« қавлаи ҳўи алзии أнзли алейк алкитоб . Ҳў на номаст на сифат аммо ишоратаст фаро ҳаст , яъне ки худованд мо ҳаст ва бӯданӣ ва бӯда , бар макони олӣ ва дар сифоти мутаъолӣ , шриҳ обид гуфт : дарвеширо дидам дар масҷиди ҳаром ки худоиро ъз ва ҷл мехонд ки « ё ман ҳўи ҳў ! ё ман лои ҳўи إлои ҳў ! ағФри лӣ » гуфто : ҳотифӣ овоз дод ки эй дарвеши бони як бор ки нахуст гуфтӣ туро чандон савобаст ки Фриштгон то бқёмт менависанд .
«قوله هُوَ الَّذِی أَنْزَلَ عَلَیْکَ الْکِتابَ. هو نه نام است نه صفت اما اشارتست فرا هست، یعنی که خداوند ما هست و بودنی و بوده، بر مکان عالی و در صفات متعالی، شریح عابد گفت: درویشی را دیدم در مسجد حرام که خدای را عز و جل میخواند که «یا من هو هو! یا من لا هو إلّا هو! اغفر لی» گفتا: هاتفی آواز داد که ای درویش بآن یک بار که نخست گفتی ترا چندان ثوابست که فریشتگان تا بقیامت مینویسند.
Ҳўи ду ҳарфаст «ҳо » ва « ваов »у махраҷ «ҳо » охир ҳалқасту махраҷ « ваов » аввали ҳалқ . Ишорат мекунад ки дар омад ин ҳуруфи бовел аз ӯст !у бозгашти он дар охири бовест ! манеҳ бдأу илайҳи иъўд . Ва гуфтаанд ки ишорати бмхлўқот ва мкўнотаст , ки дар омад ҳар чиз дар бдоит аз қудрат ӯст ,у бозгашти ҳама дар ниҳоят бо ҳукм ӯст .
هو دو حرف است «ها» و «واو» و مخرج «ها» آخر حلق است و مخرج «واو» اول حلق. اشارت میکند که در آمد این حروف باول از اوست! و بازگشت آن در آخر باوست! منه بدأ و الیه یعود. و گفتهاند که اشارت بمخلوقات و مکونات است، که در آمد هر چیز در بدایت از قدرت اوست، و بازگشت همه در نهایت با حکم اوست.
Дарвеширо дар ҳол вела пурседанд ки « мо асмк ? » ҷавоб дод ки « ҳў » гуфтанд аз куҷо май ое ? гуфт « ҳў » гуфтанд чаҳ май хоҳӣ ? гуфт « ҳў » гуфтанд лълк таред аллоҳ ? магари бончаҳ май гӯйии аллоҳро мехоҳӣ ? дарвеш ки ном аллоҳ шунид ҷони хеши нисори ин ном кард , ва аз дунё берун шуд .
درویشی را در حال وله پرسیدند که «ما اسمک؟» جواب داد که «هو» گفتند از کجا میآیی؟ گفت «هو» گفتند چه میخواهی؟ گفت «هو» گفتند لعلک ترید اللَّه؟ مگر بآنچه میگویی اللَّه را میخواهی؟ درویش که نام اللَّه شنید جان خویش نثار این نام کرد، و از دنیا بیرون شد.
Номи ту бсди маънӣ наққош нигоранд
نام تو بصد معنی نقّاش نگارند
Бар ёди туу номи ту меҷон бисипоранд
بر یاد تو و نام تو می جان بسپارند
Бар буии висоли ту ҳамеи ҷони бФшоннд
بر بوی وصال تو همی جان بفشانند
Вази васфи ту дар дасти биҷуз аҷз надоранд
وز وصف تو در دست بجز عجز ندارند
Қавлаи таъолӣ . Манеҳ оёти муҳкамоти ҳни أми алкитобу أхри муташобиҳоти ду қисм азимаст аз ақсоми қуръон : яке зоҳири равшан , яке ғомзи мушкил , он зоҳир , ҷалоли шариъати рост , ва ин мушкили ҷамоли ҳақиқати рост , он зоҳири бонст то оммаи халқи бдрёФти он ва амал бидон биноз ва неъмат расанд . Ва ин мушкили бонст то хавоси халқи бтслими ону иқрори бони броз вале неъмат расанд . Ва аз онҷо ки неъмат ва нозаст то онҷо ки инс ва розаст басои нишеб ва фарозаст , ва аз иззати он ҳолу шарафи он кори пардаи ғмўзу ташобуҳ аз он брнгрФт , то ҳар номаҳрамии дарин кӯй қадам наниҳад , ки на ҳар касе шоиста донистани асрори мулӯк буд .
