Қавлаи таъолӣ : ё أҳли алкитоби лами тҳоҷўни фии إброҳими алоиаҳ . . . Аз рӯй ҳақиқати ин оят ишоратаст блтФи худоӣ бо бандагон ,у псндидни тоъати эшон ,у ҷзоءи он додан ба азъоФи кирдори эшон . Халили аллоҳ ( ъ ) ки дар роҳи тавҳид манзил дошт ва дар ҳақиқати тФрид ҳар чизи ҷузи аллоҳи бгзошт ,у ҳамаи дрбохт , мол бмҳмон дод ,у фарзанд бқрбон дод , ва худро бнирон . Раби Алъоламин он аз вай бипасандед , ва ҳикоят кард аз вай , ва гуфт : Фإнҳми адуи лии إлои раби Алъоламин иброҳӣм ( ъ ) онаст ки ҳар чаҳ дуни мости ҳамаро бдшмн гирифт ,у дӯстии мо бар ҳама ихтиёр кард , бзбон ҳол гуяд :

قوله تعالی: یا أَهْلَ الْکِتابِ لِمَ تُحَاجُّونَ فِی إِبْراهِیمَ الآیة... از روی حقیقت این آیت اشارتست بلطف خدای با بندگان، و پسندیدن طاعت ایشان، و جزاء آن دادن به اضعاف کردار ایشان. خلیل اللَّه (ع) که در راه توحید منزل داشت و در حقیقت تفرید هر چیز جز اللَّه بگذاشت، و همه درباخت، مال بمهمان داد، و فرزند بقربان داد، و خود را بنیران. ربّ العالمین آن از وی بپسندید، و حکایت کرد از وی، و گفت: فَإِنَّهُمْ عَدُوٌّ لِی إِلَّا رَبَّ الْعالَمِینَ ابراهیم (ع) آنست که هر چه دون ماست همه را بدشمن گرفت، و دوستی ما بر همه اختیار کرد، بزبان حال گوید:

Лои ҷурми раби алъзаҳи ниқоби знт бар рӯй хулати вай фурӯ гузошту ҳиҷоби ғайрат дар миёни вайу халқ нигаҳ дошт . Ҳама дар даъвӣ карданд ки ваии морост , раб алъзт гуфт : не , ки ӯ худои рост ,у атхзи аллоҳи إброҳими хлило . Ҷуҳудону тарсоёну мушрикон ҳар касе дар вай даъвӣ карданд , раби алъзт ӯро аз ҳама барӣ карду бахуд қариб кард .

لا جرم ربّ العزّة نقاب ضنّت بر روی خلّت وی فرو گذاشت و حجاب غیرت در میان وی و خلق نگه‌داشت. همه در دعوی کردند که وی ماراست، ربّ العزّت گفت: نی، که او خدا راست، وَ اتَّخَذَ اللَّهُ إِبْراهِیمَ خَلِیلًا. جهودان و ترسایان و مشرکان هر کسی در وی دعوی کردند، ربّ العزّت او را از همه بری کرد و بخود قریب کرد.

Мо кони إброҳими иҳўдёу лои нсронёу локини кони ҳниФо мусалламан назири ин , қисса салмонаст бурузи хандақ , ҳар каси дарав даъвӣ карданд . Муҳоҷирон гуфтанд : аз мост , ансор гуфтанд : аз мост , Мустафо ( с ) гуфт : « на он ва на ин , балки аз мост , салмони мнои аҳли албит » .

ما کانَ إِبْراهِیمُ یَهُودِیًّا وَ لا نَصْرانِیًّا وَ لکِنْ کانَ حَنِیفاً مُسْلِماً نظیر این، قصّه سلمان است بروز خندق، هر کس درو دعوی کردند. مهاجران گفتند: از ماست، انصار گفتند: از ماست، مصطفی (ص) گفت: «نه آن و نه این، بلکه از ماست، سلمان منّا اهل البیت».

Салмон дар ҷустани дайни ҳақу роҳи Мустафо ( с ) чандон риёзат бар худ ниҳод то худро таслим кард то ӯро ба бандагии бФрўхтнд . Чунон ки дар қисса вай бияёд , ки бдоити кор ки толиби ҳақ буд ва дар ҷусти вҷўии Мустафо ( с )у дайни вай буд , дар диёри ҳиҷози занӣ аз ҷҳинаҳ ӯро бихаред ва ӯро шабоне фармуду забон ҳолаш мегуяд :

سلمان در جستن دین حق و راه مصطفی (ص) چندان ریاضت بر خود نهاد تا خود را تسلیم کرد تا او را به بندگی بفروختند. چنان که در قصّه وی بیاید، که بدایت کار که طالب حق بود و در جست‌وجوی مصطفی (ص) و دین وی بود، در دیار حجاز زنی از جهینه او را بخرید و او را شبانی فرمود و زبان حالش میگوید:

Лои ҷурм чун озодии хеш дар орзӯии мушоҳидаи Мустафо ( с ) харҷ кард , Мустафо ( с ) бо ваии ин каромат кард ки аз ҳама боз бурид ва бо паноҳи исмат хеш гирифт .

