Малики бӯмони бошорт ӯ илтифот нанамуд , то он зоғро азизу макраму мураффаҳу муҳтарам бо ӯ ббрднд , вмсол дод то дар некӯ дошт маболиғати намоянд . Ҳамон вазир ки бкштн ӯ моил буд гуфт : агар зоғро намекашид борӣ бо ваии зиндагонӣ чун душманон кунеду трФҳолъинӣ аз ғдру макр ӯ эмин мабошед , ки мӯҷиб омадани ҷузи муфсидати кори моу маслиҳати ҳол ӯ нест малик аз истимоъи ин насиҳат имтиноъ намӯду сухани мушир беназирро хор дошт .

ملک بومان باشارت او التفات ننمود، تا آن زاغ را عزیز و مکرم و مرفه و محترم با او ببردند، ومثال داد تا در نیکو داشت مبالغت نمایند. همان وزیر که بکشتن او مایل بود گفت: اگر زاغ را نمی کشید باری با وی زندگانی چون دشمنان کنید و طرفةالعینی از غدر و مکر او ایمن مباشید، که موجب آمدن جز مفسدت کار ما و مصلحت حال او نیست ملک از استماع این نصیحت امتناع نمود و سخن مشیر بی نظیر را خوار داشت.

Ва зоғ дар хизмат ӯ бҳрмт ҳарчӣ тамомтар мезист ва аз русуми тоъату одоби убудийяти ҳичиз боқӣ намегузошт . Ва бо ёрону акФои рФқ тамом мекарду ҳурмат ҳар як фарохури ҳол ӯу барандозаи кор ӯ нигоҳ медошт . Ва ҳар рӯзи маҳали вай дар дили малику атбоъ шарифтар мешуд ва май афзуд , ва дар ҳамаи маъонӣ ӯро муҳаррам май доштндў дар абвоби муҳимоту анвоъи масолеҳ бо ӯ мушовират мепайвастанд ,у рӯзӣ дар маҳфили хосу маҷлис ғос гуфт ки : малики зоғон бе мӯҷибии марои бёзорд ва бе гуноҳии маро уқубат фармуд , ва чигуна марои хоб ва хӯрд мҳно бошад ки ттои кӣна хеш нахоҳам ва ӯро дасти барад мардона нанамоям ? ки гуфтаанд « алкоФаҳи фии алтбиъаҳи воҷиба » ва дар идрок ин наҳиммат басӣ тааммул кардаму муддати дароз дар ин тафаккуру тадаббур рӯзгор гузошт . Ва бҳқиқти шинохтам ки телаи ман дар ҳайату сӯрати зоғонми бад-ӣн мурод натавонам расед ва бар ин ғараз қодир натавонам шуд . Ва аз аҳли илм шунӯдаам ки чун мазлӯмӣ аз дасти хасми ҷоӣру бими султони золими дил бар марги бунааду хештанро ботш бисӯзад қурбонӣ пазируфта карда бошад , ва ҳар дуо ки дар он ҳол гуяд боҷобти пайвандад . Агар рой малик бинад фармоед ки то маро сӯзанд ва дарон лҳзт ки гармии оташ бмн расед аз борӣ , ъзосмаҳ , бихоҳам ки маро бум гирданд , магар бидон всилти барони стмгор даст ёбам ва ин дили бирёну ҷигари сӯхтаро бидон тшФии ҳосили орм . Ва дар ин маҷмаъи он бум ки куштан ӯ савоб медид ҳозир буд , гуфт :

و زاغ در خدمت او بحرمت هرچه تمامتر می‌زیست و از رسوم طاعت و آداب عبودیت هیچیز باقی نمی گذاشت. و با یاران و اکفا رفق تمام می‌کرد و حرمت هر یک فراخور حال او و براندازه کار او نگاه می‌داشت. و هر روز محل وی در دل ملک و اتباع شریفتر می‌شد و می‌افزود، و در همه معانی او را محرم می‌داشتندو در ابواب مهمات و انواع مصالح با او مشاورت می‌پیوستند، و روزی در محفل خاص و مجلس غاص گفت که: ملک زاغان بی موجبی مرا بیازارد و بی گناهی مرا عقوبت فرمود، و چگونه مرا خواب و خورد مهنا باشد که تتا کینه خویش نخواهم و او را دست برد مردانه ننمایم؟ که گفته‌اند «الکافة فی الطبیعة واجبة» و در ادراک این نهمت بسی تامل کردم و مدت دراز در این تفکر و تدبر روزگار گذاشت. و بحقیقت شناختم که تلا من در هیات و صورت زاغانم بدین مراد نتوانم رسید و بر این غرض قادر نتوانم شد. و از اهل علم شنوده ام که چون مظلومی از دست خصم جائر و بیم سلطان ظالم دل بر مرگ بنهد و خویشتن را بآتش بسوزد قربانی پذیرفته کرده باشد، و هر دعا که در آن حال گوید باجابت پیوندد. اگر رای ملک بیند فرماید که تا مرا سوزند و دران لحظت که گرمی آتش بمن رسید از باری، عزاسمه، بخواهم که مرا بوم گرداند، مگر بدان وسیلت برآن ستمگار دست یابم و این دل بریان و جگر سوخته را بدان تشفی حاصل آرم. و در این مجمع آن بوم که کشتن او صواب می‌دید حاضر بود، گفت:

Гар чу наргиси нестии шӯх ва чу лолаи тираи дил

گر چو نرگس نیستی شوخ و چو لاله تیره دل

Пас ду рӯй ва даҳ забон ҳамчун гул ва сӯсан мабош

پس دو روی و ده زبان همچون گل و سوسن مباش

Ва рости мизоҷи ту , эй макор , дар ҷамоли зоҳиру қубҳи ботин чун шароби хусравонеи некӯи рангу хуш буиаст ки заҳр дар вай пошанд . Ва агар шахси палиду ҷуссаи хабиси турои борҳои бсўзндў дарёҳо баронанд гавҳари нопоку сирати мазмуми ту аз қарор хеш нагардад ,у хбси замиру кажии ъқидти ту на боб пок шавад ва на ботш бисӯзад , ва бо ҷавҳар ту мегардад ҳаргуна ки бошӣ ва дар ҳар сӯрат ки ое . Ва агар зоти хасиси ту товус ва симурғ тавонад шуд майли ту аз суҳбату маваддат зоғон нагзарад , ҳамчун он мӯш ки офтобу абру боди вкўаҳро бар вай башуе арза карданд , дасти рад бар синаи ҳамаи онҳо ниҳоду оби сард бар рӯй ҳама зад ,у мӯширо ки аз ҷинс ӯ буд биноз дар барграфт . Малик пурсед : чигуна ?

و راست مزاج تو، ای مکار، در جمال ظاهر و قبح باطن چون شراب خسروانی نیکو رنگ و خوش بوی است که زهر در وی پاشند. و اگر شخص پلید و جثه خبیث ترا بارها بسوزندو دریاها برانند گوهر ناپاک و سیرت مذموم تو از قرار خویش نگردد، و خبث ضمیر و کژی عقیدت تو نه بآب پاک شود و نه بآتش بسوزد، و با جوهر تو می‌گردد هرگونه که باشی و در هر صورت که آیی. و اگر ذات خسیس تو طاووس و سیمرغ تواند شد میل تو از صحبت و مودت زاغان نگذرد، همچون آن موش که آفتاب و ابر و باد وکوه را بر وی بشویی عرضه کردند، دست رد بر سینه همه آنها نهاد و آب سرد بر روی همه زد، و موشی را که از جنس او بود بناز در برگرفت. ملک پرسید: چگونه؟

Гуфт ки :

گفت که: