Дар урф ишқ бидид ҷамол ҳосил ояд аммо наздики ин заъифи ишқ дар вуҷӯд мавҷӯдаст аммо аз роҳ қӯт бидид ҷамоли маъшӯқ ба феъл меояду асар зоҳир мекунад чунонкии ғазабу ризоу зҳк дар вуҷӯди ҳамаи мавҷуданд аммо мкўн ҳар як бавосита ки бадв манӯтаст дар зуҳӯр меояд ва ин навъро мегӯйанд аз зоҳир бботн мешавад аммо тошғоФ беш намерасад ва ин пардаи ист бар рӯй дили қдшғФҳои ҳбои сари ин маънӣаст бози оташи ишқи ҳақиқии шуъла аз миёни ҷони براردи нори аллоҳи алмўқдаҳи алтии ттлъи алии алоФӣдаҳи муаййид ин сараст дар ишқ ки дар бдоитмҷозӣ буду бохр ҳақиқӣ шавад дили азим дар эҳтироқ буд зеро ки зоҳрўи ботинаш сӯхта гардад ва ин сари он суханаст ки ошиқони кор дида гӯйанд ки ишқи хонимон худ бисӯзад иҳзбўни биўтҳми боидиҳми он яке оташ ки бавосита дид ҷамол бар афрӯзад дар зоҳири дили овезад ва он дигар оташ аз миёни хонаи хонаи броиддри ботин дил уфтад дилро дар миёни ин ду оташ аз куҷои тоқати муқовимат буд чун дил намонад биҷои дили дилдор исбот ёбад ва ин нафйу асботисти биўостаҳи лоўоло дар истимоъ бааш бош ки наҳангони ғайрати даҳони бозмонд ва дар камӣн гоҳ нишастау сар аз лаҷаи ғайрати бароварда :

در عرف عشق بدید جمال حاصل آید اما نزدیک این ضعیف عشق در وجود موجودست اما از راه قوت بدید جمال معشوق به فعل می‌آید و اثر ظاهر می‌کند چنانکه غضب و رضا و ضحک در وجود همه موجودند اما مکون هر یک بواسطۀ که بدو منوط است در ظهور می‌آید و این نوع را می‌گویند از ظاهر بباطن می‌شود اما تاشغاف بیش نمی‌رسد و این پرده‌ایست بر روی دل قَدْشَغَفَها حُبّا سر این معنی است باز آتش عشق حقیقی شعله از میان جان برآرد نارُ اللّهِ الْمُوقَدَةَ التی تَطَّلعُ عَلَی الاَفْئِدة مؤید این سرست در عشق که در بدایتمجازی بود و بآخر حقیقی شود دل عظیم در احتراق بود زیرا که ظاهرو باطنش سوخته گردد و این سر آن سخن است که عاشقان کار دیده گویند که عشق خانمان خود بسوزد یُحَزِّبُونَ بُیُوتَهُمْ بِاَیْدِیهِمْ آن یکی آتش که بواسطۀ دید جمال بر افروزد در ظاهر دل آویزد و آن دگر آتش از میان خانۀ خانه برآیددر باطن دل افتد دل را در میان این دو آتش از کجا طاقت مقاومت بود چون دل نماند بجای دل دلدار اثبات یابد و این نفی و اثباتیست بیواسطه لاوالا در استماع بهش باش که نهنگان غیرت دهان بازماند و در کمین گاه نشسته و سر از لجۀ غیرت برآورده: