. . . Ва кори буму нифоқу ғдр ӯро ҳамин мизоҷасту маъоӣиб ӯ бениҳоят . Ва ин қадар ки тақрир афтод аз дарёии ҷуръае ва аз дӯзахи шуълае бояд пиндошт . Ва мабод ки рои шумо барин қарор гирад , чаҳ ҳаргоҳи афсари подшоҳии бадӣдори нохубу кирдори носутӯдаи мум мулаввас шуд .

... و کار بوم و نفاق و غدر او را همین مزاج است و معایب او بی نهایت. و این قدر که تقریر افتاد از دریایی جرعه ای و از دوزخ شعله ای باید پنداشت. و مباد که رای شما برین قرار گیرد، چه هرگاه افسر پادشاهی بدیدار ناخوب و کردار ناستوده موم ملوث شد .

Меҳру моҳ аз осмони санги андари он афсар гирифт

مهر و ماه از آسمان سنگ اندر آن افسر گرفت

Мурғони бикбор аз он кори бози ҷустанду азимати мтобъти бум фасх карданд . Ва буми мутиасиф ва мутаҳайир бимонад вази ағро гуфт : марои озурдаи вкинаҳ вар кардӣ ,у миёни ман ва ту ваҳшатии тозаи гашт ки рӯзгори онро куҳан нигараданд . Ва намедонам аз ҷониби ман ин бобро собиқа Эй бӯда сет ё брсбили ибтидои чандини мулотафат воҷиб доштӣ !

مرغان بیکبار از آن کار باز جستند و عزیمت متابعت بوم فسخ کردند. و بوم متاسف و متحیر بماند وز اغ را گفت: مرا آزرده وکینه ور کردی، و میان من و تو وحشتی تازه گشت که روزگار آن را کهن نگرداند. و نمی دانم از جانب من این باب را سابقه ای بوده ست یا برسبیل ابتدا چندین ملاطفت واجب داشتی!

*у бидонад ки агар дарахтии бибаранди охир аз бех ӯ шохии ҷаҳду биболади тобаи қарори асл боз шавад , ва агар бшмшир ҷароҳатӣ уфтад ҳам алоҷ тавон карду илтиёми пазирад ,у пайкони билки коҳ дар касе нишинад берун овардан он ҳам мумкин гардад ,у ҷароҳати сухани ҳаргизи алоҷ пазир набошад , вҳри ттр ки аз кушоди забон бадал расад баровардани он дар имкон наёяд вдрди он абади алдҳр боқӣ монад .

*و بداند که اگر درختی ببرند آخر از بیخ او شاخی جهد و ببالد تابه قرار اصل باز شود، و اگر بشمشیر جراحتی افتد هم علاج توان کرد و التیام پذیرد، و پیکان بیلک کاه در کسی نشیند بیرون آوردن آن هم ممکن گردد، و جراحت سخن هرگز علاج پذیر نباشد، وهر تطر که از گشاد زبان بدل رسد برآوردن آن در امکان نیاید ودرد آن ابد الدهر باقی ماند.

Раби қавлашад ман сўл

رب قول اشد من صول

Ва ҳар сӯзиро доруӣаст : оташро об ва , заҳрро тирёк ва , ғамро сабру ишқро фироқу оташи ҳақадро Модат бе ниҳоятаст , агар ҳамаи дарёҳо бар вай гузарӣ намирад . Ва миёни моу қавми ту ниҳоли адовати чунон ҷой гирифт ки бех ӯ бқър срӣ бирасаду шох ӯ аз авҷ сурайё бугзарад .

و هر سوزی را داروی است: آتش را آب و، زهر را تریاک و، غم را صبر و عشق را فراق و آتش حقد را مادت بی نهایتست، اگر همه دریاها بر وی گذری نمیرد. و میان ما و قوم تو نهال عداوت چنان جای گرفت که بیخ او بقعر ثری برسد و شاخ او از اوج ثریا بگذرد.

Ин фасл бигуфт возрдаҳ внўмид бирафт . Зоғ аз гуфта хеши пушаймони гашти вондишид ки : нодонӣ кардам ва барои дигарон худроу қавми худро хасмони чираи дасту душманони сттзаҳи кори алФғдм . Ва бҳичи тоўил аз дигари мурғони бад-ӣни насиҳат сазовортар набудам . Ва тайифае ки бар ман тақаддум доштанд ин ғам нахурданд , агарчӣ маъоӣиби буму масолеҳи ин мФоўзт аз ман беҳтар медонистанд . Локини дръўоқби ин ҳадису натоиҷи он андеша Эй карданд ки фикрат ман бидон нарасед ,у музирату мърти он некӯ бишнохт . Ва душвортари окаҳ дар мувоҷиҳа гуфта шуд ,у лошки ҳақаду кӣнаи он зиёдат буд .

این فصل بگفت وآزرده ونومید برفت. زاغ از گفته خویش پشیمان گشت واندیشید که: نادانی کردم و برای دیگران خود را و قوم خود را خصمان چیره دست و دشمنان ستطزه کار الفغدم. و بهیچ تاویل از دیگر مرغان بدین نصیحت سزاوارتر نبودم. و طایفه ای که بر من تقدم داشتند این غم نخوردند، اگرچه معایب بوم و مصالح این مفاوضت از من بهتر می‌دانستند. لکن درعواقب این حدیث و نتایج آن اندیشه ای کردند که فکرت من بدان نرسید، و مضرت و معرت آن نیکو بشناخت. و دشوارتر آکه در مواجهه گفته شد،و لاشک حقد و کینه آن زیادت بود.