لا جرم چون آزادی خویش در آرزوی مشاهده مصطفی (ص) خرج کرد، مصطفی (ص) با وی این کرامت کرد که از همه باز برید و با پناه عصمت خویش گرفت.

Ман рафъи хтўаҳи алино ваҷд наамма лдино ва ман вақъи алайҳи ғубори мўкбнои зуҳрати алайҳи осори нъмно .

من رفع خطوة الینا وجد نعمة لدینا و من وقع علیه غبار موکبنا ظهرت علیه آثار نعمنا.

Ва фии алхбр : ман тақарруби илои шброи тақаррубати илайҳи зроъо , ва ман тақарруби илои зроъои тақаррубати илайҳи боъо ва ман ?утонеи мшёи атитаҳи ҳрўлаҳ !

و فی الخبر: من تقرّب الیّ شبرا تقرّبت الیه ذراعا، و من تقرّب الیّ ذراعا تقرّبت الیه باعا و من اتانی مشیا اتیته هرولة!

Бъзти азиз ки агар як қадам дар роҳи хизмат ҳақ бурдорӣ ҳазорон нўолаҳи неъмат аз моида лутфаш бурдорӣ ! мнки исири хадама ва манеҳ касӣр наамма , мнки қалили тоъаҳ ва манеҳ ҷалили раҳма , мнки қадами воҳид ва манеҳ карами вофир .

بعزّت عزیز که اگر یک قدم در راه خدمت حق برداری هزاران نواله نعمت از مائده لطفش برداری! منک یسیر خدمة و منه کثیر نعمة، منک قلیل طاعة و منه جلیل رحمة، منک قدم واحد و منه کرم وافر.

Халил ( ъ ) қадамӣ чанд бардошт дар роҳи ҳақи чунон ки гуфт : « ании зоҳби илои рабӣ » раби алъзти он қадам аз вай бипасандед ,у ҷаҳонёнро бар атбоъ ӯ хонд Фотбъўои млаҳи إброҳими ҳниФо . Иброҳӣм рӯй бмои ниҳод ва ҳар ки моро мехоҳад то бар паии вай равон бошад . Фармон омад ки : ё Муҳамад ( с ) ! ё меҳтари олам , ё Сайиди валади одам ! иброҳӣмро фарзанди наҷиби туе ,у қурраи алъайни мамлакати туе , ту сзоўортрӣ ки атбоъ вай кунӣ ки қадари амирон амирон донанд , ва он гуҳи уммати ту ки беҳтарин амам эшонанд . Инаст ки раб Алъоламин гуфт : إни أўлии анноси бإброҳими ллзини атбъўаҳу ҳозо алнабӣу аллазӣнаи омнўои он гуҳи тобеъу матбӯъи ҳама фароҳам гирифт ,у тоҷи вилояту муҳаббат бар фарқи имони эшон ниҳод ва гуфт :у аллоҳ вале аллазӣнаи омнўои худои ёру дӯст муъминонаст ва боишон наздик ,у латиф ва меҳрбонаст ,у меҳрбонии вай на имрӯзӣна ки аз азал то ҷовдонаст .

خلیل (ع) قدمی چند برداشت در راه حق چنان که گفت: «انّی ذاهب الی ربّی» ربّ العزّت آن قدم از وی بپسندید، و جهانیان را بر اتّباع او خواند فَاتَّبِعُوا مِلَّةَ إِبْراهِیمَ حَنِیفاً. ابراهیم روی بما نهاد و هر که ما را میخواهد تا بر پی وی روان باشد. فرمان آمد که: یا محمد (ص)! یا مهتر عالم، یا سیّد ولد آدم! ابراهیم را فرزند نجیب تویی، و قرّة العین مملکت تویی، تو سزاوارتری که اتّباع وی کنی که قدر امیران امیران دانند، و آن گه امّت تو که بهترین امم ایشانند. این است که ربّ العالمین گفت: إِنَّ أَوْلَی النَّاسِ بِإِبْراهِیمَ لَلَّذِینَ اتَّبَعُوهُ وَ هذَا النَّبِیُّ وَ الَّذِینَ آمَنُوا آن گه تابع و متبوع همه فراهم گرفت، و تاج ولایت و محبت بر فرق ایمان ایشان نهاد و گفت: و اللَّهُ وَلِیُّ الَّذِینَ آمَنُوا خدای یار و دوست مؤمنان است و بایشان نزدیک، و لطیف و مهربان است، و مهربانی وی نه امروزینه که از ازل تا جاودان است.