Номаши асадуллоҳи хону аслаш аз Озарбойҷон . Дар сини шабоб аз одоби перии комёб ба арбоби тариқаташ рағбатӣаст содиқ ва ба такмили нафаси шоӣқ ба ахлоқи писандидаи мавсуф ва ба сафои сӯрӣу маънавии маърӯф бо аҳбоби садиқу меҳрбон ва бо асҳоби маънии ҳамдил ва ҳам забони хуӣ хуш дораду рӯеи дилкаш , табъии рузину шеърии ширину ғазалро ба саёқати мавлавии маънавӣ гуфтан хоҳад ва ғолибан ақтФо ба вай кунад . Бо маниши Лутфии хос ва аз ғазалиёту маснавӣоташи бархе нигошта шуд :

نامش اسداللّه خان و اصلش از آذربایجان. در سن شباب از آداب پیری کامیاب به ارباب طریقتش رغبتی است صادق و به تکمیل نفس شائق به اخلاق پسندیده موصوف و به صفای صوری و معنوی معروف با احباب صدیق و مهربان و با اصحاب معنی همدل و هم زبان خویی خوش دارد و رویی دلکش، طبعی رزین و شعری شیرین و غزل را به سیاقت مولوی معنوی گفتن خواهد و غالباً اقتفا به وی کند. با منش لطفی خاص و از غزلیات و مثنویاتش برخی نگاشته شد:

