Яке аз саҳоба ғуломӣ бихаред . Хоҷа фармуд ё саҳобии ашркнии фӣ алғлом гуфт лӣси шарик ё расӯли аллоҳ агар гумонат уфтад ки саҳобии амри Мустафо ( с )ро хилоф кард бдонкаҳи кор бархилоф онаст ки туро гумонаст . Агар фармон кардӣ дар тавҳидаши нуқсон будӣ ва ин таҷриба ӣ маъшӯқаст мари ошиқро ин маънӣ ғӯрӣ дорад ва аммо дар асрори ишқ , қиссау ҳикоят дар нагунҷад . Маъшӯқ гуфт ашркнии фии алғлом ошиқ гуфт лӣси ллаҳи шарики алъбди вмоФии ядаи малики лмўлоаҳ эй дарвеши асҷдўои лодм . Маҳакӣ буд то ки бар иродат матлаъасту бхўости маъшӯқи мкошФ , чун ҳама саҷда карданд ва муаллим накард маълум шуд ки устоди пухтатару сӯхтатар аз шогирдон буд :
یکی از صحابه غلامی بخرید. خواجه فرمود یا صَحابی اَشرِکنی فی الغلامِ گفت لَیْسَ شَریکٌ یا رَسُولَ اللّهِ اگر گمانت افتد که صحابی امر مصطفی (ص) را خلاف کرد بدانکه کار برخلاف آنست که ترا گمان است. اگر فرمان کردی در توحیدش نقصان بودی و این تجربهی معشوق است مر عاشق را این معنی غوری دارد و اما در اسرار عشق، قصه و حکایت در نگنجد. معشوق گفت اَشْرِکْنی فی الغُلامِ عاشق گفت لَیْسَ لِلّهِ شَریکٌ العَبْدُ وَمافی یَدِهِ مُلک لِمَوْلاهُ ای درویش اُسْجُدُوا لِآدَمَ. محکی بود تا که بر ارادت مطلع است و بخواست معشوق مکاشف، چون همه سجده کردند و معلم نکرد معلوم شد که استاد پختهتر و سوختهتر از شاگردان بود:
Гар бар сари ман хору хски боронӣ
گر بر سر من خار و خسک بارانی
Борони туро дӯхтаам боронӣ
باران تو را دوختهام بارانی
Фироқи маъшӯқ ихтиёр кард ба қӯти мушоҳидаи иродат ва бок надошт . Зиҳии камол дар кори мо зоғи албср ва мо тғӣ . . Худ кораст ки сифеди борони азкори тақдиси чашмро хира мекунад зиҳии қӯти мушоҳида иродат медонист ки аз ҷомаи хонаи хоси халъати подшоҳонаи ман итъ алрасул Фқди атоъи аллоҳ . . . Омода кардаанд дар ҳоле ки дар шоҳӣ ягона мебоист шуд ба матоъ ҳар ду ҷаҳони чашм боз накарду дасти ниёзи пеши ътиаҳу ҳадя ӯ дароз накард ки агар кардӣ дар ишқи нотамомӣ будӣ .
فراق معشوق اختیار کرد به قوت مشاهدهٔ ارادت و باک نداشت. زهی کمال در کار ما زاغَ الْبَصَرُ و ما طَغی.. خود کار است که سفید باران اذکار تقدیس چشم را خیره میکند زهی قوت مشاهدهٔ ارادت میدانست که از جامهخانهٔ خاص خلعت پادشاهانه مَنْ یُطِعِ الرّسولَ فَقَدْ اَطاعَ اللّه... آماده کردهاند در حالی که در شاهی یگانه میبایست شد به متاع هر دو جهان چشم باز نکرد و دست نیاز پیش عطیه و هدیهٔ او دراز نکرد که اگر کردی در عشق ناتمامی بودی.