قوله تعالی. مِنْهُ آیاتٌ مُحْکَماتٌ هُنَّ أُمُّ الْکِتابِ وَ أُخَرُ مُتَشابِهاتٌ دو قسم عظیم است از اقسام قرآن: یکی ظاهر روشن، یکی غامض مشکل، آن ظاهر، جلال شریعت راست، و این مشکل جمال حقیقت راست، آن ظاهر بآنست تا عامه خلق بدریافت آن و عمل بدان بناز و نعمت رسند. و این مشکل بآنست تا خواص خلق بتسلیم آن و اقرار بآن براز ولی نعمت رسند. و از آنجا که نعمت و ناز است تا آنجا که انس و راز است بسا نشیب و فراز است، و از عزت آن حال و شرف آن کار پرده غموض و تشابه از آن برنگرفت، تا هر نامحرمی درین کوی قدم ننهد، که نه هر کسی شایسته دانستن اسرار ملوک بود.
Рӯи гирди саропардаи асрори магарад
رو گرد سراپرده اسرار مگرد
Кӯшиш чаҳ кунӣ ки нестии марди набард
کوشش چه کنی که نیستی مرد نبرد
Мардӣ бояд заҳри ду олам шудаи фард
مردی باید زهر دو عالم شده فرد
Кӯи ҷуръаи дард дӯстон донад хӯрд
کو جرعه درد دوستان داند خورد
Қавла : рбнои лои тзғи қлўбнои баъди إзи ҳдитно . . . Алоиаҳи ҳайни сдқўои фии ҳасани алостғосаҳи أмдўои бонавори алкФоиаҳ . Бо дили софӣ ,у вақти холӣ ,у забони бзкри ҳақи ҷорӣ , тири дуои сӯии нишона иҷобат шавад лои маҳола , локини кор дар онаст ки то ин сафоу вафоу дуо кӣ муҷтамаъ шаванд , ва чун барҳам расанд ! маънии оят ин дуост ки : бори худоёи шӯри дилу зиғ аз дилҳои мо даври дор , ва моро бар бисоти хизмат бар шарти суннати пояндаи дор . Ва ҳби лнои ман лднки раҳмау ончии диҳӣ худовандо бФзлу раҳмати хеши даҳ , на ҷзоءи аъмолу ивази тоъотро ! ки аъмолу тоъоти мо шоистаи ҳазрати ҷалол ту нест ! ва онро ҷузи маҳв кардан ва бо чашм наёвардан рӯй нест .
قوله: رَبَّنا لا تُزِغْ قُلُوبَنا بَعْدَ إِذْ هَدَیْتَنا... الایه حین صدقوا فی حسن الاستغاثه أمدّوا بانوار الکفایة. با دل صافی، و وقت خالی، و زبان بذکر حق جاری، تیر دعا سوی نشانه اجابت شود لا محاله، لکن کار در آنست که تا این صفا و وفا و دعا کی مجتمع شوند، و چون برهم رسند! معنی آیت این دعاست که: بار خدایا شور دل و زیغ از دلهای ما دور دار، و ما را بر بساط خدمت بر شرط سنت پایندهدار. وَ هَبْ لَنا مِنْ لَدُنْکَ رَحْمَةً و آنچه دهی خداوندا بفضل و رحمت خویش ده، نه جزاء اعمال و عوض طاعات را! که اعمال و طاعات ما شایسته حضرت جلال تو نیست! و آن را جز محو کردن و با چشم نیاوردن روی نیست.
Перӣ гуфт аз перони тариқат ки : Зуҳраҳои раҳравону асҳоби тоъоти оби гашт аз бими ин оят , ки :у қдмнои إлии мо ъмлўои ман амали Фҷълноаҳи ҳбоءи мнсўро . Ва маро аз ҳамаи қуръон бо ин оят хуш афтодӣ ҳаст , гуфтанд : ин чаҳ маънӣ дорад ? гуфт : то аз ин аъмоли нописандидау тоъоти ношоиста боз раҳем ,у якборагии дил дар фазлу раҳмат ӯ бандем .
پیری گفت از پیران طریقت که: زهرههای رهروان و اصحاب طاعات آب گشت از بیم این آیت، که: وَ قَدِمْنا إِلی ما عَمِلُوا مِنْ عَمَلٍ فَجَعَلْناهُ هَباءً مَنْثُوراً. و مرا از همه قرآن با این آیت خوش افتادی هست، گفتند: این چه معنی دارد؟ گفت: تا از این اعمال ناپسندیده و طاعات ناشایسته باز رهیم، و یکبارگی دل در فضل و رحمت او بندیم.
Қавлаи таъолӣ : рбнои إнки ҷомеъи анноси лиўми лои риби фӣаи ҷамъкунанда халқ ва бо ҳам оранда ӯст , яке имрӯз , яке фардо , имрӯзи дӯстони худро ҷамъ мекунад бар бисоти вилояту маърифат ,у фардои ҳамаи халқро ҷамъ кунад бар бисоти сиёсату ҳайбат .
