Аҷаб он набӯд ки ошиқ аз камоли ишқи ҳомил ба бор маъшӯқ шавад аҷаби он буд ки маъшӯқ аз камоли шавқ ки вонои илайҳамашад шўқои ҳомили айн ошиқ шавад ки вҳмлноҳми фии албри волбҳр .
عجب آن نبود که عاشق از کمال عشق حامل به بار معشوق شود عجب آن بود که معشوق از کمال شوق که وَاِنّا اِلَیْهِم اشَدُّ شَوْقا حامل عین عاشق شود که وَحَمَلْناهُمْ فی البرَّ وَالْبَحْر.
Ошиқ чу дил аз вуҷӯд худ баргирад
عاشق چو دل از وجود خود برگیرد
Андари дӯду доман дилбар гирад
اندر دَوَد و دامن دلبر گیرد
Валлоҳ ки аҷаб набошад аз дилбар ӯ
واللّه که عجب نباشد از دلبر او
Ковро ба камоли лутф дар баргирад
کاو را به کمال لطف در برگیرد
Зўолнўн мисрӣ гуфт дар бодияи ошиқиро дидам бо як пои сар дар биёбон бо оҳӯони ниҳода буд ва хуш мерафт . Гуфтам « то куҷо ? » гуфт « то хонаи дӯст ? » гуфтам « бе олати сафари масофати баъӣди қатъ кардан чун муяссар шавад ? » гуфт « виҳк ё золнўн аммо қрأти фии китоба ; вҳмлноҳми фии албри волбҳр » , зўолнўн гуфт чун ба каъба расидам дидам ӯро ки тавоф мекард , чун маро бидид хуш бихандед ва маро гуфт « анати ҳомили аломрўонои мҳмўл ба » турои доъияи таклиф дар кор овардаасту марои ҷозиба ӯ ба ин диёр :
ذوالنون مصری گفت در بادیه عاشقی را دیدم با یک پای سر در بیابان با آهوان نهاده بود و خوش میرفت. گفتم «تا کجا؟» گفت «تا خانهٔ دوست؟» گفتم «بی آلت سفر مسافت بعید قطع کردن چون میسر شود؟» گفت «وَیْحَکَ یا ذَالنّون اَما قَرَأتَ فی کِتابِه؛ وَحَمَلْناهُمْ فی البَرِّ وَالْبَحْرِ»، ذوالنون گفت چون به کعبه رسیدم دیدم او را که طواف میکرد، چون مرا بدید خوش بخندید و مرا گفت «اَنْتَ حامِلُ الاَمْرِ و اَنَا مَحْموُلٌ به» ترا داعیهٔ تکلیف در کار آورده است و مرا جاذبهٔ او به این دیار:
Онро ки бихонад ӯ ба ночор ояд
آن را که بخواند او به ناچار آید
То ҳастӣ ӯ ба амр дар кор ояд
تا هستی او به امر در کار آید
Вонро ки кашид лутф ӯ назд худаш
و آنرا که کشید لطف او نزد خودش
Бевоситае муҳаррам асрор ояд
بی واسطهای محرم اسرار آید
Шогирди нўкорро устод чун хоҳад ки дар кори оради ҳарфии бинависади пас ангушт ӯ бигирад ва бар сари он ҳарф наад . Агарчӣ аз роҳи маънии котиб , устоди мактаб буд аммо дар олами сӯрати ангушти шогирд бар ҳарф буд . эй бародар ҳар касу нокаси ангушт бар ҳарфи ошиқи кори афтодаи дил ба бод дода наад дар олами сӯрат , аммо чун ба олам маънӣ расад бидонад ки он ҳарф ба маъшӯқ музоф бӯдаасту ошиқ дар миёнаи баҳона ва бар новаки маломати нишона :
شاگرد نوکار را استاد چون خواهد که در کار آرد حرفی بنویسد پس انگشت او بگیرد و بر سر آن حرف نهد. اگرچه از راه معنی کاتب، استاد مکتب بود اما در عالم صورت انگشت شاگرد بر حرف بود. ای برادر هر کس و ناکس انگشت بر حرف عاشق کار افتادهٔ دل به باد داده نهد در عالم صورت، اما چون به عالم معنی رسد بداند که آن حرف به معشوق مضاف بوده است و عاشق در میانه بهانه و بر ناوک ملامت نشانه:
Ман менакунам бори маломат бар ман
من می نکنم بار ملامت بر من
Бории з барои чист инсоф бидиҳ
باری ز برای چیست انصاف بده
Давр набошад ки шогирд устод шавад ва ба ёфт муроди шод .
دور نباشد که شاگرد استاد شود و به یافت مراد شاد.