Чу як чанде гузашт аз рӯзгорон

چو یک چندی گذشت از روزگاران

Дар омад дар шукуфтани нави баҳорон

در آمد در شکفتن نو بهاران

Илм зад бар ҳавои абри баҳорӣ

علم زد بر هوا ابرِ بهاری

Ба ишқи лола ва гул кард зорӣ

به عشق لاله و گل کرد زاری

Шукуфаи тоҷ зар зад бар сари шох

شکوفه تاج زر زد بر سر شاخ

Насим субҳ шуд бар ғунчаи густох

نسیم صبح شد بر غنچه گستاخ

зи бас гулҳо навой булбул омез

ز بس گلها نوای بلبل آمیز

Май ишқ аз аёғи ۳ҳсни лабрез

می عشق از ایاغ ۳حسن لبریز

Арӯси ғунчаи хӯрдаи бодаи бод

عروس غنچه خورده بادهٔ باد

Ҳиҷоб аз дил , ниқоб аз рӯй бикшод

حجاب از دل، نقاب از روی بگشاد

Дарахтони масти гаштанд аз май ноз

درختان مست گشتند از میِ ناز

зи мастӣҳо чу мебор оварад боз

ز مستیها چو می بار آورد باز

Сабо медид чун муставфии гул

صبا می دید چون مستوفی گل

Ҳисоби ҳасану ишқ аз дафтари гул

حساب حسن و عشق از دفتر گل

Бурун оварад пас яксолаи боқӣ

برون آورد پس یکساله باقی

зи гули хандаи зи булбули нолаи боқӣ

ز گل خنده ز بلبل ناله باقی

Магари маъшӯқи гул ошиқ мизоҷаст

مگر معشوق گل عاشق مزاجست

Ки чоки ҷайб ӯ бас бе алоҷаст

که چاک جیب او بس بی علاجست

Чаманро аз латофати об дар ҷӯй

چمن را از لطافت آب در جوی

зи шарми хеши гулро бар ҷабини хуй

ز شرم خویش گل را بر جبین خوی

Нгорстон чин шуд ҳафт кишвар

نگارستان چین شد هفت کشور

Ҷамоли офариниши гашти зевар

جمال آفرینش گشت زیور

Гули бод саҳар оварда шабгир

گل باد سحر آورده شبگیر

Давони аби равону по ба занҷир

دوان اب روان و پا به زنجیر

Вазон бар гул насим афтоду хезон

وزان بر گل نسیم افتاد و خیزان

Дмони абр аз ҳаво дар донаи резон

دمان ابر از هوا در دانه ریزان

Намудандӣ ҳаворо бастаи озин

نمودندی هوا را بسته آذین

Ҷамоли хеши барҷастаи раёҳин

جمال خویش برجسته ریاحین

Даридаи гули зи мастии ҷайби номӯс

دریده گل ز مستی جیب ناموس

Мғнии булбулон дар рақси тоўи вс

مغنی بلبلان در رقص طاو وس

Ҳалоки рақси товусони раъно

هلاک رقص طاووسان رعنا

Нигорин кард чун дами по ба гулҳо

نگارین کرد چون دم پا به گلها

Насим аз ғунчаи буии машктар барад

نسیم از غنچه بوی مشک تر برد

Ғизол аз лолаи барги пан ҳаме хӯрд

غزال از لاله برگ پان همی خورد

Ба шавқи лаъибатони ғайрати ҳур

به شوق لعبتان غیرت حور

Саропо мардумак гардӣда занбӯр

سراپا مردمک گردیده زنبور

Надонам бар чаҳ ғунча дида багумошт

ندانم بر چه غنچه دیده بگماشت

Ки натавонади табассум зон нигаҳдошт

که نتواند تبسم زان نگهداشت

Ба расми ҳиндӯони номдорон

به رسم هندوان نامداران

Чаман нав карда ҳасани навбаҳорон

چمن نو کرده حسن نوبهاران

Азон чун шоҳидон дар ҷилва созӣ

ازان چون شاهدان در جلوه سازی

Ба рангу буи гулҳо карда бозӣ

به رنگ و بوی گلها کرده بازی

зи шодӣ бскаҳ гашта роҳати огнд

ز شادی بسکه گشته راحت آگند

Нагунҷад дар даҳони гул шукр ханд

نگنجد در دهان گل شکر خند

Шимол ар на азу шуд соғари ошом

شمال ار نه ازو شد ساغر آشام

Чаро афтон ва хезон мезанад гом ?

