Калила гуфт : агар говро ҳалок туоне кард чунонкии ранҷи он бшир бознагардад ваҷҳе дорад ва дар аҳкоми хирад тоўилӣ ёфта шавад , ва агар бе азончаҳи мзртии бадви пайвандади дасти надиҳад зинҳор то осеб барон назанӣ , чаҳ ҳеҷ хирадманд барои осоиши хеши ранҷи махдум ихтиёр накунад . Сухан бар ин калимаи бохри расониданду Димна аз зиёрати шер тқоъд намӯд , то рӯзии фурсати ҷуст ва дар халои пеш ӯ рафт чун джмӣ . Шер гуфт : рўзҳост ки надидаам , хайр ҳаст ? гуфт : хайр бошад . Аз ҷой бишуд . Бипурсед ки : чизеи ҳодис шудааст ? гуфт : озӣ . Фармуд ки : бозгуӣ . Гуфт : дар ҳоли фироқу хало рост ояд . Гуфт : ин соъат вақтаст . Зӯдтар бояд боз намӯд ки муҳимот тохир барнадорад ,у хирадманди мқбли кори имрӯзи бФрдои ниФгнд . Димна гуфт : ҳар сухан ки аз самоъ он шунавандаро кроҳит ояд бар адои он далерӣ натавон кард магар ки бъқл ва тмииз шунаванда сқтӣ тамом бошад , хосса ки манофеу фавойиди он бадв бозгардад . Чаҳ гӯяндаро дарон варои гузоради ҳуқуқи тарбияту тақрири лавозими мносҳти фоидае дигари натавонад буд . Ва агар аз табаъати он бсломт биҷаҳад кори тамоми бали фатҳ бо ном бошад . Ва рухсати ин иқдом намӯдан бидон метавон ёфт ки малики бФзилти ройу мазияти хирад аз мулӯк мустасноаст ,у ҳроинаҳ дар истимоъи он тмиизи маликона дар миён хоҳад буд . Ва низ пӯшида нахоҳад монад ки сухани ман аз маҳзи шафқат ва амонат равад , ва аз ғаразу рибт муназзаҳ бошад . Чаҳ гуфтаанд : алроӣди лоикзби аҳла . Ва бақои кафеи вуҳуши бдўоми умри малики боз бастааст . Ва хирадманду ҳалоли зодаро чора набошад аз гузоради ҳақу тақрири сидқ , чаҳ ҳар ки брподшоаҳ насиҳатӣ бапушанд , ва , нотавонӣ аз табиб пинҳон дорад ,у изҳори дарвешӣу фоқа бар дӯстон ҷоиз набинад . Худро хиёнат карда бошад .
کلیله گفت: اگر گاو را هلاک توانی کرد چنانکه رنج آن بشیر بازنگردد وجهی دارد و در احکام خرد تاویلی یافته شود، و اگر بی ازانچه مضرتی بدو پیوندد دست ندهد زینهار تا آسیب بران نزنی، چه هیچ خردمند برای آسایش خویش رنج مخدوم اختیار نکند. سخن بر این کلمه بآخر رسانیدند و دمنه از زیارت شیر تقاعد نمود، تا روزی فرصت جست و در خلا پیش او رفت چون دژمی. شیر گفت: روزهاست که ندیده ام، خیر هست؟ گفت: خیر باشد. از جای بشد. بپرسید که: چیزی حادث شده است؟ گفت: آزی. فرمود که: بازگوی. گفت: در حال فراغ و خلا راست آید. گفت: این ساعت وقت است. زودتر باید باز نمود که مهمات تاخیر برندارد، و خردمند مقبل کار امروز بفردا نیفگند. دمنه گفت: هر سخن که از سماع آن شنونده را کراهیت آید بر ادای آن دلیری نتوان کرد مگر که بعقل و تمییز شنونده ثقتی تمام باشد، خاصه که منافع و فواید آن بدو بازگردد. چه گوینده را دران ورای گزارد حقوق تربیت و تقریر لوازم مناصحت فایده ای دیگر نتواند بود. و اگر از تبعت آن بسلامت بجهد کار تمام بل فتح با نام باشد. و رخصت این اقدام نمودن بدان میتوان یافت که ملک بفضیلت رای و مزیت خرد از ملوک مستثنی است، و هراینه در استماع آن تمییز ملکانه در میان خواهد بود. و نیز پوشیده نخواهد ماند که سخن من از محض شفقت و امانت رود، و از غرض و ریبت منزه باشد. چه گفته اند: الرائد لایکذب اهله. و بقای کافه وحوش بدوام عمر ملک باز بسته است. و خردمند و حلال زاده را چاره نباشد از گزارد حق و تقریر صدق، چه هر که برپادشاه نصیحتی بپوشاند، و، ناتوانی از طبیب پنهان دارد، و اظهار درویشی و فاقه بر دوستان جایز نبیند. خود را خیانت کرده باشد.
