Марзбонӣ буд мазкӯр ,у бҳорўиаҳи ном занӣ дошт чун моҳ рӯй , чун гули ориз ва чу сими зқн дар ғояти ҳасану зебоӣу ҷамолу ниҳояти салоҳу ифоф , атрофии фароҳаму ҳаракотии дилпазир , млҳ бисёру лутфи бкмол .

مرزبانی بود مذکور، و بهارویه نام زنی داشت چون ماه روی،چون گل عارض و چو سیم ذقن در غایت حسن و زیبایی و جمال و نهایت صلاح و عفاف، اطرافی فراهم و حرکاتی دل پذیر، ملح بسیار و لطف بکمال.

Ғуломӣ беҳифоз дошт ва боздорӣ кардӣ . ӯро бидон мастура назарӣ афтод , бисёр кушед тобдст ояд , албата бадв илтифот нанамуд . Чун навмеди гашти хост ки дар ҳақ ӯ қасдӣ кунад , ва дар ифтизоҳ ӯ саъии пайвандад . Аз сайёдии ду тӯтӣ талабед ва якеро азишон биёмухт ки « ман дарбонро дар ҷомаи хоҷа хуфта дидам бо кадбону . »у дайгариро биёмухт ки « ман борӣ ҳеҷ намегӯям . » дар муддати ҳафтае ин ду калима биёмухтанд . То рӯзии марзбон шароб мехӯрд бҳзўри қавм , ғулом даромаду мурғонро пеш ӯ биниҳод . Эшон бҳкми одати он ду клмт мегуфтанд бзбони балхӣ , марзбони маънӣ он надонист локини бхўшии овозу таносуби сӯрат эҳтизоз менамӯд . Мурғонро бизан супурд то тимор беҳтар кашад .

غلامی بی حفاظ داشت و بازداری کردی. او را بدان مستوره نظری افتاد، بسیار کوشید تابدست آید،البته بدو التفات ننمود. چون نومید گشت خواست که در حق او قصدی کند، و در افتضاح او سعی پیوندد. از صیادی دو طوطی طلبید و یکی را ازیشان بیاموخت که «من دربان را در جامه خواجه خفته دیدم با کدبانو. » و دیگری را بیاموخت که «من باری هیچ نمی گویم. » در مدت هفته ای این دو کلمه بیاموختند. تا روزی مرزبان شراب می‌خورد بحضور قوم، غلام درآمد و مرغان را پیش او بنهاد. ایشان بحکم عادت آن دو کلمت می‌گفتند بزبان بلخی، مرزبان معنی آن ندانست لکن بخوشی آواز و تناسب صورت اهتزاز می‌نمود. مرغان را بزن سپرد تا تیمار بهتر کشد.

Ва икчндии барин гузашти тайифае аз аҳли Балхи миҳмон марзбон омаданд . Чун аз таом хӯрдану икчндии барин гузашт дар маҷлис шароб нишастанд . Марзбони қФси бхўост , ва эшон бръодти маъҳуди он ду калима мегуфтанд . Миҳмонони сар дар пеш афганданду соъатӣ дар ӣ : дигар нагирист . Охири марзбонро суол карданд то вуқуфӣ дорад брончаҳ мурғон мегӯйанд . Гуфт : намедонам чаҳ мегӯйанд , аммо овозии дил гушойаст .

و یکچندی برین گذشت طایفه ای از اهل بلخ میهمان مرزبان آمدند. چون از طعام خوردن و یکچندی برین گذشت در مجلس شراب نشستند. مرزبان قفص بخواست، و ایشان برعادت معهود آن دو کلمه می‌گفتند. میهمانان سر در پیش افگندند و ساعتی در ی: دیگر نگریست. آخر مرزبان را سوال کردند تا وقوفی دارد برآنچه مرغان می‌گویند. گفت: نمی دانم چه می‌گویند، اما آوازی دل گشای است.

