Миёни ошиқу маъшӯқи бнўъии муносибат бояд то ъшқози камӣни мкўни ҷамоли намояди яке аз ҳукамои ин маънӣ дар тақрирӣ меовараду нисбати он бтирон туюр мекунад ва май намояд ки туюр бо ғайри ҷинси худ улфат камтар гиранд дарин миёни зоғӣу кабӯтарии диданд ки бо ҳам мепариданд аҷаб доштанд ҳаким гуфт миёни эшон дар ҳолеи мшоклтии падед омадааст ки арӯзи он мӯҷиби суҳбат шудаи тафаҳҳус он карданд диданд ки ҳар дуро ърҷии арзии ҳосил шуда буд фармуд ки мӯҷиби эътилофи эшон дарин парвози ин маънӣ буд ва ин срдқиқаст эй азиз чун дар маънӣ яке шаванду ягонагии эшон бешаккӣ шавад агар дар зоҳири яке аз дайгарии ғанӣ буду мустағнӣ аммо он дайгарӣ бидон яке муҳтоҷ буду мФтқр аммо дар ботин дар ҳар ду як маънӣ буд хФӣ аз уқули башарӣу мулкӣ ки мӯҷиби муносибат шудааст иҳбҳму иҳбўнаҳ .
میان عاشق و معشوق بنوعی مناسبت باید تا عشقاز کمین مکون جمال نماید یکی از حکما این معنی در تقریری میآورد و نسبت آن بطیران طیور میکند و مینماید که طیور با غیر جنس خود الفت کمتر گیرند درین میان زاغی و کبوتری دیدند که با هم میپریدند عجب داشتند حکیم گفت میان ایشان در حالی مشاکلتی پدید آمده است که عروض آن موجب صحبت شده تفحص آن کردند دیدند که هر دو را عرجی عرضی حاصل شده بود فرمود که موجب ائتلاف ایشان درین پرواز این معنی بود و این سرّدقیق است ای عزیز چون در معنی یکی شوند و یگانگی ایشان بی شکی شود اگر در ظاهر یکی از دیگری غنی بود و مستغنی اما آن دیگری بدان یکی محتاج بود و مفتقر اما در باطن در هر دو یک معنی بود خفی از عقول بشری و ملکی که موجب مناسبت شده است یُحِبُّهُم وَ یُحِبِّونَهُ.
Флои тҳтқри нафасии ванети ҳабибҳо
فَلا تَحتَقِر نَفسی وَاَنتَ حَبیبُها
Фкли أмраҳи исбўои илои ман иҷонс
فَکُلّ أمرِهِ َیَصْبوا اِلی مَن یُجانِسُ
Аҷаби онкӣ аз дӯстии худ ахбор мекунад иҳбҳму дӯстии ту брхўд изҳор мекунад иҳбўнаҳ . На андак корӣаст ва бемуносибатӣаст оҳ ва ҳазор оҳ агарчӣ яке васф қадимаст ва яке васфи ҳдс аммо борӣ ҳаст взлки сари лоимкнкшФаҳи блсони алмқол .
عجب آنکه از دوستی خود اخبار میکند یُحِبُّهُم و دوستی تو برخود اظهار میکند یُحّبونَهُ. نه اندک کاریست و بی مناسبتی است آه و هزار آه اگرچه یکی وصف قدیم است و یکی وصف حدث اما باری هست وَذلِکَ سِرُّ لایُمکِنُکَشْفُهُ بِلسانُ المَقالِ.