Шер гуфт : вуфӯри амонати ту муқарарасту осори он барҳоли ту зоҳир . Ончии тоза шудааст бознмоӣ , ки бршФқту насиҳат ҳамл уфтад ,у бадгумонӣу шабаҳатро дар ҳаволии он маҷол дода наёяд .
شیر گفت: وفور امانت تو مقرر است و آثار آن برحال تو ظاهر. آنچه تازه شده است بازنمای، که برشفقت و نصیحت حمل افتد، و بدگمانی و شبهت را در حوالی آن مجال داده نیاید.
Димна гуфт : шнзбаҳ бар мақдамони лашкар хилватҳо кардаасту ҳарякро бнўъӣ истимолат намӯда ва гуфта ки « шери роозмўдму андозаи зӯру қӯт ӯ маълум карду ройу мкидт ӯ бидонаст ва дар ҳар як халалии тамому заъфӣ шойиъ дидам . »у малик дар икроми он кофари неъмати ғаддор ифрот намӯд , ва дар ҳурмату нФози амр ки аз хасоис маликаст ӯро назири нафас хеш гардонид ,у даст ӯ дар амр ва наҳйу ҳалу ақди кушода ва мутлақ кард , то деви фитна дар дил ӯ байзаи ниҳоду ҳавои исён аз сар ӯ бодхонаҳ эй сохт . Ва гуфтаанд ки « чун подшоҳи якеро аз хидматгузорон дар ҳурмату ҷоҳу табаъу мол дар муқобилау мувозина хеш дид зуд аз даст бирабоед дошт ,у алои худ аз пой дароед . » дар ҷумлаи ончӣ малик тавонад шинохти хотир дигарон бидон нарасад . Ва ман он медонам ки бтъҷили тадбир кор карда ояд . Пеш аз онкии дасти бишавад ва баҷое бирасаду ҳозми ҳам ду навъаст : аввали онкии пеш аз ҳудусу муъоинаи шари чигунагии онро бишнохта бошад ,у ончии дигарон дар хўотм корҳо донанд ӯ дар Фўотҳи он бособти рой бдонстаҳ бошад ва , тадбири авохири он дар авоил фикрат бипардохта . Аввали алФкри охири алъамал . Чни нақши воқеау сӯрати ҳодиса пайдо омад дарон ғофилу ҷоҳили вдўрбину оқил яксон бошад . Ва забони набавӣ аз ин маънӣ иборат кунад : аломўри ташобуҳати мқблаҳи Фозои адбрти урфҳо алҷоҳли комаи иърФҳои алъоқл .
