Аз шаҷараи рӯҳи самараи ишқ падед омад шаҷара дар кор самара шуд ҳамоно рӯҳи муштоқи он ошиқи содиқ дар фазоӣ олам ҳастӣ назара шаҷара дид самара ӯ оташ « инси ман ҷониби алтўр норо » омад номӯси Акбар ки ҷосуси ин маънӣаст аз вилояти худ тафаҳҳус он мекард ба дида мулкӣ бидид ки он шаҷара рӯҳ ӯст ва он самараи ишқ . Он оташ ки самара май намояди ҳам аз дарахти рӯҳ ӯ сар бар задааст аз онаст ки на ӯро май сӯзад ва на бо ӯ месозад ва ончӣ гуфтаанд ки « аз мива дарахт омад аммо миваи боз бар дарахт наомад » барои ин маънӣ гуфтаанд . Яъне агар ин оташ , шаҷараи рӯҳро бисӯзад ишқ тавонад ки аз назари раҳмати маъшӯқ дар фазои қазои шаҷари ҳ эй дигари нишонд аммо агар шаҷараи рӯҳи мари самараро гум кунад зуд бошад ки сарсари ғайрат , он дарахтро аз бехи برارد чун бесамара буд давоми вуҷӯдаш ба таҷаддуд мисли ӯ муяссар нашавад зеро ки шаҷараро самара бибояд то бавосита ӯ баъди адам ӯ мисли ӯ падед ояд ва ин маънӣ булъаҷабаст . эй бародар агар он шаҷараи рӯҳ ӯ набӯдӣ ва он самара ишқ набӯдӣ хитоби аннии анооллаҳ кӣ дуруст омадӣ ? зеро ки ишқи раво буд ки аз дарахти ҷони ошиқи мари ошиқро ба худ хонд ва ин Нидои ҳам азуи бадви расонад ки аннии анооллаҳ .

از شجرهٔ روح ثمرهٔ عشق پدید آمد شجره در کار ثمره شد همانا روح مشتاق آن عاشق صادق در فضای عالم هستی نظرهٔ شجره دید ثمرهٔ او آتش «انَسَ مِنْ جانِبِ الطّورِ ناراً» آمد ناموس اکبر که جاسوس این معنی است از ولایت خود تفحّص آن می‌کرد به دیدهٔ ملکی بدید که آن شجرهٔ روح اوست و آن ثمرهٔ عشق. آن آتش که ثمره می‌نماید هم از درخت روح او سر بر زده است از آنست که نه او را می‌سوزد و نه با او می‌سازد و آنچه گفته‌اند که «از میوه درخت آمد امّا میوه باز بر درخت نیامد» برای این معنی گفته‌اند. یعنی اگر این آتش، شجرهٔ روح را بسوزد عشق تواند که از نظر رحمت معشوق در فضای قضا شجر‌ه‌ای دیگر نشاند اما اگر شجرهٔ روح مر ثمره را گم کند زود باشد که صرصر غیرت، آن درخت را از بیخ برآرد چون بی‌ثمره بود دوام وجودش به تجدد مثل او میسّر نشود زیرا که شجره را ثمره بباید تا بواسطهٔ او بعد عدم او مثل او پدید آید و این معنی بوالعجبست. ای برادر اگر آن شجرهٔ روح او نبودی و آن ثمرهٔ عشق نبودی خطاب اِنَّنی اَنَااللّه کی درست آمدی؟ زیرا که عشق روا بود که از درخت جان عاشق مر عاشق را به خود خواند و این ندا هم ازو بدو رساند که اِنَّنی اَنَااللّه.

Хоҳӣ ки сухани зи ҷони огаҳи шинавӣ

خواهی که سخن ز جان آگه شنوی

Ва асрори дарунии шҳншаҳи шинавӣ

و اسرار درونی شهنشه شنوی

Кам гирди зи хеш то ту аз ҳастӣ худ

کم گرد ز خویش تا تو از هستی خود

Бе худ ҳамаи аннии анои аллоҳи шинавӣ

بی‌خود همه اِنَّنی اَنَا اللّه شنوی