قوله تعالی: رَبَّنا إِنَّکَ جامِعُ النَّاسِ لِیَوْمٍ لا رَیْبَ فِیهِ جمع کننده خلق و با هم آرنده اوست، یکی امروز، یکی فردا، امروز دوستان خود را جمع میکند بر بساط ولایت و معرفت، و فردا همه خلق را جمع کند بر بساط سیاست و هیبت.
Имрӯзи ҷамъ асрораст мукошифаи ҷалолу ҷамолро ,у фардои ҷамъи абшорсти мқосоти аҳволу аҳўоли растохезро . Наси сариҳи баҳри ду нотиқаст . Аммо ҷамъи асрорро дарин сарои ҳукми Мустафо ( с ) гуфт : ё мъшри алонсори أи лами откму антми залоли Фҳдокми аллоҳ бе ?
امروز جمع اسرار است مکاشفه جلال و جمال را، و فردا جمع ابشارست مقاسات احوال و اهوال رستاخیز را. نص صریح بهر دو ناطق است. اما جمع اسرار را درین سرای حکم مصطفی (ص) گفت: یا معشر الانصار أ لم آتکم و انتم ضلال فهداکم اللَّه بی؟
Қолўои балӣ ё расӯли аллоҳ . Қоли أи лами откму антми аъдоءи ФолФи аллоҳи байни қлўбкм бе ? қолўои балӣ ё расӯли аллоҳ , қоли أи лами أтокму антми мтФрқўни Фҷмъкми аллоҳ бе ? қолўои балӣ ё расӯли аллоҳ .
قالوا بلی یا رسول اللَّه. قال أ لم آتکم و انتم اعداء فالف اللَّه بین قلوبکم بی؟ قالوا بلی یا رسول اللَّه، قال أ لم أتاکم و انتم متفرقون فجمعکم اللَّه بی؟ قالوا بلی یا رسول اللَّه.
Ва ҷамъи ашбоҳу абшор дар қиёмат онаст ки Мустафо ( с ) гуфт босноди дуруст : « иҷмъи аллоҳи алаввалину алохрини лмиқоти явми маълуми арбаъӣни санаи шохисаи абсорҳми илои алсмоءу интзрўни фазли алқзоء , қол :у инзли аллоҳи таъолии фии зилли ман алғмоми ман алърши илои алкрсии сами инодии мнод : аиҳо аннос ! أи лами трзўои ман рбкми алзии хлқкму рзқкму أсркми ани тъбдўаҳу лои тшркўо ба шиӣои ани иўлии кули инсони мо кони итўлӣу иъиди фии алднё ? أи лӣси злки ъдлои ман рбкм ? қолўои балӣ . Финтлқўни Фимсли ?лаами أшёءи мо конўои иъбдўн , Фмнҳми ман интқи илои алшмс ва манеҳам ман интлқи إлии алқмру إлии алоўсони ман алҳҷораҳ ,у ашбоаҳи мо конўои иъбдўн .
و جمع اشباح و ابشار در قیامت آنست که مصطفی (ص) گفت باسناد درست: «یجمع اللَّه الاولین و الآخرین لمیقات یوم معلوم اربعین سنة شاخصة ابصارهم الی السّماء و ینتظرون فضل القضاء، قال: و ینزل اللَّه تعالی فی ظل من الغمام من العرش الی الکرسی ثمّ ینادی مناد: ایها النّاس! أ لم ترضوا من ربّکم الّذی خلقکم و رزقکم و أصرکم ان تعبدوه و لا تشرکوا به شیئا ان یولّی کلّ انسان ما کان یتولّی و یعید فی الدنیا؟ أ لیس ذلک عدلا من ربکم؟ قالوا بلی. فینطلقون فیمثل لهم أشیاء ما کانوا یعبدون، فمنهم من ینطق الی الشمس و منهم من ینطلق إلی القمر و إلی الاوثان من الحجارة، و اشباه ما کانوا یعبدون.
Ва имсли лмни кони иъбди исои шайтони исоу имсли лмни кони иъбди ъзири шайтони ъзир ,у ибқии Муҳамаду уммата . Қоли Фимсли алрби ъзу ҷли Фиأтиҳм , Фиқўл : мо лаками лои тнтлқўни комаи антлқи аннос ? Фиқўлўн : бинноу байнаи алломаи Фозои роиноаҳи ърФноаҳ . Фиқўл : мо ҳай ? Фиқўлўни икшФи ани соқаи Фънди злки икшФи ани соқа . . . »
و یمثل لمن کان یعبد عیسی شیطان عیسی و یمثل لمن کان یعبد عزیر شیطان عزیر، و یبقی محمد و امته. قال فیمثل الرب عز و جلّ فیأتیهم، فیقول: ما لکم لا تنطلقون کما انطلق الناس؟ فیقولون: بیننا و بینه علامة فاذا رایناه عرفناه. فیقول: ما هی؟ فیقولون یکشف عن ساقه فعند ذلک یکشف عن ساقه...»
Ва зикри алҳдиси батӯлиа .
و ذکر الحدیث بطوله.