Илм чун бъшқ расад битарсад зеро ки илми бқоء авсоф хоҳаду ишқи Фноءи авсоф ,у бақоу фано дар як ҳоли сифати як тани натавонад буд аммо ӣнҷо сиррӣаст ва он сар онаст ки чун ишқ бкмол расад аз мартабаи илм нозир гардад ва хоҳад ки дар мақоми илм ҳосил гардаду маънии илми антбоъи сӯрати маълум буд дар нафаси олам , ӯ хоҳад то сӯрати маъшӯқ дар вай мнтбъ шавад то аз дарди талаб бар осоед ва дар тъб нафарсоед ӯро ҳамеша дар худ ёбад бе онкии бадви шитобад ва ин мақом агар ҷамоли намояди мақсӯд ошиқ барояд зеро ки агар маъшӯқ аз ӯ бҳзори фарсанги давр буд ӯро ҳозир донаду ҳосили шиносади воқрби ман кули қариб тасаввур кунад ва агар дар ғлботи ишқи сӯрати маъшӯқ дар ҳиси муштарак аўпдид ояд бо оташ ҳар оинаи инс буд балки султони ғайрати султони хаёлро бигуморад ва онро мнФсх гирданд то ӯ дар дард абадӣ бимонад :

علم چون بعشق رسد بترسد زیرا که علم بقاء اوصاف خواهد و عشق فناء اوصاف، و بقا و فنا در یک حال صفت یک تن نتواند بود اما اینجا سریست و آن سر آنست که چون عشق بکمال رسد از مرتبۀ علم ناظر گردد و خواهد که در مقام علم حاصل گردد و معنی علم انطباع صورت معلوم بود در نفس عالم، او خواهد تا صورت معشوق در وی منطبع شود تا از درد طلب بر آساید و در تعب نفرساید او را همیشه در خود یابد بی آنکه بدو شتابد و این مقام اگر جمال نماید مقصود عاشق برآید زیرا که اگر معشوق از او بهزار فرسنگ دور بود او را حاضر داند و حاصل شناسد وَاَقْرَبُ مِنْ کُلِّ قَریبٍ تصور کند و اگر در غلبات عشق صورت معشوق در حس مشترک اوپدید آید با آتش هر آینه انس بود بلکه سلطان غیرت سلطان خیال را بگمارد و آن را منفسخ گرداند تا او در درد ابدی بماند:

Аз ишқи ҳамеи ҳалок ошиқ бошад

از عشق همی هلاک عاشق باشد

Маъшӯқ агар чанд мувофиқ бошад

معشوق اگر چند موافق باشد

ӯро тамаъӣ буд ҳам аз ғояти аҷз

او را طمعی بود هم از غایت عجز

Ин кори бдўбгў чаҳ лоиқ бошад

این کار بدوبگو چه لایق باشد