Малики бӯмонро чунонкии расм бедувалатонаст ин насоеҳ надонист шунӯду авоқиби онро натавонист дид . Взоғ ҳар рӯзӣ барои эшон ҳикояти дили гушой ва мисли ғарибу афсона аҷиб меоварадӣ ,у бнўъӣ дар муҳаррамяти хеш май афзуд то бар ғўомзи асрори ахбори эшон вуқуф ёфт . Ногоҳ Фрўмўлиду наздик зоғон рафт . Чун малики зоғон ӯро бидид пурсед : мо вроءк ё Асоам ? гуфт :
ملک بومان را چنانکه رسم بی دولتان است این نصایح ندانست شنود و عواقب آن را نتوانست دید. وزاغ هر روزی برای ایشان حکایت دل گشای و مثل غریب و افسانه عجیب میآوردی، و بنوعی در محرمیت خویش میافزود تا بر غوامض اسرار اخبار ایشان وقوف یافت. ناگاه فرومولید و نزدیک زاغان رفت. چون ملک زاغان او را بدید پرسید: ما وراءک یا عصام؟ گفت:
Шоди шӯ эй мунҳазим , ки дар мадади ту
شاد شو ای منهزم، که در مدد تو
Ҳамлаи таъйиду ркзт зафар ояд
حمله تایید و رکضت ظفر آید
Ва бдўлти малик ончӣ мебоист бипардохтам , корро бояд буд . Гуфт : аз ишорати ту гузар нест , сӯрати маслиҳат боз намой то мисол дода шавад . Гуфт : тамомии бӯмон дар фалон кӯҳанд ва рӯзҳо дрғорӣ ҷумла мешаванд . Ва дар он наздикии ҳизум бисёраст . Малики зоғонро бифармоед то қадре азон нақл кунанд ва бар дар ғорӣ бунаанд . Ва брхти шубонон ки дар он ҳаволӣ гўспнд мечаронанд оташ бошад , ман фурӯғӣ азон биораму зери ҳизуми нуҳум . Малик мисол диҳад то зоғони бҳркти пари онро бчлоннд . Чун оташ бигирифт ҳар ки аз бӯмон берун ояд бисӯзаду ҳарки дар ғор бимонад аз дӯди бимирад .
و بدولت ملک آنچه میبایست بپرداختم، کار را باید بود. گفت: از اشارت تو گذر نیست، صورت مصلحت باز نمای تا مثال داده شود. گفت: تمامی بومان در فلان کوهاند و روزها درغاری جمله میشوند. و در آن نزدیکی هیزم بسیار است. ملک زاغان را بفرماید تا قدری ازان نقل کنند و بر در غاری بنهند. و برخت شبانان که در آن حوالی گوسپند میچرانند آتش باشد، من فروغی ازان بیارم و زیر هیزم نهم. ملک مثال دهد تا زاغان بحرکت پر آن را بچلانند. چون آتش بگرفت هر که از بومان بیرون آید بسوزد و هرکه در غار بماند از دود بمیرد.
Бар ин тартиб ки савоб дид пеши он муҳими бози рафтанд ,у тамомии бӯмони бад-ӣн ҳиялат бсухтанд ,у зоғонро фатҳи бузурги баромаду ҳамаи шодмон ва дўстком бозгаштанд . Ва малику лашкар дар зикри масоъии ҳамиду мосри маразии он зоғи ғулув ва маболиғат намуданду итнобу асҳоби воҷиби диданд . Ва ӯ маликро дуоҳои хуб гуфт , ди роснои он бар забон ронад ки : ҳарчӣ аз ин навъ даст диҳад бФри давлат малик бошад . Ман мхоили он рӯз дидам ки он мудаббирон қасдӣ пайвастанд ва аз он ҷинси иқдомӣ ҷоиз шимурданд .
بر این ترتیب که صواب دید پیش آن مهم باز رفتند، و تمامی بومان بدین حیلت بسوختند، و زاغان را فتح بزرگ برآمد و همه شادمان و دوستکام بازگشتند. و ملک و لشکر در ذکر مساعی حمید و مآثر مرضی آن زاغ غلو و مبالغت نمودند و اطناب و اسهاب واجب دیدند. و او ملک را دعاهای خوب گفت، د راثنای آن بر زبان راند که: هرچه از این نوع دست دهد بفر دولت ملک باشد. من مخایل آن روز دیدم که آن مدبران قصدی پیوستند و از آن جنس اقدامی جایز شمردند.
Кард он сипеди кори бмлки ту чашми сурх
کرد آن سپید کار بملک تو چشم سرخ
То зард рӯй гашт ва ҷаҳон шуд бирав сиёҳ
تا زرد روی گشت و جهان شد برو سیاه