Ва чун як чанде бигузашту тайифаеро аз амсоли худ дар молу ҷоҳ бар хештан собиқ дидам нафас бидон моили гашт ,у тмнии маротиби ин ҷаҳонӣ бар хотир гузаштан гирифт , ва наздик омад ки пой аз ҷои бишавад . Бо худ гуфтам :
و چون یک چندی بگذشت و طایفه ای را از امثال خود در مال و جاه بر خویشتن سابق دیدم نفس بدان مایل گشت، و تمنی مراتب این جهانی بر خاطر گذشتن گرفت، و نزدیک آمد که پای از جای بشود. با خود گفتم:
эй нафаси миёни манофеу мзори хеш фарқ намекунӣ ,у хирадманд чигуна орзӯии чизе дар дил ҷой диҳад ки ранҷу табаъати он бисёр бошаду интифоъу истимтоъи андак ? ва агар дар оқибати кору ҳиҷрати сӯии гӯри фикрати шоФии воҷиби дории ҳирсу шараи ин олами фонӣ ба сар ояд . Ва қавитар сабабии тарки дунёро мушорикати ин машии дун ъоҷраст ки бидон мағрур гаштаанд . Аз ин андешаи носавоби даргузару ҳиммат бар иктисоби савоби мқсўри гардон , ки роҳ махуфасту рафиқони номувофиқу риҳлати наздику ҳангоми ҳаракати номаълӯм . Зинҳор то дар сохтани тӯшаи охират тақсир накунӣ , ки бенят одамии овандӣ заъифаст пари ахлоти фосид , чаҳор навъи мутазод ,у зиндагонии онро ба манзалати имодӣ , чунон ки бути заррин ки ба як мехи таркиб пазируфта бошаду аъзои он ба ҳам пайваста , ҳаргоҳи мехи беруни кашӣ дар ҳол аз ҳам боз шавад , ва чандон ки шоёнии қабули ҳаёт аз ҷуссаи зоили гашти брФўр муталошӣ гардад . Ва ба суҳбати дӯстону бародарони ҳам мноз , ва бар висоли эшон ҳарис мабош , ки сури он аз шеван қосирасту андӯҳ бар шодии роҷҳ ; ва бо ин ҳамаи дарди фироқ бар асару сӯзи ҳиҷри мунтазир . Ва низ шояд буд ки барои фироқи аҳлу фарзандон , тамҳиди асбоби маишати эшон , ба ҷамъи мол ҳоҷат уфтад ,у зоти хешро фидоӣ он дошта ояд ,у рости онро монад ки атр бар оташ ниҳанд , фавойиди насими он ба дигарон расаду ҷурм ӯ сӯхта шавад . Ба савоби он лоиқтар ки бар муъолиҷати мувозибати намое ва бидон илтифот накунӣ ки мардумони қадар табиб ндонанд , локин дар он нигар ки агар тавфиқ бошад ва як шахсро аз чанголи машаққати халос талабида ояд омурзиш бар итлоқ мустаҳкам шавад ; онҷо ки ҷаҳонӣ аз таматтуъи обу нону муоширати ҷуфту фарзанди маҳрӯм монда бошанд , ва ба иллатҳои музмин ва дардҳои мӯҳлик мубтало гашта , агар дар муъолиҷати эшон барои ҳасбати саъй пайваста ояду сиҳҳат ва хуфт эшон тҳрӣ уфтад , андозаи хайроту мсўботи он кӣ тавон шинохт ? ва агар дуни ҳимматии чунин саъй ба сабаби ҳтоми дунё ботил гирданд ҳамчунон бошад ки :
ای نفس میان منافع و مَضارّ خویش فرق نمی کنی، و خردمند چگونه آرزوی چیزی در دل جای دهد که رنج و تَبِعَت آن بسیار باشد و انتفاع و استمتاع اندک؟ و اگر در عاقبت کار و هجرت سوی گور فکرت شافی واجب داری حرص و شَرَه این عالم فانی به سر آید. و قوی تر سببی ترک دنیا را مشارکت این مشتی دون عاجز است که بدان مغرور گشتهاند. از این اندیشه ناصواب درگذر و همت بر اکتساب ثواب مقصور گردان، که راه مخوف است و رفیقان ناموافق و رحلت نزدیک و هنگام حرکت نامعلوم. زینهار تا در ساختن توشه آخرت تقصیر نکنی، که بُنیت آدمی آوندی ضعیف است پر اَخلاط فاسد، چهار نوع متضاد، و زندگانی آن را به منزلت عِمادی، چنانکه بت زرین که به یک میخ ترکیب پذیرفته باشد و اعضای آن به هم پیوسته، هرگاه میخ بیرون کشی در حال از هم باز شود، و چندان که شایانی قبول حیات از جثه زایل گشت برفور متلاشی گردد. و به صحبت دوستان و برادران هم مناز، و بر وصال ایشان حریص مباش، که سور آن از شیون قاصر است و اندوه بر شادی راجح؛ و با این همه درد فراق بر اثر و سوز هجر منتظر. و نیز شاید بود که برای فراغ اهل و فرزندان، تمهید اسباب معیشت ایشان، به جمع مال حاجت افتد، و ذات خویش را فدای آن داشته آید، و راست آن را ماند که عطر بر آتش نهند، فواید نسیم آن به دیگران رسد و جرم او سوخته شود. به صواب آن لایق تر که بر معالجت مواظبت نمایی و بدان التفات نکنی که مردمان قدر طبیب ندانند، لکن در آن نگر که اگر توفیق باشد و یک شخص را از چنگال مشقت خلاص طلبیده آید آمرزش بر اطلاق مستحکم شود؛ آنجا که جهانی از تمتع آب و نان و معاشرت جفت و فرزند محروم مانده باشند، و به علت های مزمن و دردهای مهلک مبتلا گشته، اگر در معالجت ایشان برای حِسبَت سعی پیوسته آید و صحت و خفت ایشان تحری افتد، اندازه خیرات و مثوبات آن کی توان شناخت؟ و اگر دون همتی چنین سعی به سبب حُطام دنیا باطل گرداند همچنان باشد که:
Мардии як хонаи пар авд дошт биандешед ки агар баркашида фурушам ва дар таъйини қимат эҳтиётӣ кунам дароз шавад бар ваҷҳи газоф ба нимаи баҳои бФрўхт .
مردی یک خانه پر عود داشت بیندیشید که اگر برکشیده فروشم و در تعیین قیمت احتیاطی کنم دراز شود بر وجه گزاف به نیمه بها بفروخت.