Қавлаи таъолӣ : зини ллноси ҳуби алшҳўот . Он меҳтари оламу Сайиди валади одами Мустафои с хабар дод аз кирдигори қадими ҷли ҷалолау ъз кбрёء гуфт : он гуҳ ки биҳишти бёФриди раби Алъоламин бҷбрил гуфт « ё ҷбрили азҳби Фонзри илоҳо »

قوله تعالی: زُیِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَواتِ. آن مهتر عالم و سید ولد آدم مصطفی ص خبر داد از کردگار قدیم جل جلاله و عزّ کبریاء گفت: آن گه که بهشت بیافرید رب العالمین بجبریل گفت «یا جبریل اذهب فانظر الیها»

Рӯи дарин биҳишт назора куну ончии ман сохтаам ва офарӣдаам бандагону дӯстони худро яке бибин , Ҷабраил рафт ва он биҳиштҳои ороста бо нозу Наим бениҳоят дид , ва он тараби гоҳ дар он манзилгоҳ дар ҷавори ҳазрати аллоҳи сохтау пардохтаи азизони роҳроу дӯстони аллоҳро . Ҷабраил чун он дид гуфт : « бори худоё !

رو درین بهشت نظاره کن و آنچه من ساخته‌ام و آفریده‌ام بندگان و دوستان خود را یکی ببین، جبرئیل رفت و آن بهشتهای آراسته با ناز و نعیم بی‌نهایت دید، و آن طرب‌گاه در آن منزلگاه در جوار حضرت اللَّه ساخته و پرداخته عزیزان راه را و دوستان اللَّه را. جبرئیل چون آن دید گفت: «بار خدایا!

«у ъзтки лои исмъи баҳои аҳади алои дахлҳо »

«و عزّتک لا یسمع بها احد الّا دخلها»

Бъзту худовандии ту ки ҳечкас сифати ин биҳиштҳо нашунӯд ки на бон қасд дораду тоъати дор буд то дар он шавад . Пас раби Алъоламин ҳар чаҳ душворӣу ранҷ буд азин нобоистҳо ва бе Муродӣҳо гирди он биҳишт дар гирифт ,у роҳашро пули блўии сохт то ҳар ки қасд мавло дорад нахусти пули блўӣ боз гузорад .

بعزّت و خداوندی تو که هیچکس صفت این بهشتها نشنود که نه بآن قصد دارد و طاعت‌دار بود تا در آن شود. پس رب العالمین هر چه دشواری و رنج بود ازین نابایستها و بی‌مرادیها گرد آن بهشت در گرفت، و راهش را پل بلوی ساخت تا هر که قصد مولی دارد نخست پل بلوی باز گذارد.

Шайхи алисломи Ансории раҳма аллоҳ гуфт : ман чаҳ донистам ки модари шодӣ ранҷаст ,у зери як нокомии ҳазор ганҷаст ! ман чаҳ донистам ки ин боб чаҳ бобасту қиссаи дӯстиро чаҳ ҷавобаст ! ман чаҳ донистам ки суҳбати ту мҳинаҳ қиёматаст ,у ъзи висоли ту дар зл ҳайратаст ! ҷону ҷаҳони каъба ҷое хушаст ва мъшш авлиёсту мустақари сдиқонст аммо бодияи мардуми хор дар пеш дорад , майл дар майлу манзил дар манзил , то худ крои ҷусти он буд ки он майлҳо ва манзилҳо бози бараду бкъбаҳ муаззам расад !

شیخ الاسلام انصاری رحمة اللَّه گفت: من چه دانستم که مادر شادی رنج است، و زیر یک ناکامی هزار گنج است! من چه دانستم که این باب چه بابست و قصه دوستی را چه جوابست! من چه دانستم که صحبت تو مهینه قیامت است، و عز وصال تو در ذل حیرتست! جان و جهان کعبه جایی خوش است و معشش اولیاست و مستقرّ صدیقانست اما بادیه مردم خوار در پیش دارد، میل در میل و منزل در منزل، تا خود کرا جست آن بود که آن میلها و منزلها باز برد و بکعبه معظم رسد!