ғазалиёт

غزلیّات

Лаб ташнаем соқии тркни гулӯии мо ро

لب تشنه‌ایم ساقی ترکن گلوی ما را

То бода дар хамат ҳаст пар кун сабуии мо ро

تا باده در خمت هست پر کن سبوی ما را

Дар ишқи ошиқонро ҳаст обрӯӣ аз ашк

در عشق عاشقان را هست آبروی از اشک

Бар рӯй мо назар кун байни обрӯии мо ро

بر روی ما نظر کن بین آبروی ما را

Аз баҳраш ар мадад нест аз оби ҷӯ чаҳ хезад

از بحرش ار مدد نیست از آب جو چه خیزد

Бо баҳри худ раҳеи даҳ хушкидаи ҷӯии мо ро

با بحر خود رهی ده خشکیده جوی ما را

Мо соликон роҳему Иблис дар паии мост

ما سالکان راهیم و ابلیس در پی ماست

Пеши ори Хизри раҳро пай кун адуии мо ро

پیش آر خضر ره را پی کن عدوی ما را

Мушкили зи тори мӯяти дилро буд раҳоӣ

مشکل ز تار مویت دل را بود رهایی

Пиўндҳост бо ту ҳар тори мӯии мо ро

پیوندهاست با تو هر تار موی ما را

Гар май шинавии зоҳид бо мо ба хароботи ой

گر می‌شنوی زاهد با ما به خرابات آی

Дар каши ду се паймона бипазир маломат ро

در کش دو سه پیمانه بپذیر ملامت را

Дар роҳи маломати мард пайдо шавад аз номард

در راه ملامت مرد پیدا شود از نامرد

Варна ҳаме медонанд ин роҳи саломат ро

ورنه همی می‌دانند این راه سلامت را

зи оғоз пушаймон бош аз нафас парастидан

ز آغاز پشیمان باش از نفس پرستیدن

Варна набӯд судии анҷоми надомат ро

ورنه نبود سودی انجام ندامت را

Шухӣ ки ман дорам ҳаме гар бугзарад дар савмиъа

شوخی که من دارم همی گر بگذرد در صومعه

Аз дайн вдл созад барии ҳам шайхро ҳам шоб ро

از دین ودل سازد بری هم شیخ را هم شاب را

Қуллоби он зулфи каҷаш , дилро сӯй худ ме кашад

قلّاب‌آن زلفِ کجش، دل را سوی خود می‌کشد

Моҳӣ на ъмдо меравад назора кун қуллоб ро

ماهی نه عمداً می‌رود نظاره کن قلاب را

Ғолиб ба дида ғарқаам то ҳалқ ва аз лаби тишнагӣ

غالب به دیده غرقه‌ام تا حلق و از لب تشنگی

Бар сари кашам дар як нафаси дарёӣ бепоёб ро

بر سر کشم در یک نفس دریای بی پایاب را

эй бути дайри ошнои ин ҳама тарҷеҳ чист

ای بتِ دیر آشنا این همه ترجیح چیست

Бар гиреҳи ошиқони мардуми бегона ро

بر گُرهِ عاشقان مردم بیگانه را

Ғолиби азин куфру дайни русуии маънии гузор

غالب ازین کفر و دین روسوی معنی گذار

Дар бар риндон чаҳ фарқи каъбау бтхонаҳ ро

در بر رندان چه فرق کعبه و بتخانه را

Деву парии ҷумла ба фармони мост

دیو و پری جمله به فرمان ماست

Ин ҳама аз фари сулаймони мост

این همه از فرّ سلیمان ماست

Мо ба ризои ту ризо дода ем

ما به رضای تو رضا داده‌ایم

Мазҳаби таслиму ризои он мост

مذهب تسلیم و رضا آن ماست

Ғолиб агар чанд ҷавонему хирад

غالب اگر چند جوانیم و خرد

Пери хиради Тифли дабистони мост

پیر خرد طفل دبستان ماست

Хости гурезади дилам аз роҳи ишқ

خواست گریزد دلم از راه عشق

Ҷазба ҷононаш кашӣдан гирифт

جذبهٔ جانانش کشیدن گرفت

Ҷони ҷаҳони гирдами азиро ки ӯ

جان جهان گردم ازیرا که او

Бртни мо рӯҳ дамӣдан гирифт

برتن ما روح دمیدن گرفت

Буи ту бишунид магари мурғи рӯҳ

بوی تو بشنید مگر مرغ روح

Каз қафаси ҷисм рҳидн гирифт

کز قفس جسم رهیدن گرفت

Май кшмти сӯии хеши ин кашиш аз ишқи мост

می‌کشمت‌سوی‌خویش‌این‌کشش از عشق ماست

Гар дили ту оҳанаст ишқи ман оҳан рибост

گر دل تو آهن است عشق من آهن رباست

Дар дили ғолиби туе гарчи тан аз ҳам ҷудост

در دل غالب تویی گرچه تن از هم جداست

Ин тани ман ҳамчуи кӯҳ аз дами ту пари садост

این تن من همچو کوه از دم تو پر صداست

Ҳқо ки биҷуз яке набинад

حقا که بجز یکی نبیند

Чашмӣ ки ба нур ғайб биност

چشمی که به نور غیب بیناست

намедонам ки ин барқи ҷҳонсўз

نمی‌دانم که این برق جهانسوز

