Қавлаи таъолӣ : إн мисли исо ъанд аллоҳи кмсли одам . . . Ин оят аз як рӯй ишорат бақадрат худоӣ дорад , ва аз як рӯй ишорати бтхсису ташрифи исо ( ъ )у одам ( ъ ) . Аммо тахсӣси эшон зоҳираст . Ва баён қудрат онаст ки : дар офариниши исоу одам боз намӯд ки худои қодир баҳр камоласт ,у қудрат ӯ бекасб ва беаҳтёласт .

قوله تعالی: إِنَّ مَثَلَ عِیسی‌ عِنْدَ اللَّهِ کَمَثَلِ آدَمَ... این آیت از یک روی اشارت بقدرت خدای دارد، و از یک روی اشارت بتخصیص و تشریف عیسی (ع) و آدم (ع). اما تخصیص ایشان ظاهر است. و بیان قدرت آنست که: در آفرینش عیسی و آدم باز نمود که خدای قادر بهر کمالست، و قدرت او بی‌کسب و بی‌احتیال است.

Тавоноӣ ӯ беаҷз ва безаволаст ,у пояндагӣ ӯ дар иззату қудрат бегаштан ҳоласт .

توانایی او بی‌عجز و بی‌زوال است، و پایندگی او در عزّت و قدرت بی‌گشتن حال است.

На худ дар васфи қудрат балки дар ҳамаи авсофи қиўм ва мутаъоласт . Ҳар чаҳ хоҳад кунад , ва тавон он дорад ки аз нутфаи мурдаи гоҳи одамӣ зинда кунад , вази бегонаи мурдаи гуҳи ошно зинда кунад . Азин аҷабтар ки аз хоки мурдаи одами сафии орад , ва аз Марям бе падари исо ( ъ ) пайдо кунад , миёни ин ва он худои худ пайдо мекунаду қудрати худ бхлқ менамояд . Он чист ки дар ақл маҳоласт ки на дар таҳти қудрати зў алҷлоласт ? он чист аз маъдӯм ки на аллоҳ бар он қодир бар камоласт ? махлуқро қодир гӯйанд локин бар сиблати муҷози қудрат ӯ касбӣ , баъзе тавонад ва баъзе на ,у худои баҳри чиз қодираст : дар маъдӯми чунон ки дар мавҷӯд , дар мустаҳили чунон ки дар маъқӯл , дар хайр ва дар шар , ва дар тоъат ва дар исён .

نه خود در وصف قدرت بلکه در همه اوصاف قیّوم و متعال است. هر چه خواهد کند، و توان آن دارد که از نطفه مرده گاه آدمی زنده کند، وز بیگانه مرده گه آشنا زنده کند. ازین عجب‌تر که از خاک مرده آدم صفی آرد، و از مریم بی‌پدر عیسی (ع) پیدا کند، میان این و آن خدایی خود پیدا می‌کند و قدرت خود بخلق مینماید. آن چیست که در عقل محالست که نه در تحت قدرت ذو الجلال است؟ آن چیست از معدوم که نه اللَّه بر آن قادر بر کمالست؟ مخلوق را قادر گویند لکن بر سبیل مجاز قدرت او کسبی، بعضی تواند و بعضی نه، و خدای بهر چیز قادر است: در معدوم چنان که در موجود، در مستحیل چنان که در معقول، در خیر و در شر، و در طاعت و در عصیان.

Қоли аллоҳи табораку таъолӣу халқи кули шайъи ءи Фқдраҳи тқдиро . Яке аз бузургони дайни худоиро ъзу ҷл сано кард ва гуфт : ё ман иқдру локинаи иғФр , ё ман иълму локинаи иҳлм , ё ман ибсру локинаи исбр . Ин сано аз он хабар барграфт ки : « ани ҳамлаи алърши смониаҳ . Арбаъаи тсбиҳҳм : субҳони аллоҳи адади ҳлмаҳи баъди илма ,у арбаъаи тсбиҳҳми субҳони аллоҳи адади афваи баъди қудрата .