Олимӣ дар бодияи меҳри ту саргардон шуданд

عالمی در بادیه مهر تو سرگردان شدند

То ки ёбад бар дар каъбаи қабулати бурдбор

تا که یابد بر در کعبه قبولت بردبار

( сенае ) пас чун роҳи биҳишт бар беМуродӣу нокомии ниҳоди фармон дар омад ки : ё ҷбрил ! акнӯн бознгр то чаҳ бинӣ ? ҷбрили он роҳи пар хатар дид , ва он майлҳои муҷоҳидат , ва манзилҳои бо риёзат дид ки бар роҳгзори биҳишти ниҳода ,у иззати қуръон хабар медиҳад ки то он майлҳои муҷоҳидат боз набарӣ роҳи бҳзрт мо наёбӣу аллазӣнаи ҷоҳдўои Финои лнҳдинҳми сблно . Ҷабраил ки чунон дид гуфт : « бори худоё ! напиндорам ки азишон як кас дар биҳишт шавад . » Мустафо с гуфт пас раби Алъоламин дӯзахро бёФрид бо анколу слосл ва бо зақуму ҳмим . Ҷабраилро фармуд : ки ё Ҷабраили яке дар рӯи дарин зиндон , то асари ғазаби мо бинӣ ,у сифати уқубати мо бадоне . Ҷабраил рафту дӯзахро дид бо он даракоту анвоъ ъқўбот гуфт : бори худоё !

(سنایی) پس چون راه بهشت بر بی‌مرادی و ناکامی نهاد فرمان در آمد که: یا جبریل! اکنون بازنگر تا چه بینی؟ جبریل آن راه پر خطر دید، و آن میلهای مجاهدت، و منزلهای با ریاضت دید که بر راهگذار بهشت نهاده، و عزت قرآن خبر می‌دهد که تا آن میلهای مجاهدت باز نبری راه بحضرت ما نیابی وَ الَّذِینَ جاهَدُوا فِینا لَنَهْدِیَنَّهُمْ سُبُلَنا. جبرئیل که چنان دید گفت: «بار خدایا! نپندارم که ازیشان یک کس در بهشت شود.» مصطفی ص گفت پس رب العالمین دوزخ را بیافرید با انکال و سلاسل و با زقوم و حمیم. جبرئیل را فرمود: که یا جبرئیل یکی در رو درین زندان، تا اثر غضب ما بینی، و صفت عقوبت ما بدانی. جبرئیل رفت و دوزخ را دید با آن درکات و انواع عقوبات گفت: بار خدایا!

«у ъзтки лои исмъи баҳои аҳади Фидхлҳо »

«و عزّتک لا یسمع بها احد فیدخلها»

Бъзти ту худовандо ки касе сифати ин дӯзах нашунӯд ва он гуҳ корӣ кунад ки бأни кор дар дӯзах шавад . Пас раби Алъоламин ҳар чаҳ аз шаҳавоти дунё буд аз ончи дарин оят башмурд ман алнсоءу албнину алқнотири алмқнтраҳи ман алзҳбу алФзаҳу алхили алмсўмаҳу алأнъому алҳрси ин ҳамаи гирди дӯзах дар гирифту роҳи он бар муроду ҳўоءи нафаси ниҳод то ҳар ки бар паии муроду ҳўоءи нафас худ равад бъоқбти сари бдўзхи боз наад он гуҳ гуфт : ё Ҷабраил ! акнӯн бознгри ин дӯзахро яъне ки то роҳи он ба бинӣ .