Ки оташ мезанад бар хушк ва тар кист

که آتش می‌زند بر خشک و تر کیست

Ба баҳри ишқ ӯ гаштем ғаввос

به بحر عشق او گشتیم غواص

Нафаҳмидем кохри он гуҳар кист

نفهمیدیم کآخر آن گهر کیست

Агарчӣ зулфи ту кофар кунад мусулмон ро

اگرچه زلف تو کافر کند مسلمان را

Касе ки кофар зулфат нашуд мусулмон нест

کسی که کافر زلفت نشد مسلمان نیست

Дарин дайри Муғони бозо ки бинӣ

درین دیر مغان بازآ که بینی

Муғу муғи зодау пери Муғони маст

مغ و مغ زاده و پیر مغان مست

намедонам дар ин маҳфил киро ҷост

نمی‌دانم در این محفل که را جاست

Ки пӯён дар қафои як корвон ҳаст

که پویان در قفا یک کاروان هست

Маъшӯқ худаён аст ҳастӣ мости парда

معشوق خودعیان است هستی ماست پرده

Ин пардаҳо ба мастӣ дарҳам дарид бояд

این پرده‌ها به مستی درهم درید باید

Мо чун нзоргоним чун оинаи ҷамолаш

ما چون نظارگانیم چون آینه جمالش

Ҳар дами з рӯй ҷонони ҷилваи ҷадид бояд

هر دم ز روی جانان جلوه جدید باید

Қӯти равони ориф аз хон ғайб бошад

قوت روان عارف از خوان غیب باشد

Қӯти тани фақиҳон лаҳм қадед бояд

قوت تن فقیهان لحم قدید باید

Ғолиби з кӯҳ бигузар рӯи сӯии киштии Нӯҳ

غالب ز کوه بگذر رو سوی کشتی نوح

Худ такяи гоҳи канъони кӯҳи машйад бояд

خود تکیه گاه کنعان کوه مشید باید

Дар водии гумроҳӣ афтода бидам ҳайрон

در وادی گمراهی افتاده بُدَم حیران

Он Хизри мубораки пай , ногуҳ ба серум омад

آن خضر مبارک پی، ناگه به سرم آمد

Рстими з чанд ва чун , рафтем зи худ берун

رستیم ز چند و چون، رفتیم ز خود بیرون

Дар олам бе чунӣ чанде сафарам омад

در عالم بی چونی چندی سفرم آمد

эй ақли з сар бигзор ин ҳиялати рӯбоҳӣ

ای عقل ز سر بگذار این حیلت روباهی

Кони ишқи хиради хора чун шер нарм омад

کان عشق خرد خواره چون شیر نرم آمد

Матлӯб буд толиб , мағлуб буд ғолиб

مطلوب بود طالب، مغلوب بود غالب

Аз худ хабарам набӯд каз вай хабарам омад

از خود خبرم نبود کز وی خبرم آمد

Ҳар роҳ ки бибаредам , ӯро бар худ дидам

هر راه که ببریدم، او را برِ خود دیدم

Аз тӯли раҳам ғам нест кӯ ҳамсафарам омад

از طولِ رهم غم نیست کو همسفرم آمد

Роҳи ман , ишқ батон , роҳбари ман дил кард

راه من، عشق بتان، راهبر من دل کرد

Шкрллаҳ ки марои муршиди ман комил кард

شکرللّه که مرا مرشد من کامل کرد

Пандам аз ишқи мадагар шудаам девона

پندم از عشق مده گر شده‌ام دیوانه

Кард девонаи марои он ки туро оқил кард

کرد دیوانه مرا آن که ترا عاقل کرد

Ба ду олам нашавад хотири ғолиби қонеъ

به دو عالم نشود خاطر غالب قانع

Ҳиммати олии дили кори маро мушкил кард

همت عالی دل کار مرا مشکل کرد

Шаб торасту биёбон ва надонам раҳи кӯяш

شب تار است و بیابان و ندانم رهِ کویش

Ҳам магари ҷазб наонаш сӯй хешам бикашанд

هم مگر جذب نهانش سوی خویشم بکشاند

Гар рӯм дар гули воиди гули рӯят ба хаёлам

گر روم در گل وآید گل رویت به خیالم

Ёд рӯй чу гулат аз гули ман гул бидаманд

یاد روی چو گلت از گل من گل بدماند

Дилами парон шудааст аз қмтъолш

دلم پران شده است از قُمْتَعالش

зи дарди ҳиҷри руста дар висолаш

ز دردِ هجر رسته در وصالش

Ҷамолаш дидам ва додам дил аз даст

جمالش دیدم و دادم دل از دست

Надонам чун кунам пеши ҷалолаш

ندانم چون کنم پیش جلالش

Назар кардам ба чашми дил ба ҳар сӯй

نظر کردم به چشم دل به هر سوی

Ҳаме дидам аёни нури ҷамолаш

همی دیدم عیان نورِ جمالش

Ба назари шӯии муҷассами ҳама лаҳзаам валикин

به نظر شوی مجسم همه لحظه‌ام ولیکن

Ба ту ҳар сухан ки гӯям бнмии диҳии ҷавобам

به تو هر سخن که گویم بنمی دهی جوابم

На зи поки поки гирдам на хабис аз хабосат

