Дар мабодии ишқи ошиқро рёӣӣ буд бо халқ ва бо худ ва бо маъшӯқ аммо халқи чунон буд ки ишқ дар дил дорад ва барои суқӯти ҷоҳ изҳор накунад ва аз он маънии хФӣ ки чун оташ дар ботинаш афтодааст касро ахбор накунад ахбори бархилоф ҳол кунад агарчӣ бботн дар оташ буд бзоҳри хурраму хуш буд :

در مبادی عشق عاشق را ریائی بود با خلق و با خود و با معشوق اما خلق چنان بود که عشق در دل دارد و برای سقوط جاه اظهار نکند و از آن معنی خفی که چون آتش در باطنش افتاده است کس را اخبار نکند اخبار برخلاف حال کند اگرچه بباطن در آتش بود بظاهر خرم و خوش بود:

Ва риёӣ бо худ чунон буд ки ишқро бе худии шуморад ва аз қӯти нафаси захми ишқ бмрҳм бардораду ҳоли худ аз худ бипушад бо нафаси ҷомаи сбрдрпўшд ва аз дард нахурӯшад ва ин душвортар буду нафаси дарин ҳоли бедортар буду азхўдии безортар буду раво буд ки нафаси ливомаи ваии боқӯт буд дилашро маломат кунад гуяд дар бихўдон назар кун пас дар олам бехудӣ сафар кун сармояи эшонро дар назари ори пас дил аз нақд худ бурдор набояд ки кӣсаи вуҷӯд тиҳӣ шаваду канор азу пурнагардад ва дар ин бандагӣ бимонад чунонкӣ бештар нагардад :

و ریای با خود چنان بود که عشق را بی خودی شمارد و از قوت نفس زخم عشق بمرهم بردارد و حال خود از خود بپوشد با نفس جامۀ صبردرپوشد و از درد نخروشد و این دشوارتر بود و نفس درین حال بیدارتر بود و ازخودی بیزارتر بود و روا بود که نفس لوامۀ وی باقوت بود دلش را ملامت کند گوید در بیخودان نظر کن پس در عالم بی خودی سفر کن سرمایۀ ایشان را در نظر آر پس دل از نقد خود بردار نباید که کیسۀ وجود تهی شود و کنار ازو پرنگردد و در این بندگی بماند چنانکه بیشتر نگردد:

Ва раво буд ки нафас ливома гуяд эйтар домани дами даракашу сар дар гиребони ҳайрати каши қадар худ бишносу андозаи ишқ ӯ бидон ту зарра ва ӯ офтоб агарчӣ зарраро офтоб сабаб зуҳӯраст Фомо ӯро тоқати муқовимат он нураст ӯ подшоҳаст ва ту гадоу гадоро бар подшоҳи ишқ овардани мӯҷиб ҳалокӣ бошад ва аз ғоят бе бокӣ бошад :

و روا بود که نفس لوامه گوید ای تر دامن دم درکش و سر در گریبان حیرت کش قدر خود بشناس و اندازۀ عشق او بدان تو ذرۀ و او آفتاب اگرچه ذره را آفتاب سبب ظهورست فاما او را طاقت مقاومت آن نورست او پادشاه است و تو گدا و گدا را بر پادشاه عشق آوردن موجب هلاکی باشد و از غایت بی باکی باشد:

Ва риё бо маъшӯқи чунон буд ки ишқро азу ниҳон дораду дард дар миён ҷон дорад дар халои дида ӯ чун дидаи гирён буд ва дар млолбш чун лаби барқи хандон буд ва ин азими душвор буд аммо зуди парда дарида шавад агар бмсл мўӣӣ шавад дар зулфи маъшӯқи ҳам ниҳон монад ва ангушт намой шавад зеро ки ранги маъшӯқи дигар буду ранги ошиқи дигару ончӣ дар китоб савониҳ гуфтааст бад-ӣни маънӣ қарибаст :

و ریا با معشوق چنان بود که عشق را ازو نهان دارد و درد در میان جان دارد در خلا دیده او چون دیدۀ گریان بود و در ملالبش چون لب برق خندان بود و این عظیم دشوار بود اما زود پرده دریده شود اگر بمثل موئی شود در زلف معشوق هم نهان ماند و انگشت نمای شود زیرا که رنگ معشوق دیگر بود و رنگ عاشق دیگر و آنچه در کتاب سوانح گفته است بدین معنی قریب است:

Ва дарин ҳар се мақоми ошиқи бҳстии худ мавсуф буду бахуди маърӯф ва чун ҳастяш дар партави анвори маъшӯқ рӯй ба нестӣ оварад иллат бархезад ошиқро дарин мақом бо касе рӯй набояд ва аз лавси риёи бакулӣ пок гардаду айёр ва бебок гардад ва онро ки дар мақоми иттиҳод мақар шавад ӯро чаҳ ҷой рӯйу риё буд :

و درین هر سه مقام عاشق بهستی خود موصوف بود و بخود معروف و چون هستیش در پرتو انوار معشوق روی به نیستی آورد علت برخیزد عاشق را درین مقام با کسی روی نباید و از لوث ریا بکلی پاک گردد و عیار و بی باک گردد و آن را که در مقام اتحاد مقر شود او را چه جای روی و ریا بود: