Ва ҳўи қдўаҳи алмҳққину зубдаи алъорФини мирзои Муҳаммадтақии бен мирзои Муҳамади козим . Он ҷаноб дар улӯми ақлӣаи ваҳид ва дар фунуни нақлияи Фарид . Ва обоу аҷдоди мавлоно ҳамвора дар он вилоят ба табобати машғӯл ва дар ниҳояти иззату эҳтиром мезистаанд ва худ низ дрҳкмти илоҳӣу ҳикмати табиӣ ба ғоят ҷомеъият доштау ҷамъӣ дар хизматаши таламмуз гузида буданду иктисоб фазойил менамуданд . Ғараз , чун аз илми зоҳир , ботинӣ надид толиби улӯм ботинӣ гардид . Дасти тақдири гиребони ихтиёри хотирашро ба чанги муштоқи алии шоҳи андохту мавлоноро ба он фазлу камоли муқайяду асири он уммии сохт . Лоҷарами авому хавос ба таъну маломат мавлоно пардохтанд ва ӯро ҳадафи тир озор сохтанду заҷр бешумору ҷафоӣ бисёр аз абноӣ замон дид ва аз он роҳ пурхатар барнагардед . Болҷмлаҳи ҳолоти мавлоно муфассаласт . Мухтасарии инки иродат ба муштоқи алӣ шоҳ дошту иҷоза аз мирзои равнақи кирмонӣу баъд аз шаҳодати муштоқи алии шоҳ дар санаи як ҳазор ва дивист ва шаш дар шаҳри Кирмони ҷаноби мавлоно , девонӣ ба номи вай тамом карда . Чун ҳолоти вайу ҳолоти мавлавии рӯмии муносиби иттифоқи афтода ӯро мавлавии сонӣ ва бархе мавлавӣ кирмонӣ хонанд чунонкии мавлавии рӯмӣ фозил бӯда . Шамси аддӣни табризӣ уммӣ менамӯду шамси аддӣнро киштанду мавлавӣ , девонӣ ба ном вай пардохт . Мавлавии мазкӯр низ девонӣ ба исми муштоқи мавсӯм ба мштоқиаҳи сохт . Мҷмлои вай аз аъозими фузалоу урафоӣ мтأхрин бӯда ва дар санаи ҳазор ва дивисту понздаҳ дар Кирмоншоҳон вафот намӯд . Он ҷанобро маснавӣаст мавсӯм ба бҳролосрори муштамил бар ҳақоиқу дақоиқу рисола дар шарҳи он мсмӣ ба маҷмаъи албҳору девони мштоқиаҳи муштамил бар қасоиду ғазалиёту рисолае мавсим ба кибряти аҳмар дар тариқаи зикру фикр ва ӯро дар сулӯки ботин ба тариқи рамзи навишта ва ҳам рисола Эйаст мавсӯм ба хулосаи олълум . Чун ашъораши фасеҳу балиғу мазомин хуб дорад ва камтар шунида шудааст фақир дар ин китоби баъзе аз бҳролосрор ва бархе аз қасоиду ғазалиёти ваии сабт май намояд ва аз он ҷумлааст :

و هُوَ قدوة المحققین و زبدة العارفین میرزا محمدتقی بن میرزا محمد کاظم. آن جناب در علوم عقلیه وحید و در فنون نقلیه فرید. و آبا و اجداد مولانا همواره در آن ولایت به طبابت مشغول و در نهایت عزت و احترام می‌زیسته‌اند و خود نیز درحکمت الهی و حکمت طبیعی به غایت جامعیت داشته و جمعی در خدمتش تلمذ گزیده بودند و اکتساب فضایل می‌نمودند. غرض، چون از علم ظاهر، باطنی ندید طالب علوم باطنی گردید. دست تقدیر گریبان اختیار خاطرش را به چنگ مشتاق علی شاه انداخت و مولانا را به آن فضل و کمال مقید و اسیر آن امی ساخت. لاجرم عوام و خواص به طعن و ملامت مولانا پرداختند و او را هدف تیر آزار ساختند و زجر بی شمار و جفای بسیار از ابنای زمان دید و از آن راه پرخطر برنگردید. بالجمله حالات مولانا مفصل است. مختصری اینکه ارادت به مشتاق علی شاه داشت و اجازه از میرزا رونق کرمانی و بعد از شهادت مشتاق علی شاه در سنهٔ یک هزار و دویست و شش در شهر کرمان جناب مولانا، دیوانی به نام وی تمام کرده. چون حالات وی و حالات مولوی رومی مناسب اتفاق افتاده او را مولوی ثانی و برخی مولوی کرمانی خوانند چنانکه مولوی رومی فاضل بوده. شمس الدین تبریزی امی می‌نمود و شمس الدین را کشتند و مولوی، دیوانی به نام وی پرداخت. مولوی مذکور نیز دیوانی به اسم مشتاق موسوم به مشتاقیه ساخت. مجملاً وی از اعاظم فضلا و عرفای متأخرین بوده و در سنهٔ هزار و دویست و پانزده در کرمانشاهان وفات نمود. آن جناب را مثنوی است موسوم به بحرالاسرار مشتمل بر حقایق و دقایق و رساله در شرح آن مسمی به مجمع البحار و دیوان مشتاقیه مشتمل بر قصاید و غزلیات و رساله‌ای موسم به کبریت احمر در طریقهٔ ذکر و فکر و او را در سلوک باطن به طریق رمز نوشته و هم رساله‌ای است موسوم به خلاصة العلوم. چون اشعارش فصیح و بلیغ و مضامین خوب دارد و کمتر شنیده شده است فقیر در این کتاب بعضی از بحرالاسرار و برخی از قصاید و غزلیات وی ثبت می‌نماید و از آن جمله است:

Мнмснўии алмўсўм ба бҳролосрор

مِنْمثنویّ الموسوم به بحرالاسرار

Бои бисмии аллоҳи арраҳмони арраҳим

بای بسم اللّه الرحمن الرحیم

Ҳаст мифтоҳ дар ганҷи ҳаким

هست مفتاح در گنج حکیم

Ганҷи ҳикмати он китоб раҳмат аст

گنج حکمت آن کتاب رحمت است

Бсмлаҳ чун боби ганҷ ҳикмат аст

بسمله چون باب گنج حکمت است

Ганҷи ҳикмати шаҳри илм Мустафо аст

گنج حکمت شهر علم مصطفی است

Бсмлаҳи рамзи алӣ бо баҳост

بسمله رمز علی با بهاست

Бсмлаҳи ойӣнаи ганҷи аҳад

بسمله آیینهٔ گنج احد

Бсмлаҳи ганҷинаи ганҷи самад

بسمله گنجینهٔ گنج صمد

Матлаъ дебочаам алкитоб

مطلع دیباچهٔ ام الکتاب

Маҷмаъи маҷмӯъаи фасли улхитоб

مجمع مجموعهٔ فصل الخطاب

Ҳарчӣ дар қуръони хФиаҳи возеҳа

هرچه در قرآن خفیه واضحه

Муҷтамаъ омад ҳама дар фотиҳа

مجتمع آمد همه در فاتحه

Ҳарчӣ дар сабъи алмсонӣ мнтўӣ аст

هرچه در سبع المثانی منطوی است

Бсмлаҳи брҷмлаҳи тро муҳтавӣ аст

بسمله برجمله طُرّاً محتوی است

Ҳар чаҳ андар бсмлаҳ шуд мундараҷ

هر چه اندر بسمله شد مندرج

Ҳарф бо бар ҷумлаи омдмндмҷ

حرف با بر جمله آمدمندمج

Ҳар чаҳ андар бост анвори ҳдо

هر چه اندر باست انوار هدا

Каллаи фии нуқтаи ҳаии таҳт бо

کُلُّهُ فِی نُقْطَةٍ هِی تَحْتَ بَا

Шарҳи ин маънӣ бигӯям бо ту фош

شرح این معنی بگویم با تو فاش

Ҷамъ кун дилроу пар канда мабош

جمع کن دل را و پر کنده مباش

Ҳарчӣ дар олами аён ва мазҳар аст

هرچه در عالم عیان و مظهر است

Ҷумла дар инсони комил мзмр аст

جمله در انسان کامل مضمر است

Ҳаст олам чун китоби мстбин

هست عالم چون کتاب مستبین

Каллаи мо фӣаи фии алإнсонмбин

کُلُّه مَا فِیْهِ فِی الْإنْسانْمُبْین

Лӣси золонсони ҷрмои исғр

لَیْسَ ذَالانسانُ جِرْماَ یَصْغُرُ

Антўии фӣаи алкитоби алأкбр

اِنْطَوی فِیْهِ الْکِتابُ الأَکْبَر

Сӯраи алҳмди сироти алмстқим

سُوْرَةٌ الْحَمدِ صَراطُ الْمُستقیم

Нест ҷузи инсони комил эй ҳаким

نیست جز انسان کامل ای حکیم

Ҳар камол комилӣ омад яқин

هر کمال کاملی آمد یقین

Муҷтамаъ дар шахси хиролмрслин

مجتمع در شخص خیرالمرسلین

Сӯрат ӯ ояти раҳмат буд

صورت او آیت رحمت بود

Маънӣ ӯ сӯрати ваҳдат буд

معنی او صورت وحدت بود

Чист донеи маънии хатми алрсл

چیست دانی معنی ختم الرسل

Ақли аввали рӯҳи аъзами амри кул

عقل اول روح اعظم امر کل

Ҳалқаи аввалии азин хуши силсила

حلقهٔ اولی ازین خوش سلسله

Ҳарфи аввал аз ҳуруфи бсмлаҳ

حرف اول از حروف بسمله

Таҳт сар бост сари мхтФӣ

تحت سرّ باست سرّ مختفی

Сӯрати он нуқта омад эй сафӣ

صورت آن نقطه آمد ای صفی

Чун набӣ аъзам омад ҳарф бо

چون نبی اعظم آمد حرف با

Сар ӯ чбўди вилояти таҳтҳо

سر او چبود ولایت تحتها

Бост зоҳири нуқтаи ботини фии алмром

باست ظاهر نقطه باطن فی المرام

Бост нотиқи нуқтаи сомити фии алклом

باست ناطق نقطه صامت فی الکلام

Нуқтаи чбўди кули молои инқсм

نقطه چبود کُلُّ مَالَا یَنْقَسِم

Ваҳдат омад гашти касрати мнқсм

وحدت آمد گشت کثرت منقسم

Сӯрати нуқтаи вилояти омада

صورت نقطه ولایت آمده

Маънии он айни ваҳдати омада

معنی آن عین وحدت آمده

Зон сабаб фармуд шоҳи авлиёъ

زان سبب فرمود شاه اولیاء

Рамзи ании нуқтаи ҳаии таҳт бо

رمز اِنِّی نَقْطَةٌ هِی تَحْتَ بَا

Марҳабои он таҳти фавқонии мақом

مرحبا آن تحت فوقانی مقام

Ҳбзои он абди раббонии мақом

حبذا آن عبد ربانی مقام

Дар днўи ҳақи алавӣ мхтФӣ аст

در دنو حق علوی مختفی است

Дар улувва ҳақи днўии ҳам хФӣ аст

در علوّ حق دنوی هم خفی است

Дар ҷамол ӯ ҷалолии мустақар

در جمال او جلالی مستقر

Дар ҷалол ӯ ҷамолии масттар

در جلال او جمالی مستتر

Нест дар Аҳмади яқини алои алӣ

نیست در احمد یقین الا علی

Кул ҳамманеҳ ва манеҳ инҷлӣ

کُلُّ هُمْمِنْهُ وَ مِنْهُ یَنْجَلی

Дар миёни ҷони ҳайдар Аҳмад аст

در میان جان حیدر احمد است

Ишқро бо ҳасан , васлӣ сармад аст

عشق را با حسن، وصلی سرمد است

Зоти ин ду бе гумони якто буд

ذات این دو بی گمان یکتا بود

Ду шабаҳи мрот ва як маъно буд

دو شبح مرآت و یک معنا بود

Мем Аҳмад дар аҳади ғарқи омада

میم احمد در احد غرق آمده

Муттасил гашта балои фарқи омада

متصل گشته بلا فرق آمده

Ҳам алӣ аз раби аъло ҷилва гар

هم علی از رب اعلی جلوه گر

Он яке чун баҳри дони дигари гуҳар

آن یکی چون بحر دان دیگر گهر

Баҳри чбўди асли лؤлؤии хўшоб

بحر چبود اصل لؤلؤی خوشاب

Чист лؤлؤи оби парвардаи зи об

چیست لؤلؤ آب پرورده ز آب

Чунки пайдо нест умқи баҳри зот

چونکه پیدا نیست عمق بحر ذات

Нест киштиро ба тан аз он наҷот

نیست کشتی را به تن از آن نجات

Пас фурӯд ойем андари соҳилот

پس فرود آییم اندر ساحلات

Соҳилоти паҳни асмоءу сифот

ساحلات پهن اسماء و صفات

Исми чбўд аз мсмии сӯратӣ

اسم چبود از مسمی صورتی

Ҳаст ҳар сӯрати зи маънии оятӣ

هست هر صورت ز معنی آیتی

Исм аллоҳ чист ваҷҳи айни зот

اسم اللّه چیست وجه عین ذات

Маҷмаъи маҷмӯи асмоءу сифот

مجمع مجموع اسماء و صفات

Ваҷҳи чбўди маҷмаъи ҳасан батон

وجه چبود مجمع حسن بتان

Боғи дили бустони ишқи ошиқон

باغ دل بستان عشق عاشقان

Гӯнаи гӯнаи миваи ширини дарав

گونه گونه میوهٔ شیرین درو

Дастаи дастаи сунбулу насрини дарав

دسته دسته سنبل و نسرین درو

Ишваҳои ҳасани он раби албшр

عشوه‌های حسن آن رب البشر

Ҳаст чун зини исми ҷомеъи ҷилва гар

هست چون زین اسم جامع جلوه گر

Лоҷарами ин исми ваҷҳи аллоҳ буд

لاجرم این اسم وجه اللّه بود

Донад инро ҳар ки марди раҳ буд

داند این را هر که مرد ره بود

Лутф ва қаҳрӣ ҳаст он дилдор ро

لطف و قهری هست آن دلدار را

Шаҳду заҳрии он шукри гуфтор ро

شهد و زهری آن شکر گفتار را

Бар ҷамол ӯ ҷалолаш муҳтавӣ аст

بر جمال او جلالش محتوی است

Бар ҷалол ӯ ҷамолаш муҳтавӣ аст

بر جلال او جمالش محتوی است

Исми аллоҳи ҷомеъи асмоء буд

اسم اللّه جامع اسماء بود

Лутфу қаҳр ӯ дарави пайдо буд

لطف و قهر او درو پیدا بود

Кули асмоءи ҷамоли лоязол

کُلُّ اسماءِ جَمَالِ لایَزَال

Ҷамъи асмоءи ҷалоли зулҷалол

جَمْعُ اَسْمَاءِ جلالِ ذُوْالْجَلَال

Ҳаст дар ин исми ҷомеъи мундараҷ

هست در این اسم جامع مندرج

ӯст бар кули маротиби мндмҷ

اوست بر کل مراتب مندمج

Гуҳи нъми бифиристад ва гоҳе наҚум

گه نِعَم بفرستد و گاهی نقم

Ваҷҳи рабии зулҷалоли волкрм

وَجْهُ رَبِّی ذُوْالْجَلالِ وَالْکَرَم

Лек раҳмат бар ғазаби собиқ буд

لیک رحمت بر غضب سابق بود

Неъматаш бар неъматаши Фоиқ буд

نعمتش بر نعمتش فایق بود

Муъмин аз файзи раҳимии мунтафаъ

مؤمن از فیض رحیمی منتفع

Кофар аз файзи раҳимии мунқатиъ

کافر از فیض رحیمی منقطع

Чист одами олами мстҷмлӣ

چیست آدم عالم مستجملی

Чист олами одами мстФзлӣ

چیست عالم آدم مستفضلی

Олами иҷмоли одами омада

عالم اجمال آدم آمده

Одами тафсили олами омада

آدم تفصیل عالم آمده

Ин ҳадис аз дил на аз самъи омада

این حدیث از دل نه از سمع آمده

Ки вилояти мӯтини ҷамъи омада

که ولایت موطن جمع آمده

Лоҷарам фармуд шоҳи авлиёъ

لاجرم فرمود شاه اولیاء

Сари ании нуқтаи ҳаии таҳт бо

سِرّ اِنّی نُقْطَةُ هِی تَحْتَ با

Нуқтаи дони ҷамъи ҳақиқӣ бе хилоф

نقطه دان جمع حقیقی بی خلاف

Ҷамъҳои мобақии ҷамъи музоф

جمع های مابقی جمع مضاف

Онкӣ дар миъроҷи ваҳй аз ҳақи шнФт

آنکه در معراج وحی از حق شنفت

Лии маъаи аллоҳ аз забон ҷамъ гуфт

لی مع اللّه از زبان جمع گفت

Худ набии раҳбар буд сӯй вале

خود نبی رهبر بود سوی ولی

Ва он вале сӯии худованди алӣ

و آن ولی سوی خداوند علی

Орифии кӯи гавҳари тавҳиди сифт

عارفی کو گوهر توحید سفت

Зотро тасбеҳ ва ҳам тҳмид гуфт

ذات را تسبیح و هم تحمید گفت

Гуҳи мсбҳи омадаи зот аз улувва

گه مسبّح آمده ذات از علوّ

Гуҳи Муҳамади омадаи зот аз днў

گه محمد آمده ذات از دُنَو

Ҳаст тасбеҳи худои тнзиаҳи зот

هست تسبیح خدا تنزیه ذات

Ҳаст тҳмиди ваии изҳори сифот

هست تحمید وی اظهار صفات

Зотро тасбеҳ кун эй муътадил

ذات را تسبیح کن ای معتدل

То ки ташбеҳӣ нагардӣу хаҷал

تا که تشبیهی نگردی و خجل

Зотро тҳмид мекун эй сафӣ

ذات را تحمید می‌کن ای صفی

То на таътилии шӯй чун фалсафӣ

تا نه تعطیلی شوی چون فلسفی

ҳикоят

حکایت

Орифӣ аз ҷамъи арбоби уқул

عارفی از جمع ارباب عقول

Муъминӣ аз шиъаи оли расӯл

مؤمنی از شیعهٔ آل رسول

Гашти соил аз эмоми раҳнамо

گشت سائل از امام رهنما

Офтоби осмони анмо

آفتاب آسمان اِنّما

Баҳри дониши манбаи илми алиқин

بحر دانش منبع علم الیقین

Ҷаъфари содиқи эмоми ростин

جعفر صادق امام راستین

Гуфт Киеви тнъти алрби алъзим

گفت کَیْفَ تَنْعَتُ الرَّبَ الْعظیمَ

Аҳднои фӣаи сироти алмстқим

اِهْدِنا فِیْهِ صِرَاطَ الْمُستقیم

Шоҳ фармудаш ки лои таътили фӣа

شاه فرمودش که لاَ تَعْطِیْلَ فِیْهِ

Сами лои ташбеҳи Фимои тқтзиаҳ

ثُمَّ لاَ تَشْبِیْهَ فِیْمَا تقتضیه

Шийъи гӯйиш лек колأшёءи ло

شیء گویش لیک کَالأشیاءِ لاَ

Баҳри гӯйиш лек мисли алмоءи ло

بحر گویش لیک مِثْلَ المَاء لاَ

Оламаши гӯи лои бмсли Алъоламин

عالمش گو لا بِمْثلِ الْعالِمیْنِ

Қодираши гӯи лои бмсли алқодрин

قادرش گو لا بمثل القادِرین

Нури гӯйиш лек колошёءи злом

نور گویش لیک کَالاشیاء ظلام

Шамси гӯйиш лек лои фӣаи ғмом

شمس گویش لیک لاَ فِیْهِ غَمام

Гар ту хоҳии шарҳи ин қавли Садид

گر تو خواهی شرح این قول سدید

Алқи самъи алрўҳи волқлби алшҳид

اَلْقِ سَمْعَ الرُّوْحِ وَالْقَلْبَ الشَّهید

Зоти ҳақро ба эътибори сарфи зот

ذات حق را به اعتبار صرف ذات

Ъорёи мнкли алأсмоءи волсФот

عَاریاً مِنْکُلِّ الأَسماءِ وَالصِّفات

Ҳаст баъдӣ аз ҷамеъи мумкинот

هست بُعدی از جمیع ممکنات

Баъди қудси алзоти ллъбди алҷҳот

بَعْدَ قُدْسِ الذَّاتِ لِلْعَبْدِ الجِهِات

Ҳамчунин мнҳиси алосмоءу алсФот

همچنین مِنْحَیْثُ الاَسْمَاءُ و الصفّات

Ҳаст қурбии зотро бо мумкинот

هست قربی ذات را با ممکنات

Фҳўи ъоли мнки фии айни алднў

فَهْوُ عَالٍ مِنْکَ فِی عَیْن الدُّنُوَ

Вҳўи дони ънки фии айни алълў

وَهُوَ دَانٍ عَنْکَ فِی عَیْنِ العُلُوّ

Нафй таътиласт исботи днў

نفی تعطیل است اثبات دنو

Салб ташбеҳаст эҷоб улувва

سلب تشبیه است ایجاب علو

Пас маъаттали қурби ҳақро мункир аст

پس معطل قرب حق را منکر است

Пас мушаббаҳи баъди ҳақро кофар аст

پس مشبه بُعد حق را کافر است

Ҳаст тасбеҳи ту исбот улувва

هست تسبیح تو اثبات علو

Ҳаст тҳмиди ту эҷоби днў

هست تحمید تو ایجاب دنو

Сбҳаҳ бе тҳмиди таътил ҳақ аст

سبحه بی تحمید تعطیل حق است

Ҳамд бе тасбеҳи тнзиаҳ ҳақ аст

حمد بی تسبیح تنزیه حق است

Пас бигӯ субҳони рабии ҳомдо

پس بگو سُبْحانَ رَبِّی حِامِداً

Лои тътллои тшбҳҷоҳдо

لاَ تُعَطِّلْلاَ تُشَبِهْجَاهِدا

Чун вале ойина сбўҳӣ аст

چون ولی آئینهٔ سبوحی است

Чун набии раби алмалик ва алрўҳӣ аст

چون نَبِی رَبُّ المَلَک و الرُّوحی است

Ном ӯ омад ълиؑози кибриё

نام او آمد علیؑاز کبریا

Ном ин омад мҳмдؐози худо

نام این آمد محمدؐاز خدا

Шуд мҳмдؐрои зи Маҳмӯди иштиқоқ

شد محمدؐرا ز محمود اشتقاق

Ваон ълиؑрои ҳам ба аълои алтсоқ

وان علیؑرا هم به اعلا التصاق

Он алии ганҷинаи сар улувва

آن علی گنجینهٔ سر علو

Ваон набии ойинаи нури днў

وان نبی آئینهٔ نور دنو

Аввалу охири алӣ ва Аҳмад аст

اول و آخر علی و احمد است

Ботину зоҳири алӣ ва Аҳмад аст

باطن و ظاهر علی و احمد است

Эиътиборот уқуласт ин дуе

اعتبارات عقول است این دویی

Варна ӣнҷо нест мое ва туе

ورنه اینجا نیست مایی و تویی

Зонка олӣ дар ълўстши днў

زانکه عالی در علوستش دنو

Зонка доне дар днўстш улувва

زانکه دانی در دنوستش علو

Зонка ботин дар бтўнстши зуҳӯр

زانکه باطن در بطونستش ظهور

Зонка зоҳир аз зҳўрстши сутур

زانکه ظاهر از ظهورستش ستور

Аввали андари увлавият лоҳқ аст

اول اندر اولویت لاحق است

Охири андари охирят собиқ аст

آخر اندر آخریت سابق است

Ҷамъ аздодаст мо ромстҳил

جمع اضداد است ما رامستحیل

Қудраташ бар ҷамъзиддиҳо мустатӣл

قدرتش بر جمع ضدها مستطیل

Зоти покашро базиддиҳо атсоФ

ذات پاکش را به ضدها اتّصاف

Заррае на зи эътидолаши инҳироф

ذرّه‌ای نه ز اعتدالش انحراف

Маънии дарё бутунасту хафо

معنی دریا بطون است و خفا

Сӯрати дарё зуҳӯрасту ҷило

صورت دریا ظهور است و جلا

Маънӣ ӯро зи мо баъд ва улувва

معنی او را ز ما بعد و علو

Сӯрат ӯро ба мо қурбу днў

صورت او را به ما قرب و دنو

Маъниаш ҷазб оварад сӯрати сулӯк

معنی‌اش جذب آورد صورت سلوک

Сӯраташ абд оварад маънии мулӯк

صورتش عبد آورد معنی ملوک

Сӯрати анкнтмтҳбўн аллоҳ аст

صورت اِنْکُنْتُمْتُحِبُّونَ اللّه است

Маънӣ аз иҳббкми аллоҳ огаҳ аст

معنی از یُحْبِبکُمُ اللّه آگه است

Ҳуби мо нисбат ба ҳақ бошад сулӯк

حب ما نسبت به حق باشد سلوک

Ҳуб ҳақ нест ба мо ҷазби алмулук

حبّ حق نیست به ما جذب الملوک

Ишқ дар маъшӯқ ва дар ошиқи ниҳон

عشق در معشوق و در عاشق نهان

Сабақ дар масбуқ ва дар собиқи ниҳон

سبق در مسبوق و در سابق نهان

Мқтрн бо кул ва болотар зи кул

مقترن با کل و بالاتر ز کل

МхтФӣ дар кул ва расвотар зи кул

مختفی در کل و رسواتر ز کل

Ҳарчӣ гӯям ишқ аз он болотрст

هرچه گویم عشق از آن بالاترست

Аҳмади аъзами алӣ Акбар аст

احمد اعظم علی اکبر است

Вмни таҳқиқотаи қудси сираи алъзиз

وَمِنْ تَحقیقاتِهِ قُدِّسَ سِرُّهُ العَزیز

Пеш аз он кин олам ояд дар вуҷӯд

پیش از آن کاین عالم آید در وجود

Ганҷи махфӣ буду ишқи он шоҳ буд

گنج مخفی بود و عشق آن شاه بود

Дошт бо худ оина аз зоти хеш

داشت با خود آینه از ذات خویش

Хешро медид дар мроти хеш

خویش را می‌دید در مرآت خویش

Ҳасан зотӣ дошт дар ваҷҳи камол

حسن ذاتی داشت در وجه کمال

Ишқ зотӣ дошт бенақсу завол

عشق ذاتی داشت بی نقص و زوال

Чун ҷамоли хеш бар саҳрои ниҳод

چون جمال خویش بر صحرا نهاد

Акси ҳасану ишқ дар олам фитод

عکس حسن و عشق در عالم فتاد

Ваҷҳи ҳасанашро набии ойӣна Эй

وجه حسنش را نبی آیینه‌ای

Ганҷи ишқашро вале ганҷина Эй

گنج عشقش را ولی گنجینه‌ای

Ошиқони ойӣнаҳои ишқи ҳақ

عاشقان آیینه‌های عشق حق

Пеши шоҳи ҳасани абди мстрқ

پیش شاه حسن عبد مسترق

Хубрӯёни оинаи хӯбӣ ӯ

خوبرویان آینهٔ خوبی او

Ҳасани эшон акси маҳбӯбӣ ӯ

حسن ایشان عکس محبوبی او

Он ҷалолаши эҳтиҷоби айни зот

آن جلالش احتجاب عین ذات

Он ҷамолаши инкишофоти сифот

آن جمالش انکشافات صفات

Ҳар ҷамолашро ҷалол қоҳирӣ аст

هر جمالش را جلال قاهری است

Ҳар ҷалолашро ҷалол боҳарӣ аст

هر جلالش را جلال باهری است

Мари зуҳӯрашро бутунасту хафо

مر ظهورش را بطونست و خفا

Мари бутунашро зуҳӯрасту ҷило

مر بطونش را ظهور است و جلا

Ваҷҳ ӯ бепарда чун машриқ шавад

وجه او بی پرده چون مشرق شود

Дидаҳоро мФнӣ ва мҳрқ шавад

دیده‌ها را مفنی و محرق شود

Шамс чун пардаи бипушад аз ғмом

شمس چون پرده بپوشد از غمام

Қурс ӯро ме тавон дидани тамом

قرص او را می‌توان دیدن تمام

Бе ҳиҷоби абргар зоҳир шавад

بی حجاب ابر گر ظاهر شود

Фарти нураши дидаро қоҳир буд

فرط نورش دیده را قاهر بود

Дар ҷамол ӯ ҷалолаши масттар

در جمال او جلالش مستتر

Дар ҷалол ӯ ҷамолаши масттар

در جلال او جمالش مستتر

РФқу эҳмоли ҳақ астдроҷ ӯст

رفق و اهمال حق استدراج اوست

Ранҷу дарду ибтило миъроҷ ӯст

رنج و درد و ابتلا معراج اوست

Қаҳрҳо дар лутфҳо бошад дафин

قهرها در لطفها باشد دفین

Гӯш кун ?умлаи лҳмкидии матин

گوش کن اُمِلْی لَهُمْکَیْدی مَتین

Лутфҳо дар қаҳри пинҳони ёсқот

لطفها در قهر پنهان یاثقات

Фии алқсосоти лкмФизи алҳаёт

فِی القِصاصَاتِ لَکُمْفَیْضُ الحَیات

Қисми муъмини ин ҷаҳон омад ҷалол

قسم مؤمن این جهان آمد جلال

Қисми кофари ин ҷаҳон омад ҷамол

قسم کافر این جهان آمد جمال

Он ҷаҳони муъмин дар эъзозу Наим

آن جهان مؤمن در اعزاز و نعیم

Он ҷаҳони кофар дар азлолу ҷҳим

آن جهان کافر در اذلال و جحیم

Ошиқон аз куфр ва имон бартаранд

عاشقان از کفر و ایمان برترند

Ошиқон аз ҷисм ва аз ҷон бартаранд

عاشقان از جسم و از جان برترند

Ғайб мутлақ чист дар он масттар

غیب مطلق چیست در آن مستتر

Ваон шаҳодат чист ҳасани ҷилва гар

