То дастхуш ҷаҳон шудам ман

تا دستخوش جهان شدم من

Дар дасти қаноатами мумкин

در دست قناعتم ممکن

Худро ба ҳазор фан гусастам

خود را به هزار فن گسستم

Аз ҳамдамии ҷаҳони пари фан

از همدمی جهان پر فن

То пешрав оташ асираст

تا پیشرو آتش اثیرست

Носӯхта кам гузошт хирман

ناسوخته کم گذاشت خرمن

Дар маркази хоки тира то ӯст

در مرکز خاک تیره تا اوست

Каси об касе надид равшан

کس آب کسی ندید روشن

Бигурезам азу ки ман ғарибам

بگریزم ازو که من غریبم

Вена бесар ва бен ғариби душман

وین بی سر و بن غریب دشمن

СФристи ҷаҳону тӯтӣӣ ро

صفریست جهان و طوطیی را

Як сифр на бас буд нишеман

یک صفر نه بس بود نشیمن

Бесар бузем чу ҷайб ва нануҳум

بی سر بزیم چو جیب و ننهم

Бар пои замонаи сар чу доман

بر پای زمانه سر چو دامن

То кӣ байнам ба мардуми чашм ?

تا کی بینم به مردم چشم؟

Номардумӣ аз ҳамаи ҷаҳони ман

نامردمی از همه جهان من

Хасм фалакаст аз онкӣ ҳастам

خصم فلک است از آنکه هستم

Ман модари исо ӯ сатарван

من مادر عیسی او سترون

Акнӯн шудаам ҳарифи айём

اکنون شده ام حریف ایام

Кўрои ҳамаи дарди монда дар ?дан

کورا همه درد مانده در دن

Брбо бизанам чу мурғ аз он кард

بربا بزنم چو مرغ از آن کرد

Каз дона дил шудам мсмн

کز دانه دل شدم مسمن

Шояд ки чу сиқли хорами аирок

شاید که چو ثقل خوارم ایراک

Полуд зи ман замонаи равған

پالود ز من زمانه روغن

Меҳнат шавадам сипар аз меҳнат

محنت شودم سپر از محنت

Коҳин шавад оинаи зи оҳан

کاهن شود آینه ز آهن

Ҳам кунҷ чу хастаи гашти хотир

هم کنج چو خسته گشت خاطر

Ҳам Тӯс чу баста монад бежан

هم طوس چو بسته ماند بیژن

Ғами баради зи ман шаробу ҳадат

غم برد ز من شراب و حدت

Тарс аз дили Мӯсои оби мадин

ترس از دل موسی آب مدین

Шаби дӯст аз он шудам ки дар шаб

شب دوست از آن شدم که در شب

Хуршед наёядам ба равзан

خورشید نیایدم به روزن

Шамъи фалак ар нсоздми қӯт

شمع فلک ار نسازدم قوت

Чун шамъ кунам нўолаҳ аз тан

چون شمع کنم نواله از تن

Аз худ з барои худ бисозам

از خود ز برای خود بسازم

Монандаи анкабути маскан

ماننده عنکبوت مسکن

Ҳалвои замона чун хӯрам ? кӯ

حلوای زمانه چون خورم؟ کو

Хӯнӣаст фусурда аз дами ман

خونی است فسرده از دم من

Бар суфра ҳар онкӣ хӯрд ҳалво

بر سفره هر آنکه خورد حلوا

Чун суфра шавад расан ба гардан

چون سفره شود رسن به گردن

То хор хасон шудам марои сӯхт

تا خار خسان شدم مرا سوخت

Чун хору хаси ин кабӯди гулшан

چون خار و خس این کبود گلشن

Напазирам агар асиру гардун

نپذیرم اگر اثیر و گردون

Бар торак ман ниҳандгар зан

بر تارک من نهند گر زن

Худ шакли асир ва осмон чист ?

خود شکل اثیر و آسمان چیست؟

Гармоба азрақасту гулхан

گرمابه ازرق است و گلخن

Неи неи ғалатами з рӯй сӯрат

نی نی غلطم ز روی صورت

Ин ҳаст танур ва он нҳнбн

این هست تنور و آن نهنبن

Мулкӣ чаҳ кунам ки андрў , ҳаст

ملکی چه کنم که اندرو، هست

Пайкии малики ашқрии Таҳамтан

پیکی ملک اشقری تهمتن

Венаи пайки зи баҳри ғорати умр

وین پیک ز بهر غارت عمر

Ҳар субҳи буруни ҷиҳати зи мкмн

هر صبح برون جهت ز مکمن

Майдон аҷабасту гӯии заррин

میدان عجب است و گوی زرین

Ман кӯдаку асби умри тавсан

من کودک و اسب عمر توسن

Шодам ки шудаст гардани даҳр

شادم که شدست گردن دهر

Аз гавҳари назми ман музайян

از گوهر نظم من مزین

Санги сухан аз мҷраҳ бигузашт

سنگ سخن از مجره بگذشت

То ёфт зи табъи ман фалохан

تا یافت ز طبع من فلاخن

Бар ман лаб зар накард афсун

بر من لب زر نکرد افسون

Бар зинда фалак накард шеван

بر زنده فلک نکرد شیون

Моҳии ҳамаи захм аз он хӯрд кӯ

ماهی همه زخم از آن خورد کو

Пӯшади зи дирам дар оби ҷавшан

پوشد ز درم در آب جوشن

Дунё нахуррам ба дайн ки Мӯсо

دنیا نخرم به دین که موسی

Нахарид ба ман бўоди эмин

نخرید به من بواد ایمن

Мурғони маъонии офарини рост

مرغان معانی آفرین راست

Аз хирмани хотири ман арзан

از خرمن خاطر من ارزن

Хӯн махӯрам аз хасон ва нашигифт

خون مخورم از خسان و نشگفت

Гар теша хӯрд гуҳар ба маъдан

گر تیشه خورد گهر به معدن

Қоруни сафатон ки бо ман аз кин

قارون صفتان که با من از کین

Бар сохтаанд ҷанги Қоран

بر ساخته اند جنگ قارن

Қавмӣ шуда аз залолату ҷаҳл

قومی شده از ضلالت و جهل

Маъюби табору неки барзан

معیوب تبار و نیک برزن

Не ҳован доруанд ва , ҳастанд

نی هاون داروند و، هستند

Пари бонги миёни тиҳӣ чу ҳован

پر بانگ میان تهی چو هاون

Мадҳуши дилон на соҳу неи маст

مدهوش دلان نه صاح و نی مست

Анин сафатон на марду неи зан

عنین صفتان نه مرد و نی زن

Бо ман дўўи забони басони миқроз

با من دوو زبان بسان مقراض

Як чашм ба айби худ чу сӯзан

یک چشم به عیب خود چو سوزن

Чун шамъи забони дарози лекин

چون شمع زبان دراز لیکن

Ҳамчун лаган аз маъонии алкн

همچون لگن از معانی الکن

эй марҳами хастагони ҳурмон

ای مرهم خستگان حرمان

Бар ҳасани аноятати муайян

بر حسن عنایتت معین

Доне ки мҷири хок пошӣ аст

دانی که مجیر خاک پاشی است

Озурдаи дил аз ҷаҳони римн

آزرده دل از جهان ریمن

Гар нест таниши мутӣъи бгдоз

گر نیست تنش مطیع بگداز

Вар ҳаст дилаш дуруст башикан

ور هست دلش درست بشکن

Кам умри куниш чу гул ки ҳаст ӯ

کم عمر کنش چو گل که هست او

Бо ту ҳамаи тани забон чу сӯсан

با تو همه تن زبان چو سوسن