بعزت تو خداوندا که کسی صفت این دوزخ نشنود و آن گه کاری کند که بأن کار در دوزخ شود. پس رب العالمین هر چه از شهوات دنیا بود از آنچ درین آیت بشمرد مِنَ النِّساءِ وَ الْبَنِینَ وَ الْقَناطِیرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَ الْفِضَّةِ وَ الْخَیْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَ الْأَنْعامِ وَ الْحَرْثِ این همه گرد دوزخ در گرفت و راه آن بر مراد و هواء نفس نهاد تا هر که بر پی مراد و هواء نفس خود رود بعاقبت سر بدوزخ باز نهد آن گه گفت: یا جبرئیل! اکنون بازنگر این دوزخ را یعنی که تا راه آن به بینی.

Ҷабраил чун он дид гуфт : бори худоё ! тарсам ки ҳеҷ кас намонад аз эшон ки на дар дӯзах шавад . Пас Мустафо аз роҳ ҳар ду сарой хабар дод гуфт : « ҳФти алҷнаҳи болмкораҳу ҳФти алнори болшҳўот » .

جبرئیل چون آن دید گفت: بار خدایا! ترسم که هیچ کس نماند از ایشان که نه در دوزخ شود. پس مصطفی از راه هر دو سرای خبر داد گفت: «حفّت الجنة بالمکاره و حفت النار بالشهوات».

Рўндгон дар нобоист қадам дар биҳишт ниҳанд ,у андко ки эшон хоҳанд буд !у рўндгон дар шаҳвати қадам дар дӯзах ниҳанд ,у Фроўоно ки эшон хоҳанд буд ! он роҳи биҳишт пар балосту бонишеб ва болост , ва он роҳ дӯзах осонаст ва бар нафасҳо на гаронаст ! أлои ани амали алҷнаҳи ҳузни брбўаҳ , алои ани амали алнори саҳлаи бшҳўаҳ .

روندگان در نابایست قدم در بهشت نهند، و اندکا که ایشان خواهند بود! و روندگان در شهوت قدم در دوزخ نهند، و فراوانا که ایشان خواهند بود! آن راه بهشت پر بلاست و بانشیب و بالاست، و آن راه دوزخ آسانست و بر نفسها نه گران است! ألا انّ عمل الجنة حزن بربوة، الا ان عمل النار سهلة بشهوة.

Қул أи أнбӣкми бихири ман злкми алоиаҳ . Ҳадиси душманону сифати зиндагонӣу ғояти мқсўри эшон боз намӯд ва баён кард , бози дарин ояти дигари қиссаи дӯстон дар гирифт онон ки имрӯзи тақвои шиори эшону фардои биҳишту ризвони саранҷоми кори эшон , гуфт ллзин атқўо ъанд рбҳми ҷиноти ҳам чунон ки тақворо маротибаст биҳиштро дараҷотаст : аввали дараҷаи ҷина алмأўӣаст ,у аввали рутба дар тақво аз ҳарому ҳўоءи нафаси парҳез карданаст . Қуръони Маҷид ҳар ду дарҳами баст ва гуфт : ва наҳй алнФси ани алҳўии Фإни алҷнаҳи ҳаии алмأўӣ . Ва аъло дараҷоти ҷина аданаст , ва ба аз ҷинаи адани ризвон Акбараст пас ғояти мақсади биҳиштён ризвон Акбараст . Чунон ки раб Алъоламин гуфт : «у мсокни тайибаи фии ҷиноти адану ризвони ман аллоҳи أкбр » ва ин ризвони Акбар касеро буд ки бенҳоят тақво расаду ниҳояти тақво инаст ки ҳар чаҳ доғи ҳудусу нишон офариниш дорад ҳамаро душман худ донад , чунон ки халил гуфт « Фإнҳми адуи лии إлои раби Алъоламин » ва аз ҳама рӯй бар гирданд то бадалии фориғ бо ғами ишқи ҳақиқати пардозад , ва яқин донад ки бо ғами ишқ ӯ заҳмати ағёр дар нагунҷад , вази ҳамаи дилу ҷони худ барад .