نه ز پاک پاک گردم نه خبیث از خباثت

Ба муҷоз агар саҳобам ба ҳақиқати офтобам

به مجاز اگر سحابم به حقیقت آفتابم

зи остони ту фаротар натавонам қадамӣ

ز آستان تو فراتر نتوانم قدمی

Ҷабраилами ман ва то сидра буд парвозам

جبرئیلم من و تا سدره بود پروازم

То рўзнзрҳо дошт бо ошиқ рӯй хеш

تا روزنظرها داشت با عاشقِ رویِ خویش

Ёрб з чаҳ ҷононро боз ар назар афтодем

یارب ز چه جانان را باز ار نظر افتادیم

Як бораи азмёни баради исломи тарку тозӣ

یک باره ازمیان برد اسلام ترک و تازی

Бар ин ду фирқаи он тарк то трктоз карда

بر این دو فرقه آن ترک تا ترکتاز کرده

Ёрб ба дил надонам ишқаши ниҳон чаҳ гуфта аст

یارب به دل ندانم عشقش نهان چه گفته است

Кони як ду қатраи хӯнро дарёӣ роз карда

کان یک دو قطره خون را دریای راز کرده

Аз салтанат фузунаст неруии ҳасан зеро

از سلطنت فزون است نیروی حسن زیرا

Маҳмӯди ғазнавиро банда , аёр карда

محمود غزنوی را بنده، ایار کرده

Рӯзи қиёмати ин қад , зулфат шубон ялдост

روز قیامت این قد، زلفت شبان یلداست

Ғолиб ки гуфта ин байти фикрӣ дароз карда

غالب که گفته این بیت فکری دراز کرده

Сабри гузар дар дили ман чун кунад

صبر گذر در دل من چون کند

То ту дар ин хона гузар ме кунӣ

تا تو در این خانه گذر می‌کنی

маснавӣот

مثنویّات

Ҳаст ошиқро аҷаби дардии ғариб

هست عاشق را عجب دردی غریب

Майли маъшӯқ ар бибинад бо рақиб

میل معشوق ار ببیند با رقیب

Рашк бошад бар ду гӯнае сқот

رشک باشد بر دو گونه‌ای ثقات

Ки шавад безори ошиқ аз ҳаёт

که شود بیزار عاشق از حیات

Аввали онкии ъшқбози сидқи кеш

اول آنکه عشقباز صدق کیش

Башнавад каси моили маъшӯқи хеш

بشنود کس مایل معشوق خویش

Вндрини дилро диҳад зини сони фиреб

وندرین دل را دهد زین سان فریب

Ки муҳим бепардау бинои рақиб

که مَهَم بی پرده و بینا رقیب

Халқро чашму бутам мастур нест

خلق را چشم و بتم مستور نیست

Кас чу мангар бути пурситад давр нест

کس چو من گر بت پرستد دور نیست

Чун битобад офтоб аз осмон

چون بتابد آفتاب از آسمان

Чашми мардум баст натавон бе гумон

چشم مردم بست نتوان بی گمان

Башнавадгар фитна бар дилдори хеш

بشنود گر فتنه بر دلدار خویش

наменаранҷад хотираш аз ёри хеш

می‌نرنجد خاطرش از یار خویش

Аз камоли ҳасан ҷонон башмурд

از کمال حسن جانان بشمرد

Ки бихоҳад ҳар каси ин Юсуфи хирад

که بخواهد هر کس این یوسف خرد

Лек он рашки дуюм теғӣаст тез

لیک آن رشک دُویُم تیغی است تیز

Ки дили ошиқи намояди рези рез

که دل عاشق نماید ریز ریز

Ки дил аз каф дода ҳоли зори хеш

که دل از کف داده حال زار خویش

Боз гуяд дар бар дилдори хеш

باز گوید در بر دلدار خویش

К-эии дилу ҷонро ғамат оташ зада

کای دل و جان را غمت آتش زده

Сина аз сӯии ғамати оташкада

سینه از سوی غمت آتشکده

зи оташи тани устихонамро мсўз

ز آتش تن استخوانم را مسوز

Бар дилами бахшойу ҷонамро мсўз

بر دلم بخشای و جانم را مسوز

Тарк кун бо бедилии чандини ситез

ترک کن با بیدلی چندین ستیز

Як нафаси обӣ бар ин оташ бирез

یک نفس آبی بر این آتش بریز

Чанд ин нозу ғуруру саркашӣ

چند این ناز و غرور و سرکشی

зи обўи хокии неи зи боду оташӣ

ز آبو خاکی نی ز باد و آتشی

ӯ диҳад посух ки зинҳор эй бузург

او دهد پاسخ که زنهار ای بزرگ

Қасди ин оҳӯ макун чун шеру гург

قصد این آهو مکن چون شیر و گرگ

Съўаҳи ман лоиқ шаҳбоз нест

صعوهٔ من لایق شهباز نیست

Дар тани ман қӯт парвоз нест

در تن من قوّت پرواز نیست

Оҳӯии ман қобили шер ту нест

آهوی من قابل شیرِ تو نیست

Синаи ман дархури тир ту нест

سینهٔ من درخور تیرِ تو نیست

Гарчи дории ҳишмату ҷоҳу ҷалол