چرا افتان و خیزان می زند گام؟

Шароб гул надонам аз чаҳ ҷомаст

شراب گل ندانم از چه جامست

Ки бӯяши масти кори хосу ъои маст

که بویش مست کار خاص و عا مست

На танҳо зу чаман бо гулистони маст

نه تنها زو چمن با گلستان مست

Фалаки масту замини масту замони маст

فلک مست و زمین مست و زمان مست

Сабои мастона май рақсад ки ин бор

صبا مستانه می رقصد که این بار

Чаманро ҳасан ва ишқ омад гулу бор

چمن را حسن و عشق آمد گل و بار

Баҳорони арзи ҷяши ҷяш байн шуд

بهاران عرض جیش جیش بین شد

Гулистон бар Ирами сад нукта чин шуд

گلستان بر ارم صد نکته چین شد

Чу атторони чинии содаи рӯи ҷой

چو عطاران چینی ساده رو جای

зи халқи хуши баҳри дили сохтаи ҷой

ز خلق خوش بهر دل ساخته جای

Ба булбул карда қамарии ин навои зор

به بلبل کرده قمری این نوا زار

Ки буи дӯст меояд ба гулзор

که بوی دوست می آید به گلزار

Навой булбулон бар гули шукри рез

نوای بلبلان بر گل شکر ریز

Чу сози борбад дар базми парвиз

چو ساز باربد در بزم پرویز

Агар чаҳ нағмаи булбул асар дошт

اگر چه نغمۀ بلبل اثر داشت

Навой кўклои сӯзӣ дигар дошт

نوای کوکلا سوزی دگر داشت

Гар ӯ бар ои ти ш гул занад ме хонд

گر او بر آ ت ش گل زند می خواند

Чу ҳиндӯи ин ҳадис бед ме ронад

چو هندو این حدیث بید می راند

Ба пешаши ҷумлаи мурғони хуши алҳон

به پیشش جمله مرغان خوش الحان

зи дарси илми мусиқӣ сабақ хон

ز درس علم موسیقی سبق خوان

Ба оҳанги ҷигар , хубони дилтанг

به آهنگ جگر، خوبان دلتنگ

Шикастаи соз ҳар дами захмаи чанг

شکسته ساز هر دم زخمۀ چنگ

Ҳзорн дар чаман карда мунодӣ

هزارن در چمن کرده منادی

Ки равад об зад гулбонги шодӣ

که رود آب زد گلبانگ شادی

Баҳор омад дило афсурдагӣ чанд

بهار آمد دلا افسردگی چند

Чу гули бушковати ин пажмурдагӣ чанд ?

چو گل بشکفت این پژمردگی چند؟

зи шодии наргиси бемор маст аст

ز شادی نرگس بیمار مست است

На худ мастаст кӯ ҳшёрмст аст

نه خود مست است کو هشیارمست است

Агар менест оби ҷӯйбораш

اگر می نیست آب جویبارش

Чаро беташна шуд ранҷи хумораш ?