وان شهادت چیست حسن جلوه گر

Пардагӣ онасту ҳасанаши парда Эй

پردگی آنست و حسنش پرده‌ای

Прўрндаҳи он ва ин парварда Эй

پرورنده آن و این پرورده‌ای

Ани ниҳон дар ин чу ншأаҳ дар шароб

ان نهان در این چو نشأه در شراب

Ин аён аз он чу аз дарёи ҳубоб

این عیان از آن چو از دریا حباب

Он чаҳ бошад онкии номаши ҳў буд

آن چه باشد آنکه نامش هو بود

Мутлақ аз тақӣед мо ва ту буд

مطلق از تقیید ما و تو بود

Ҳў иборат омад аз итлоқи зот

هو عبارت آمد از اطلاق ذات

Он тъинҳоши асмоу сифот

آن تعینهاش اسما و صفات

Зот чун баҳру тааюни ҳамчуи мавҷ

ذات چون بحر و تعیّن همچو موج

Зот фардасту тааюни завҷи завҷ

ذات فرد است و تعین زوج زوج

Мавҷи аввали мавҷи аломўоҷи омада

موج اول موج الامواج آمده

Завҷи аввали завҷи алозўоҷи омада

زوج اول زوج الازواج آمده

Маъниаш баҳраст ва сӯрат гашта мавҷ

معنی‌اش بحر است و صورت گشته موج

Маъниаш фардаст ва сӯрат гашта завҷ

معنی‌اش فرد است و صورت گشته زوج

Қобили итлоқ ва тақӣед омада

قابل اطلاق و تقیید آمده

Барзахи таълиқу таҷреди омада

برزخ تعلیق و تجرید آمده

Воҷибу мумкини ду баҳри бекарон

واجب و ممکن دو بحر بیکران

Мавҷи аввали барзахи лоибғён

موج اول برزخ لایبغیان

Мавҷи аввали баҳри аввалро чу мавҷ

موج اول بحر اول را چو موج

Хештани баҳрӣу мавҷаши фавҷи фавҷ

خویشتن بحری و موجش فوج فوج

Мавҷ аввал чист донеи шоҳи зод

موج اول چیست دانی شاه زاد

Карда дар бар кисвати хоси сифот

کرده در بر کسوت خاص صفات

Гуҳи қлндрўши муҷаррад аз либос

گه قلندروش مجرد از لباس

Сӯфӣонаи гоҳи пӯшидаи пилос

صوفیانه گاه پوشیده پلاس

Гуҳ муҷаррад гардад аз лбси алесанд

گه مجرد گردد از لُبس السَّنَد

Исм лоиқ нест ӯро ҷузи аҳад

اسم لایق نیست او را جز احد

Хирқа чун пӯшад ба худ сӯфии сифат

خرقه چون پوشد به خود صوفی صفت

Воҳидаш гӯйанд аҳли маърифат

واحدش گویند اهل معرفت

Хоҳам аз хирқаи тааюн эй писар

خواهم از خرقه تعین ای پسر

Хоҳи хирқаи гӯй ва май хоҳии камар

خواه خرقه گوی و می‌خواهی کمر

Чун камарбандади аҳдхўш бар миён

چون کمربندد احدخوش بر میان

Аз аҳад Аҳмад шавад ҷилваи кунон

از احد احمد شود جلوه کنان

Аз миёни Аҳмади камар чун вокнд

از میان احمد کمر چون واکند

Дар дили баҳри аҳад мأўо кунад

در دل بحر احد مأوا کند

Тоҷ чун бар сар гузорад аз виқор

تاج چون بر سر گذارد از وقار

Гардад андари малики воҳиди шаҳриёр

گردد اندر ملک واحد شهریار

Мавҷи аввал Аҳмад омад эй вале

موج اول احمد آمد ای ولی

Зоҳир ӯ Аҳмаду ботини алӣ

ظاهر او احمد و باطن علی

Мавҷи аввал Аҳмад омад эй валад

موج اول احمد آمد ای ولد

Сӯрат ӯ воҳиду маънии аҳад

صورت او واحد و معنی احد

Воҳидяти он зуҳӯраш дар сифот

واحدیت آن ظهورش در صفات

Он аҳад омад бутуни айни зот

آن احد آمد بطون عین ذات

Баҳри воҳидро ду мавҷи колҷбол

بحر واحد را دو موج کالجبال

Ҳар яке баҳри азим бе мисол

هر یکی بحر عظیم بی مثال

Олами асмоши баҳр ақдм аст

عالم اسماش بحر اقدم است

Баҳри дигари коинот олам аст

بحر دیگر کاینات عالم است

Баҳр аввал чист донеи баҳри зот

بحر اول چیست دانی بحر ذات

Ъолёи мнкли асмоу алсФот

عَالیاً مِنْکُلِّ اَسْما و الصّفات

Ва ман муъорифаи раҳмаи аллоҳи алайҳ

و مِنْ مَعارِفِه رحمةُ اللّهِ عَلَیه

Баҳр аввал чист донеи баҳри ҳў

بحر اول چیست دانی بحر هو

Баҳрҳои мобақии амвоҷ ӯ

بحرهای مابقی امواج او

Баҳри аввали лобқии исми алайҳ

بحر اول لابقی اسم علیه

Фӣаи иФнии алкули истҳлки лдиаҳ

فِیْهِ یَفْنَی الکُلُّ یَسْتَهْلِک لَدَیه

Исм бошад лафзи зоту лафзи ҳў

اسم باشد لفظ ذات و لفظ هو

Он иборати ин ишорати сӯй ӯ

آن عبارت این اشارت سوی او

Ҳўи тъолтзотаҳи мнкли исм

هُو تَعَالَتْذَاتُهُ مِنْکُلِّ اِسْم

Бартар аз ҳар исму расму рӯҳу ҷисм

برتر از هر اسم و رسم و روح و جسم

Гарчи бар ваии исмҳо лоўоқъ аст

گرچه بر وی اسمها لاواقع است

Сӯии ваии маҷмӯи асмо роҷеъ аст

سوی وی مجموع اسما راجع است

Чун алӣ мутлақаст он зоти ҳў

چون علی مطلق است آن ذات هو

Пас алайҳ воқеъ набӯд накӯ

پس عَلَیْهِ واقع نبود نکو

Лек إлиаҳи роҷеъи ҷоиз буд

لیک إلَیْهِ راجِعُ جایز بود

Зонка исм аз ҳазраташи Фоиз буд

زانکه اسم از حضرتش فایز بود

ё хФёи қдмлأти алхоФқин

یَا خَفِیاً قَدْمَلأتَ الخَافِقَیْنِ

Қдълўти фавқи нури алмшрқин

قَدْعَلَوْتَ فَوْقَ نُوْرِ الْمَشْرِقَیْنِ

Ту алии мутлақӣу моднӣ

تو علی مطلقی و مادنی

Кӣ ?данӣ огаҳ шуд аз сари алӣ

کی دنی آگه شد از سر علی

Нест моро ҳақу нутқи дам задан

نیست ما را حق و نطق دم زدن

Худ зи худ дам май туоне ҳам задан

خود ز خود دم می‌توانی هم زدن

Чунки лои أҳсӣ туро гуфт он расӯл

چونکه لا أُحْصِی ترا گفت آن رسول

Худ чаҳ бошад ҳади мо масти фузул

خود چه باشد حد ما مستِ فضول

Баҳр аввал чист он баҳри алълӣ

بحر اول چیست آن بحر العلی

Оре аз куласт бар кули мътлӣ

آری از کل است بر کل معتلی

Аз азоФти вази тақӣад олӣ аст

از اضافت وز تقید عالی است

Бар азоФт бар тақӣад волӣ аст

بر اضافت بر تقید والی است

Бартар омад аз умуми ихтисос

برتر آمد از عموم اختصاص

Бо аъам омад аъам бо хоси хос

با اعم آمد اعم با خاص خاص

Бо муҷарради хуши муҷарради омада

با مجرد خوش مجرد آمده

Бо муқайяди хуши муқайяди омада

با مقید خوش مقید آمده

Ло ба шарти мутлақ ӯ зот ҳақ аст

لا به شرط مطلق او ذات حق است

На муқайяд эй аҷаб на мутлақ аст

نه مقید ای عجب نه مطلق است

Зонка мутлақ ӯ ба шарти ло буд

زانکه مطلق او به شرط لا بود

Он муқайяди шарти ваии ашё буд

آن مقید شرط وی اشیا بود

Лои яке шартаст ашё дигар аст

لا یکی شرط است اشیا دیگر است

ӯ зи шарти лоу ашё бартар аст

او ز شرط لا و اشیا برتر است

Зоти мутлақи бартар аз ашёъ лост

ذات مطلق برتر از اشیاء لاست

Ҳўии мутлақи бартар аз ало ва лост

هوی مطلق برتر از الا و لاست

Лои аболии ҳақиқӣ ӯ буд

لا ابالی حقیقی او بود

Зоти олии ҳақиқии ҳў буд

ذات عالیّ حقیقی هو بود

Марҳабо эй лоуболии марҳабо

مرحبا ای لاابالی مرحبا

Марҳабо эй зоти олии марҳабо

مرحبا ای ذات عالی مرحبا

Чун шӯии мутлақи қлндрўши шӯй

چون شوی مطلق قلندروش شوی

Саркаш аз кунин чун оташи шӯй

سرکش از کونین چون آتش شوی

Банди гардӣ чун ба қайди маърифат

بند گردی چون به قید معرفت

наме тавон гуфтани турои сӯфии сифат

می‌توان گفتن ترا صوفی صفت

Чун ба ҳам ҷамъоварӣ ҷазбу сулӯк

چون به هم جمع آوری جذب و سلوک

Сӯфии комили шӯйу азмлўк

صوفی کامل شوی و ازملوک

Ҷони моро ҳам ту дармони ҳам ту дард

جان ما را هم تو درمان هم تو درد

Бо ҳамаи ҷамъӣ ва аз маҷмӯи фард

با همه جمعی و از مجموع فرد

Ту ба зоти худ қаландар омадӣ

تو به ذات خود قلندر آمدی

Зини се кас дар рутба бартар омадӣ

زین سه کس در رتبه برتر آمدی

Рутбаи чбўди рутбаро ту дили диҳӣ

رتبه چبود رتبه را تو دل دهی

Чист манзили ту ба каси манзили диҳӣ

چیست منزل تو به کس منزل دهی

Аз ту пайдо шуд ҳамаи ҷазбу сулӯк

از تو پیدا شد همه جذب و سلوک

Офаридии ту ҳамаи абду мулӯк

آفریدی تو همه عبد و ملوک

Марҳабои ринди қаландари марҳабо

مرحبا رندِ قلندر مرحبا

Марҳабои аллоҳи Акбари марҳабо

مرحبا اللّه اکبر مرحبا

Аизо манеҳ алайҳи алрҳмаҳ

ایضاً مِنْهُ عَلَیهِ الرّحمة

Аҳмади он сӯфии комили маърифат

احمد آن صوفی کامل معرفت

Чунки воҳид шуд шавад сӯфии сифат

چونکه واحد شد شود صوفی صفت

Чун аҳад гардад қлндрўш шавад

چون احد گردد قلندروش شود

Ҳамчуи оташ аз ҳама саркаш шавад

همچو آتش از همه سرکش شود

Ҳў шавад чун Аҳмади комили айёр

هو شود چون احمد کامل عیار

Худ қаландар мешавад эй марди кор

خود قلندر می‌شود ای مرد کار

Ҳамди чбўди наъти зоти Аҳмадӣ

حمد چبود نعتِ ذات احمدی

Кист Аҳмад ва чаҳ зоти сармадӣ

کیست احمد و چه ذات سرمدی

Гоҳ Аҳмад мешавад гоҳе аҳад

گاه احمد می‌شود گاهی احد

Гуҳ санам мегардад ва гоҳе самад

گه صنم می‌گردد و گاهی صمد

То шуд ӯ бут , бути парастии кори мост

تا شد او بت، بت پرستی کار ماست

