Гоҳ буд ки ошиқ аз касрати дарду қӯт аз оҷ дар биёбон ҳаво шавад ва саргардон гардад то ба ҳаддӣ ки ишқро мункир шавад ва онро мункирӣ донад аз мункироту тарки онро мӯҷиби қурбати шиносад . Ишқ гуяд ки ин ҳавасаст агарчӣ нафаси қоли ании таббати алон . . Он тавба чун имони боси куффор беасл ҳамоно ин ҳавас аз вилоят дил зояд ба мадади ҳўоءи ҳиси нафаси аммора ки бо ӯ гуяд :
گاه بود که عاشق از کثرت درد و قوت از عاج در بیابان هوا شود و سرگردان گردد تا به حدی که عشق را منکر شود و آن را منکری داند از منکرات و ترک آن را موجب قربت شناسد. عشق گوید که این هوس است اگرچه نفس قالَ اِنی تُبتُ الان.. آن توبه چون ایمان باس کفار بی اصل همانا این هوس از ولایت دل زاید به مدد هواء حس نفس اماره که با او گوید:
Аз ишқ ки кард эй дили аблаҳи тавба
از عشق که کرد ای دل ابله توبه
То ман кунам аз висоли он маи тавба
تا من کنم از وصال آن مه توبه
Шаби тирау бодаи равшану хилвати хос
شب تیره و باده روشن و خلوت خاص
ӯ ҳозир ва ман ошиқ ва онгаҳ тавба
او حاضر و من عاشق و آنگه توبه
Ва гоҳ буд ки дар айни велъ аз он тавба тавба кунад мари он тавбаро хубаи пиндораду маъсияти ингорад ва гуяд тавбаи ақбҳи ман хуба :
و گاه بود که در عین ولع از آن توبه توبه کند مر آن توبه را خوبه پندارد و معصیت انگارد و گوید تَوبَةٌ اَقبَحُ مِن خَوبَةٍ:
Он тавба ки аз дидан рӯй ту буд
آن توبه که از دیدن روی تو بود
Валлоҳи зи сад гунаҳи бтар пиндорам
واللّه ز صد گنه بتر پندارم
Чун бад-ӣн мақом расад дар ишқ пухта гардад агарчӣ хом буд валикин ба ҳақиқат бидон ки то ошиқ аз худ напардозад бо ишқ насозад чун ӯ худро набошад маъшӯқ ба лутф ӯро бошад анои лаками ани шӣтм ӯ атитм гуфтан гирад то ошиқи мункир буду ишқ ба назд ӯ мункир , маъшӯқ дар ҳўдҷи кибриё буд чун нақди вуҷӯди худро дар мқмраҳ ӣ ишқи дрбохт ва бо маломатёни роҳи ишқи бсохти сар дар гиребон дард кашаду пой дар доман меҳнат оварад маъшӯқ барои изҳори киришма ӣ ҳасану зибобии пардаи барандозад ва сад ҳазор касро дар якдигар андозаду ишқ Нидо мекунад :
چون بدین مقام رسد در عشق پخته گردد اگرچه خام بود ولیکن به حقیقت بدان که تا عاشق از خود نپردازد با عشق نسازد چون او خود را نباشد معشوق به لطف او را باشد اَنَا لَکُم اِن شِئتُم اَو اَتَیتُم گفتن گیرد تا عاشق منکر بود و عشق به نزد او منکر، معشوق در هودج کبریا بود چون نقد وجود خود را در مقمرهی عشق درباخت و با ملامتیان راه عشق بساخت سر در گریبان درد کشد و پای در دامن محنت آورد معشوق برای اظهار کرشمهی حسن و زیبابی پرده براندازد و صد هزار کس را در یکدیگر اندازد و عشق ندا میکند:
Кӯи исои рӯҳонӣ то мӯъҷиз худ бинад
کو عیسی روحانی تا معجز خود بیند
Кӯи Юсуфи канъонӣ то ҷисми барандозад
کو یوسف کنعانی تا جسم براندازد
Кӯи тоиби сад сола то бар шикани зулфаш
کو تایب صد ساله تا بر شکن زلفش
Ҳоле ба сар андозӣ дастор дар андозад
حالی به سراندازی دستار در اندازد
Бошад ки дарин мақоми маъшӯқи бадв иқбол кунаду вуҷӯдаш қобил дид ҷамол кунад ба ҷозиба ӣ лутф ӯро бар дар сродқи ҳасан ҳозир кунад ва ба худаш дар худ нозир кунад то бадв бино шавад ва ин дид ӯ ӯро злки сар .
باشد که درین مقام معشوق بدو اقبال کند و وجودش قابل دید جمال کند به جاذبهی لطف او را بر در سرادق حسن حاضر کند و به خودش در خود ناظر کند تا بدو بینا شود و این دید او او را ذلکَ سِرّ.
Аз доираи вуҷӯдгар бркшдт
از دایره وجود گر برکشدت
Вази доми бало ба қаҳр андар кашадат
وز دام بلا به قهر اندر کشدت
То айни туро ба олам худ бинад
تا عین ترا به عالم خود بیند
Бе худ кунад ва ба меҳр дарбар кашадат
بیخود کند و به مهر دربر کشدت