Ва миёни ман ва ту роҳи муҳаббати бачаи тоўил кушода тавонад буд ? ки ман туъмаи тому аҳркгз аз тамаъи ту эмин натавонам зист . Зоғ гуфт : бъқли худ руҷӯъ кун ва некӯ бинад иши факаи марои дроизои ту чаҳ фоида ва аз хӯрдан ту чаҳ сирӣ ,у бақои зоту ҳусӯли маваддати ту маро дар ҳаводиси рӯзгори дасти гир ,у карами аҳду лутфи табъи ту дар нўоиби замонаи пои мард . Ва аз мурувват насазад ки чун дар талаби мқорбти ту роҳи даври пас пушт кунам рӯй аз ман бигардонеу дасти рад бар сина ман наҳй ки ҳасани сирату покизагии сарирати ту гардиши айём бмн намӯд . Ва ҳунари худ ҳаргиз пинҳон намонад агар чаҳ намоиш зиёдат наравад , чун насими машк ки бҳич тоўил натавон пӯшонед ва ҳарчанд дар мастури доштани он ҷад равад охир роҳ ҷӯяду ҷаҳон муаттар гирданд .

و میان من و تو راه محبت بچه تاویل گشاده تواند بود؟ که من طعمه تام و اهرکگز از طمع تو ایمن نتوانم زیست. زاغ گفت: بعقل خود رجوع کن و نیکو بیند یش فکه مرا درایذای تو چه فایده و از خوردن تو چه سیری، و بقای ذات و حصول مودت تو مرا در حوادث روزگار دست گیر، و کرم عهد و لطف طبع تو در نوایب زمانه پای مرد. و از مروت نسزد که چون در طلب مقاربت تو راه دور پس پشت کنم روی از من بگردانی و دست رد بر سینه من نهی که حسن سیرت و پاکیزگی سریرت تو گردش ایام بمن نمود. و هنر خود هرگز پنهان نماند اگر چه نمایش زیادت نرود، چون نسیم مشک که بهیچ تاویل نتوان پوشانید و هرچند در مستور داشتن آن جد رود آخر راه جوید و جهان معطر گرداند .

Ва дар маҳосини ахлоқи ту дар нахурд ки ҳақи ҳиҷрати ман зойеъгузорӣу марои навмед аз ин дар бозгардоне ва аз меамн дӯстии худ маҳрӯм кунӣ . Мӯш гуфт ҳеҷ дшмноигиро он асар нест ки адовати зотиро азиро ки чун ду танро бо як дигари дшмноигӣ афтода бошад ,у брўзгор аз ҳар ду ҷониб тамаккун ёфтау қадиму ҳадиси он баҳами пайвастау савобиқи блўоҳқи мақрун шуда , пеш аз сипарии гаштани эшон инқитоъи он сӯрат набандад ,у адами он ба анъдоми зотҳо мутаъаллиқ бошад . Ва он дшмноигӣ бар ду навъаст : аввали чунонкӣ азон шеру пел , ки мулоқоти эшон бемуҳорибат мумкин набошад , ва ин ҳам шояд буд ки марҳами пазирад , ки нусрат дарон як ҷонибро муқарар несту ҳазимат бар як ҷониби мқсўр на , гоҳи шер зафар ёбаду гоҳи пел пирӯз ояд . Ва ин ҷинси чунон мтосл нагардад ки қалъи он дар имкон наёяд ,у охири бҳилти балои бандӣ тавон карду гурбаи шоне дар миёни арўд . Вдўи ми чунонкӣ азон мӯшу гурба ,у зоғу ғлиўож ва ғайр онаст , ки дарон мҷомлти ҳаргиз сутӯда наёмадааст , ва ҷое ки қасди ҷону тамаъи нафаси азики ҷониб маълум шуд , бе аз ончӣ аз дигари ҷониби онро дар гузаштаи собиқае тавон шинохт ё дар мстқбл сӯрат кунад , масолеҳати бачаи тоўили дил пазир тавонад буд ?у бҳқиқт бибояд донист ки ин боби қавӣ тар бошаду ҳаррӯзи тозатар , ки на гардиши рӯзгори таровати онро битавонад ситад ва на ихтилофи шаби врўзи уқдаи онро воҳӣ тавонад гардонид , ки музирату машаққати як ҷонибро бротлоқ мтъинасту роҳату манфиати дигарро мутаваҷҷеҳ , ва ҷое ки адовати ҳақиқии чунин тақрир афтод собити гашти сулҳ дар ваҳм нагунҷад , ва агар такаллуфӣ равад дар ҳоли низоми он гусаладу бқрори асл боз равад . Ва фирефта шудан бидон аз айбӣ холӣ намонад ,у ҳаргизи сқти хирадманди бтокиди бнлоди он мустаҳкам нагардад , ки об агар чаҳ холӣ намонад , дайр бимонад то буиу таъми бгрдондн чун бротш рехта шавад аз куштани он оҷиз наёяд . Ва масолеҳати душман чун мусоҳибат мораст , хосса ки аз остин сила карда ояд . Ва оқилро бар душмани зирак чун алиф тавонад буд ?