Рӯй ӯ бути мӯӣ ӯ зуннори мост

روی او بت موی او زنار ماست

Бути прстоними андари кӯй ӯ

بت پرستانیم اندر کوی او

Бастаи зуннории зи тори мӯӣ ӯ

بسته زناری ز تارِ موی او

Ҳон чаҳ май гӯйӣ дило ҳӯшёри шӯ

هان چه می‌گویی دلا هوشیار شو

Вақт мастӣ нест андари кори шӯ

وقت مستی نیست اندر کار شو

Ҳар ки зон машраби яке ҷуръа бихӯрад

هر که زان مشرب یکی جرعه بخورد

Зинда ҷовид шуд ҳаргиз намурда

زندهٔ جاوید شد هرگز نمرد

Мастии он май на он мастӣ буд

مستی آن می نه آن مستی بود

Ки дар ӯ беҳӯшӣу мастӣ буд

که در او بیهوشی و مستی بود

Марҳабо эй масти ҳушёри офарин

مرحبا ای مستِ هشیار آفرین

Бехабар аз худ хабардори офарин

بی خبر از خود خبردار آفرین

То ба дарёии ту мо дар соҳилем

تا به دریایی تو ما در ساحلیم

Васфи дарёро чигуна қобилем

وصف دریا را چگونه قابلیم

Баҳри ҳоли скру соҳили ҳоли сҳў

بحر حال سکر و ساحل حال صحو

Соҳил вбҳраст ин исботу маҳв

ساحل وبحر است این اثبات و محو

Вела аизо

وله ایضاً

Раҳнаморо зоҳирӣ ва ботинӣ аст

رهنما را ظاهری و باطنی است

Ботинашро низ батн комнӣ аст

باطنش را نیز بطن کامنی است

Батнро батнӣаст батнии дилпазир

بطن را بطنی است بطنی دلپذیر

Батни батни батн то батни алохир

بطن بطن بطن تا بطن الاخیر

Ҳафт батн ӯ рост то ҳафтод батн

هفت بطن او راست تا هفتاد بطن

Батнҳоро бешумор афтод батн

بطن‌ها را بی شمار افتاد بطن

Ҷумлаи ин батнҳои хубу нағз

جملهٔ این بطن‌های خوب و نغز

Икдгрро омада чун қишру мағз

یکدگر را آمده چون قشر و مغز

Батнҳои аўстӣу барзахӣ

بطن‌های اوسطی و برزخی

Ҳар яке ду ваҷҳ дорад ё ахӣ

هر یکی دو وجه دارد یا اخی

Ва ман إФодотаҳ

و مِنْ إفاداتِهِ

Ваҷҳи зуҳряти убудийят буд

وجه ظهریت عبودیت بود

Ваҷҳи батняти рубубият буд

وجه بطنیت ربوبیت بود

Барзахӣ набӯд чу зуҳри аввалин

برزخی نبود چو ظهر اولین

Абд мутлақ ӯст одамро чу тин

عبد مطلق اوست آدم را چو طین

Барзахӣ набӯд чу он батни ахир

برزخی نبود چو آن بطن اخیر

Раб мутлақ ӯст султони хабир

رب مطلق اوست سلطان خبیر

Зуҳр аввал чист абд Фоқр аст

ظهر اول چیست عبد فاقر است

Ғайри азин ҳар каси бидонад кофар аст

غیر ازین هر کس بداند کافر است

Батн охир чист зот аллоҳ аст

بطن آخر چیست ذات اللّه است

Ғайри азин ҳар каси бидонад гмраҳ аст

غیر ازین هر کس بداند گمره است

Кист толии онкии ғайр боср аст

کیست تالی آنکه غیر باصر است

Онкии ботинро бигӯед зоҳир аст

آنکه باطن را بگوید ظاهر است

Кист ғолии онкии ғайр Фотн аст

کیست غالی آنکه غیر فاطن است

Онкии зоҳирро бигӯед ботин аст

آنکه ظاهر را بگوید باطن است

Толӣ он бошад ки ҷонро гуфт ҷисм

تالی آن باشد که جان را گفت جسم

ё мсморо мсмо кард исм

یا مسما را مسما کرد اسم

Ғолӣ он бошад ки танро гуфт дил

غالی آن باشد که تن را گفت دل

ё ки гулро гуфт ҷони муътадил

یا که گل را گفت جان معتدل

Онкӣ гуяд гул гуласту дил дил аст

آنکه گوید گل گل است و دل دل است

Нест ғолӣ нест толӣ одил аст

نیست غالی نیست تالی عادل است

эй мақомот вуҷӯдаст эй писар

ای مقامات وجود است ای پسر

Ақли зин тмиизҳо дорад хабар

عقل زین تمییزها دارد خبر

Ин тааюнҳои асмоءу сифот

این تعینهای اسماء و صفات

Венаи ташаххусҳои аъёну зўот

وین تشخصهای اعیان و ذوات

Баҳрро гоҳе ҷудо кардани зи мавҷ

بحر را گاهی جدا کردن ز موج

Фардро гоҳе ҷудо кардани зи завҷ

فرد را گاهی جدا کردن ز زوج

Гоҳи гуфтани нафасу ақлу гоҳи рӯҳ

گاه گفتن نفس و عقل و گاه روح

Гоҳи гуфтани фалаку баҳру гоҳи Нӯҳ

گاه گفتن فلک و بحر و گاه نوح

Гоҳи гуфтани толӣ ва гоҳе ғулув

گاه گفتن تالی و گاهی غلو

Гоҳи гуфтани олӣ ва гоҳе днў

گاه گفتن عالی و گاهی دنو

Ҷумлаи тмиизоти ақл Форқ аст

جمله تمییزات عقل فارق است

Васфи фарқи ақли ин бас лоиқ аст

وصف فرق عقل این بس لایق است

Нури ақли он нур фарқаст эй писар

نور عقل آن نور فرق است ای پسر

Ки шиносади сари зи поу пои зи сар

که شناسد سر ز پا و پا ز سر

эй хунаки он ишқи гарми фарқи сӯз

ای خنک آن عشق گرم فرق سوز

Гуҳ надонад сари зи поу шаби зи рӯз

گه نداند سر ز پا و شب ز روز

Марҳабо зон ишқи ҷамъи дили навоз

مرحبا زان عشق جمع دل نواز

Ки надонад ҷамъро аз фарқи боз

که نداند جمع را از فرق باز

Ҳаркии нӯшади ҷоми ноби ишқи ҳў

هرکه نوشد جام ناب عشق هو

Кӣ шиносади айн майро аз каду

کی شناسد عین می را از کدو

Баҳр акуон чист баҳр олам аст

بحرِ اکوان چیست بحر عالم است

Оламаши мавҷӣу мавҷӣ одам аст

عالمش موجی و موجی آدم است

Доира вааш омад ин баҳри басит

دایره وش آمد این بحر بسیط

Одамаш чун марказу олами муҳӣт

آدمش چون مرکز و عالم محیط

Ҳамчунин ҳар ҷузви олам олимӣ аст

همچنین هر جزو عالم عالمی است

Ҳар наме зини баҳр дар маънӣ имӣ аст

هر نمی زین بحر در معنی یمی است

Ҳар ҳубобии баҳри бопаҳно буд

هر حبابی بحر باپهنا بود

Ҳар яке мавҷии яке дарё буд

هر یکی موجی یکی دریا بود

Мавҷи ҷомеъи ҳазрати инсон буд

موج جامع حضرت انسان بود

Ки гулаши қатраи дилаши Аммон буд

که گلش قطره دلش عمان بود

Ҳар як аз амвоҷ дар маънӣ имӣ аст

هر یک از امواج در معنی یمی است

Ҳар як аз аҷзоъи олам олимӣ аст

هر یک از اجزاء عالم عالمی است

Ҷамъ олам чист доне эй амин

جمع عالم چیست دانی ای امین

Ҷилваи хоси зи раби Алъоламин

جلوهٔ خاص ز رب العالمین

Лоҷарами Алъоламин аз баъди раб

لاجرم العالمین از بعد رب

Баҳр акуонаст ?имаеи аҷаб

بحر اکوان است ایمایی عجب

Баҳри акуонро ду баҳраст эй ҷавод

بحر اکوان را دو بحر است ای جواد

Номи бҳролмбдءу баҳри алмъод

نام بحرالمبدء و بحر المعاد

Доира вааш баҳри акуони болтмом

دایره وش بحر اکوان بالتمام

Ин ду баҳр аз қофияи ду қавси ном

این دو بحر از قافیه دو قوس نام

Он яке қавси алнзўлу алднў

آن یکی قوس النزول و الدنو

Он дигар қавси алърўҷу алълў

آن دگر قوس العروج و العلو

Баҳри мбдءи омадаи қавси алнзўл

بحر مبدء آمده قوس النزول

Пояи пояи нурро дар ваии уфӯл

پایه پایه نور را در وی افول

Қавси ъорҷи баҳр авдасту руҷӯъ

قوس عارج بحر عود است و رجوع

Пояи пояи нурро дар ваии тулӯъ

پایه پایه نور را در وی طلوع

Лайлаи алқдри омадаи қавси алнзўл

لیلةُ القدر آمده قوس النزول

Зонка дар ваии шамсро бошад уфӯл

زانکه در وی شمس را باشد افول

Нур ӯ пинҳон шавад дар лайли қадар

نور او پنهان شود در لیل قدر

Шамс дар вай май намояди қадари бадар

شمس در وی می‌نماید قدر بدر

Бадар бар ваии ҷилваи қадари ҳилол

بدر بر وی جلوهٔ قدر هلال

Ақл бар ваии ҷилвагар қадари хаёл

عقل بر وی جلوه گر قدر خیال

Чун басии анвор дар вай ме наҳуфт

چون بسی انوار در وی می‌نهفت

Фӣаи танзили малик ва алрўҳ гуфт

فِیهِ تنزیل مَلَک و الروح گفت

Рӯҳи ту шамсаст чун нозил шавад

روح تو شمس است چون نازل شود

Бадар гардад яъне он ҷон дил шавад

بدر گردد یعنی آن جان دل شود

Он малик бадараст чун оради нузул

آن ملک بدر است چون آرد نزول

Худ ҳилолӣ мешавад ъндолоФўл

خود هلالی می‌شود عندالافول

Он ҳилолати омадаи ҷисми мисол

آن هلالت آمده جسم مثال

Нест ва на ҳаст на ҳамчун хаёл

نیست و نه هست نه همچون خیال

Қавси ъорҷи ном ӯ явми алқём

قوس عارج نام او یوم القیام

Кандар ӯ хуршед бинмоед тамом

کاندر او خورشید بنماید تمام

Търҷи алأмлоку алأрўоҳи фӣа

تَعْرُجُ الأَمْلاکُ و الأَرْواحُ فِیْه

Васфи он явм алқёмаст эй набӣа

وصف آن یوم القیام است ای نبیه

Гули ҳама дил гардаду дили длстон

گل همه دل گردد و دل دلستان

Тани ҳама ҷон гардаду ҷони ҷони ҷон

تن همه جان گردد و جان جان جان

Ошиқон аз ғайри ҳақ озода анд

عاشقان از غیر حق آزاده‌اند

Ошиқон аз ғайри ҳақи дил сода анд

عاشقان از غیر حق دل ساده‌اند

Ошиқони асҳоб ихлос омаданд

عاشقان اصحاب اخلاص آمدند

Мухлисони ҳазрат хос омаданд

مخلصانِ حضرت خاص آمدند

Ҳар чаҳ ғайри ҳақ буд асноми тест

هر چه غیر حق بود اصنام تست

Ғайри ҳақи мақсӯди нафаси хоми тест

غیر حق مقصود نفس خام تست