Ва хирадманд агар бзрўу қӯти хеши сқт тамом дорад таъаррузи адовату мноқшт ҷоиз нашимурд ,у такя бар ъдту шавкати хеш раво набинад . Ва ҳаркии тирёку анвоъи доруҳо бадасти оради боътмоди он бар заҳр хӯрдан иқдом нанамояд . Ва ҳунар дар некӯ феълӣаст ки бсхни некӯи он мазият натавон ёфт , барои онкии асари феъли нек агар чаҳ қавл азон қосир бошад дар оқибати корҳо бозмоиш ҳарчӣ оростатар пидооид . Бози онкии қавл ӯ бръмл руҷҳон дорад нокрдниҳоро бҳсни иборати псоўонд ва дар чашми мардумони бҳлоўт забон биорояд аммо авоқиби он бмзмт ва маломат кашад . Ва ман он роҷҳи сухани қосири феълам ки дар хўотми корҳо тааммули шоФӣу тадаббур кофӣ накунам ,у алои изоин сафоҳат мустағнӣ будам ва агар хиради доштамии нахуст бо касе машварат кардамӣ ва пас аз аъмоли фикрату қарори азимати фаслии мҳтрзи мармузи чунонкӣ ӯ муназзаҳ будӣ бгФтмӣ , ки дар муҳими чунин бузург бар бдиҳаҳи мадохилати пайвастан аз хирад ва киёсту ҳсоФту ҳзоқт ҳарчӣ давртар бошад . Ҳарки бе ишорати носеҳону мушовирати хирадмандони даркорҳо шаръ кунад дар зумраи шарирони мъдўдгрдд ,у бнодонӣу ҷаҳолат мансӯб шавад , чунонкӣ Сайид гуфт алайҳи ассалом : шарори умматии алўҳдонии алмъҷб бароиа алмроӣии баъамалаи алмхосми бҳҷтаҳ . Ва ман борӣ бениёз будам аз таъаррузи ин хасмӣу касби ин душманӣ .

و خردمند اگر بزرو و قوت خویش ثقت تمام دارد تعرض عداوت و مناقشت جایز نشمرد، و تکیه بر عدت و شوکت خویش روا نبیند. و هرکه تریاک و انواع داروها بدست آرد باعتماد آن بر زهر خوردن اقدام ننماید. و هنر در نیکو فعلی است که بسخن نیکو آن مزیت نتوان یافت، برای آنکه اثر فعل نیک اگر چه قول ازان قاصر باشد در عاقبت کارها بآزمایش هرچه آراسته تر پیداآید. باز آنکه قول او برعمل رجحان دارد ناکردنیها را بحسن عبارت پساواند و در چشم مردمان بحلاوت زبان بیاراید اما عواقب آن بمذمت و ملامت کشد. و من آن راجح سخن قاصر فعلم که در خواتم کارها تامل شافی و تدبر کافی نکنم،و الا ازاین سفاهت مستغنی بودم و اگر خرد داشتمی نخست با کسی مشورت کردمی و پس از اعمال فکرت و قرار عزیمت فصلی محترز مرموز چنانکه او منزه بودی بگفتمی، که در مهم چنین بزرگ بر بدیهه مداخلت پیوستن از خرد و کیاست و حصافت و حذاقت هرچه دورتر باشد. هرکه بی اشارت ناصحان و مشاورت خردمندان درکارها شرع کند در زمره شریران معدودگردد، و بنادانی و جهالت منسوب شود، چنانکه سید گفت علیه السلام: شرار امتی الوحدانی المعجب برایه المرائی بعمله المخاصم بحجته. و من باری بی نیاز بودم از تعرض این خصمی و کسب این دشمنی.

Ин фусӯли ақл бар дил ӯ имло кард ва ин мисли дар гӯш ӯ хонд : алмксори кҳотби аллил . Соъатии тпиду хештанро аз ин навъ маломатӣ кард ва биппаред . Ин буд муқаддамоти дшмноигии миёни моу бум ки тақрир афтод .

این فصول عقل بر دل او املا کرد و این مثل در گوش او خواند: المکثار کحاطب اللیل. ساعتی طپید و خویشتن را از این نوع ملامتی کرد و بپرید. این بود مقدمات دشمنایگی میان ما و بوم که تقریر افتاد.

Малик гуфт : маълуми гашт ва шинохтан он брФўоид бисёр муштамиласт . Сухани ин кор ифтитоҳ кун ки пеш дорему тадбирии андеш ки фироқи хотиру наҷоти лашкарро мутазаммин тавонад буд . Гуфт : ди рмънии тарки ҷанги кроҳити хароҷу тҳрз аз ҷилои ончии фарози омадаи сет боз намӯда омад . Локин умед медорам ки бнўъӣ аз ҳиялати моро фараҷӣ бошад , ки бисёр касон ба исобати рои бркорҳо пирӯз омаданд ки бқўти вмкобраҳ дар амсол он натавон расед , чунонкии тайифае бмкри гўспнд аз даст берун карданд . Малик пурсед : чигуна ?

ملک گفت: معلوم گشت و شناختن آن برفواید بسیار مشتمل است. سخن این کار افتتاح کن که پیش داریم و تدبیری اندیش که فراغ خاطر و نجات لشکر را متضمن تواند بود. گفت: د رمعنی ترک جنگ کراهیت خراج و تحرز از جلا آنچه فراز آمده ست باز نموده آمد. لکن امید می‌دارم که بنوعی از حیلت ما را فرجی باشد، که بسیار کسان به اصابت رای برکارها پیروز آمدند که بقوت ومکابره در امثال آن نتوان رسید، چنانکه طایفه ای بمکر گوسپند از دست بیرون کردند. ملک پرسید:چگونه؟

Гуфт :

گفت: