Дар ишқи ҷумлаи ҳавоси ошиқ бояд ки бмъшўқи мутаъаллиқ буд ва ҳеҷ ҳиссӣ аз ҳавос ӯ дар ҳеҷ ҳол аз ӯ холӣ набӯд чунонкии он шоърдқиқ алнзр гуфтааст дар дӯстии хамр :

در عشق جملۀ حواس عاشق باید که بمعشوق متعلق بود و هیچ حسی از حواس او در هیچ حال از او خالی نبود چنانکه آن شاعردقیق النظر گفته است در دوستی خمر:

Яъне бмни даҳ ҷоми шробтои чашми ман онро бибинаду даст ӯро бастанду коми онро бичишаду бинии роиҳа он биёбад як ҳис маъаттал мемонад аз ӯ он самъаст пастуи ном ӯ бигӯӣ то самъи ҳам аз ӯ ончии насиб муҳаббат аст биёбад сарро мшоҳдту рӯҳро васлату танро лиззату чашмро руятаст бояд ки самъро ҳам насибӣ бошад ва он шунидани исму сифат вайаст аз ғайру ончии ошиқи асомӣу авсофи маъшӯқ аз касе май шунӯд муродаш онаст то ҳосаҳи самъ бенасиб намонад аммо ин дар мақоми ҷусту ҷӯй ва гуфт ва гӯй бошад ва он дар бдоит буд боз дар мақомӣ ки бар маъшӯқ ғаюр шавад нахоҳад ки касе ном ӯ бар забон гузоранд чунонкии шблии қудси аллоҳи рӯҳа дар бдоити ишқи пайвастаи шукр дар остин доштӣ аз ҳар ки ном маҳбӯб шунидӣ даҳонаш пар шукр кардӣ ва чун муддатӣ бар омад ва дар ишқ ғаюр шуд ва носабур шуд ҳар ки номи маҳбӯб ӯ гирифтӣ сангӣ бар даҳон вай задӣ ва дар зимн ин сиррӣаст ва он сар онаст ки маҳбӯб брхўд ғаюраст аммо дар бдоити бсмъи ошиқ Нидо кунад канти кнзои мхФёи Фоҳббти ани аърФи бечораи ошиқи тҷоср оғоз кунаду баҳри номяш хондан гирад ва аз ҳар ки номи ваии шунӯд барои изҳору иштиҳори сар бар қадам ӯ наад ва ончӣ дорад бадв диҳад чун донад ки бар ӯ ончии ниҳон буд аз ӯ аён шуд азимату ҷалоли худ бар ӯ арза кунад вимдти умр дар истиғфор гуфта буд вогари бмсли даҳ умр Нӯҳ ёбад аз истиғфори онкӣ ӯро болўҳити боткбирҳо зикр карда буд берун натавонад омаду ончии хоҷа олам фармуд ваоне лостғФри аллоҳи кули явми моӣаҳи мараи сари ин маънӣаст яъне аз камоли шавқ дар ғлботи шавқ ӯро дар рӯзӣ ба навад ном бихонад чун бъзмту ҷалолу кбрёء ӯ мкошФ шуд аз гуфта истиғфор кунад навад ва на бор барои навад ва на ном ва як бор аз барои ин истиғфор ва ин сар он рамзаст ки ҳакямони дақиқ алнзр гуфтаанд ки ӯро дар олами мо бостлоҳи мо номӣ нест ва ин сиррӣ бузургаст ҷузи бзўқ фаҳм натавон кард эй бародар агар аз ӯҳдаи якбори гуфтани аллоҳи беруни оӣии ҳамаи намозҳои намози гзорндгони таъаллуқ бтў дорад аммо таҳқиқи кбрёء ӯ дар ҳар ду ҷаҳон балки дар олами имкон ҷамол нанамояд ӯро ӯ донаду басу ончии хоҷаи олами слъми фармӯда дар дуо ки вбкли исми самят ба нФск ӯ анзлтаҳи фии ктобк ӯ ълмтаҳи аҳдои ман хлФк ӯ астأсрти фии илми алғиби ъндки сари ин маънӣаст :