Ҳарчӣ ғайри ҳақ буд он лоати тест

هرچه غیر حق بود آن لات تست

Гар ҳамаи анҳор вагар ҷиноти тест

گر همه انهار و گر جنات تست

Ҳарчӣ ғайри ҳақ буд азои тест

هرچه غیر حق بود عُزای تست

Гар ҳамаи ғулмон вагар ҳўрои тест

گر همه غلمان وگر حورای تست

Аъбди аллоҳи мхлсо ки содиқ аст

اَعْبُدُ اللّهَ مُخْلِصاً که صادق است

Нест содиқи ҷуз аз он кӯ ошиқ аст

نیست صادق جز از آن کو عاشق است

Хондани аёки нъбдбии хилоф

خواندن ایاک نَعْبُدْبی خلاف

Рост ноед ҷузи зи ишқ бе газоф

راست ناید جز ز عشق بی گزاف

Бандагии мо туро бошад мхсб

بندگی ما ترا باشد مخسب

Баҳри ҷинати бандагӣ шуғласт касб

بهر جنت بندگی شغل است کسب

Томъу хоӣФ ки аёк оваранд

طامع و خائف که ایاک آورند

Ваҳдатӣ гӯйанд ва ашрок оваранд

وحدتی گویند و اشراک آورند

Ошиқи содиқ ки аёк оварад

عاشق صادق که ایاک آورد

Мухлисасту ваҳдат пок оварад

مخلص است و وحدت پاک آورد

Мухлис болкср дорад сад хатар

مخلص بالکسر دارد صد خطر

Касри моро фатҳ кун эй зулқадр

کسر ما را فتح کن ای ذوالقدر

Аизои ман мукошифота

ایضاً من مکاشفاته

Ҳазрати фарди алии зоти аҳад

حضرت فرد علی ذات احد

Дар улувва зот хеш омад самад

در علّو ذات خویش آمد صمد

Чист маънии самад эй зўи вела

چیست معنی صمد ای ذو وله

Алзии фии зотаи лои ҷўФи ?ла

اَلذّی فِی ذَاتِهِ لاَ جَوْفَ لَه

Чунки зоти ҳақ самад шуд ғайри зот

چونکه ذات حق صمد شد غیر ذات

Ҷумларо ҷўФӣ буд аз мумкинот

جمله را جوفی بود از ممکنات

АҷўФ он бошад ки дар ботин халост

اجوف آن باشد که در باطن خلاست

Ботин ӯ холӣу маъдӯм ва лост

باطن او خالی و معدوم و لاست

Ҳамчуи не ӯро сурӯдӣ беш нест

همچو نی او را سرودی بیش نیست

Нисбаташ кардан намӯдӣ беш нест

نسبتش کردن نمودی بیش نیست

Гарчи маъдӯм ва ҳалокасту фано

گرچه معدوم و هلاک است و فنا

Қобили файз вуҷӯдаст аз худо

قابل فیض وجود است از خدا

Гарчи не холӣаст лекин эй Фарид

گرچه نی خالی است لیکن ای فرید

Чунки холӣшуд тавон дар вай дамид

چونکه خالی شد توان در وی دمید

Марҳабои зини нестӣу зини адам

مرحبا زین نیستی و زین عدم

Ки буд ҷаззоб ҳастӣ дмбдм

که بود جذاب هستی دمبدم

Ҳбзо аз ин неи холии дарун

حبّذا از این نی خالی درون

Ки аз ӯ сад нола меояд бурун

که از او صد ناله می‌آید برون

Ҷумлаи аъёни ноиҳоӣ бо наво

جمله اعیان نایهای با نوا

Ҳақи таъолии ноеи ширини адо

حق تعالی نایی شیرین ادا

Он дамӣдан чист ирсоли вуҷӯд

آن دمیدن چیست ارسال وجود

Лаҳзаи лаҳзаи дмбдм аз файзи ҷӯад

لحظه لحظه دمبدم از فیض جود

Ное ӯ ҷилавати аввал буд

نایی او جلوت اول بود

Ақли куллӣ Аҳмади мурсал буд

عقل کلی احمد مرسل بود

Гар набӯдӣ ноӣ вааш эй муҳтарам

گر نبودی نای وش ای محترم

Ном мекардӣ чаро ӯро қалам

نام می‌کردی چرا او را قلم

Ин қалам гарчи зи худ холӣ буд

این قلم گرچه ز خود خالی بود

Лек пар аз нафхи иҷлолӣ буд

لیک پر از نفخ اجلالی بود

Ҳазрати халлоқи ваҳоби Маҷид

حضرت خلاق وهاب مجید

Одамӣ бар сӯрати худ офарид

آدمی بر صورت خود آفرید

Одамӣ бар сӯрати раҳмон буд

آدمی بر صورت رحمان بود

ё ки ҳақ бар сӯрати инсон буд

یا که حق بر صورت انسان بود

Ноӣ яке ноӣасту тибқоташи чаҳор

نای یکی نای است و طبقاتش چهار

Нағмаи як нағмаи мақомоташи ҳазор

نغمه یک نغمه مقاماتش هزار

Ҳазрати фарди самадро Эй ҳамам

حضرت فرد صمد را ای همام

Васфӣ аз авсоф мебошад калом

وصفی از اوصاف می‌باشد کلام

Чун каломӣ ҳаст ҳақро ломҳол

چون کلامی هست حق را لامحال

Пас дамӣ бошад варои ҷлу ҷалол

پس دمی باشد ورا جل و جلال

Дам ба маънии рқ маншур оварад

دم به معنی رِقِّ منشور آورد

Ҳарф бар ваии хат мстўр оварад

حرف بر وی خط مسطور آورد

Чун такаллуми наъти зот мутлақ аст

چون تکلم نعت ذات مطلق است

Пас танаффус низ зи авсоф ҳақ аст

پس تنفس نیز ز اوصاف حق است

Аҳмади мурсали амини зулҷалол

احمد مرسل امین ذوالجلال

Он нишони сидқи ваҳии ҳақи тъол

آن نشان صدق وحی حق تعال

Гуфт андари васфи он пери қарн

گفت اندر وصف آن پیر قرن

Ман зм рҳмн шунидам аз Яман

من ذم رحمن شنیدم از یمن

Марҳабо зон зот бе айби самад

مرحبا زان ذات بی عیب صمد

Ки зи ботини дмбдм дам ме диҳад

که ز باطن دمبدم دم می‌دهد

Несташ тҷўиФ ва он ботини мудом

نیستش تجویف و آن باطن مدام

намедиҳад беруни дами нутқи калом

می‌دهد بیرون دم نطق کلام

Лои ташаббуҳаи таъолии шаъна

لاَ تُشَبِّهْهُ تَعالَی شَأنُهُ

Лои тътлаҳи ълои барраона

لاَ تُعطله عَلَا بُرْهاَنُه

Бош дар наъташи сироти алмстқим

باش در نعتش صراط المستقیم

Давр аз ташбеҳу таътил эй ҳаким

دور از تشبیه و تعطیل ای حکیم

Назд онони коҳил кашф содиқанд

نزد آنان کاهل کشف صادقند

Ҷумлаи заррот ҳӣ нотиқанд

جملهٔ ذرات حی ناطقند

Ҷумла дар тасбеҳ ва дар тҳмиди ҳақ

جمله در تسبیح و در تحمید حق

Раби аълоро убайди мстрқ

رب اعلی را عبید مسترق

Гар туро шаккӣаст дар ин масаъла

گر ترا شکی است در این مسئله

Рўўи إни ман шийъ хон эй даҳ дила

روو إن من شیء خوان ای ده دله

Лек он тасбеҳро андари бутун

لیک آن تسبیح را اندر بطون

Ин гуруҳ дар бе хабари лои тФқҳўн

این گروه در بی خبر لا تَفْقَهُونَ

Қисса кӯтаҳ ҳаст ҳақро эй киром

قصه کوته هست حق را ای کرام

Ҳам дам ва ҳам савт ва ҳам ҳарфу калом

هم دم و هم صوت و هم حرف و کلام

Он вуҷӯди мунбасит ҳамчун дам аст

آن وجود منبسط همچون دم است

Ҷавҳари мутлақ чу сӯрат аъзам аст

جوهر مطلق چو صورت اعظم است

Ҷўҳрёти басита чун ҳуруф

جوهریّات بسیطه چون حروف

Дар урӯҷ ва дар нузул ӯро суфӯф

در عروج و در نزول او را صفوف

Он трокиби авоил чун кулам

آن تراکیب اوایل چون کلم

Аз ҳуруфи он бсоити мунтазам

از حروف آن بسایط منتظم

Ваон трокиби авоил чун калом

وان تراکیب اوایل چون کلام

Шуд зи таркиби кулам бо интизом

شد ز ترکیب کلم با انتظام

Ҷумлаи олами як каломи ҳақ буд

جمله عالم یک کلام حق بود

Кондрўи ҳам масдару муштақ буд

کاندرو هم مصدر و مشتق بود

Ҳамчунин ӯ ҳам калом дигар аст

همچنین او هم کلام دیگر است

Ҷомеъи аҷзои олами як сар аст

جامع اجزای عالم یک سر است

Ҷавҳари одам ки асли дил буд

جوهر آدم که اصل دل بود

Хуши каломи содиқи одил буд

خوش کلام صادق عادل بود

наменависад ҳақ ба бозуии эмом

می‌نویسد حق به بازوی امام

Ояти сдқоу ъдлоро тамом

آیت صدقاً و عدلاً را تمام

Зоти субҳонро таъолии ани сабаб

ذات سبحان را تعالی عن سبب

Раҳмат зотӣаст собиқ бар ғазаб

رحمت ذاتی است سابق بر غضب

Раҳмати собиқ чаҳ бошад зон дуруд

رحمت سابق چه باشد زان درود

Бар адам ҳамвора ирсоли вуҷӯд

بر عدم همواره ارسال وجود

Раҳмати зотӣ май мабнои зот

رحمت ذاتی می مبنای ذات

Ҷуръаи нӯш аз ваии тамоми коинот

جرعه نوش از وی تمام کاینات

Раҳмати субҳони дам пок худост

رحمت سبحان دم پاک خداست

Ки азуи неҳои аъён бо садост

که ازو نی‌های اعیان با صداست

Ҳақ чу дам созаст ва мо монанди не

حق چو دم ساز است و ما مانند نی

Дмбдм ҷорӣаст бар мо нафхи вай

دمبدم جاری است بر ما نفخ وی

Нафхи як нафхасту неҳо бишмор

نفخ یک نفخ است و نی‌ها بیشمار

Дами яке дами дони навоҳо сад ҳазор

دم یکی دم دان نواها صد هزار

Он дами раҳмони вуҷӯд олам аст

آن دم رحمان وجود عالم است

Олимӣ ки ҷузвӣ аз вай одам аст

عالمی که جزوی از وی آدم است

Ваон раҳимии дами вуҷӯди одамӣ

وان رحیمی دم وجود آدمی

Ёфта нури камоли муҳаррамӣ

یافته نور کمال محرمی

Зон дами рҳмн шудаи қавси нузул

زان دم رحمن شده قوس نزول

Кондрўи анворро бошад уфӯл

کاندرو انوار را باشد افول

Ваон раҳимии дам шудаи қавси руҷӯъ

وان رحیمی دم شده قوس رجوع

Кондрўи азўоءро бошад тулӯъ

کاندرو اضواء را باشد طلوع

Он дами рҳмни дами файзи вуҷӯд

آن دم رحمن دم فیض وجود

Ваон раҳимии дами дами нури шуҳуд

وان رحیمی دم دم نور شهود

Арши раҳмонии дили олам буд

عرش رحمانی دل عالم بود

Дил чу арши олами одам буд

دل چو عرش عالم آدم بود

Дил ба аршу арш бо дили муттасил

دل به عرش و عرش با دل متصل