قُلْ أَ أُنَبِّئُکُمْ بِخَیْرٍ مِنْ ذلِکُمْ الآیة. حدیث دشمنان و صفت زندگانی و غایت مقصور ایشان باز نمود و بیان کرد، باز درین آیت دیگر قصه دوستان در گرفت آنان که امروز تقوی شعار ایشان و فردا بهشت و رضوان سرانجام کار ایشان، گفت لِلَّذِینَ اتَّقَوْا عِنْدَ رَبِّهِمْ جَنَّاتٌ هم چنان که تقوی را مراتب است بهشت را درجاتست: اول درجه جنة المأوی است، و اول رتبه در تقوی از حرام و هواء نفس پرهیز کردن است. قرآن مجید هر دو درهم بست و گفت: وَ نَهَی النَّفْسَ عَنِ الْهَوی‌ فَإِنَّ الْجَنَّةَ هِیَ الْمَأْوی‌. و اعلی درجات جنة عدن است، و به از جنة عدن رضوان اکبر است پس غایت مقصد بهشتیان رضوان اکبرست. چنان که رب العالمین گفت: «وَ مَساکِنَ طَیِّبَةً فِی جَنَّاتِ عَدْنٍ وَ رِضْوانٌ مِنَ اللَّهِ أَکْبَرُ» و این رضوان اکبر کسی را بود که بنهایت تقوی رسد و نهایت تقوی این است که هر چه داغ حدوث و نشان آفرینش دارد همه را دشمن خود داند، چنان که خلیل گفت «فَإِنَّهُمْ عَدُوٌّ لِی إِلَّا رَبَّ الْعالَمِینَ» و از همه روی بر گرداند تا بدلی فارغ با غم عشق حقیقت پردازد، و یقین داند که با غم عشق او زحمت اغیار در نگنجد، وز همه دل و جان خود بُرد.

« дили боғ ту шуд поки бабр зон ки дарин дил

«دل باغ تو شد پاک ببر زان که درین دل

ё заҳмат мо гунҷад ва ё нақши хаёлат

یا زحمت ما گنجد و یا نقش خیالت

Ҷон низ бензад ту фиристем бад-ӣни шукр

جان نیز بنزد تو فرستیم بدین شکر

Сад ҷон накунад ончӣ кунад буии висолат »

صد جان نکند آنچه کند بوی وصالت»

Фардо ҳар касеро бғоити мақсаду ҳиммат хеш расонанд , яке дар орзӯии ҷинаи алмоўӣ ӯро гӯйанд аз ҳаром маҳз бигурез то одил бошӣ , вази ту дареғ нест . Яке дар орзӯии дори алхлд , ӯро гӯйанд аз шабаҳат бипарҳез , то зоҳид бошӣ ва аз ту дареғ нест . Яке дар орзӯӣ фирдавсаст , ӯро гӯйанд аз ҳалоли маҳз давр бош дар дунё то ориф бошӣ , ва аз ту дареғ нест . Қавмӣ бимонанд ки эшонро худ орзӯе набӯд ва Муродӣ набошад , муроди эшон муроди дӯсту ихтиёри эшон ихтиёри дӯст ! биҳиштҳо бар эшон арз кунанд , ва аз баҳри эшон канизакону валадон бар конгресс ҳо нишонанд бо нисорҳои азиз ва эшон аз ҳамаи фориғ , рӯй хеш аз эшон бгрдоннд , ва гӯйанд : агар лои бади дили бксӣ бояд дод бории бксии диҳем ки кро кунад .

فردا هر کسی را بغایت مقصد و همت خویش رسانند، یکی در آرزوی جنة الماوی او را گویند از حرام محض بگریز تا عادل باشی، وز تو دریغ نیست. یکی در آرزوی دار الخلد، او را گویند از شبهت بپرهیز، تا زاهد باشی و از تو دریغ نیست. یکی در آرزوی فردوس است، او را گویند از حلال محض دور باش در دنیا تا عارف باشی، و از تو دریغ نیست. قومی بمانند که ایشان را خود آرزویی نبود و مرادی نباشد، مراد ایشان مُراد دوست و اختیار ایشان اختیار دوست! بهشت‌ها بر ایشان عرض کنند، و از بهر ایشان کنیزکان و ولدان بر کنگره‌ها نشانند با نثارهای عزیز و ایشان از همه فارغ، روی خویش از ایشان بگردانند، و گویند: اگر لا بد دل بکسی باید داد باری بکسی دهیم که کرا کند.

