Оташи ишқ ки самараи шаҷара ҷонаст на мари ҷонро бисӯзад ва на бо ҷон бисозад ; чун бо ҷон намесозад май намояд ки васф ӯ нест ва чун васф ӯ набошад ҳар оинаи васф маъшӯқ бошад ва онҷо гуфтаанд ки « васф зоядаст бар зот » сари ин маънӣаст . Агарчӣ аз шаҷараи рӯҳи ошиқи сари برارد аммо чун ӯро аз пои даровард рӯй ба олами маъшӯқи ниҳоди боргоҳ холӣ дид маснад биниҳод ва подшоҳ шуд ва дар малик бинишаст : ФсодФи қлбои Форғои Фтмкно ва чун ошиқро наме сӯзад май намояд ки ноз ӯро ниёзи ин дарме бояд то киришма ҳасан бирав падед кунад чунонкӣ гуфтаанд :
آتش عشق که ثمرهٔ شجرهٔ جان است نه مر جان را بسوزد و نه با جان بسازد؛ چون با جان نمیسازد مینماید که وصف او نیست و چون وصف او نباشد هر آینه وصف معشوق باشد و آنجا گفتهاند که «وصف زاید است بر ذات» سرّ این معنی است. اگرچه از شجرهٔ روح عاشق سر برآرد اما چون او را از پای درآورد روی به عالم معشوق نهاد بارگاه خالی دید مسند بنهاد و پادشاه شد و در ملک بنشست: فَصادَفَ قَلْباً فارغاً فَتَمَکَنَّا و چون عاشق را نمیسوزد مینماید که ناز او را نیاز این درمیباید تا کرشمهٔ حسن برو پدید کند چنانکه گفتهاند:
Чндонкаҳи марои зи ҳасани дилбар бояд
چندانکه مرا ز حسن دلبر باید
ӯро зи ман шикастаи ҳам дрбоид
او را ز من شکسته هم درباید
Чун нози варои ниёзи ман дрбоист
چون ناز ورا نیاز من دربایست
Пас мартабаи ниёзи бартар бояд
پس مرتبۀ نیاز برتر باید