Қавлаи таъолӣ : мо кони аллоҳи лизри алмؤмнини алии мо أнтми алайҳи ин кори чунин мубҳам фурӯ нагузоранд ! ва ин қиссаи сарбастаи рӯзии бргшоинд ! ва ин доман фароҳам карда охир биафшонанд ! ва ин сару пои дарҳами кардагони софёну ҷоФёни охири бинӣ ки аз ҳам боз кунанд ! Фриқои ҳудоу Фриқои ҳақи алайҳими алзлолаҳ ва ҳар касро бмأўӣу манзили хеши фурӯди оранд , Фриқи фии алҷнаҳу Фриқи фии алсъири яке дар ҳизби шайтон , куштаи ҳурмон ,у андӯҳи ҷовдони أўлӣки ҳизби алшитон . Яке навохтаи рҳмн , дар зумраи дӯстон , бмҳри азали шодон , бирав доғу ибоди арраҳмон . Имрӯзи ту чанд бинӣ ва чаҳ дарёбӣ ки дарҳои асрори фурӯи баста ,у мсмори ғайб бар дар хонаи тавҳид ва ширк зада ,у калиди он бахуди супурда ки :у ъндаҳи мФотҳи алғиби лои иълмҳои إлои ҳў ҳаминаст ки гуфт ъзу ъло : ва мо кони аллоҳи литлъкми алии алғиб , ва то напиндорӣ ки ончии дидаи ту бон нарасад дидаи анбёء низ нарасад ! наме хуоне ки :у локини аллоҳи иҷтбии ман русулаи ман ишоءи Фомнўои биллоҳу русула . МиФрмоид ки : имон биёред , ва устувор гиред аллоҳро , ки ғайб донасту ниҳони байн ,у фурӯи фиристодагони пайғомбаронро ки бўҳии поки эшонро бар ғайб ҳаме дорад , ва пӯшида менамояд , ва чун намояди чандон намояд ки худ хоҳад , на чандон ки банда хоҳад , комаи қоли ъзу ҷл :у лои иҳитўни бшии ءи ман илмаи إлои бмои шоء . Худоӣ донад ки банда чаҳ бартобад ,у вайро чаҳ шояд , ва донистан чист ки вайро бакор ояд ! мудаббири кор бандагон ӯст ! корсозу коррон ва нигаҳбон ӯст ! сҳи алхбри анаи ъзу ҷли иқўл : адбри ибодии бълмӣ , ании бъбодии хабири басир .

قوله تعالی: ما کانَ اللَّهُ لِیَذَرَ الْمُؤْمِنِینَ عَلی‌ ما أَنْتُمْ عَلَیْهِ این کار چنین مبهم فرو نگذارند! و این قصه سربسته روزی برگشایند! و این دامن فراهم کرده آخر بیفشانند! و این سر و پای درهم کردگان صافیان و جافیان آخر بینی که از هم باز کنند! فَرِیقاً هَدی‌ وَ فَرِیقاً حَقَّ عَلَیْهِمُ الضَّلالَةُ و هر کس را بمأوی و منزل خویش فرود آرند، فَرِیقٌ فِی الْجَنَّةِ وَ فَرِیقٌ فِی السَّعِیرِ یکی در حزب شیطان، کشته حرمان، و اندوه جاودان أُولئِکَ حِزْبُ الشَّیْطانِ. یکی نواخته رحمن، در زمره دوستان، بمهر ازل شادان، برو داغ وَ عِبادُ الرَّحْمنِ. امروز تو چند بینی و چه دریابی که درهای اسرار فرو بسته، و مسمار غیب بر در خانه توحید و شرک زده، و کلید آن بخود سپرده که: وَ عِنْدَهُ مَفاتِحُ الْغَیْبِ لا یَعْلَمُها إِلَّا هُوَ همین است که گفت عزّ و علا: وَ ما کانَ اللَّهُ لِیُطْلِعَکُمْ عَلَی الْغَیْبِ، و تا نپنداری که آنچه دیده تو بآن نرسد دیده انبیاء نیز نرسد! نمی‌خوانی که: وَ لکِنَّ اللَّهَ یَجْتَبِی مِنْ رُسُلِهِ مَنْ یَشاءُ فَآمِنُوا بِاللَّهِ وَ رُسُلِهِ. میفرماید که: ایمان بیارید، و استوار گیرید اللَّه را، که غیب‌دان است و نهان بین، و فرو فرستادگان پیغامبران را که بوحی پاک ایشان را بر غیب همی دارد، و پوشیده مینماید، و چون نماید چندان نماید که خود خواهد، نه چندان که بنده خواهد، کما قال عزّ و جلّ: وَ لا یُحِیطُونَ بِشَیْ‌ءٍ مِنْ عِلْمِهِ إِلَّا بِما شاءَ. خدای داند که بنده چه برتابد، و وی را چه شاید، و دانستن چیست که وی را بکار آید! مدبّر کار بندگان اوست! کارساز و کارران و نگهبان اوست! صحّ الخبر انّه عزّ و جلّ یقول: ادبر عبادی بعلمی، انی بعبادی خبیر بصیر.