Худ дил омад арш ё аршаст дил

خود دل آمد عرش یا عرش است دل

Дил буд чун гавҳару аршаши садаф

دل بود چون گوهر و عرشش صدف

Арши модари дил чу фарзанди халаф

عرش مادر دل چو فرزند خلف

Арш ҳамчун Фотимаи дони рӯҳи дил

عرش همچون فاطمه دان روح دل

Смт вааш дўгўшўори муътадил

سمط‌وش دوگوشوار معتدل

Фотимаи арши алии зўолмнн

فاطمه عرش علی ذوالمنن

Гӯшвораши он ҳусайн ва он ҳасан

گوشوارش آن حسین و آن حسن

Пеш аз он ки шоҳ зу лутфи хФӣ

پیش از آن که شاه زو لطف خفی

Офаринади одами поки сафӣ

آفریند آدم پاک صفی

Исми алқдўсу алсбўҳ ро

اسم القدّوس و السبوح را

Оина карда маликро рӯҳ ро

آینه کرده ملک را روح را

Ҷумлагии софии зи шаҳавоти омада

جملگی صافی ز شهوات آمده

Пок аз нақси кдўроти омада

پاک از نقص کدورات آمده

Анбъзо манеҳам қавми суҷуд

اِنْبَعْضَا مِنْهُمُ قَومٌ سُجُود

Лои қиёми лои рукӯъи лои қууд

لاَ قِیامَ لاَ رُکُوعَ لاَ قُعُود

Ан баъзан мнҳмқўми рукӯъ

اِنَّ بَعْضاً مِنْهُمْقَومٌ رُکُوع

Рокъўни доимои фарти алхшўъ

رَاکِعُونَ دَائِماً فَرْطَ الخُشُوع

Лои иғшиҳммномоти алъиўн

لاَ یُغَشِّیْهمْمَنَامَاتُ الْعُیُون

Лои иғтиҳми ксолоти алҷФўн

لاَ یُغَطِّیْهِم کَسَالاتُ الجُفُون

Лои икслҳмбқўоти албдн

لاَ یُکَسِّلُهُمْبِقُواتِ الْبَدَن

Лои ирҷўҳми бсомоти алҳзн

لاَ یُرَجِّوهُم بِسَامَاتِ الحَزَن

Лои иғФлҳмбсҳўоти алъқўл

لاَ یُغَفِّلُهُمْبِسَهْواتِ العُقُول

Лои иътлҳмблҳўоти алФзўл

لاَ یُعَطُلُهُمْبِلهْواتِ الفُضُول

Лои иҳҷбҳмбнсёни всҳў

لاَ یُحَجِّبُهُمْبِنسیانٍ وَسَهْو

Лои ядии ҷҳмббтлону лаҳв

لاَ یُدَی جُهُمْبِبُطْلان وَ لَهْو

Ду сифатро ҳеҷ як мазҳар нашуд

دو صفت را هیچ یک مظهر نشد

Ҳеҷ як ду феълро масдар нашуд

هیچ یک دو فعل را مصدر نشد

Ҳар якишон мазҳари як исми хос

هر یکیشان مظهر یک اسم خاص

Бо яке феълаш ҳамеша ихтисос

با یکی فعلش همیشه اختصاص

Чашм дил бигушо ба қуръони мубин

چشم دل بگشا به قرآن مبین

Ояти узамои мо мно бибин

آیت عظمای ما منا ببین

Пас млоик ҳар якеро ҳазратӣ аст

پس ملایک هر یکی را حضرتی است

Андарони ҳазрати взўи бас хилватӣ аст

اندران حضرت وزو بس خلوتی است

Ин ҳамаи ҷилавот ки раббонӣ аст

این همه جلوات که ربانی است

Гашта зоҳир аз дам раҳмонӣ аст

گشته ظاهر از دم رحمانی است

Мазҳару ойӣнаи ваҷҳи раҳим

مظهر و آیینهٔ وجه رحیم

Нест ҷузи инсони адли мустақӣм

نیست جز انسان عدل مستقیم

Ҷилва ҳар исм аз асмои раб

جلوهٔ هر اسم از اسمایِ رب

Дар Саид ва дар шқӣу рӯзу шаб

در سعید و در شقی و روز و شب

Ҷилва раҳмонӣ омад эй ҳабиб

جلوهٔ رحمانی آمد ای حبیب

Хос бошад ом бошад ин аҷиб

خاص باشد عام باشد این عجیب

Хос бошад зонка аз як наъти исм

خاص باشد زانکه از یک نعت اسم

Мазҳараши гуҳ рӯҳ бошад гуҳи ҷисм

مظهرش گه روح باشد گه جسم

Ом бошад зонка васфӣ шомил аст

عام باشد زانکه وصفی شامل است

Шомил ҳар олӣ ва ҳар соФл аст

شامل هر عالی و هر سافل است

Ҷилваи авсофи лутфи ҳақи тъол

جلوهٔ اوصاف لطف حق تعال

Дар дили инсони кули марди камол

در دل انسان کل مرد کمال

Ҷилваи ваҷҳ раҳимаст эй ҳабиб

جلوهٔ وجه رحیم است ای حبیب

Ом бошад хос бошад ин ғариб

عام باشد خاص باشد این غریب

Ом зон коўсоФи ҳиро шомил аст

عام زان کاوصاف حی را شامل است

Хос зонка хоси мард комил аст

خاص زانکه خاص مرد کامل است

Симини фарзанди шоҳи крблон

سیمین فرزند شاه کربلان

Ҷаъфари содиқи эмоми зўолъло

جعفر صادق امام ذوالعلا

Он лисони алсдқи илми мнлдн

آن لسانُ الصّدقِ علمِ مِنْلَدُن

Гуфт арраҳмони исм хос кун

گفت الرحمن اسم خاص کن

Гарчи исми хоси он ълом гуфт

گرچه اسم خاص آن علام گفت

Лек мавзӯ ба васф ом гуфт

لیک موضوع به وصف عام گفت

Арраҳими мо ҳў , эй комили эмом

الرحیم ما هُوَ، ای کامل امام

ӯ зи асмоءи худо исмӣаст ом

او ز اسماء خدا اسمی است عام

Баҳри ҳадаш дар исми оми сифт

بهر حدش دُرّ اسم عام سفت

Лек мавзӯ ба васф хос гуфт

لیک موضوع به وصف خاص گفت

Ҳар яке ҷилваи гуҳ раббонӣ аст

هر یکی جلوه گه ربانی است

Дар ҳақиқати он дам раҳмонӣ аст

در حقیقت آن دم رحمانی است

Дами яке дам беш набӯд лек ноӣ

دم یکی دم بیش نبود لیک نای

Беҳадаст ва беадад бе интиҳои

بی حد است و بی عدد بی انتهای

Ҷилвае кӯи ҳазрати ҷомеъ буд

جلوه‌ای کو حضرت جامع بود

Бар раҳимии дами яқини воқеъ буд

بر رحیمی دم یقین واقع بود

Ҷомеъи ақсоми ҷилавоти омада

جامع اقسام جلوات آمده

Лек нояши мазҳари зоти омада

لیک نایش مظهر ذات آمده

Аизои вела тоби сроаҳ

ایضاً وَلَهُ طابَ ثَرَاهُ

Мазҳар зотаст он инсони кул

مظهر ذاتست آن انسان کل

Ҷомеъи ҷилавоту ҳодии сбл

جامع جلوات و هادی سبل

Ҳон ки ҷазб олӯда меояд сухан

هان که جذب آلوده می‌آید سخن

МнкшФ мегардад он илми лдн

منکشف می‌گردد آن علم لدن

Соқии файёз аз хами ҷалол

ساقی فیّاض از خم جلال

Бода мебахшад ба асҳоби камол

باده می‌بخشد به اصحاب کمال

Соқии ринди қавӣ дил ме расад

ساقی رند قوی دل می‌رسد

Яъне он муштоқ одил ме расад

یعنی آن مشتاق عادل می‌رسد

намекунад собити дили ушшоқи мо

می‌کند ثابت دل عشاق ما

ЗўолФқоросои дами муштоқи мо

ذوالفقارآسا دم مشتاق ما

Лоу алои не муваҷҷаҳ ме кунад

لا و اِلّا نی موجّه می‌کند

Нафии ғайри исбот аллоҳ ме кунад

نفی غیر اثبات اللّه می‌کند

Кӯр месозад ду чашми аҳвалӣ

کور می‌سازد دو چشم احولی

Аз зуҳӯри стўти нури алӣ

از ظهور سطوت نور علی

Мазҳари сар аҷоиб ме расад

مظهر سر عجایب می‌رسد

Авни маҷмӯ нўоӣб ме расад

عون مجموع نوائب می‌رسد

Ҳо дигар вақт намозаст эй амин

ها دگر وقت نماز است ای امین

Вирд кун аёки нъбднстъин

ورد کن ایَّاکَ نَعْبُدْنَسْتَعین

Истионат чист истидъои Авн

استعانت چیست استدعای عون

Мстъини кабӯди талаби фармои Авн

مستعین کبود طلب فرمای عون

Зоҳири Аҳмади зи ботини мстъин

ظاهر احمد ز باطن مستعین

Маънии Аҳмади зи сӯрати мстбин

معنی احمد ز صورت مستبین

Сӯрати Аҳмади набии зўолҷмол

صورت احمد نبی ذوالجمال

Маънии Аҳмад вале зулҷалол

معنی احمد ولی ذوالجلال

Нест дар садри набии мқблӣ

نیست در صدر نبی مقبلی

Мстқролои дили поки алӣ

مستقرالا دل پاک علی

Нест дар қалби алии Муртазо

نیست در قلب علی مرتضی

Ҷилвагар алои таҷаллии худо

جلوه گر الا تجلی خدا

Он таҷаллӣ чист мисбоҳи зуҳӯр

آن تجلی چیست مصباح ظهور

Астмъмнрбнои аллоҳи нур

اِسْتَمِعْمِنْرَبِنّا اللّهُ نُوْر

Фаҳм кун мисбоҳро , мшкўаҳ ро

فهم کن مصباح را، مشکوة را

Ваон зҷоҷи соф чун мрот ро

وان زجاج صاف چون مرآت را

Он алуҳият чу мисбоҳи латиф

آن الوهیت چو مصباح لطیف

Ваон вилоят чун зҷоҷӣ ваон шФиФ

وان ولایت چون زجاجی وان شفیف

Он набуввати омадаи мшкўаҳи нур

آن نبوت آمده مشکوة نور

Аз зҷоҷаҳи ҷилвагар дар ваии ҳузур

از زجاجه جلوه گر در وی حضور

Лоҷарами боби аллоҳи аъзам алӣ аст

لاجرم باب اللّهِ اعظم علی است

Ва ани набӣу Мустафои боб алълӣ аст

و ان نبی و مصطفی باب العلی است

То ки Аҳмади шаҳри илм ақдм аст

تا که احمد شهر علم اقدم است

Муртазо ӯро чу боб аъзам аст

مرتضی او را چو باب اعظم است

Шаҳри илм Мустафо дорад ду дар

شهر علم مصطفی دارد دو در

Он яке махфӣу дигари ҷилва гар

آن یکی مخفی و دیگر جلوه گر

Аз дар ботини Фиўзи лоязол

از در باطن فیوض لایزال

Рехта бар Аҳмади соҳиби камол

ریخته بر احمدِ صاحب کمال

Варна дар зоҳири камоли мустамар

ورنه در ظاهر کمال مستمر

Гашта бар кули хилоиқи мунташир

گشته بر کلّ خلایق منتشر

Боб ботин чист сари ҳайдарӣ

باب باطن چیست سر حیدری

Маънии он сӯрати пайғамбарӣ

معنی آن صورت پیغمبری

Боби зоҳири сӯрати ҳайдар буд

باب ظاهر صورت حیدر بود

Ки васии нафаси пайғамбар буд

که وصی نفس پیغمبر بود

Дар ин маънии паямбари хуши бсФт

دُرّ این معنی پیمبر خوش بسفت

Бо алии хуши шарҳи ин маънӣ бигуфт

با علی خوش شرح این معنی بگفت

Ҷӣти сарои анати мъкли набӣ

جِئْتَ سِرَاً اَنْتَ مَعْکُلِّ نَبِی

Ҷӣти ҷҳро ё алии анати маъаӣ

