Чун ғайбати бохаҳ аз хона ӯ дароз шуд ҷуфт ӯ дар изтироб омаду ғаму ҳайрату андӯҳу зҷрти бадв роҳ ёфт ,у шикояти худ бо ёрӣ боз гуфт . Ҷавоб дод ки : агар айбӣ накунӣу маро дарон муттаҳами ндоритро аз ҳол ӯ бёгоҳонм . Гуфт : эй хоҳар , дар сухани ту чигуна рибт ва шабаҳат тавонад буд , ва дар ишорати ту тӯҳмату бачаи тоўили сӯрати бандад ? гуфт : ӯ бо бўзнаҳ эй қаринии гарми оғоз ниҳодааст ва , дилу ҷон бар суҳбат ӯ вақф карда ,у маваддат ӯ аз васлати ту иваз май шимурд ,у оташи фироқи ту боби висол ӯ таскинӣ медиҳад . Ғам хӯрдан суд надорад , тадбирии андеш ки мутазаммин фироқ бошад . Пас ҳар ду ройҳо дар ҳам бастанд . Ҳеҷ ҳиялату тадбири эшонро воҷибтар аз ҳалок бўзнаҳ набӯд . Ваов худ бошорти хоҳари хондаи бемори сохту ҷуфтро истидъо кард ва аз нотавонӣ эълом кард .

چون غیبت باخه از خانهٔ او دراز شد‌، جفت او در اضطراب آمد و غم و حیرت و اندوه و ضجرت بدو راه یافت، و شکایت خود با یاری باز گفت. جواب داد که: اگر عیبی نکنی و مرا دران متهم نداری ترا از حال او بیاگاهانم. گفت: ای خواهر، در سخن تو چگونه ریبت و شبهت تواند بود، و در اشارت تو تهمت و به‌چه تاویل صورت بندد؟ گفت: او با بوزنه‌ای قرینی گرم آغاز نهاده است و، دل و جان بر صحبت او وقف کرده، و مودت او از وصلت تو عوض می‌شمُرَد، و آتش فراق تو به‌آب وصال او تسکینی می‌دهد. غم خوردن سود ندارد، تدبیری اندیش که متضمن فراغ باشد. پس هر دو رای‌ها در هم بستند. هیچ حیلت و تدبیر ایشان را واجب‌تر از هلاک بوزنه نبود. و او خود به‌اشارتِ خواهر‌خوانده بیمار ساخت و جفت را استدعا کرد و از ناتوانی اعلام کرد.

Бохаҳ аз бўзнаҳи дастурии хост ки бахона раваду аҳди мулоқот бо аҳлу фарзанд тоза гирданд . Чун онҷо расед занро бемор дид . Гирди дили ҷўбӣу тлтФи баромад ва аз ҳар навъи чоплусӣу тўдд дар гирифт . Албата илтифотӣ нанамуду бҳичи тоўил лаб накушод . Аз хоҳар хоҳанда втимор дор пурсед ки : мӯҷиби озору сухан ногуфтан чист ? гуфт : беморӣ ки аз дору навмед бошад ва аз алоҷи маъюси дил чигуна рухсати ҳадис кардан ёбад ? чун ин боб башнавад ҷазаъҳо намӯду ранҷур ва пурғам шуд вагуфт : ин чаҳ доруаст ки дар ин диёр наметавон ёфт ва биҷаҳад ва ҳиялат барон қодир наметавон шуд ? зӯдтар бигӯед то дар талаби он бпўиму давр ва наздик биҷӯему агрҷону дили базл бояд кард дареғ надорам . Ҷавоб дод ки : ин навъи дарди раҳм , муъолиҷати он бобат занон бошад , ва онро ҳеҷ дору наме тавон шинохти магари дили бўзнаҳ . Бохаҳ гуфт : он куҷо бадаст ояд ? ҷавоб дод ки : ҳамчунинаст ,у туро бад-ӣн хондем то аз дидори бозпасин маҳрӯм наМонӣ ,у алои ин бечораро на умед хуфт боқӣаст ва на роҳати сиҳҳати мунтазир . Бохаҳ аз ҳади гузаштаи ранҷур ва мтлҳФ шуду ғамноку мутиасифи гашт , ва ҳарчанд ваҷҳ тадорук андешед мухлисӣ надид . Тамаъ дар дӯсти худ баст ва бо худ гуфт : агар ғдр кунам ва чандон савобиқи дӯстӣу сўолФи ягонагиро мӯҳмали гузорам аз мардӣу мурувват бе баҳраи гирдам , ва агар бркрму аҳди саботи варзаму ҷониби худро аз всмти макру мнқсти ғдри сиёнати намоями зан ки имод дайнасту ободонии хонау низоми тан дар гирдоб хавф бимонад . Аз ин ҷинси тааммулии бикраду соъатӣ дар ин тараддуду тҳизи ббўди охири ишқи зан ғолиб омаду рой бар дору қарор дод , ки шоҳини вафои сабки сангин буд .