Ва лои иҳсбни аллазӣнаи ибхлўн . . . Алоиаҳ « бухл » бар забони илму муқтазии шариъати манъ воҷибасту воҷиб аз мол андакӣаст аз фаровон , дарвешро андак диҳад , ва худро фаровони бигузорад . Бози бзбони тариқату аҳли ишорат бухл онаст ки : худро андакии бигузорад , заррае аз мол , ё нафасӣ аз ҳол ,у алмкотби абди мо бқии алайҳи дарҳам .

وَ لا یَحْسَبَنَّ الَّذِینَ یَبْخَلُونَ... الآیة «بخل» بر زبان علم و مقتضی شریعت منع واجب است و واجب از مال اندکی است از فراوان، درویش را اندک دهد، و خود را فراوان بگذارد. باز بزبان طریقت و اهل اشارت بخل آنست که: خود را اندکی بگذارد، ذرّه‌ای از مال، یا نفسی از حال، و المکاتب عبد ما بقی علیه درهم.

Молу ҳол дар роҳи ин ҷавонмардони сӯрат саг дорад ,у ишқ дар олами хеши сӯрати Фриштаҳ ,у шаръи Мустафо ( с ) хабар медиҳад ки Фриштаҳ бо саг бад созад , дар ҳеҷ манзил бо вай фурӯ наёяд .

مال و حال در راه این جوانمردان صورت سگ دارد، و عشق در عالم خویش صورت فریشته، و شرع مصطفی (ص) خبر میدهد که فریشته با سگ بد سازد، در هیچ منزل با وی فرو نیاید.

Лои идхли алмлоӣкаҳи битои фӣаи клб ӯ тасовир .

لا یدخل الملائکة بیتا فیه کلب او تصاویر.

Кӣ дар ояд фиришта то накунӣ

کی در آید فرشته تا نکنی

Саги з дар давру сӯрат аз девор

سگ ز در دور و صورت از دیوار

Кӣ дар Аҳмад расад ва дар садиқ

کی در احمد رسد و در صدیق

Анкабутии тнндаҳ бар дар ғор

عنکبوتی تننده بر در غار

Парда бурдор то фурӯди оранд

پرده بردار تا فرود آرند

Ҳўдҷи кибриёи бсФаҳи бор

هودج کبریا بصفّه بار

Лақади самъи аллоҳи қавли аллазӣнаи қолўои кримо ! худоӣ ки шунавост , ва дар шунавоӣ беҳамто , шунаванда овозҳо ,у рсндаҳи бшнўоиии худ брозҳо ,у посухкунанда ниёзҳо . Бо Мӯсоу ҳорӯн ( ъ ) гуфт : лои тхоФои إннии мъкмои أсмъу أрӣ , мегуяд : бар фиръавн шавед ва аз вай матарсед , ки ман биорӣу нигаҳдошт бо шмоом , май шинавам ва май байнам !у Оишаи сидиқа дар қисса муҷодала гуфт : алҳмди ллаҳи алзии вусъи самъаи алосўот .

لَقَدْ سَمِعَ اللَّهُ قَوْلَ الَّذِینَ قالُوا کریما! خدایی که شنواست، و در شنوایی بی‌همتا، شنونده آوازها، و رسنده بشنوایی خود برازها، و پاسخ کننده نیازها. با موسی و هارون (ع) گفت: لا تَخافا إِنَّنِی مَعَکُما أَسْمَعُ وَ أَری‌، میگوید: بر فرعون شوید و از وی مترسید، که من بیاری و نگهداشت با شماام، می‌شنوم و می‌بینم! و عایشه صدّیقه در قصه مجادلة گفت: الحمد للَّه الّذی وسع سمعه الاصوات.