چرا بی تشنه شد رنج خمارش؟

зи шохи мавҷи резони оби кофур

ز شاخ موج ریزان آب کافور

Чу даҳану бода аз блсону ангур

چو دهن و باده از بلسان و انگور

Ниҳолаши навниҳоли сандалу авд

نهالش نونهال صندل و عود

Машом рӯҳ карда анбар андӯд

مشام روح کرده عنبر اندود

з гулҳо шуд парии зорӣ дару дашт

ز گلها شد پری زاری در و دشت

Чу ҷамъи шоҳидон бо ҳам ба гулгашт

چو جمع شاهدان با هم به گلگشت

На хати дӯсти сари барзад дарон ҳол

نه خط دوست سر برزد دران حال

Ки сари сабзии гирифтаи донаи хол

که سر سبزی گرفته دانۀ خال

Чу Монии номи ҳи нақш офарин шуд

چو مانی نام ۀ نقش آفرین شد

Чаманро хулд дар зер нигин шуд

چمن را خلد در زیر نگین شد

Батон озару Аржанги Монии 3

بتان آذر و ارژنگ مانی ۳

Хаҷал зон шаклҳои бӯстонӣ

خجل زان شکلهای بوستانی

Басои мурғон ба анвоъи тарона

بسا مرغان به انواع ترانه

Ғзлхўонону лекини ошиқона

غزلخوانان و لیکن عاشقانه

зи пероҳани ҳазорон иўсФстон

ز پیراهن هزاران یوسفستان

براردи ғунча аз гулҳои хандон

برآرد غنچه از گلهای خندان

Гарави бардаи баҳорони ҷовдона

گرو برده بهاران جاودانه

зи рангомезӣ кори замона

ز رنگ آمیزی کار زمانه

Ба дами нозук батон шоҳиду шнг

به دم نازک بتان شاهد و شنگ

Мшъбдшон намудандӣ ба сад ранг

مشعبدشان نمودندی به صد رنگ

Табассум аз лаб ғунча чакидӣ

تبسم از لب غنچه چکیدی

Гул аз гулбуни шукуфта бар дамидӣ

گل از گلبن شکفته بر دمیدی

Фарози шох наргис монад ҳи ирон

فراز شاخ نرگس ماند ح یران

Ҳамаи тани дида ҳамчун дидаи бонон

همه تن دیده همچون دیده بانان

Бунафшаи гӯш бар ифшоӣ роз аст

بنفشه گوش بر افشای راز است

Ки сӯсанро забон бар вай дароз аст

که سوسن را زبان بر وی دراز است

Лаби гули фоли зан бар бӯсаи хеш

لب گل فال زن بر بوسۀ خویش

Валек аз шарми булбули сари фарои пеш

ولیک از شرم بلبل سر فرا پیش

зи баси худ бар шукуфтани дашти ҷовид

ز بس خود بر شکفتن دشت جاوید

Гули сояи зи миннатҳои хуршед

گل سایه ز منت های خورشید

Агар чаҳ ғунча лаб дошт мастур

اگر چه غنچۀ لب داشت مستور

Нишони бӯса пайдо мешуд аз давр

نشان بوسه پیدا می شد از دور

Ҳавои зонсон ба коми соғари ошом

هوا زانسان به کامِ ساغر آشام

Ки сӯии лаби шитобади бода бе ҷом

که سوی لب شتابد باده بی جام

зи таъсири ҳавоу ҷазбаи дил

ز تأثیر هوا و جذبۀ دل

Батон сангдил бар ишқи моил

بتانِ سنگدل بر عشق مایل

Ҳавояш каз ҳавоӣ дил сиришта

هوایش کز هوای دل سرشته

Диҳад фатвоӣ май хӯрдани фиришта

دهد فتوای می خوردن فرشته

зи найрангӣ ки зу ҷодӯгарии бод

ز نیرنگی که زو جادوگری باد

Дар ҳайрат бар рӯй ақл бикшод

درِ حیرت بر روی عقل بگشاد

Ба афсун аз пай ҳайрат физойӣ

به افسون از پی حیرت فزایی

Намӯда хуши ҷаҳонӣ , симёиӣ

نموده خوش جهانی، سیمیایی

Тамошоро ба як дам бетаг ва ду

تماشا را به یک دم بی تگ و دو

Фиканда ақлро дар олами нав

فکنده عقل را در عالم نو

Таровати вофиру шодобии арзон

طراوت وافر و شادابی ارزان

Шукуфтан беҳаду болаши фаровон

شکفتن بی حد و بالش فراوان

Хуши он олам ки ъушрати ҳам қарин буд

خوش آن عالم که عشرت هم قرین بود

Биҳишти осмонӣ дар замин буд

بهشت آسمانی در زمین بود

Шабиҳи нутфаи андари батни модар

شبیه نطفه اندر بطن مادر

Бболидӣ чу боғи симёгр

ببالیدی چو باغ سیمیاگر

Раёҳинро саҳоб аз меҳрбонӣ

ریاحین را سحاب از مهربانی

Чашондӣ шери зи оби зиндагонӣ

چشاندی شیر ز آب زندگانی

Магар эъҷоз шуд нашаву намо ро

مگر اعجاز شد نشو و نما را

Ки ҳасан ҳур мебахшад гё ро