دمنه گفت: شنزبه بر مقدمان لشکر خلوتها کرده است و هریک را بنوعی استمالت نموده و گفته که «شیر راآزمودم و اندازه زور و قوت او معلوم کرد و رای و مکیدت او بدانست و در هر یک خللی تمام و ضعفی شایع دیدم. » و ملک در اکرام آن کافر نعمت غدار افراط نمود، و در حرمت و نفاذ امر که از خصایص ملک است او را نظیر نفس خویش گردانید، و دست او در امر و نهی و حل و عقد گشاده و مطلق کرد، تا دیو فتنه در دل او بیضه نهاد و هوای عصیان از سر او بادخانه ای ساخت. و گفتهاند که «چون پادشاه یکی را از خدمتگزاران در حرمت و جاه و تبع و مال در مقابله و موازنه خویش دید زود از دست برباید داشت، و الا خود از پای دراید. » در جمله آنچه ملک تواند شناخت خاطر دیگران بدان نرسد. و من آن میدانم که بتعجیل تدبیر کار کرده آید. پیش از آنکه دست بشود و بجایی برسد و حازم هم دو نوع است: اول آنکه پیش از حدوث و معاینه شر چگونگی آن را بشناخته باشد، و آنچه دیگران در خواتم کارها دانند او در فواتح آن باصابت رای بدانسته باشد و، تدبیر اواخر آن در اوایل فکرت بپرداخته. اول الفکر آخر العمل. چن نقش واقعه و صورت حادثه پیدا آمد دران غافل و جاهل ودوربین و عاقل یکسان باشد. و زبان نبوی از این معنی عبارت کند: الامور تشابهت مقبلة فاذا ادبرت عرفها الجاهل کما یعرفها العاقل.
Зеҳни ту бики фикрат ногоҳ бидонад
ذهن تو بیک فکرت ناگاه بداند
Ваҳмӣ ки ниҳон бошад дар пардаи асрор
وهمی که نهان باشد در پرده اسرار
Рои ту бик напарт дуздида бибинад
رای تو بیک نپرت دزدیده ببیند
Заннӣ ки камӣн дорад дрхотри ғаддор
ظنی که کمین دارد درخاطر غدار
Чун соҳиби рой бар ин нсқи бмроқбти аҳвол хеш пардохт дар ҳамаи авқоти гардани корҳо дар қабзаи тасарруф худ тавонад дошту пеш аз онкӣ дар гирдоб уфтад хештан ба поёб тавонад расонид .
چون صاحب رای بر این نسق بمراقبت احوال خویش پرداخت در همه اوقات گردن کارها در قبضه تصرف خود تواند داشت و پیش از آنکه در گرداب افتد خویشتن به پایاب تواند رسانید.
Дар кори хасм хуфта набошӣ бҳичи ҳол
در کار خصم خفته نباشی بهیچ حال
Зеро чароғи дузд буд хоби посбон
زیرا چراغ دزد بود خواب پاسبان
Ва дувуми онкӣ чун бало бадв расад дил аз ҷои набард ,у даҳшату ҳайратро бахуди роҳи надиҳад ,у ваҷҳи тадбиру айни савоб бар вай пӯшида намонад .
و دوم آنکه چون بلا بدو رسد دل از جای نبرد، و دهشت و حیرت را بخود راه ندهد، و وجه تدبیر و عین صواب بر وی پوشیده نماند.
Ҷое ки чу зан шавад ҳамеи мард
جایی که چو زن شود همی مرد
Онҷои мирдосати бўолФзоил
آنجا مرداست بوالفضایل
Ва оҷизу бечорау мтрдди ройу парешони фикрат дар корҳо ҳайрону вақъати ҳодисаи саросемау нолон , наҳиммат бртмнии мқсўру ҳиммат аз талаби саодати қосир
و عاجز و بیچاره و متردد رای و پریشان فکرت در کارها حیران و وقعت حادثه سراسیمه و نالان، نهمت برتمنی مقصور و همت از طلب سعادت قاصر
Ва лоиқи бад-ӣни тақсими ҳикояти он се моҳӣаст . Шер пурсед ки : чигуна ?
و لایق بدین تقسیم حکایت آن سه ماهی است. شیر پرسید که: چگونه؟
Гуфт :
گفت: