Малик гуфт : агар ончӣ броҳмаҳ мегӯйанд бар кӯҳ гӯйанд ва он бишорат ба гӯш рӯзгор расонанд атрофи кӯҳ аз ҳам ҷудо гардад ва рӯй рӯзи равшан сиёҳ шавад .

ملک گفت: اگر آنچه براهمه می‌گویند بر کوه گویند و آن بشارت به گوش روزگار رسانند اطراف کوه از هم جدا گردد و روی روز روشن سیاه شود.

Ва ту низ дар тафаҳҳус алҳоҳ манимоӣ ки ранҷури гардӣ агар бишинавӣ . Он млоъин савобаст дидаанд ки туроу писарроу тамомии бандагони мухлисроу пели сипеду дигари пелонроу ҷмозаҳи бахтиро ҷумла : бибояд кишт то шари хобӣ ки дидаам дафъ шавад .

و تو نیز در تفحص الحاح منمای که رنجور گردی اگر بشنوی. آن ملاعین صواب است دیده‌اند که ترا و پسر را و تمامی بندگان مخلص را و پیل سپید و دیگر پیلان را و جمازه‌بختی را جمله: بباید کشت تا شر خوابی که دیده‌ام دفع شود.

Эрони духт аз онҷо ки зиракӣ ӯ буд , чун ин фасл башнавад худро аз ҷои набард ва гуфт : ҳўни алейку лои тшФқ . То зоти бузургвор бар ҷойаст зану фарзанд кам наёяд ва то малик мустақӣм бошад ба хдмтгору таҷаммул фурӯмондагӣ набошад .

ایران‌دخت از آنجا که زیرکی او بود، چون این فصل بشنود خود را از جای نبرد و گفت: هون علیک و لا تشفق. تا ذات بزرگوار بر جای است زن و فرزند کم نیاید و تا ملک مستقیم باشد به خدمتگار و تجمل فروماندگی نباشد.

Аммо чун шари ин хоб мадфуъ гардаду хотири подшоҳ аз ин фикрат фориғ ояд беш бар он ҷамоат эътимод набояд кард , хосса дар ончии ҷонварӣ ботил хоҳад шуд , чаҳ хӯни рехтани корӣ саъбаст ва бетааммул дар он шаръи пайвастани оқибатӣ вахим дорад ,у пушаймонӣу ҳасрат дарон муфид набошад , чаҳ гузаштаро боз натавон овараду куштаро зинда натавон кард .

اما چون شر این خواب مدفوع گردد و خاطر پادشاه از این فکرت فارغ آید بیش بر آن جماعت اعتماد نباید کرد، خاصه در آنچه جانوری باطل خواهد شد، چه خون ریختن کاری صعب است و بی تامل در آن شرع پیوستن عاقبتی وخیم دارد، و پشیمانی و حسرت دران مفید نباشد، چه گذشته را باز نتوان آورد و کشته را زنده نتوان کرد.

Ва маликро ин ёд мебояд дошт ки ҳамаи броҳмаҳ ӯро дӯст надоранд , ва агар чаҳ дар илми хавзӣ пайваста анд бидон долати ҳаргизи сазовор амонат нигараданду шоёни тадбир ва машварат нашаванд , ки бадгавҳари лӣим ба ҳеҷ пероя ҷамол нагираду илму мол , ӯро ба зинати вафоу карам ороста нигараданд . Агар дар тршиҳ ӯ саъй равад ҳамчунон бошад ки сагро тавқ мурассаъ фармойанду хастаи хурморо дар зар гиранд . Қол алнабӣ слии аллоҳи алайҳу силам : возеъи алълми фии ғайри аҳлаи кмълқи алҷўҳри воллўءлўи алии алхнозир .