Яке аз Балхён ки манзалат тақаддум дошт маънии он бо ӯ бигуфт ,у даст аз шароб бикашед , ва маъзиратӣ кард ки : дар шаҳри мо расм нест дар хонаи зани парешони чизе хӯрдан . Дар аснои ин мФоўзти ғулом овоз дод ки : ман ҳам борҳо дидааму гувоҳӣ май даҳум . Марзбон аз ҷой бишуд , ва мисол дод то занро бикашанд . Зан касе бензад ӯ фиристод ва гуфт :

یکی از بلخیان که منزلت تقدم داشت معنی آن با او بگفت، و دست از شراب بکشید، و معذرتی کرد که: در شهر ما رسم نیست در خانه زن پریشان چیزی خوردن. در اثنای این مفاوضت غلام آواز داد که: من هم بارها دیده ام و گواهی می‌دهم. مرزبان از جای بشد، و مثال داد تا زن را بکشند. زن کسی بنزد او فرستاد و گفت:

Мштоби бкштнм ки дар дасти туам

مشتاب بکشتنم که در دست توام

Аҷҷалат аз деви некӯи намояд ,у асҳоби хираду тҷрбт дар корҳо , хосса ки хӯнӣ рехта хоҳад шуд , тааммулу тсбти воҷиби бенанд ,у ҳукму фармони бориро ҷлти асмоўаҳу ъмти нъмоўаҳи эмоми созанд : ё аиҳо аллазӣнаи омнўои ани ҷоءкми фосиқи бнбои Фтбинўо . Ва тадоруки кори ман аз фароизаст , ва чун сӯрати ҳоли маълуми гашт агар мустуҷиб куштан бошам дар як лаҳзаи дил фориғ гардад . Ва ин қадари дареғи мадор ки аз аҳли Балхи пурсанад ки мурғони ҷузи ин дўклмт аз луғати балхӣ чизе медонанд . Агар ндонанд мтиқн бошӣ ки мурғонро ин ноҳифоз талқин карда сет , ки чун тамаъ ӯ дар ман вафо нашуд ,у диёнати ман миён ӯу ғараз ӯ ҳоил омад , ин ранг омехт . Ва агар чизе дигар бидон забон мебитавонанд гуфт бидон ки ман гуноҳи кораму хӯни ман турои мубоҳ .

عجلت از دیو نیکو نماید، و اصحاب خرد و تجربت در کارها، خاصه که خونی ریخته خواهد شد، تامل و تثبت واجب بینند، و حکم و فرمان باری را جلت اسماوه و عمت نعماوه امام سازند: یا ایها الذین آمنوا ان جاءکم فاسق بنبا فتبینوا. و تدارک کار من از فرایض است، و چون صورت حال معلوم گشت اگر مستوجب کشتن باشم در یک لحظه دل فارغ گردد. و این قدر دریغ مدار که از اهل بلخ پرسند که مرغان جز این دوکلمت از لغت بلخی چیزی می‌دانند. اگر ندانند متیقن باشی که مرغان را این ناحفاظ تلقین کرده ست،که چون طمع او در من وفا نشد، و دیانت من میان او و غرض او حایل آمد، این رنگ آمیخت. و اگر چیزی دیگر بدان زبان می‌بتوانند گفت بدان که من گناه کارم و خون من ترا مباح.

Марзбони шарти эҳтиёт биҷой оварад , ва муқарар шуд ки зан азон мубаррост . Куштан ӯ фурӯгузошт ва бифармуд то боздорро пеш овараданд . Тоза даромад ки магар хидматӣ кардааст , бозии дардасти гирифта . Зан пурсед ки : ту дидӣ ки ман ин кор мекардам ? гуфт : оре дидам . Бозӣ ки дар даст дошт бар рӯй ӯ ҷуст ва чшмҳош барканд . Зан гуфт : зан гуфт : сазои чашмӣ ки нодидаро дида пиндорад инаст , ва аз адлу раҳмати офаридагори ҷлти азимата ҳамин сазад .

مرزبان شرط احتیاط بجای آورد، و مقرر شد که زن ازان مبراست. کشتن او فروگذاشت و بفرمود تا بازدار را پیش آوردند. تازه درآمد که مگر خدمتی کرده است، بازی دردست گرفته. زن پرسید که:تو دیدی که من این کار می‌کردم؟ گفت:آری دیدم. بازی که در دست داشت بر روی او جست و چشمهاش برکند. زن گفت: زن گفت:سزای چشمی که نادیده را دیده پندارد اینست، و از عدل و رحمت آفریدگار جلت عظمته همین سزد.

Бад макун ки бдоФтӣ чаҳ макун ки худ уфтӣ

بد مکن که بدافتی چه مکن که خود افتی

Ва ин мисл бидон оварадам то маълум гардад ки бар тӯҳмати чирагии намӯдан дар дунё бехайру манфиат ва бо вабол ва бтбътаст .

و این مثل بدان آوردم تا معلوم گردد که بر تهمت چیرگی نمودن در دنیا بی خیر و منفعت و با وبال و بتبعت است.