Лақади ҷоءти алмҷодлаҳи илои расӯли аллоҳ ( с ) . Такаллумаи фии ҷониби албити мо асмъи мо тқўл , Фأнзли аллоҳи ъзу ҷл : қади самъи аллоҳи қавли алтии тҷодлки фии завҷҳо алоиаҳ . Ва ани абии Мӯсои ан алнабӣ ( с ) лмои Динои ман алмдинаҳи кибри асҳоба , Фқол : ё аиҳо анноси анкми лои тдъўни асму лои ғоӣбо , ани алзии тдъўнаҳи бинкму ҳўи байни аъноқи ркобкм ,у фии рўоиаҳи арбъўои алии анФскми Фонкми лои тдъўни асму лои ғоӣбоу анмои тдъўни смиъои қрибо .

لقد جاءت المجادلة الی رسول اللَّه (ص). تکلّمه فی جانب البیت ما اسمع ما تقول، فأنزل اللَّه عزّ و جلّ: قَدْ سَمِعَ اللَّهُ قَوْلَ الَّتِی تُجادِلُکَ فِی زَوْجِها الآیة. و عن ابی موسی انّ النّبیّ (ص) لمّا دنا من المدینة کبّر اصحابه، فقال: یا ایها الناس انکم لا تدعون اصم و لا غائبا، ان الذی تدعونه بینکم و هو بین اعناق رکابکم، و فی روایة اربعوا علی انفسکم فانکم لا تدعون اصم و لا غائبا و انما تدعون سمیعا قریبا.

Қолўои إни аллоҳи фақиру нҳни أғнёءи ин сухани шабаҳ ?шкевӣ дорад , бо дӯст меронад ки душман чаҳ мегуяд то дӯст бинозад , ва бошад ки душман аз он боз гардад .

قالُوا إِنَّ اللَّهَ فَقِیرٌ وَ نَحْنُ أَغْنِیاءُ این سخن شبه شکوی دارد، با دوست می‌راند که دشمن چه میگوید تا دوست بنازد، و باشد که دشمن از آن باز گردد.

Ва аҷаб онаст ки неъмати ҳам чунон ба идрори бдшмн май расонад ,у бони носазо ки май шунӯди неъмати вонстонд , субҳонаи мо арأФаҳи бхлқаҳ ! ва дар баъзе ахбораст : мо аҳади асбри алии азии исмъаҳи ман аллоҳ , идъўни ?лаи влдоу ҳўи ирзқҳму иъоФиҳм . Аз рӯй ишорат мегуяд : шумо ки бандагон ва рҳигонед , аз хасмони хеш дар гузоред , ва то тавонед афв кунед ,у неъмату рФқи хеш аз дӯсту душмани бози мгирид ,у халқи некӯ бо дӯсту душман , ошноу бегонаи кори Фрмоӣид ва ба қол алнабӣ ( с ) : ани аллоҳи ъзу ҷли аўҳии илои иброҳӣм ( ъ ) : анки халилии ҳасани хлқку луи маъаи алкФор , тдхли мадохили алأброр , ?фони клмтии сабқати лмни ҳасани халқа , ани азлаҳи таҳти аршӣ ,у исканаи ҳзираҳи қудсӣ ,у адниаҳи ман ҷаворӣ .

و عجب آنست که نعمت هم چنان به ادرار بدشمن می‌رساند، و بآن ناسزا که می‌شنود نعمت وانستاند، سبحانه ما ارأفه بخلقه! و در بعضی اخبار است: ما احد اصبر علی اذی یسمعه من اللَّه، یدعون له ولدا و هو یرزقهم و یعافیهم. از روی اشارت میگوید: شما که بندگان و رهیگان‌اید، از خصمان خویش در گذارید، و تا توانید عفو کنید، و نعمت و رفق خویش از دوست و دشمن باز مگیرید، و خلق نیکو با دوست و دشمن، آشنا و بیگانه کار فرمائید و به‌ قال النّبیّ (ص): انّ اللَّه عزّ و جلّ اوحی الی ابراهیم (ع): انّک خلیلی حسّن خلقک و لو مع الکفّار، تدخل مداخل الأبرار، فانّ کلمتی سبقت لمن حسّن خلقه، ان اظلّه تحت عرشی، و اسکنه حظیرة قدسی، و ادنیه من جواری.