Қавлаи таъолӣ : мисли мо инФқўни фии ҳзаҳи алҳёҳи алднёи кмсли риҳ . . .

قوله تعالی:مثَلُ ما یُنْفِقُونَ فِی هذِهِ الْحَیاةِ الدُّنْیا کَمَثَلِ رِیحٍ...

Ҳар чаҳ ҳазина кунанд ҷаҳонён дар кори дунё , ва ҳар чаҳ бадасти оранд аз ишқи дунё , мисли он чун бодаст . Гӣрандаи бод дар даст чаҳ дорад ? ҷӯяндаи дунё ҳамон дорад !

هر چه هزینه کنند جهانیان در کار دنیا، و هر چه بدست آرند از عشق دنیا، مثل آن چون باد است. گیرنده باد در دست چه دارد؟ جوینده دنیا همان دارد!

Сулаймони пайғомбар ( ъ ) ки боду деву мурғи ҳамаи мусаххар ӯ буданд , рӯзӣ бар сарир малик нишаста буд бо авлиёъи мамлакату арқони давлат , ва он сарир бар пушти боди андари ҳавои истода , мӯрчае бароа вай омад ва гуфт : ё набии аллоҳ ! мо алзии аътоки аллоҳи ман алкромаҳ ? худоӣ бо ту чаҳ каромат карда дарин ҷаҳон ? сулаймон ( ъ ) ҷавоб дод ки : схри лии алриҳи коматарӣ боди мусаххар ман кард чунон ки май бинӣ . Гуфт : ё сулаймони хабари дорӣ ки ин чаҳ ишоратаст ? мегуяд : « лӣси бидки ммои аътити алои алриҳ » ончӣ туро доданд азин мамлакати дунявӣ ҳамчун бодаст , аз бод дар даст чаҳ ҳосил буд ? кори малики дунёи ҳам чунон буд .

سلیمان پیغامبر (ع) که باد و دیو و مرغ همه مسخّر او بودند، روزی بر سریر ملک نشسته بود با اولیاء مملکت و ارکان دولت، و آن سریر بر پشت باد اندر هوا ایستاده، مورچه‌ای براه وی آمد و گفت: یا نبی اللَّه! ما الذی اعطاک اللَّه من الکرامة؟ خدای با تو چه کرامت کرده درین جهان؟ سلیمان (ع) جواب داد که: سخر لی الریح کما تری باد مسخر من کرد چنان که می‌بینی. گفت: یا سلیمان خبر داری که این چه اشارتست؟ میگوید: «لیس بیدک ممّا اعطیت الّا الرّیح» آنچه ترا دادند ازین مملکت دنیوی همچون بادست، از باد در دست چه حاصل بود؟ کار ملک دنیا هم چنان بود.

Ва ҳам азин бобаст ончии Мустафо ( с ) гуфт : « мо алднёи фии алохраҳи ало мисли мо иҷъли аҳдкми асбъаҳи алсбобаҳ фӣ ?илем Флинзри Бами ирҷъ ! »

و هم ازین باب است آنچه مصطفی (ص) گفت: «ما الدّنیا فی الآخرة الّا مثل ما یجعل احدکم اصبعه السّبابة فی الیمّ فلینظر بم یرجع!»

Қавла : ё أиҳои аллазӣнаи омнўои лои ттхзўои бтонаҳи ман дўнкми ақтзоءи ин оят онаст ки ҳар чаҳ дар роҳ банда ояд ки сари бФсодӣ берун хоҳад барад , аз он эҳтироз кунад ва даврӣ ҷӯяд . Ва он чаҳор чизаст : яке дунё , дигари халқ , сдигри нафас , чаҳоруми шайтон . Дунё зодаст ва ту мусофир дар киштӣ нишаста , агар зиёдат баргирӣ киштӣ ғарқ шавад ва ту ҳалоки шӯй , хоҳӣ ки азин фитнаи дунёи барраӣ « наҷо алмхФўну ҳлки алмсқлўн » бар хон . Мегуяд : сбкборони растанад ,у гронборони хстнд .

قوله: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا بِطانَةً مِنْ دُونِکُمْ اقتضاء این آیت آنست که هر چه در راه بنده آید که سر بفسادی بیرون خواهد برد، از آن احتراز کند و دوری جوید. و آن چهار چیز است: یکی دنیا، دیگر خلق، سدیگر نفس، چهارم شیطان. دنیا زادست و تو مسافر در کشتی نشسته، اگر زیادت برگیری کشتی غرق شود و تو هلاک شوی، خواهی که ازین فتنه دنیا برهی «نجا المخفّون و هلک المثقلون» بر خوان. میگوید: سبکباران رستند، و گرانباران خستند.

Ду дигар халқанд , ва то ронда Эй набӯд аз даргоҳи ҳақи гирд халқ нагардад , ҳар ки бо халқ ором гирифт аз ҳақи бозмонд . Дӯстии ҳақу дӯстии халқ дар як дил ҷамъ нашаванд , мо ҷаъли аллоҳи лрҷли ман қалбин фии ҷўФаҳ .

دو دیگر خلق‌اند، و تا رانده‌ای نبود از درگاه حق گرد خلق نگردد، هر که با خلق آرام گرفت از حق بازماند. دوستی حق و دوستی خلق در یک دل جمع نشوند، ما جَعَلَ اللَّهُ لِرَجُلٍ مِنْ قَلْبَیْنِ فِی جَوْفِهِ.

Сеюм нафасаст ки моя ҳар савдоеасту асл ҳар ғавғоеи إни алнФси лأмораҳи болсўء . Агар тавфиқи рафиқ буд ва дар ҷиҳоди нафаси турои даст буд , карт чунон ояд ки раб Алъоламин гуфт : ва ман иўқи шҳ нафса Фأўлӣки ҳам алмФлҳўн .