یعنی بمن ده جام شرابتا چشم من آن را ببیند و دست او را بستاند و کام آن را بچشد و بینی رایحۀ آن بیابد یک حس معطل میماند از او آن سمع است پستو نام او بگوی تا سمع هم از او آنچه نصیب محبت است بیابد سر را مشاهدت و روح را وصلت و تن را لذت و چشم را رؤیت است باید که سمع را هم نصیبی باشد و آن شنیدن اسم و صفت وی است از غیر و آنچه عاشق اسامی و اوصاف معشوق از کسی می‌شنود مرادش آنست تا حاسۀ سمع بی نصیب نماند اما این در مقام جست و جوی و گفت و گوی باشد و آن در بدایت بود باز در مقامی که بر معشوق غیور شود نخواهد که کسی نام او بر زبان گذارند چنانکه شبلی قَدَّسَ اللّهُ رُوحَهُ در بدایت عشق پیوسته شکر در آستین داشتی از هر که نام محبوب شنیدی دهانش پر شکر کردی و چون مدتی بر آمد و در عشق غیور شد و ناصبور شد هر که نام محبوب او گرفتی سنگی بر دهان وی زدی و در ضمن این سریست و آن سرّ آنست که محبوب برخود غیورست اما در بدایت بسمع عاشق ندا کند کُنْتُ کَنزاً مَخْفِیّاً فَاَحْبَبْتُ اَنْ اُعرفَ بیچاره عاشق تجاسر آغاز کند و بهر نامیش خواندن گیرد و از هر که نام وی شنود برای اظهار و اشتهار سر بر قدم او نهد و آنچه دارد بدو دهد چون داند که بر او آنچه نهان بود از او عیان شد عظمت و جلال خود بر او عرضه کند ویمدت عمر در استغفار گفته بود واگر بمثل ده عمر نوح یابد از استغفار آنکه او را بالوهیت باتکبیرها ذکر کرده بود بیرون نتواند آمد و آنچه خواجۀ عالم فرمود وَاِنِّی لَاَسْتَغفِرُ اللّهَ کُلَّ یومٍ مِاَئَةَ مَرَّةٍ سر این معنی است یعنی از کمال شوق در غلبات شوق او را در روزی به نود نام بخواند چون بعظمت و جلال و کبریاء او مکاشف شد از گفته استغفار کند نود و نه بار برای نود و نه نام و یک بار از برای این استغفار و این سرّ آن رمزست که حکیمان دقیق النظر گفته‌اند که او را در عالم ما باصطلاح ما نامی نیست و این سری بزرگ است جز بذوق فهم نتوان کرد ای برادر اگر از عهدۀ یکبار گفتن اللّه بیرون آئی همه نمازهای نماز گذارندگان تعلق بتو دارد اما تحقیق کبریاء او در هر دو جهان بلکه در عالم امکان جمال ننماید او را او داند و بس و آنچه خواجۀ عالم صلعم فرموده در دعا که وَبِکُلِّ اسْمٍ سَمَّیْتَ بِهِ نَفْسَکَ اَوْ اَنْزَلْتَهُ فی کِتابِکَ اَوْ عَلَّمْتَهُ اَحَداً مِنْ خَلْفِکَ اَو اسْتأثَرْتَ فی عِلمِ الْغَیبِ عِندَکَ سر این معنی است:

Агар сӯрати маъшӯқ дар нафас мнтбъ шавад ошиқи қӯт аз ӯ созаду назари ҳиммати пайваста аз ӯ барнадорад ва ӯро ҳаргиз бадв нагузораду ончии иброми музоҳимату муболиғаи маъшӯқ аз ошиқ падед меояд мӯҷиб ҳаминаст эй дарвеши ӣнҷои сиррӣ азизтараст ишқ иттиҳод хоҳад агар муяссар шавад ӯ қӯт аз худ созад яъне ишқ оташаст чун дар ҷони ошиқ маскан гирад ошиқро бқўти худ оташ кунад ва чун аз ошиқ ҳеҷ намонад он оташи ишқи худро хӯрдан гирад то ҳеҷ намонад алнори тأкли нафасҳо ани лами тҷдмотأклаҳ :

اگر صورت معشوق در نفس منطبع شود عاشق قوت از او سازد و نظر همت پیوسته از او برندارد و او را هرگز بدو نگذارد و آنچه ابرام مزاحمت و مبالغهٔ معشوق از عاشق پدید می‌آید موجب همین است ای درویش اینجا سری عزیزتر است عشق اتحاد خواهد اگر میسر شود او قوت از خود سازد یعنی عشق آتش است چون در جان عاشق مسکن گیرد عاشق را بقوت خود آتش کند و چون از عاشق هیچ نماند آن آتش عشق خود را خوردن گیرد تا هیچ نماند النّارُ تَأکُلُ نَفْسَها اِنْ لَمْ تَجِدْماتَأکُلُهُ:

Оташ шаваму қӯти худ аз худ гирам .

آتش شوم و قوت خود از خود گیرم.