قال اللَّه تبارک و تعالی وَ خَلَقَ کُلَّ شَیْ‌ءٍ فَقَدَّرَهُ تَقْدِیراً.یکی از بزرگان دین خدای را عزّ و جلّ ثنا کرد و گفت: یا من یقدر و لکنه یغفر، یا من یعلم و لکنه یحلم، یا من یبصر و لکنه یصبر. این ثنا از آن خبر برگرفت که: «انّ حملة العرش ثمانیة. اربعة تسبیحهم: سبحان اللَّه عدد حلمه بعد علمه، و اربعة تسبیحهم سبحان اللَّه عدد عفوه بعد قدرته.

Қавла : алҳақ ман рбки Флои ткни ман алммтрин ё Муҳамад ( с ) нигар то дар гумон науфтӣ ки моро дар қудрати эҷоди шарик ва анбоз нест , ва моро дар он бкси ҳоҷат ва ниёз нест ,у ҷузи мо касро қудрати эҷоду ихтироъ сазо нест .

قوله: الْحَقُّ مِنْ رَبِّکَ فَلا تَکُنْ مِنَ الْمُمْتَرِینَ یا محمد (ص) نگر تا در گمان نیفتی که ما را در قدرت ایجاد شریک و انباز نیست، و ما را در آن بکس حاجت و نیاز نیست، و جز ما کس را قدرت ایجاد و اختراع سزا نیست.

Яке аз перони тариқат дар муноҷот гуфт : худовандо ! кори он кас кунад ки тавонаду атои он кас бахшад ки дорад , пас раҳе чаҳ дорад ва чаҳ тавонад ? чун тавонои ту кро тавонист ? ва дар сноءи ту кро забонаст ? ва бе меҳри ту крои сарвар ҷонаст ?

یکی از پیران طریقت در مناجات گفت: خداوندا! کار آن کس کند که تواند و عطا آن کس بخشد که دارد، پس رهی چه دارد و چه تواند؟ چون توانایی تو کرا توانست؟ و در ثناء تو کرا زبانست؟ و بی مهر تو کرا سرور جان است؟

Қавла : Фмни ҳоҷки фӣаи ман баъди мо ҷоءки ман алълм эй меҳтар ! ин бегонагон бо ниҳоди хароб ,у ҷаҳл беандоза ,у ақли мдхўл , эшонро чаҳ сирӣ кунад ин ояти эътибору қиёс ки барояшон хондӣ аз роҳи эъҷоз ? ин ояти мубоҳала бар эшон хон , ва пас бар эшон қаҳру сиёсати мо гӯши дор . Мустафо ( с ) гуфт : оташи омада бар ҳавои истода агар эшон мбоҳлт кардандӣ дар ҳама рӯй замин аз эшон яке нмондӣ . Ва асҳоби мубоҳалаи панҷ кас буданд Мустафо ( с )у Заҳро ( ъ )у Муртазо ( ъ )у ҳасан ( ъ )у ҳусайн ( ъ ) . Он соъат ки бсҳро шуданд расӯли эшонро бо паноҳ худ гирифт ,у гилӣм бар эшон пӯшонед , ва гуфт : « аллоҳам ! ани ҳؤлоءи аҳлӣ »

قوله: فَمَنْ حَاجَّکَ فِیهِ مِنْ بَعْدِ ما جاءَکَ مِنَ الْعِلْمِ ای مهتر! این بیگانگان با نهاد خراب، و جهل بی‌اندازه، و عقل مدخول، ایشان را چه سیری کند این آیت اعتبار و قیاس که برایشان خواندی از راه اعجاز؟ این آیت مباهلة بر ایشان خوان، و پس بر ایشان قهر و سیاست ما گوش دار. مصطفی (ص) گفت: آتش آمده بر هوا ایستاده اگر ایشان مباهلت کردندی در همه روی زمین از ایشان یکی نماندی. و اصحاب مباهله پنج کس بودند مصطفی (ص) و زهرا (ع) و مرتضی (ع) و حسن (ع) و حسین (ع). آن ساعت که بصحرا شدند رسول ایشان را با پناه خود گرفت، و گلیم بر ایشان پوشانید، و گفت: «اللّهمّ! انّ هؤلاء اهلی»

Ҷабраил омад ва гуфт : « ё Муҳамад !у анои ман аҳлкм »

جبرئیل آمد و گفت: «یا محمد! و انا من اهلکم»

, чаҳ бошад ё Муҳамад агар маро бипазирӣ ва дар шумори аҳли байти хеши оре ? , расӯл ( с ) гуфт : « ё Ҷабраилу анати мно » , он гуҳи Ҷабраили бозгашт ва дар осмонҳо минозид ва фахр мекард ва мегуфт : « ман мислии ?у анои фии алсмоءи тоؤси алмлоӣкаҳу фии аларзи ман аҳли байти Муҳамад ( с ) » яъне чун ман кист ? ки дар осмони раиси Фриштгонм , ва дар замин аз аҳли байти Муҳамад ( с ) хотами пиғомбронм .

، چه باشد یا محمد اگر مرا بپذیری و در شمار اهل بیت خویش آری؟، رسول (ص) گفت: «یا جبرئیل و انت منّا»، آن گه جبرئیل بازگشت و در آسمانها مینازید و فخر میکرد و میگفت: «من مثلی؟ و انا فی السّماء طاؤس الملائکة و فی الارض من اهل بیت محمد (ص)» یعنی چون من کیست؟ که در آسمان رئیس فریشتگانم، و در زمین از اهل بیت محمد (ص) خاتم پیغامبرانم.

Қавлаи таъолӣ : إни ҳозои лаҳви алқсс алҳақ ин қуръони суханӣ покаст ,у каломии росту дуруст , каломи бори худои азиз , сухани офаридагори ҳакими азиз . Ва каломаши азиз ,у расӯлаши азиз . Иззати худро гуфт :у إни аллоҳи лаҳви алъзизи алҳким . Иззати каломро гуфт :у إнаҳи лктоби азизу иззати расӯлро гуфт : лақади ҷоءкми расӯли ман أнФскм азиз мегуяд : бандаи ман ар китобам азизаст эмом туаст ,у расӯлам азизаст шафиъ туаст , вари худ азизами худои туам . Чандини ҳазор соласт то бандагонро миоФринм , эшон дар ман осӣ ва кофар мешаванд , марои зану фарзанди мигўинд , ва аз гуфт носазои эшон дар иззати ваҳдонияти мо нақсоне наомад . ё Муҳамад ( с ) то турои брсолт бхлқ фиристодам , чандини ҳазор кофарон бар ҳасади ту берун омаданд ,у турои соҳиру шоири хонданд ,у маҷнӯну коҳини хонданд , ва дар иззати рисолати ту ҳеҷ нуқсон наомад . Ва то ин қуръон бтў фиристодам чандон мулҳидону занодақа қасд карданд ки дар он таънӣ кунанду айбии оранд , ҳам эшон мтъўни гаштанд , ва дар иззати каломи мо айб наомад . Муъминони азизи кардагон мананд ки гуфтаам :у ллаҳи алъзаҳу лрсўлаҳу ллмؤмнин . Шаётини қасди имон эшон карданд то брбоинд натавонистанд , ҳар чанд ки васваса карданд локини бтъбиаҳи имон роҳ набурданд , ин ҳама бидон кардам ки худ азизам ва эшонро азиз кардам : иззатии фии алўлоиаҳ ,у ъзаҳи расӯлии фии алкФоиаҳ ,у ъзаҳи каломии фии алоъҷозу алҳҷаҳ ,у ъзаҳи алмؤмнини фии алруъояу алнсраҳ .

قوله تعالی: إِنَّ هذا لَهُوَ الْقَصَصُ الْحَقُّ این قرآن سخنی پاک است، و کلامی راست و درست، کلام بار خدای عزیز، سخن آفریدگار حکیم عزیز. و کلامش عزیز، و رسولش عزیز. عزّت خود را گفت: وَ إِنَّ اللَّهَ لَهُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ. عزّت کلام را گفت: وَ إِنَّهُ لَکِتابٌ عَزِیزٌ و عزّت رسول را گفت: لَقَدْ جاءَکُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِکُمْ عَزِیزٌ می‌گوید: بنده من ار کتابم عزیز است امام تو است، و رسولم عزیز است شفیع تو است، ور خود عزیزم خدای توام. چندین هزار سال است تا بندگان را میآفرینم، ایشان در من عاصی و کافر می‌شوند، مرا زن و فرزند میگویند، و از گفت ناسزای ایشان در عزّت وحدانیّت ما نقصانی نیامد. یا محمد (ص) تا ترا برسالت بخلق فرستادم، چندین هزار کافران بر حسد تو بیرون آمدند، و ترا ساحر و شاعر خواندند، و مجنون و کاهن خواندند، و در عزّت رسالت تو هیچ نقصان نیامد. و تا این قرآن بتو فرستادم چندان ملحدان و زنادقه قصد کردند که در آن طعنی کنند و عیبی آرند، هم ایشان مطعون گشتند، و در عزّت کلام ما عیب نیامد. مؤمنان عزیز کردگان من‌اند که گفته‌ام: وَ لِلَّهِ الْعِزَّةُ وَ لِرَسُولِهِ وَ لِلْمُؤْمِنِینَ. شیاطین قصد ایمان ایشان کردند تا بربایند نتوانستند، هر چند که وسوسه کردند لکن بتعبیه ایمان راه نبردند، این همه بدان کردم که خود عزیزم و ایشان را عزیز کردم: عزتی فی الولایة، و عزة رسولی فی الکفایة، و عزة کلامی فی الاعجاز و الحجة، و عزة المؤمنین فی الرعایة و النصرة.

Қул ё أҳли алкитоби тъолўои إлии калимаи сўоءи бинноу бинкм аз рӯй таҳқиқи ин хитоб бо аҳл тавҳидасту мурӣдони роҳи ҳақиқат . Мегуяд : шумо ки имрӯзи соликони мнҳҷ сидқед агар хоҳед ки фардои сокинони мақъад сидқ бошед , нигар то мазҳаби иродати хеш аз хошоки русум сиёнат кунед ,у бисоти вақти хеш аз кдўроти башарият фишонда доред ,у машраби ҳиммат аз ғубори ағёр пок гардонид . Як дил , як иродат ва як ҳиммат бошед ман асбҳу ?лаи ҳам воҳиди кФоаҳи аллоҳи ҳамӯами алднёу алохраҳ .

قُلْ یا أَهْلَ الْکِتابِ تَعالَوْا إِلی‌ کَلِمَةٍ سَواءٍ بَیْنَنا وَ بَیْنَکُمْ از روی تحقیق این خطاب با اهل توحید است و مریدان راه حقیقت. میگوید: شما که امروز سالکان منهج صدق‌اید اگر خواهید که فردا ساکنان مقعد صدق باشید، نگر تا مذهب ارادت خویش از خاشاک رسوم صیانت کنید، و بساط وقت خویش از کدورات بشریّت فشانده دارید، و مشرب همّت از غبار اغیار پاک گردانید. یک دل، یک ارادت و یک همّت باشید من اصبح و له هم واحد کفاه اللَّه هموم الدنیا و الآخرة.

Инаст ки гуфт :у лои итхзи бъзно баъзан أрбобои ман дуни аллоҳ бо ҳар парокандаи дилии баҳри кӯе фурӯ машавед . Нафаси аммораро фармон мабаред , ҳўоءи мазмумаро мпрстиду лои ттхзўои إлҳини аснин , إнмои ҳўи إлаҳи воҳид .

اینست که گفت: وَ لا یَتَّخِذَ بَعْضُنا بَعْضاً أَرْباباً مِنْ دُونِ اللَّهِ با هر پراکنده دلی بهر کویی فرو مشوید. نفس امّاره را فرمان مبرید، هواء مذمومه را مپرستید و لا تَتَّخِذُوا إِلهَیْنِ اثْنَیْنِ، إِنَّما هُوَ إِلهٌ واحِدٌ.