که حسن حور می بخشد گیا را

Ҷаҳони хандону гирёни роми бедил

جهان خندان و گریان رام بیدل

Ба хоку хӯни тпон чун мурғи бсмл

به خاک و خون طپان چون مرغ بسمل

Фироқи андари баҳор афзӯн кунад ғам

فراق اندر بهار افزون کند غم

Ки бошад пари хунак дар иди мотам

که باشد پر خنک در عید ماتم

На завқи он ки бинад ҷилваи ги л

نه ذوق آن که بیند جلوهٔ گ ل

На тоб онкӣ гирад зулфи сунбул

نه تاب آنکه گیرد زلف سنبل

Муқобил буд ҳар дам рӯй моҳаш

مقابل بود هر دم روی ماهش

Ба ранги гули Ни ёлўдии нигоҳаш

به رنگ گل ن یالودی نگاهش

Хаёл рӯй ҷонон дошт бо хеш

خیال روی جانان داشت با خویش

Хаҷали соз гулистон дошт дар пеш

خجل ساز گلستان داشت در پیش

Ба ҳар як зон гули андомони гулзор

به هر یک زان گل اندامان گلزار

Хиҷолатро намӯда ҷилваи ёр

خجالت را نموده جلوهٔ یار

Ба хунини лола ҳарҷо дида багушӯд

به خونین لاله هرجا دیده بگشود

Ба доғи хештани доғаши бпимўд

به داغ خویشتن داغش بپیمود

Таъолии аллоҳ , чисон будаш ҷигари доғ

تعالی الله، چسان بودش جگر داغ

Ки нав мешуд зи доғаши доғ бар доғ

که نو می شد ز داغش داغ بر داغ

На шабнам буд бар лола ки аз шарм

نه شبنم بود بر لاله که از شرم

Арақ май рехти оташ зон дили гарм

عرق می ریخت آتش زان دل گرم

Таби ҳиҷрон асар кардӣ ба ҷонаш

تب هجران اثر کردی به جانش

Ки тбхолаҳ бар оварадӣ даҳонаш

که تبخاله بر آوردی دهانش

Ба гул гуфтӣ манам бе дӯсти ғамнок

به گل گفتی منم بی دوست غمناک

Ту борӣ чун гиребон кардае чок

تو باری چون گریبان کرده ای چاک

Гуҳаш гуфтӣ ки хорат бетамиз аст

گهش گفتی که خارت بی تمیز است

Ки ҷисми охи р ба домонам азиз аст

که جسم آخ ر به دامانم عزیز است

Чу гулбунро зи дарди худ хабар кард

چو گلبن را ز درد خود خبر کرد

Ба гули бемории нари гас асар кард

به گل بیماری نر گس اثر کرد

Наҳодӣ пеши сӯсани гуҳи сари хеш

نهادی پیش سوسن گه سر خویش

Ки бар ман кор фармо ханҷари хеш

که بر من کار فرما خنجر خویش

Гуҳӣ дар хост аз наргис ба ноком

گهی در خواست از نرگس به ناکام

Ки ҷонамро бидиҳ ранҷурии вом

که جانم را بده رنجوری وام

Дил аз ранги бунафшаи шод бе қил

دل از رنگ بنفشه شاد بی قیل

Ки баҳр мотамаш зад ҷома дар нил

که بهر ماتمش زد جامه در نیل

Гуҳӣ бар гул чу булбул нола кардӣ

گهی بر گل چو بلبل ناله کردی

Гуҳ аз хӯни сабзаҳоро лола кардӣ

گه از خون سبزه ها را لاله کردی

Гуҳӣ додӣ ба зории ёрии абр

گهی دادی به زاری یاری ابر

Ки навбати даҳ ба ману з гиря кун сабр

که نوبت ده به من و ز گریه کن صبر

Дилаш бо сад ҷунуни дасту гиребон

دلش با صد جنون دست و گریبان

Кзинсон хеш созад чоки домон

کزینسان خویش سازد چاک دامان

Рух берангу бӯ чун гулбуни дард

رخ بی رنگ و بو چون گلبن درد

Шикасти сад хазони хӯрдаи гули зард

شکست صد خزان خورده گل زرد

зи сӯзи нолаи зораш ба гулгашт

ز سوز نالۀ زارش به گلگشت

Матоъи ҳасрати арзон дар дару дашт

متاع حسرت ارزان در در و دشت

зи ашки донаи дона бо дили тани г

ز اشک دانه دانه با دل تن گ

Муҳаббат коштӣ дар сини ҳи санг

محبت کاشتی در سین ۀ سنگ

зи афғонаш ки бар дилҳо намаки суд

ز افغانش که بر دلها نمک سود

Насиби булбулони шармандагӣ буд

نصیب بلبلان شرمندگی بود

Ба сад шӯридаи ҷонӣ , бе қарорӣ

به صد شوریده جانی، بی قراری

Ба сар май баради зинсони рӯзгорӣ

به سر می برد زینسان روزگاری

Чу дар саҳро ба танг омад зи андӯҳ

چو در صحرا به تنگ آمد ز اندوه

Зад охири дасти дил дар домани кӯҳ

زد آخر دست دل در دامن کوه