Ногоҳ бидон лола рухон додам дил

ناگاه بدان لاله رخان دادم دل

ӯ буд сазои дил аз он додам дил

او بود سزای دل از آن دادم دل

Акнӯн ризвони Акбари гўӣиму ояти бأн хатм кунем : рӯй инси бен молики қоли абтأи ълинои расӯли аллоҳи си иўмои Флмои харҷи қлнои ?лаи лақади аҳтбст , Фқоли злки ани Ҷабраили ?утонеи кҳиӣаҳи алмрأаҳи албизоءи фӣҳо нуктаи сўдоء , Фқоли ани ҳзаҳи алҷмъаҳи фӣҳо соъаҳи хайри лаку ломтк . Ва қади ародҳои алиҳўду алнсории Фохтأўҳо » қиллат ё Ҷабраили мо ҳзаҳи алнктаҳи алсўдоء ? Фқоли ҳзаҳи алсоъаҳи алтии фии явми алҷмъаҳ , лои ироФқҳои мусаллами исأли аллоҳи фӣҳо хирои алои эътоа Аёа , ӯ зхри ?ла мислаи явми алқёмаҳ , ӯ сарфи анҳу мислаи ман алсўء ,у анаи хайр алоём ъанд аллоҳ ,у ани аҳли алҷнаҳи исмўнаҳ , явми алмзиди Фқлт ё Ҷабраил ва мо явми алмзид ? Фқоли ани фии алҷнаҳи аўдёи аФиҳи фӣаи мски абиз , инзли аллоҳи кули явми алҷмъаҳи фӣаи Физъи курсӣа , сами иҷоءи бмнобри ман нури Фтўзъи халафа , ФтҳФ ба алмлоӣкаҳи сами иҷоءи бкросии ман зҳби Фтўзъ ,у иҷии болнбиину алсдиқину алшҳдоءу алмؤмнини аҳли алғрФи Фиҷлсўни сами ибтсми аллоҳи Фиқўл : эй ибодӣ ! слўо . Фиқўлўн : нсأлки рзўонк : Фиқўл : қади разӣати ънкм .

اکنون رضوان اکبر گوئیم و آیت بأن ختم کنیم: روی انس بن مالک قال ابطأ علینا رسول اللَّه ص یوما فلما خرج قلنا له لقد احتبست، فقال ذلک ان جبرئیل اتانی کهیئة المرأة البیضاء فیها نکتة سوداء، فقال ان هذه الجمعة فیها ساعة خیر لک و لامتک. و قد ارادها الیهود و النصاری فاخطأوها» قلت یا جبرئیل ما هذه النکتة السوداء؟ فقال هذه الساعة الّتی فی یوم الجمعة، لا یرافقها مسلم یسأل اللَّه فیها خیرا الّا اعطاه ایّاه، او ذخر له مثله یوم القیامة، او صرف عنه مثله من السّوء، و انّه خیر الایام عند اللَّه، و انّ اهل الجنة یسمّونه، یوم المزید فقلت یا جبرئیل و ما یوم المزید؟ فقال ان فی الجنة اودیا افیح فیه مسک ابیض، ینزل اللَّه کل یوم الجمعة فیه فیضع کرسیّه، ثم یجاء بمنابر من نور فتوضع خلفه، فتحفّ به الملائکة ثم یجاء بکراسیّ من ذهب فتوضع، و یجیّ بالنبیّین و الصدیقین و الشهداء و المؤمنین اهل الغرف فیجلسون ثم یبتسم اللَّه فیقول: ای عبادی! سلوا. فیقولون: نسألک رضوانک: فیقول: قد رضیت عنکم.