Ончӣ бар лавҳи дили нақши он падед мешавад раво буд ки мақсӯди ҳамон буд алии алтъиину раво буд ки набӯду мадори ин асл бар онаст ки ҳар нақш ки бар лавҳи дил падед меояд рӯҳи бмтолъаҳи лавҳи дили он маънӣ дар забти орад аммо ваҳм ҳамеша дар камӣн гоҳаст он нақшро базӯдӣ дар худ мегирад ва он сӯратро мнФсх шуда дар ҳиси муштараки нақшӣ май ангезад ва дар хазонаи ҳофиза май наад чун дар бедорӣу ҳушёрӣ аз хобу мастӣ ҳосил мешавад он сӯратро ҳифз бар рӯҳ арз мекунад мнФсх кардау ботил шуда сад ҳазор фарёд аз рӯҳи ошиқи брмиоид зеро ки ӯ тасаввурӣ дигар карда буду гумони вусӯли бардаи ӣнҷои нақши дигари баромаду кор баракс шуд лиззати висоли болами фироқи бдлгшт .

آنچه بر لوح دل نقش آن پدید می‌شود روا بود که مقصود همان بود علی التعیین و روا بود که نبود و مدار این اصل بر آنست که هر نقش که بر لوح دل پدید می‌آید روح بمطالعه لوح دل آن معنی در ضبط آرد اما وهم همیشه در کمین گاه است آن نقش را بزودی در خود می‌گیرد و آن صورت را منفسخ شده در حس مشترک نقشی می‌انگیزد و در خزانۀ حافظه می‌نهد چون در بیداری و هشیاری از خواب و مستی حاصل می‌شود آن صورت را حفظ بر روح عرض می‌کند منفسخ کرده و باطل شده صد هزار فریاد از روح عاشق برمیآید زیرا که او تصوری دیگر کرده بود و گمان وصول برده اینجا نقش دیگر برآمد و کار برعکس شد لذت وصال بالم فراق بدلگشت.