Бар ин ғдру кафони неъмат иттифоқ карданду пеши шоҳи рафтанд . Холӣ фармуду сухан эшон башнавад . Аз ҷой бишуд ва гуфт : марг аз ин тадбири беҳтар ки шумо мегуед , ва чун ин тайифаро ки ъдил нафас мананд бикашам маро аз ҳаёт чаҳ роҳат ва аз зиндагонӣ чаҳ фоида ? ва ба ҳеҷ ҳол дар дунё ҷовид нахоҳам гашт , ва ҳар оинаи кори одамӣ бузургасту малик безаволу интиқол сӯрат набандад , ҳилтӣ боистӣ ба азин , ки миёни марги ману марги азизон фарқӣ нест , хоссаи тайифае ки фавойиди умру манофеи бақои эшон ом ва шойиъаст .
بر این غدر و کفان نعمت اتفاق کردند و پیش شاه رفتند. خالی فرمود و سخن ایشان بشنود. از جای بشد و گفت: مرگ از این تدبیر بهتر که شما میگویید، و چون این طایفه را که عدیل نفس منند بکشم مرا از حیات چه راحت و از زندگانی چه فایده؟ و به هیچ حال در دنیا جاوید نخواهم گشت، و هر آینه کار آدمی بزرگ است و ملک بی زوال و انتقال صورت نبندد، حیلتی بایستی به ازین، که میان مرگ من و مرگ عزیزان فرقی نیست، خاصه طایفهای که فواید عمر و منافع بقای ایشان عام و شایع است.
Броҳмаҳ гуфтанд : бақои боди маликро , « ахўки ман сдқк » ; сухани ҳақ талх бошаду насиҳат бериёу хиёнати дурушт . Чигуна касе дигаронро бар нафасу зоти худ баробар дораду ҷону малики фидоӣ эшон гирданд ? насиҳати мушфиқонро бибояд шунӯд ва онро муътабари шинохт ; ва мислии машҳураст ки : « амри мбкётки лоомри мзҳкотк » . Шоҳ бояд ки нафасу маликро аз ҳамаи Фўоити ивази шимурд ва дар ин кор ки дарон умедии бузургу фараҷӣ тамомаст бетараддуду таҳайюр шаръ фармоед . Ва бидонад ки одамии ҳамгинонро барои хеш хоҳад ,у мардуми пас ранҷ бисёр ба дараҷа истиқлол расад ,у малик ба кӯшиш бениҳоят бадаст ояд , ва ба тарки ин ҳардуи бгФтн аз вуфӯри ҳсоФт ва улувва ҳиммат давр уфтад , ва ба вақте пушаймонии орад ки тлҳФу таассуфи даст гир набошад . Ва то зоти малик боқӣаст зану фарзанд кам наёяд , ва то малик барқарораст хдмтгору таҷаммул мутааззир нанамояд .
براهمه گفتند: بقا باد ملک را، «اخوک من صدقک»؛ سخن حق تلخ باشد و نصیحت بیریا و خیانت درشت. چگونه کسی دیگران را بر نفس و ذات خود برابر دارد و جان و ملک فدای ایشان گرداند؟ نصیحت مشفقان را بباید شنود و آن را معتبر شناخت؛ و مثلی مشهور است که: «امر مبکیاتک لاامر مضحکاتک». شاه باید که نفس و ملک را از همه فوایت عوض شمرد و در این کار که دران امیدی بزرگ و فرجی تمام است بی تردد و تحیر شرع فرماید. و بداند که آدمی همگنان را برای خویش خواهد، و مردم پس رنج بسیار به درجه استقلال رسد، و ملک به کوشش بینهایت بدست آید، و به ترک این هردو بگفتن از وفور حصافت و علوّ همّت دور افتد، و به وقتی پشیمانی آرد که تلهف و تاسف دستگیر نباشد. و تا ذات ملک باقی است زن و فرزند کم نیاید، و تا ملک برقرار است خدمتگار و تجمل متعذر ننماید.
