Чу дар рука мўнк омад роми длхўн

چو در رکه مونک آمد رام دلخون

Хабари бурданд бар сгриўи маймун

خبر بردند بر سگریو میمون

Бародари бол бо ӯ буд душман

برادر بال با او بود دشمن

Ҳалокашро ҳаме ангехтӣ фан

هلاکش را همی انگیختی فن

Ба кнкш бо вазирон гуфт он роз

به کنکش با وزیران گفت آن راز

Ки бар ман шуд дар фитнаи зи нави боз

که بر من شد در فتنه ز نو باز

Шунидам ду ҷавони пели пайкар

شنیدم دو جوان پیل پیکر

Мусаллаҳ гашта шерони диловар

مسلح گشته شیران دلاور

Суроғи мо ҳамеи пурсанад ҳар ҷо

سراغ ما همی پرسند هر جا

Ба зери кӯҳ мо доранд мأўо

به زیر کوه ما دارند مأوا

Камони сахт ва синонҳо тез доранд

کمان سخت و سنانها تیز دارند

Магар бо ман сар хўнриз доранд

مگر با من سرِ خونریز دارند

Ба бахтами ҷони душмани гашти маскан

به بختم جان دشمن گشت مسکن

Ки мехезанд азуи зини гӯнаи душман

که می خیزند ازو زین گونه دشمن

Ҳамоно дӯстдори боли ҳсннд

همانا دوستدار بال هسنند

Камӣни ҷӯён ба кин ман нишастанд

کمین جویان به کین من نشستند

Муносиб нест нодонистаи пайкор

مناسب نیست نادانسته پیکار

Чаҳ бояд кард тадбири чунин кор ?