باخه از بوزنه دستوری خواست که به خانه رود و عهد ملاقات با اهل و فرزند تازه‌گردانَد. چون آنجا رسید زن را بیمار دید. گِردِ دل‌جویی و تلطّف برآمد و از هر نوع چاپلوسی و تودد در‌گرفت. البته التفاتی ننمود و به‌هیچ تاویل لب نگشاد. از خواهر‌خوانده و تیمار‌دار پرسید که: موجب آزار و سخن ناگفتن چیست؟ گفت: بیماری که از دارو نومید باشد و از علاج مایوس، دل چگونه رخصتِ حدیث‌کردن یابد؟ چون این باب بشنود جزَع‌ها نمود و رنجور و پرغم شد و گفت: این چه داروست که در این دیار نمی‌توان یافت و به جهد و حیلت بران قادر نمی‌توان شد؟ زودتر بگویید تا در طلب آن بپویم و دور و نزدیک بجویم و اگر جان و دل بذل باید کرد دریغ ندارم. جواب داد که: این نوع درد رحم‌، معالجت آن بابت زنان باشد، و آن را هیچ دارو نمی‌توان شناخت مگر دل بوزنه. باخه گفت: آن کجا به‌دست آید؟ جواب داد که: همچنین است، و ترا بدین خواندیم تا از دیدار بازپسین محروم نمانی، و الا این بیچاره را نه امید خفت باقی است و نه راحت صحت منتظر. باخه از حد‌گذشته رنجور و متلهف شد و غمناک و متاسف گشت، و هرچند وجه تدارک اندیشید مخلَصی ندید. طمع در دوست خود بست و با خود گفت: اگر غدر کنم و چندان سوابق دوستی و سوالف یگانگی را مهمل گذارم از مردی و مروت بی‌بهره گردم، و اگر بر کرم و عهد ثبات‌ورزم و جانب خود را از وصمت مکر و منقصت غدر صیانت‌نمایم‌، زن که عماد دین است و آبادانی خانه و نظام تن‌، در گرداب خوف بماند. از این جنس تاملی بکرد و ساعتی در این تردد و تحیز ببود‌؛ آخر عشق زن غالب آمد و رای بر دارو قرار داد، که شاهین وفا سبک سنگین بود.

Ва пайғомбар гуфт алайҳи ассаломи ҳбки алшии ءи иъмӣу исм . Ва донист ки то бўзнаҳро ди рҷзираҳи ниФгнди ҳусӯли ин ғарази мутааззиру толиби он мтҳиз бошад .

و پیغامبر گفت علیه السلام ‌«حبک الشی ء یعمی و یصم‌». و دانست که تا بوزنه را در جزیره نیفگند حصول این غرض، متعذّر و طالب آن متحیّز باشد.