Чун малики ин фасл башнаваду ҷуръату густохии эшон дргзорд сухан бидид азими ранҷури гашт , ва аз миён эшон бархест ва ба байт алҳзон рафт ва рӯй бар хоки ниҳод ,у Ҷайҳун аз фаввора дида меронад ва чун моҳӣ бар хушкӣ май тпид , ва бо худ мегуфт : агар осони азизони гирам аз фоидаи малику роҳати умр бе насиби монам ; ва пайдост ки худ чанд хоҳам зист ;у фарҷоми кор одамӣ фаносту малики пой дор нахоҳад буд . Ва маро беписар ки равшанои чашму миваи дил манаст ва дар ҳоли ҳаёт ва аз пас вафоти бадв мстзҳр бошам подшоҳӣ чикор ояд ? ва чун бадаст хасмон хоҳад афтод дар тақдиму тохири он чаҳ тафовут бошад ? хоссаи фарзандӣ ки далоили рушду ниҷобати вай лоиҳасту мхоили иқболу саодати ваии возеҳ ,у иқтидоӣ ӯ дар касби шарафу тамҳиди ҷаҳони дорӣ ба салафи Карим ки мулӯки дунёу эълому аъён олам бӯдаанд зоҳир
چون ملک این فصل بشنود و جرات و گستاخی ایشان درگزارد سخن بدید عظیم رنجور گشت، و از میان ایشان برخاست و به بیتالحزان رفت و روی بر خاک نهاد، و جیحون از فواره دیده میراند و چون ماهی بر خشکی میطپید، و با خود میگفت: اگر آسان عزیزان گیرم از فایده ملک و راحت عمر بینصیب مانم؛ و پیداست که خود چند خواهم زیست؛ و فرجام کار آدمی فناست و مُلک پایدار نخواهد بود. و مرا بی پسر که روشنایی چشم و میوه دل من است و در حال حیات و از پس وفات بدو مستظهر باشم پادشاهی چکار آید؟ و چون بدست خصمان خواهد افتاد در تقدیم و تاخیر آن چه تفاوت باشد؟ خاصه فرزندی که دلایل رشد و نجابت وی لایح است و مخایل اقبال و سعادت وی واضح، و اقتدای او در کسب شرف و تمهید جهان داری به سلف کریم که ملوک دنیا و اعلام و اعیان عالم بودهاند ظاهر
Ва бе Эрони духт ки зҳоби чашмаи ?харчади тобон аз чоҳ занхдон ӯсту манбаи нури моҳи дўҳФтаҳ аз акси биногваш ӯ , рухсорӣ чун айёми давлату дили хоҳ ,у зулфӣ чун шабҳои накбати дарҳаму даври поён , дар мулотафат бетаазур ва дар муошират бетҳрз , азои халъати рдءҳои халъати ҳёءҳо , салоҳии шомилу ифофии комил .
و بی ایراندخت که زهاب چشمه خرشید تابان از چاه زنخدان اوست و منبع نور ماه دوهفته از عکس بناگوش او، رخساری چون ایام دولت و دلخواه، و زلفی چون شبهای نکبت درهم و دور پایان، در ملاطفت بی تعذر و در معاشرت بی تحرز، اذا خلعت ردءها خلعت حیاءها، صلاحی شامل و عفافی کامل.
Мҷолстии дили рубой , муҳоваратии мҳроФзоӣ , ҳаракотии мутаносиб , ахлоқии муҳаззаб , атрофии покиза , андомии Наим .
مجالستی دلربای، محاورتی مهرافزای، حرکاتی متناسب، اخلاقی مهذب، اطرافی پاکیزه، اندامی نعیم.
Баҳорӣ каз ду рухсораши ҳамеи шамсу қамари хезад
بهاری کز دو رخسارش همی شمس و قمر خیزد
Нигорӣ каз ду ёқӯташи ҳамаи шаҳду шукри резад
نگاری کز دو یاقوتش همه شهد و شکر ریزد
Аз зиндагонӣ чаҳ бархӯрдорӣ ёбам ?
از زندگانی چه برخورداری یابم؟