و در محاسن اخلاق تو در نخورد که حق هجرت من ضایع گذاری و مرا نومید از این در بازگردانی و از میامن دوستی خود محروم کنی. موش گفت هیچ دشمنایگی را آن اثر نیست که عداوت ذاتی را ازیرا که چون دو تن را با یک دیگر دشمنایگی افتاده باشد، و بروزگار از هر دو جانب تمکن یافته و قدیم و حدیث آن بهم پیوسته و سوابق بلواحق مقرون شده، پیش از سپری گشتن ایشان انقطاع آن صورت نبندد، و عدم آن به انعدام ذاتها متعلق باشد. و آن دشمنایگی بر دو نوع است: اول چنانکه ازان شیر و پیل، که ملاقات ایشان بی محاربت ممکن نباشد، و این هم شاید بود که مرهم پذیرد، که نصرت دران یک جانب را مقرر نیست و هزیمت بر یک جانب مقصور نه، گاه شیر ظفر یابد و گاه پیل پیروز آید. و این جنس چنان متاصل نگردد که قلع آن در امکان نیاید، و آخر بحیلت بلا بندی توان کرد و گربه شانی در میان ارود. ودو م چنانکه ازان موش و گربه، و زاغ و غلیواژ و غیر آنست، که دران مجاملت هرگز ستوده نیامده است، و جایی که قصد جان و طمع نفس ازیک جانب معلوم شد، بی از آنچه از دیگر جانب آن را در گذشته سابقه ای توان شناخت یا در مستقبل صورت کند، مصالحت بچه تاویل دل پذیر تواند بود؟ و بحقیقت بباید دانست که این باب قوی تر باشد و هرروز تازه تر، که نه گردش روزگار طراوت آن را بتواند ستد و نه اختلاف شب وروز عقده آن را واهی تواند گردانید، که مضرت و مشقت یک جانب را براطلاق متعین است و راحت و منفعت دیگر را متوجه ، و جایی که عداوت حقیقی چنین تقریر افتاد ثابت گشت صلح در وهم نگنجد، و اگر تکلفی رود در حال نظام آن گسلد و بقرار اصل باز رود. و فریفته شدن بدان از عیبی خالی نماند، و هرگز ثقت خردمند بتاکید بنلاد آن مستحکم نگردد، که آب اگر چه خالی نماند، دیر بماند تا بوی و طعم بگرداندن چون برآتش ریخته شود از کشتن آن عاجز نیاید. و مصالحت دشمن چون مصاحبت مار است، خاصه که از آستین سله کرده آید. و عاقل را بر دشمن زیرک چون الف تواند بود؟