Номи шарифи он ҷаноби мирзои козим . Халафи алсдқи ҷаноби орифи субҳонии мирзои Муҳаммадтақии кирмонӣ ки аз акобр муҳаққиқин бӯдау ани қариби муҷмалӣ аз аҳволи воқўол ӯ дар ин китоб зикр хоҳад шуд . Вай дар шабоб , таҳсили улӯм мутадовила карда . Дар ҳикмати табиӣ ки фан маврӯсӣ ӯст моҳир ва қодираст . Ҳам аз оғози ҷавонии толиби матолиби ирфонӣ ва ба хизмати ҷамъӣ аз аҳли ҳолу арбоби камоли расидау муоширати эшонро гузида . Ҳамоно ба мирзои Муҳамади ҳусайни равнақи кирмонӣ ихлос дошта . Нақши таваллояш бар лавҳи дили нигошта . Аз худ он ҷаноби ин маънӣ изҳор нашуд . Аммо аз дигарон шунида . Ғараз , дар Кирмони суҳбаташ иттифоқ афтоду абвоби мхолтти кушод . Дар ҳангомӣ ки фақир дар он шаҳри марӣз буд дар алоҷи ниҳоят диққат фармуд . Алҳақ ҳакими мсиҳодми ҷаноби мирзои абдулалии табиб ва он ҷаноби камол иҳтимом намуданд то рафъ мараз фармуданд . Собиқ бар ин дар сари кори ҳокими он влои муаззазу макрам , ба амри табобати муфтахар ва аз мароҳим ӯ баҳра вар бӯдааст . Қасоиди хубу ғазалиёт марғӯб дорад . Аз ӯст :
نام شریف آن جناب میرزا کاظم. خلف الصدق جناب عارف سبحانی میرزا محمدتقی کرمانی که از اکابر محققین بوده و عن قریب مجملی از احوال واقوال او در این کتاب ذکر خواهد شد. وی در شباب، تحصیل علوم متداوله کرده. در حکمت طبیعی که فن موروثی اوست ماهر و قادر است. هم از آغاز جوانی طالب مطالب عرفانی و به خدمت جمعی از اهل حال و ارباب کمال رسیده و معاشرت ایشان را گزیده. همانا به میرزا محمد حسین رونق کرمانی اخلاص داشته. نقش تولایش بر لوح دل نگاشته. از خود آن جناب این معنی اظهار نشد. اما از دیگران شنیده. غرض، در کرمان صحبتش اتفاق افتاد و ابواب مخالطت گشاد. در هنگامی که فقیر در آن شهر مریض بود در علاج نهایت دقت فرمود. الحق حکیم مسیحادم جناب میرزا عبدالعلی طبیب و آن جناب کمال اهتمام نمودند تا رفع مرض فرمودند. سابق بر این در سر کار حاکم آن ولا معزز و مکرم، به امر طبابت مفتخر و از مراحم او بهره ور بوده است. قصاید خوب و غزلیات مرغوب دارد. از اوست:
ғазалиёт
غزلیّات
Туу хори муғелони зоҳдо дар таии манзил ҳо
تو و خار مغیلان زاهدا در طی منزلها
Ману роҳи хароботу тавофи каъбаи дил ҳо
من و راه خرابات و طواف کعبهٔ دلها
Дарини манзил ки пурхавфаст модрхўоби вҳмроҳон
دراینمنزلکهپرخوفاستمادرخوابوهمراهان
зи хавфи раҳзанони бастанди пеш аз вақти маҳмил ҳо
ز خوف رهزنان بستند پیش از وقت محملها
Касе ки соғар чун офтобаш аз кафи дӯст
کسی که ساغر چون آفتابش از کف دوست
Саҳар тулӯъ кунад толеъаш ҳумоюн аст
سحر طلوع کند طالعش همایون است
Ба ин умед ки сайлам ба кӯии дӯсти барад
به این امید که سیلم به کوی دوست برد
зи оби чашми канорам чу равад Ҷайҳун аст
ز آب چشم کنارم چو رود جیحون است
Зоҳиди он дӯзах ки дории бим аз он
زاهد آن دوزخ که داری بیم از آن
Шуълае аз оҳи оташбори мост
شعلهای از آه آتشبار ماست
Дар савмиъаи сӯфии авсоф ту ме хонанд
در صومعهٔ صوفی اوصاف تو میخوانند
Дар маҳкамаи муфтии ғавғои ту май байнам
در محکمهٔ مفتی غوغای تو میبینم
Аз чангу неу мутриби овоз ту ме ояд
از چنگ و نی و مطرب آواز تو میآید
Дар ҷому хами соқии саҳбои ту май байнам
در جام و خم ساقی صهبای تو میبینم
Хоҳӣ нашавад мӯҳтасиб аз мастии ?ути огоҳ
خواهی نشود محتسب از مستیات آگاه
эй пухтаи зи ҳам соғарии хом ҳазар кун
ای پخته ز هم ساغری خام حذر کن
Ҳиҷоби ақл агар монеъ набошад
حجاب عقل اگر مانع نباشد
Буд осон ба васл ӯ расӣдан
بود آسان به وصل او رسیدن
Ва ?лаи аизои рубоиёт
و له ایضاً رباعیّات
Зоҳиди ҳиндӯи зи холи ҳиндӯӣ ту шуд
زاهد هندو ز خال هندوی تو شد
Муъмини кофари зи куфри гесуӣ ту шуд
مؤمن کافر ز کفرِ گیسوی تو شد
Ҳар кас ки асири чашми ҷодӯӣ ту шуд
هر کس که اسیر چشم جادوی تو شد
Охири мақтӯли теғи абрӯӣ ту шуд
آخر مقتول تیغ ابروی تو شد
Муфтӣ ба ту мударрису китоби арзонӣ
مفتی به تو مدرس و کتاب ارزانی
Осиф ба ту дафтару ҳисоби арзонӣ
آصف به تو دفتر و حساب ارزانی
Ориф ба ту кашф на ҳиҷоби арзонӣ
عارف به تو کشف نه حجاب ارزانی
Моро майу маъшӯқу рубоби арзонӣ
ما را می و معشوق و رباب ارزانی
Дар фасли гулу аҳди шабоб эй соқӣ
در فصل گل و عهد شباب ای ساقی
Моро магузор бешароб эй соқӣ
ما را مگذار بی شراب ای ساقی
Чун умр шитоб дорад азгрдши чарх
چون عمر شتاب دارد ازگردش چرخ
Дар гардиш ҷом кун шитоб эй соқӣ
در گردش جام کن شتاب ای ساقی