Дар ҳоли зарурот мубоҳаст ҳаром

در حال ضرورات مباح است حرام

Бад-ӣни азимати бнздики бўзнаҳ боз рафт . Ва иштиёқи бўзнаҳи бадӣдор ӯ ҳарчӣ содиқ тар гашта буду низои бмшоҳдт ӯ ҳарчӣ ғолибтар шуда . Чндонкаҳ бар вай афганд андаки сукӯн вслўтӣ ёфт ва гарм бипурсед , ва аз ҳоли фарзандону ъширт асткшоФӣ кард . Бохаҳ ҷавоб дод ки : ранҷи мФорқти ту бар ман чунон муставле шуда буд ки аз инси висоли эшон тафарруҷӣ ҳосил наомад , ва аз танҳои туу инқитоъ ки бӯдааст аз атбоъи вошёъи ҳргаҳи мёндишидми умр бар ман мнғс май гашту сФўти айши ман кудурат май пазируфт ; ва акнӯн чашм дорам ки икромии воҷиби дорӣу хонау фарзандони марои бадӣдори хеши ороста ва шодмона кунӣ то манзалати ман дар дӯстии ту ҳамгинонро муқарар шавад ,у ақрабоу пайвастагони марои мубоҳотӣу мФохртӣ ҳосил ояд ,у таомӣ ки сохта ояд пеши ту оранди магари баъзе аз ҳуқуқи макорими ту гзордаҳ шавад .

بدین عزیمت به نزدیک بوزنه باز رفت. و اشتیاق بوزنه به‌دیدار او هرچه صادق‌تر گشته بود و نزاع به‌مشاهدت او هرچه غالب‌تر شده. چندانکه بر وی افگند اندک سکون و سلوتی یافت و گرم بپرسید، و از حال فرزندان و عشیرت‌، استکشافی کرد. باخه جواب داد که: رنج مفارقت تو بر من چنان مستولی شده‌بود که از انس وصال ایشان تفرجی حاصل نیامد، و از تنهایی تو و انقطاع که بوده است از اتباع و اشیاع هرگه می‌اندیشیدم عمر بر من منغص می‌گشت و صفوت عیش من کدورت می‌پذیرفت؛ و اکنون چشم دارم که اکرامی واجب داری و خانه و فرزندان مرا به‌دیدار خویش آراسته و شادمانه کنی تا منزلت من در دوستی تو همگنان را مقرر شود، و اقربا و پیوستگان مرا مباهاتی و مفاخرتی حاصل آید، و طعامی که ساخته آید پیش تو آرند مگر بعضی از حقوق مکارم تو گزارده شود.

Бўзнаҳ гуфт : зинҳор то дили бад-ӣни маъонии нигарони надорӣу ҷониби маро бо хештани бад-ӣни мўолоту мўохот фазилатӣ нашиносӣ , ки аътдоди ман бмкорми ту зиёдатасту эҳтиёҷи ман бӯдоади ту бештар , чаҳ ман аз ъширту вилояту хадаму ҳашам дурафтодаам . Ва малику маликро на бохтёр падрӯд карда . Ҳарчанд малики хурсандӣ , биҳамдиллоҳ ва манеҳ , собит тарасту муошират бе мнозъти мҳнотр . Ва агар пеши азин насими ин роҳати бдмоғи ман расида будӣу лиззати фароғату ҳаловати қаноати бкоми ман пайваста будӣ ҳаргиз хештан бидон малик бисёр табаъати андаки манфиати олӯдаи нгрдонидмӣ ,у самти ин ҳайрати брмн сахт нашудӣ .