چه باید کرد تدبیر چنین کار؟

Агар гирам ки сайёҳ ва фақиранд

اگر گیرم که سیاح و فقیرند

Ба нафсонӣати худ чун асиранд

به نفسانیت خود چون اسیرند

Чаро худ босилаҳ ҷанг гирданд

چرا خود باسلاح جنگ گردند

Яқин бар душманӣ оҳанг карданд

یقین بر دشمنی آهنگ کردند

зи аҳли машварат бо ӯ ҳнўмон

ز اهل مشورت با او هنومان

Сухан санҷида гуфту хости фармон

سخن سنجیده گفت و خواست فرمان

Ки аввали рафтаи ҳол шан бидонам

که اول رفته حال شان بدانم

зи лавҳи ҷабҳаи роз дил бихонам

ز لوحِ جبهه راز دل بخوانم

Ба сидқи шани дилам чун гардад огоҳ

به صدق شان دلم چون گردد آگاه

Биорам ҳамчуи давлат бар дар шоҳ

بیارم همچو دولت بر در شاه

Ҳамонҷо варна аз тадбири дигар

همانجا ورنه از تدبیر دیگر

Ба осонии бало дар созам аз сар

به آسانی بلا در سازم از سر

Ба сӯии ром поин омад аз кӯҳ

به سوی رام پایین آمد از کوه

зи кӯҳи айши сӯии кӯҳи андӯҳ

ز کوه عیش سوی کوه اندوه

Ба лаб кард аз замини бӯсаши таяммум

به لب کرد از زمین بوسش تیمم

Иҷозат ёфт зон пас дртклм

اجازت یافت زان پس درتکلم

Пас аз ному насаб тақрйв пурсед

پس از نام و نسب تقریب پرسید

з ҳар ҳарфаши ҳазорон нукта май чид

ز هر حرفش هزاران نکته می چید

Бирав бархонад ром аз рӯзи аввал

برو برخواند رام از روز اول

Ҳисоби дафтари ғамҳо муфассал

حساب دفتر غم‌ها مفصل

Сухан сар мезад аз хӯни дидаи ошиқ

سخن سر می زد از خون دیده عاشق

з рӯй рост ҳамчун субҳи содиқ

ز روی راست همچون صبح صادق

Агар чаҳ ёфт дар сидқаши ягона

اگر چه یافت در صدقش یگانه

Яқинро кард кории оқилона

یقین را کرد کاری عاقلانه

Қисмро оташӣ афрӯхт дар дашт

قسم را آتشی افروخت در دشت

Гирифтаи дасташон бар гирд май гашт

گرفته دستشان بر گرد می گشت

Ки рому лчмну сгриўи зи имрӯз

که رام و لچمن و سگریو ز امروز

Ба аҳд дӯстӣ бошанд дилсӯз

به عهد دوستی باشند دلسوز

зи ёрони рози пинҳонии ниўшнд

ز یاران راز پنهانی نیوشند

Ба кори икдгр бо ҷон бакӯшанд

به کار یکدگر با جان بکوشند

Дигар гуфтои биёи брхир акнӯн

دگر گفتا بیا برخیر اکنون

Ба ҷон дарёб меҳри шоҳи маймун

به جان دریاب مهر شاه میمون

Дили азъҳдш чўтскин ёфт зи андӯҳ

دل ازعهدش چوتسکین یافت ز اندوه

Бар омад бар фарози қуллаи кӯҳ

بر آمد بر فراز قلۀ کوه

Ҳнўмн шуд миёнҷии баҳри пайванд

هنومن شد میانجی بهر پیوند

Ҷҳонбон бо ҷҳонбон гашт хурсанд

جهانبان با جهانبان گشت خرسند

Баннои икдлӣ чун гашти муҳкам

بنای یکدلی چون گشت محکم

Зад он шӯридаи сар зон рози муҳаррам

زد آن شوریده سر زان راز محرم

Ки аз ҳиҷрони ситои дили харобам

که از هجران سیتا دل خرابم

Сияҳи рӯзам ки гум шуд офтобам

سیه روزم که گم شد آفتابم

зи дастам дил шуд вози дасти дили ҷон

ز دستم دل شد واز دست دل جان

Задам дастӣ ба домони азизон

زدم دستی به دامان عزیزان

Дарунами риши гашту дидаи хўнбор

درونم ریش گشت و دیده خونبار

Мадад бояд зи ёрон дар чунин кор

مدد باید ز یاران در چنین کار

Ҷавобаш дод маймун бо длосо

جوابش داد میمون با دلاسا

Ки рӯзӣ дар ҳаво дидам тамошо

که روزی در هوا دیدم تماشا

Заниро мӯи кашони девии зи ҷои барад

زنی را مو کشان دیوی ز جا برد

Надонам лекини охир то куҷои барад

ندانم لیکن آخر تا کجا برد

МзъФр буд ранги парниёнаш

مزعفَر بود رنگ پرنیانش

Шунидам номи ту низ аз забонаш

شنیدم نام تو نیز از زبانش