گرچه داری حشمت و جاه و جلال

Қӯти вқдрти сипоҳу малику мол

قوت وقدرت سپاه و ملک و مال

Врчаҳи меҳри ман турои андар дил аст

ورچه مهر من ترا اندر دل است

Дили маро бо ёри дигар моил аст

دل مرا با یار دیگر مایل است

Ғайр ӯ не дар тани ман тору пуд

غیر او نی در تن من تار و پود

Гар кашандами сар ба каси ноРоми фурӯд

گر کشندم سر به کس نارم فرود

Ошиқии кӯ бо чунин маъшӯқ зист

عاشقی کو با چنین معشوق زیست

Донад эзад то зи рашкаш , ҳол чист

داند ایزد تا ز رشکش، حال چیست

Чанд аз мозии сухани гӯйӣ дило

چند از ماضی سخن گویی دلا

Чун ту сӯфии нақди ҳолати кӯи ?ҳулло

چون تو صوفی نقد حالت کو هلا

Мозӣу мстқбли андари қол ба

ماضی و مستقبل اندر قال به

Баҳри аҳли ҳоли сари ҳол ба

بهر اهل حال سرّ حال به

Нақди ҳоли вақтро бар гӯи аён

نقد حال وقت را بر گو عیان

Худ набошад бок агар сӯзади баён

خود نباشد باک اگر سوزد بیان

Шарҳи ҳоли хешро натавон наҳуфт

شرح حال خویش را نتوان نهفت

Ҳам буд сиррӣ ки меноед ба гуфт

هم بود سرّی که می‌ناید به گفت

Ҳин дило баргӯ ту асрори ниҳон

هین دلا برگو تو اسرار نهان

Оташии барзани ту дар ҳар ду ҷаҳон

آتشی برزن تو در هر دو جهان

Боз гӯям шарҳи ҳол аз иштиёқ

باز گویم شرح حال از اشتیاق

Зон висолӣ каз қафояши ин фироқ

زان وصالی کز قفایش این فراق

наменадорам тоби ҳиҷрон эй раҳим

می‌ندارم تاب هجران ای رحیم

То ба кӣ сӯзади дили ман чун ҷҳим

تا به کی سوزد دل من چون جحیم

Ишқи нор аллоҳ омад дар дилам

عشق نار اللّه آمد در دلم

Сӯхтаи ин мазраъаи обу гулам

سوخته این مزرعه آب و گلم

наменадонам ин чаҳ ишқаст эй худо

می ندانم این چه عشق است ای خدا

Куфру имон бо ман ва аз ман ҷудо

کفر و ایمان با من و از من جدا

Нест андари ҷисми ман ало ки ӯ

نیست اندر جسم من الا که او

ӯ манаст ва ман ваем эй никхў

او من است و من ویم ای نیکخو

Вази хами занҷири зулфаши сад фунун

وز خم زنجیر زلفش صد فنون

Дар дили ман сад ҷунуни андари ҷунун

در دل من صد جنون اندر جنون

Пер бояд раҳравонро зи ибтидо

پیر باید رهروان را ز ابتدا

зи онкии оФтҳост дар роҳи ҳдо

ز آنکه آفتهاست در راه هدا

Теғи баҳр қатл нафаст гуфт ӯст

تیغ بهر قتل نفست گفت اوست

Ту суханро зу мубин худ гуфт ҳавасат

تو سخن را زو مبین خود گفت هوست

Перро багазин ки пери он моҳи тест

پیر را بگزین که پیر آن ماه تست

Сад ҳазорон чоҳи андари роҳи тест

صد هزاران چاه اندر راه تست

Раҳравонро лозим омад роҳбар

رهروان را لازم آمد راهبر

То баради роҳи ҳақиқатро ба сар

تا برد راه حقیقت را به سر

Ҷаҳд кун то зиндаи боқии шӯй

جهد کن تا زندهٔ باقی شوی

Бодаи тавҳидро соқии шӯй

بادهٔ توحید را ساقی شوی

Пери андари оинаи ҷони мурӣд

پیر اندر آینهٔ جان مرید

Кас набинад ҷузи худ эй ёри Фарид

کس نبیند جز خود ای یارِ فرید

Худ мурӣди он кас ки дар ҷони мурод

خود مرید آن کس که در جان مراد

Кас набинад ҷузи худои Авестоад

کس نبیند جز خدای اوستاد

Матлаъи файзи илоҳӣ Аҳмад аст

مطلع فیض الهی احمد است

Нур ӯ андари дилу ҷон сармад аст

نور او اندر دل و جان سرمد است

Ҳаст бо ҳақи ҷони покони муттаҳид

هست با حق جان پاکان متحد

Худ ту Аҳмадро яке дон бо аҳад

خود تو احمد را یکی دان با احد

Ва онкиро нури алӣ бар дил битофт

و آنکه را نور علی بر دل بتافت

ӯ Муҳамад дар алии андари бёФт

او محمد در علی اندر بیافت

Ҳам ту Аҳмад бӯдае эй Муртазо

هم تو احمد بوده‌ای ای مرتضی

Раҳнамои ту халқро эй муқтадо

رهنما تو خلق را ای مقتدا

Дасти гири ҷумла олам омадӣ

دست گیرِ جمله عالم آمدی

Раҳнамои насл одам омадӣ

رهنمای نسل آدم آمدی