بوزنه گفت: زینهار تا دل بدین معانی نگران نداری و جانب مرا با خویشتن بدین موالات و مواخات فضیلتی نشناسی، که اعتداد من به‌مکارم تو زیادت است و احتیاج من به وداد تو بیشتر‌؛ چه من از عشیرت و ولایت و خدم و حشم دور‌افتاده‌ام. و مِلک و مُلک را نه به‌اختیار بدرود کرده. هرچند ملک خرسندی، بحمدالله و منه، ثابت‌تر است و معاشرت بی‌منازعت مهنّا‌تر. و اگر پیش ازین نسیم این راحت به‌دماغ من رسیده بودی و لذت فراغت و حلاوت قناعت به‌کام من پیوسته بودی هرگز خویشتن بدان ملکِ بسیار‌تبعت‌ِ اندک‌منفعت آلوده نگردانیدمی، و سمت این حیرت بر من سخت نشدی.

Ва бо ин ҳама агар на онстӣ ки эзади таъолии бмўдту суҳбати ту бар ман миннатӣ тоза гардониду мавҳибати муҳаббати ту дар чунин ғурбатӣ арзонӣ дошт маро аз чанголи қроқ ки берун оварадӣ ва аз дасти машаққати ҳиҷрон ки бстдӣ ? пас бад-ӣни муқаддамоти ҳақи ту бештарасту лутфи ту дар ҳақи ман фаровонтар . Бад-ӣни мўўнти втклФи муҳтоҷи нестӣ ; ки дар миёни аҳли муруввати сафои ъқидт муътабараст , ва ҳарчӣ азон бугзарад вазнӣ наёрад , ки анвоъи ҷонварон бе собиқаи маърифат бо ҳам нишин дар таому шароби мувофиқат май намоянд , ва чун азон бипардохтанд аз як дигар фориғ оянд ,у бози дӯстонро агарчӣ баъди алмшрқин иттифоқ уфтад селоати эшон ҷузи биёади як дигар сӯрат набандад ,у роҳати эшон ҷуз ба хаёли як дигар мумкин нагардад дар иўбаҳи висол хуш мебошанду бромид хаёл бихоб май гроинд .

و با این همه اگر نه آنستی که ایزد تعالی به‌مودت و صحبت تو بر من منّتی تازه گردانید و موهبت محبت تو در چنین غربتی ارزانی داشت؛ مرا از چنگالِ فراق‌، که بیرون آوردی؟ و از دستِ مشقتِ هجران‌، که بستدی؟ پس بدین مقدمات حق تو بیشتر است و لطف تو در حق من فراوان‌تر‌. بدین موونت و تکلف محتاج نیستی؛ که در میان اهل مروت صفای عقیدت معتبر است، و هرچه ازان بگذرد وزنی نیارد، که انواع جانورانْ بی سابقهٔ معرفت‌، با هم‌نشین‌، در طعام و شراب موافقت‌می‌نمایند، و چون ازان بپرداختند از یکدیگر فارغ آیند، و باز دوستان را اگرچه بُعد‌المشرقین اتفاق افتد، سلوت ایشان جز به‌یاد یکدیگر صورت نبندد، و راحت ایشان جز به خیال یکدیگر ممکن نگردد. درین به وصال خوش می‌باشند و بر امید خیال به‌خواب می‌گرایند.

Ва ихтилофи дуздони бхонҳо аз ваҷҳи дӯстӣ ва мқорбт нест , аммо барои ғаразии чандон ранҷ баргиранд вагоҳу бегоҳи тҷшм воҷиб доранд . Вони кас ки дорбозӣ кунад агар дӯстон дарон нашносанд аз саъии ботили эҳтирози савоби бенанд . Агрхўоҳӣ ки бзёрти аҳл ту оем ва дарон мубодирати мтъини шимурам май дон ки ҳадиси гузаштани ман аз дарё мутааззираст .

و اختلاف دزدان به خانها از وجه دوستی و مقاربت نیست، اما برای غرضی چندان رنج برگیرند و گاه و بی‌گاه تجشم واجب دارند. وآن کس که داربازی کند اگر دوستان دران نشناسند از سعی باطل احتراز صواب بینند. اگر خواهی که به زیارت اهل تو آیم و دران مبادرت متعین شمرم‌، می‌دان که حدیث گذشتن من از دریا متعذر است.