

حدیث من ز مفاعیل و فاعلات بود

Ман аз куҷои сухани сари мамлакати зи куҷо

من از کجا سخن سر مملکت ز کجا

Ва гар шудам ду забони ҳамчуи сӯсани он беҳтар

و گر شدم دو زبان همچو سوسن آن بهتر

Ки чун бунафшаи забонами буруни кашии зи қафо

که چون بنفشه زبانم برون کشی ز قفا

Ман аз куҷо чаҳ сагам кистам чаҳ хўонндм

من از کجا چه سگم کیستم چه خوانندم

Ки пеши дил буд аз чун манӣ ғубори туро

که پیش دل بود از چون منی غبار ترا

Шҳо ту шери худои ман он саг дар ту

شها تو شیر خدایی من آن سگ در تو

Ки бегуноҳтар аз гурги Юсуфами ҳқо

که بی گناه تر از گرگ یوسفم حقا

Вагар ба саҳви хатое ки он мабод бирафт

و گر به سهو خطایی که آن مباد برفت

Ту афв кун ки зи ту афв ба , зи бандаи хато

تو عفو کن که ز تو عفو به، ز بنده خطا

Ба чашми ту ки з ту нест чини абрӯи хуш

به چشم تو که ز تو نیست چین ابرو خوش

Биханд ва пас ба анояти амони даҳуми зи ъно

بخند و پس به عنایت امان دهم ز عنا

Чу чанги мадҳ ту гӯям ба сад забони зини пас

چو چنگ مدح تو گویم به صد زبان زین پس

Ва гар кунӣ рагам аз пӯсти ҳамчуи чанги ҷудо

و گر کنی رگم از پوست همچو چنگ جدا

Касе ки пеши ту ҷузи ман ниҳод хон сухан

کسی که پیش تو جز من نهاد خوان سخن

Ба косаи сар бемағз май пазади савдо

به کاسه سر بی مغز می پزد سودا

Дами мҷир ба мадҳати забони мрғонст

دم مجیر به مدحت زبان مرغانست

Ту фаҳм кун ки сулаймони туе ба тоҷу ливо

تو فهم کن که سلیمان تویی به تاج و لوا

Агар набуввати аҳл сухан кунам даъвӣ

اگر نبوت اهل سخن کنم دعوی

Басаст мӯъҷизи ман ин қасидаи ғро

بس است معجز من این قصیده غرا

Сазад ки садри турои заҳмат дуо надаҳум

سزد که صدر ترا زحمت دعا ندهم

Чаҳ чиз нест туро то бихоҳам он ба дуо ?

چه چیز نیست ترا تا بخواهم آن به دعا؟

Азин қадари нгзирд ки гӯям аз сари сидқ

ازین قدر نگزیرد که گویم از سر صدق

Ки боди ҳоҷату ҳикмати ҳамаи равону раво

که باد حاجت و حکمت همه روان و روا