Агар ошиқ дар ишқи худ худро буд дар ишқи хом буд ва дар шавқи нотамом ӯро аўӣӣ ӯ барои маъшӯқ бояд эй дарвеши онкии маъшӯқро барои худ хоҳад ҳануз қадам дар вилоят ишқ наниҳодааст ва ӯ муртадӣ буд ки мурод барои мурод худ хоҳад аммо онкии худро барои маъшӯқ хоҳад аз бӯстони ишқи буии раёҳини сидқи бмшоми вақташи расида буд агарчӣ дар бдоити кор буд аммо толиби асрор буд боз чун ббрхости дархост аз вуҷӯди худ зоил кунаду саодати ягонагӣ ҳосил кунад дар ҳўдҷи Фноءи дувум мақар созад пас аз ғайрат аз худ бихбр шавад чун бешуъӯр шавад ва аз ғайбат бҳзўр шавад дар партави он нур шавад лоҷарами парвонаи вор аз бақои бФнои роҳи талабад ва худро бавоситаи ишқ бар оташи адами эҳсосу бутлони қӯт мтхилаҳ бисӯзад ва ҳамоно ки ин мақом дар тлўин буд на дар тамкин ва ин маънӣ дар ҳавсилаи мурғии хонагӣ ки ӯро дониш гӯйанд нагунҷаду мизони ақлаши ҳам брнснҷд агар маълум шавад бмсолӣ шавад ва он дар рубои хоҷаи Аҳмади Ғаззолии қудси аллоҳ рӯҳа гуфтааст :

اگر عاشق در عشق خود خود را بود در عشق خام بود و در شوق ناتمام او را اوئی او برای معشوق باید ای درویش آنکه معشوق را برای خود خواهد هنوز قدم در ولایت عشق ننهاده است و او مرتدی بود که مراد برای مراد خود خواهد اما آنکه خود را برای معشوق خواهد از بوستان عشق بوی ریاحین صدق بمشام وقتش رسیده بود اگرچه در بدایت کار بود اما طالب اسرار بود باز چون ببرخاست درخواست از وجود خود زایل کند و سعادت یگانگی حاصل کند در هودج فناء دوم مقر سازد پس از غیرت از خود بیخبر شود چون بی شعور شود و از غیبت بحضور شود در پرتو آن نور شود لاجرم پروانه وار از بقا بفنا راه طلبد و خود را بواسطۀ عشق بر آتش عدم احساس و بطلان قوت متخیله بسوزد و همانا که این مقام در تلوین بود نه در تمکین و این معنی در حوصلۀ مرغی خانگی که او را دانش گویند نگنجد و میزان عقلش هم برنسنجد اگر معلوم شود بمثالی شود و آن در رباعی خواجه احمد غزالی قَدّسَ اللّهُ روحَهُ گفته است:

То ҷом ҷаҳон намой дар даст манаст

تا جام جهان نمای در دست منست

Аз рӯй хиради чархи барин паст манаст

از روی خرد چرخ برین پست منست

То қибла нест қибла ҳаст манаст

تا قبلۀ نیست قبلۀ هست منست

Ҳушёртарин халқи ҷаҳон маст манаст

هشیارترین خلق جهان مست منست

Ҳозои рабӣ . Ва субҳонӣу аноолҳқи дарин роҳ падед ояд дарвеш гуяд :

هذا ربی. و سبحانی و اناالحّقَ درین راه پدید آید درویش گوید:

Чун нури зуҳӯри ту маро паст кунад

چون نور ظهور تو مرا پست کند

Вази бодаи ишқи мари маро маст кунад

وز بادۀ عشق مر مرا مست کند

Бартар шавам аз олами имкон онгаҳ

برتر شوم از عالم امکان آنگه

Дар айни камол воҷибам ҳаст кунад

در عین کمال واجبم هست کند