Фиканда ҷомае бар маскани ман

فکنده جامه ای بر مسکن من

Чунон донам ки сито бошад он зан

چنان دانم که سیتا باشد آن زن

Агар икчнд бо сабрат буд кор

اگر یکچند با صبرت بود کار

Тавонам гаштан аз ҳолаши хабардор

توانم گشتن از حالش خبردار

Фиристам лашкари худро ба ҳар ҷо

فرستم لشکر خود را به هر جا

Рсонндти хабар зон моҳи симо

رسانندت خبر زان ماه سیما

Ба роми он зарди ҷома низ бинмуд

به رام آن زرد جامه نیز بنمود

зи чашмаши хӯн ба рӯйиши зардии афзуд

ز چشمش خون به رویش زردی افزود

Қсб бемоҳ диду ҳала бе ҳур

قصب بی ماه دید و حله بی حور

Дилаш бе сабри мондаи дида бе нур

دلش بی صبر مانده دیده بی نور

зи ғам беихтиёраш будтар чашм

ز غم بی اختیارش بود تر چشم

Ниҳоди он заъфаронии ҷома бар чашм

نهاد آن زعفرانی جامه بر چشم

Ту пиндорӣ ки кард он дард бар дард

تو پنداری که کرد آن درد بر درد

Алоҷи дарди чашм аз ҷомаи зард

علاج درد چشم از جامۀ زرد

зи бас бетоқатӣ аз по дар афтод

ز بس بی طاقتی از پا در افتاد

Садои нолаи андари кӯҳ дар дод

صدای ناله اندر کوه در داد

Дили сгриў низ аз сӯз ӯ сӯхт

دل سگریو نیز از سوز او سوخت

Чароғи зинда , шамъ мурда афрӯхт

چراغ زنده، شمع مرده افروخت

зи дардаши гашти маймуни тозаи занбӯр

ز دردش گشت میمون تازه زنبور

Фишонд алмос бар деринаи носур

فشاند الماس بر دیرینه ناسور

Шуъоъи барқи оҳаш бурҷгар тофт

شعاع برق آهش برجگر تافت

Ба доғи ошиқии ҳамдард худ ёфт

به داغ عاشقی همدرد خود یافت

Бигуфто ҳамчу ту дорам дили риш

بگفتا همچو تو دارم دل ریش

Ту аз бегона май нолӣ , ман аз хеш

تو از بیگانه می نالی، من از خویش

Дилами баста чу маймун дар бибаста

دلم بسته چو میمون در ببسته

На худ руста на каси бандаши гусаста

نه خود رسته نه کس بندش گسسته

зи дастати аҳримани брбўди дилбар

ز دستت اهرمن بربود دلبر

Маро шуд аҳриман , боли бародар

مرا شد اهرمن، بالِ برادر

Агар дод ман аз душмани сетоне

اگر داد من از دشمن ستانی

Маро бар орзӯии дили расонӣ

مرا بر آرزوی دل رسانی

Ба ҳар тадбир кон донам з ҳар ҷо

به هر تدبیر کان دانم ز هر جا

Дар оғӯшати нишонами ҳури сито

در آغوشت نشانم حور سیتا

Агар роўн ба лнко барда бошад

اگر راون به لنکا برده باشد

Ва ё ма бар сурайё барда бошад

و یا مه بر ثرّیا برده باشد

Ба ҳар тақдир бар ман ҳаст осон

به هر تقدیر بر من هست آسان

Санамро дар канори хештани дон

صنم را در کنار خویشتن دان

Ҳам акнӯн лекин эй шери қавии даст

هم اکنون لیکن ای شیر قوی دست

Ба кини бол май бояд камари баст

به کین بال می باید کمر بست

зи тақрири сухан чун шуд муқарар

ز تقریر سخن چون شد مقرر

Ки қатл бол мехоҳад бародар

که قتل بال می خواهد برادر

Сухани мшрў ҳ пурсед он ҷаҳонҷу

سخن مشرو ح پرسید آن جهانجو

зи ҳоли саргузашти бол бо ӯ

ز حال سرگذشت بال با او

Ки тақрйви хусумат дар миён чист

که تقریب خصومت در میان چیست

Биогоҳм , ситам аз ҷонибӣ кист

بیآگاهم، ستم از جانبی کیست

Агар донам ки аз хасмаст тақсир

اگر دانم که از خصمست تقصیر

Тавон дили ҷамъ кардан зу ба як тир

توان دل جمع کردن زو به یک تیر

Вагар набӯд ба ҷурм ӯ гувоҳӣ

وگر نبود به جرم او گواهی

Нишоед рехти хӯн бе гуноҳӣ

نشاید ریخت خون بی گناهی

зи сидқи ният ӯ гашти огоҳ

ز صدق نیت او گشت آگاه

Пас аз таҳсин ҷавобаш дод дилхоҳ

پس از تحسین جوابش داد دلخواه