و ملک را این یاد می‌باید داشت که همه براهمه او را دوست ندارند، و اگر چه در علم خوضی پیوسته‌اند بدان دالت هرگز سزاوار امانت نگردند و شایان تدبیر و مشورت نشوند، که بدگوهر لئیم به هیچ پیرایه جمال نگیرد و علم و مال، او را به زینت وفا و کرم آراسته نگرداند. اگر در ترشیح او سعی رود همچنان باشد که سگ را طوق مرصع فرمایند و خسته خرما را در زر گیرند. قال النبی صلی الله علیه و سلم: واضع العلم فی غیر اهله کمعلق الجوهر واللوءلو علی الخنازیر.

Ҳар Асое на аждаҳо бошад

هر عصایی نه اژدها باشد

Ҳар гиёҳӣ на кимиё бошад

هر گیاهی نه کیمیا باشد

Ва ғарази ин мхозил дар ин таъбир онаст ки фурсати эшон Фоит нагардад ,у бад-ӣни ишорати дардҳоеро ки аз сиёсати маликона дар дили эшон мутамаккинаст шифо талабанд ,у аввали писарро ки назири нафасу ивази зот маликаст - ва мабод ки аз вай ба ивази қонеъ бояд гашт - ҳалок кунанд , вонгоаҳи писарӣ бо чандон ниҷобату рушду хирад ва киёст .

و غرض این مخاذیل در این تعبیر آنست که فرصت ایشان فایت نگردد، و بدین اشارت دردهایی را که از سیاست ملکانه در دل ایشان متمکن است شفا طلبند، و اول پسر را که نظیر نفس و عوض ذات ملک است - و مباد که از وی به عوض قانع باید گشت - هلاک کنند، وانگاه پسری با چندان نجابت و رشد و خرد و کیاست.

Ва пас бандагони мушфиқро ки бақои малик ба кифояти эшон боз бастааст ботил гардонанд ,у дигари асбоби ҷаҳони дорӣ аз пелу уштуру силаҳи брбоинд , ва ман бандаи худ маҳаллӣ надораму амсоли ман дар хизмат , бисёранд . Ва чун малик танҳо монад ,у истилои эшон бар малику аҳли мамлакат муқарар шуд комӣ ҳарчӣ тамомтар баронанд . Тҳрзи эшон то ин ғоят аз рӯй аҷз ва изтирор бӯдааст , ва чун асбоби имкону муқаддарати малик ҳарчӣ ммҳдтр медидаанд , ва як дилӣу мазоҳирати бандагон ӯ ҳарчӣ зоҳиртар мушоҳида мекарда Зуҳра иқдом надоштаанд .

و پس بندگان مشفق را که بقای ملک به کفایت ایشان باز بسته است باطل گردانند، و دیگر اسباب جهان داری از پیل و اشتر و سلاح بربایند، و من بنده خود محلی ندارم و امثال من در خدمت، بسیارند. و چون ملک تنها ماند، و استیلای ایشان بر ملک و اهل مملکت مقرر شد کامی هرچه تمامتر برانند. تحرز ایشان تا این غایت از روی عجز و اضطرار بوده است، و چون اسباب امکان و مقدرت ملک هرچه ممهدتر می‌دیده‌اند، و یک‌دلی و مظاهرت بندگان او هرچه ظاهرتر مشاهده می‌کرده زَهره اقدام نداشته‌اند.

Ва агар дар он , андак ва бисёр , нақсоне сӯрат кардандӣ ва аз змоиру ақоиди бандагон , эшонро озорӣу астзодтии маълуми гаштии дирстӣ то малики миёни хеши чунонкӣ маъҳуд бӯдааст бози бардаи Андӣ , ки ҳеҷ мӯҷиби далерии хасмроу истеълои душманро чун нафрати мухлисону тафарруқи калимаи лашкар ва раият нест ; ахбори мутақаддимон ба зикри ин боб нотиқасту таворихи гузаштагон бар тафсили он муштамил .

و اگر در آن، اندک و بسیار، نقصانی صورت کردندی و از ضمایر و عقاید بندگان، ایشان را آزاری و استزادتی معلوم گشتی دیرستی تا ملک میان خویش چنانکه معهود بوده است باز برده‌اندی، که هیچ موجب دلیری خصم را و استعلای دشمن را چون نفرت مخلصان و تفرق کلمه لشکر و رعیت نیست؛ اخبار متقدمان به ذکر این باب ناطق است و تواریخ گذشتگان بر تفصیل آن مشتمل.

Дар ҷумла , агар дар ончии савоб дидаанд тафарруҷаст албата тохир нишоед карду зӯдтари азиматро ба имзо бояд расонид , ва агар таваққуфро маҷолӣ ҳаст як эҳтиёти дигар боқӣаст ва ба фармон тавон намӯд . Малик мисол дод ки : бибояд гуфт , мақбул ва мсмўъ бошад ,у дўоъии рибту шўоӣби шабаҳатро дар ҳаволӣ он гузошта наёяд . Гуфт : короидўни ҳаким барҷоӣаст , ҳарчанд асл ӯ ба броҳмаҳ наздикаст аммо дар сидқу диёнат баришон роҷҳасту ҳаводиси олами бештари пеш чашм дорад . Ва дар авоқиби корҳо назар ӯ нофизтарасту илму ҳалам ӯро ҷамъ шудаи сет ;у кадом фазилатаст азин ду манқибати фаротар ? қол алнабӣ слии аллоҳи алайҳ : мо ҷамъи шийъи илои шийъи афзали ман ҳалами илои илм . Агар рой ӯро каромати муҳаррамят арзонӣ дораду кайфияти хобу таъбири броҳмаҳ бар вай кашф фармоед , аз ҳақоиқи он маликро хабар диҳад , агар тоўили ҳам бар он мизоҷ гуяд ки эшон , шабаҳат зоил гардаду имзоу танфизи он лозим ояд , ва агар ба хилофи он ишоратӣ кунад рои соқиби малики миёни ҳақу ботил мумайиз бошаду насиҳат аз хиёнати некӯи шиносаду нФози фармон ӯро монеъӣ ва ҳоилӣ нест , ва ҳар вақт ки ин мисол диҳад чарху даҳрро бидон астдрок мумкин нагардад .

در جمله، اگر در آنچه صواب دیده‌اند تفرج است البته تاخیر نشاید کرد و زودتر عزیمت را به امضا باید رسانید، و اگر توقف را مجالی هست یک احتیاط دیگر باقی است و به فرمان توان نمود. ملک مثال داد که: بباید گفت، مقبول و مسموع باشد، و دواعی ریبت و شوائب شبهت را در حوالی آن گذاشته نیاید. گفت: کارایدون حکیم برجای است، هرچند اصل او به براهمه نزدیک است اما در صدق و دیانت بریشان راجح است و حوادث عالم بیشتر پیش چشم دارد. و در عواقب کارها نظر او نافذتر است و علم و حلم او را جمع شده‌ست؛ و کدام فضیلت است ازین دو منقبت فراتر؟ قال النبی صلی الله علیه: ما جمع شیء الی شیء افضل من حلم الی علم. اگر رای او را کرامت محرمیت ارزانی دارد و کیفیت خواب و تعبیر براهمه بر وی کشف فرماید، از حقایق آن ملک را خبر دهد، اگر تاویل هم بر آن مزاج گوید که ایشان، شبهت زایل گردد و امضا و تنفیذ آن لازم آید، و اگر به خلاف آن اشارتی کند رای ثاقب ملک میان حق و باطل ممیز باشد و نصیحت از خیانت نیکو شناسد و نفاذ فرمان او را مانعی و حایلی نیست، و هر وقت که این مثال دهد چرخ و دهر را بدان استدراک ممکن نگردد.

Ниҳодаи гӯш ба фармон ӯ қазоу қадар

نهاده گوش به فرمان او قضا و قدر