سوم نفس است که مایه هر سودایی است و اصل هر غوغایی إِنَّ النَّفْسَ لَأَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ. اگر توفیق رفیق بود و در جهاد نفس ترا دست بود، کارت چنان آید که ربّ العالمین گفت: وَ مَنْ یُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولئِکَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ.

Чаҳорум шайтонаст , ки бо вай гуфтаанд : рӯи ҳамбоз эшон бош дар мол ва дар фарзанд :у шоркҳми фии алأмўолу алأўлод , аммо на ҳар дилии хонаи шайтон буд , дил бошад ки ҳарами рҳмн буд . Шайтон наёрад ки гирд вай гардад ки бисӯзад . Яке аз бузургони бадари хонае бар мегузашт , шайтонро дид ки сари бадар фаро мегирад , ва азин ҷониби бони ҷониби мингрст , ин мард ӯро гуфт : ё лъин чаҳ мекунӣ ? гуфт : ӣнҷои мардӣ хуфтаасту номардӣ намоз мекунад , хоҳам ки дар рӯм ва ӯро васваса кунам , магар аз тири ғамзаи он хуфтаи нмиёрм ки дар рӯм .

چهارم شیطان است، که با وی گفته‌اند: رو همباز ایشان باش در مال و در فرزند: وَ شارِکْهُمْ فِی الْأَمْوالِ وَ الْأَوْلادِ، امّا نه هر دلی خانه شیطان بود، دل باشد که حرم رحمن بود. شیطان نیارد که گرد وی گردد که بسوزد. یکی از بزرگان بدر خانه‌ای بر میگذشت، شیطان را دید که سر بدر فرا میگیرد، و ازین جانب بآن جانب مینگرست، این مرد او را گفت: یا لعین چه میکنی؟ گفت: اینجا مردی خفته است و نامردی نماز میکند، خواهم که در روم و او را وسوسه کنم، مگر از تیر غمزه آن خفته نمییارم که در روم.

Қавла :ҳо أнтми أўлоءи тҳбўнҳму лои иҳбўнкми муъминон ки дилҳои софӣ доштанд ,у табъи Карим , шафқату раҳмати хеш аз бегонагон боз нагирифтанд . Эшонро нек хостанду дил дар исломи эшон бастанд ,у наҷот эшон хостанд ,у раҳмати худо дареғ надоштанд , на аз ошно ва на аз бегона . Ҳар гуҳи бахотири эшон ин гузарад ки :

قوله: ها أَنْتُمْ أُولاءِ تُحِبُّونَهُمْ وَ لا یُحِبُّونَکُمْ مؤمنان که دلهای صافی داشتند، و طبع کریم، شفقت و رحمت خویش از بیگانگان باز نگرفتند. ایشان را نیک خواستند و دل در اسلام ایشان بستند، و نجات ایشان خواستند، و رحمت خدا دریغ نداشتند، نه از آشنا و نه از بیگانه. هر گه بخاطر ایشان این گذرد که:

Ин ҳамон шафқатаст ки Муҳамад ( с ) дар ҳақ бегонагон бинмуд ва гуфт : аллоҳами аҳади қавмии Фонҳми лои иълмўн . Аммо кофарон ки на дар дил сафо доранд , ва на дар табъи вафо , ҳаргизи муъминонро нек нахоҳанд , ва дӯст надоранд ,у бникии эшон андӯҳгин шаванду ббдии шод . Чунон ки гуфт таъолӣу тақаддус : إни тмсскми ҳасанаи тсؤҳму إни тсбкми сиӣаҳи иФрҳўои баҳои оре ҳар кас он кунад ки сазоӣ ӯст , « вази кӯзаи ҳамон бурун таровад ки дараваст » муъмин Карим бошаду меҳрбон , ки сзоءи имон карамасту ҷавонмардӣу кофари лӣиму бади хоҳ , ки сзоءи куфр лؤмаст ва нокасе . Муъмини халқи худоиро бар наҷот хонду растгорӣ ,у кофар бар оташ хонду гирифторӣ . Ва ҳўи алмшори илайҳи бқўлаҳи таъолӣу тақаддус : ва ё қавм ! мо лии أдъўкми إлии алнҷоаҳу тдъўннии إлии алнор .

این همان شفقت است که محمد (ص) در حق بیگانگان بنمود و گفت: اللهم اهد قومی فانهم لا یعلمون. امّا کافران که نه در دل صفا دارند، و نه در طبع وفا، هرگز مؤمنان را نیک نخواهند، و دوست ندارند، و بنیکی ایشان اندوهگین شوند و ببدی شاد. چنان که گفت تعالی و تقدّس: إِنْ تَمْسَسْکُمْ حَسَنَةٌ تَسُؤْهُمْ وَ إِنْ تُصِبْکُمْ سَیِّئَةٌ یَفْرَحُوا بِها آری هر کس آن کند که سزای اوست، «وز کوزه همان برون تراود که دروست» مؤمن کریم باشد و مهربان، که سزاء ایمان کرم است و جوانمردی و کافر لئیم و بد خواه، که سزاء کفر لؤم است و ناکسی. مؤمن خلق خدای را بر نجات خواند و رستگاری، و کافر بر آتش خواند و گرفتاری. و هو المشار الیه بقوله تعالی و تقدّس: وَ یا قَوْمِ! ما لِی أَدْعُوکُمْ إِلَی النَّجاةِ وَ تَدْعُونَنِی إِلَی النَّارِ.