جِئْتَ جَهْراً یا علیّ اَنتَ مَعِی

Ҳасан дар зоҳири шаҳи фархунда Эй

حسن در ظاهر شه فرخنده‌ای

Ишқи андари хизматаш чун банда Эй

عشق اندر خدمتش چون بنده‌ای

Чун ба ботини бенгарӣ ишқаст шоҳ

چون به باطن بنگری عشق است شاه

Карда дар бар кисвати хоси сипоҳ

کرده در بر کسوت خاص سپاه

Гар талабкорӣ накардӣ булбулӣ

گر طلبکاری نکردی بلبلی

Аз куҷои матлӯб май гаштии гулӣ

از کجا مطلوب می‌گشتی گلی

Ин ҳамаи бозорҳо коростнд

این همه بازارها کاراستند

Аз барои муштарӣ перостанд

از برای مشتری پیراستند

Гарчи ҳасан аз раҳмати ҳақ оятӣ аст

گرچه حسن از رحمت حق آیتی است

Он шиносои ишқаш ғоятӣ аст

آن شناسایی عشقش غایتی است

Ғояти асрори ваҳии осмон

غایت اسرار وحی آسمان

Нест алои итрати асрори дон

نیست الا عترت اسرار دان

Ғояти назми каломи маснавӣ

غایت نظم کلام مثنوی

Нест алои он ҳисоми маънавӣ

نیست الا آن حسام معنوی

Маснавии алои калом аллоҳ нест

مثنوی اِلّا کلام اللّه نیست

Ҷузи ҳисоми аддӣн касе огоҳ нест

جز حسام الدین کسی آگاه نیست

Ҳамчунин ҳар дар ки муштоқаши бсФт

همچنین هر دُرّ که مشتاقش بسفت

Ҷузи Музаффар кас надонад гарчи гуфт

جز مظفر کس نداند گرچه گفت

Тофт бар мо партави халлоқи мо

تافت بر ما پرتو خلاق ما

Мо ба ӯ муҳтоҷ ва ӯ муштоқи мо

ما به او محتاج و او مشتاق ما

Худ ба худ муҳтоҷи худ муштоқи худ

خود به خود محتاج خود مشتاق خود

Ҷилвагар аз кисвати ушшоқи худ

جلوه گر از کسوت عشاق خود

Нест ҷузи муштоқи каси андари миён

نیست جز مشتاق کس اندر میان

Қиссаи кӯтаҳи мнърФи кули аллсон

قصه کوته مَنْعَرَف کَلِّ اللّسان

Дар шарҳи ҳадиси Кумайл

در شرح حدیث کمیل

Муртазои он подшоҳи поки зайл

مرتضی آن پادشاه پاک ذیل

Рехтаи файзи ҳақиқат бар Кумайл

ریخته فیض حقیقت بر کمیل

Гуфт бо ӯ он Кумайли поки дайн

گفت با او آن کمیل پاک دین

Мо алҳқиқаҳ ё амӣралмуъминӣн

مَا الْحَقیقه یا امیرالمؤمنین

Муртазои гуфто ба он комили айёр

مرتضی گفتا به آن کامل عیار

Бо ҳақиқат мртро бошад чаҳ кор

با حقیقت مرترا باشد چه کار

Гуфт шоҳо гарчи ман Фонистм

گفت شاها گرچه من فانیستم

Соҳиби сари ту оё нестам

صاحب سرّ تو آیا نیستم

На туе ганҷур ва ман ганҷинаи ?ут

نه تویی گنجور و من گنجینه‌ات

На туе манзур ва ман ойӣнаи ?ут

نه تویی منظور و من آیینه‌ات

Шоҳ фармудаш балӣ эй муҳтарам

شاه فرمودش بلی ای محترم

Соҳиби сари манӣ бе беш ва кам

صاحب سرّ منی بی بیش و کم

Муҳаррамии лекини алейк иршҳ

مَحرمی لیکن عَلَیْکَ یَرْشَحُ

Кули файзи мнҷнобии итФҳ

کُلُّ فَیْضٍ مِنْجَنَابِی یَطْفَح

Чун шавам лабрез аз файзи дуруд

چون شوم لبریز از فیض درود

Бар ту резади ршҳаҳ эй зон файзи ҷӯад

بر تو ریزد رشحه‌ای زان فیض جود

Қоли мо мнҳрси мнки комилан

قَالَ مَا مِنْحَرثٍ مِنْکَ کامِلا

Мслки рбки иҷиби соӣло

مِثْلُکَ رَبُّکَ یُجِیْبُ سَائِلا

Раби лои тқҳритимои ъоӣло

رَبِّ لاَ تَقْهَرْیَتِیْماً عَائِلا

Раби лотнҳрФқирои соӣло

رَبِّ لاتَنْهَرْفَقیْراً سَائِلا

Дар ҷавобаш гуфт он баҳри камол

در جوابش گفت آن بحر کمال

АлҳқиқҳкшФи сбҳоти алҷлол

الْحَقیقَةْکَشْفُ سُبْحاتِ الْجَلال

Пардаи хуршеди ҷуз анвор чист

پردهٔ خورشید جز انوار چیست

Шамсро ҷузи нур ӯ сайёр чист

شمس را جز نور او سیار چیست

Чун бар он анвор уфтад чашми ҷон

چون بر آن انوار افتد چشم جان

Зотро тасбеҳ гуяд бе забон

ذات را تسبیح گوید بی زبان

Чист он сбҳоти ҳақи ҷилавоти нур

چیست آن سبحات حق جلوات نور

Нури чбўд гӯш кун айни зуҳӯр

نور چبود گوش کن عین ظهور

Зот аз фарти зуҳӯри вонҷло

ذات از فرط ظهور وانجلا

Доимо андар бутунасту хафо

دایماً اندر بطونست و خفا

Гуфт чун бишунид он ҳарфи аҷиб

گفت چون بشنید آن حرف عجیب

ё алии зднои бёно кӣ аҷиб

یا عَلی زِدْنا بَیَاناً کَی اُجِیْب

Бори дигари шоҳи файёзи алнъм

بار دیگر شاه فیاض النعم

Дар ҷавобаш гуфт аз рӯй карам

در جوابش گفت از روی کرم

Кин ҳақиқати маҳви мавҳуми омада

کاین حقیقت محو موهوم آمده

Ки қарин бо сҳўи маълуми омада

که قرین با صحو معلوم آمده

Пардаҳои ваҷҳи шамси лоязол

پرده‌های وجه شمس لایزال

Ки маъбар шуд ба сбҳоти алҷлол

که معبر شد به سبحات الجلال

Нест ало ҳастӣ мавҳуми ту

نیست اِلّا هستی موهوم تو

Бош ҳозир то шавад маълуми ту

باش حاضر تا شود معلوم تو

Лӣси байни рбноу бинно

لَیْسَ بَیْنَ رَبِّنَا وَ بَیْنَنَا

Ҳоҷбои иҳҷбаҳи алои ъинно

حَاجِباً یَحْجُبْهُ اِلاّ عَیْنُنَا

Шамси ҳақро ҳастӣ ваҳмии ҳиҷоб

شمس حق را هستی وهمی حجاب

Абри вошд мнкшФ шуд офтоб

ابر واشد منکشف شد آفتاب

Сҳўи чбўди инкишофи он ғмом

صحو چبود انکشاف آن غمام

Аз рухи шамси мунир бе злом

از رخ شمس منیر بی ظلام

Маҳв ҳастӣ сҳўҳшёрӣ буд

محو هستی صحوهشیاری بود

Ончии хоб ва ин чаҳ бедорӣ буд

آنچه خواب و این چه بیداری بود

Маҳви чбўди он фанои андари фано

محو چبود آن فنا اندر فنا

Сҳўи чбўди он бақои андари бақо

صحو چبود آن بقا اندر بقا

Восилони манзили ҳақи алиқин

واصلانِ منزل حق الیقین

Ҷумлагии мисатони ҳушёри офарин

جملگی مستان هشیار آفرین

Чун Кумайл аз ҷоми соқии гашти маст

چون کمیل از جام ساقی گشت مست

Дасти соқии барад ӯро хуши зи даст

دست ساقی برد او را خوش ز دست

Парда ҳастӣ мавҳумаш дарид

پردهٔ هستی موهومش درید

Ҳирс ӯ афзуд ва шавқаш шуд падед

حرص او افزود و شوقش شد پدید

Чун фузудаш завқи бодаи ҳирси ҷон

چون فزودش ذوق باده حرص جان

Омадаш заданеи бёно бар забон

آمدش زِدْنی بَیاناً بر زبان

Аз карами ҷом дигар кардаш ато

از کرم جام دگر کردش عطا

Шуд сафои андари сафои андари сафо

شد صفا اندر صفا اندر صفا

Мо алҳқиқаҳ гӯш кунгар толибӣ

مَا الْحقیقه گوش کن گر طالبی

Ҳатки сари абди сари ғолибӣ

هتک سرِّ عبد سر غالبی

Гашти ғолиб чунки сари маънавӣ

گشت غالب چونکه سرِّ معنوی

Шоҳи дил дар малик ҷонат шуд қавӣ

شاه دل در ملک جانت شد قوی

Ҳастӣ мутлақи вуҷӯдии баси латиф

هستی مطلق وجودی بس لطیف

Чун қавӣ омад тааюн шуд заъиф

چون قوی آمد تعین شد ضعیف

Нур ҳастӣ ғолиб омад шуд мазид

نور هستی غالب آمد شد مزید

Пардаҳои сари маъниро дарид

پرده‌های سر معنی را درید

Сар чу ғолиб шуд ғлқ мағлуб шуд

سرّ چو غالب شد غلق مغلوب شد

Сарсар омад хору хас ҷоруб шуд

صرصر آمد خار و خس جاروب شد

Зӯри оташи дегро пурҷӯш кард

زور آتش دیگ را پرجوش کرد

Рахна андар ҳастӣ срнўш кард

رخنه اندر هستی سرنوش کرد

Сайл аз кҳсор омад пари шитоб

سیل از کهسار آمد پر شتاب

Банду басти пушта ва пул шуд хароб

بند و بست پشته و پل شد خراب

Чун Кумайли ин нукта аз шаҳ гӯш кард

چون کمیل این نکته از شه گوش کرد

Ҷуръаи сими зи соқӣ нӯш кард

جرعهٔ سیم ز ساقی نوش کرد

Шастаи гашташи нақши ҳушёрии зи дил

شسته گشتش نقش هشیاری ز دل

намефузудаш ишқу мастии муттасил

می فزودش عشق و مستی متصل

Крети ахрии зи покизаи дилӣ

کَرِّت اخری ز پاکیزه دلی

Гуфт хуши заданеи бёно ё алӣ

گفت خوش زِدْنِی بیاناً یا علی

Чашм аз нури рахт бенур нест

چشم از نور رخت بی نور نیست

Гар зи рухи бурқаъи гушойӣ давр нест

گر ز رخ برقع گشایی دور نیست

Парда ҳо дорад ҷамоли шоҳи мо

پرده‌ها دارد جمال شاه ما

То ки бишкофад дили огоҳи мо

تا که بشکافد دلِ آگاه ما

Шоҳгар бепарда ояд дар зуҳӯр

شاه گر بی پرده آید در ظهور

Дил наёрад тоқаташ аз фарти нур

دل نیارد طاقتش از فرط نور

Пардаҳо аз нуру зулмати он ҷалил

پرده‌ها از نور و ظلمت آن جلیل

Хуши броФкндаҳ ба рухсори ҷамил

خوش برافکنده به رخسار جمیل

Аҳли дилро дар мақомоти камол

اهل دل را در مقامات کمال

Дар пас ҳар пардаи завқу ваҷду ҳол

در پس هر پرده ذوق و وجد و حال

Инкишоф ҳар ҳиҷобӣ зон ҳуҷб

انکشاف هر حجابی زان حجب

Ҳаст миъроҷӣ барои аҳли лаб

هست معراجی برای اهل لُب

Чун яке пардаи кушояди шоҳи дил

چون یکی پرده گشاید شاه دل

Дил шавад андари мақомии мустақил

دل شود اندر مقامی مستقل

Мустақил шуд дил чу андари манзилӣ

مستقل شد دل چو اندر منزلی

Боядаш чашм дигар , дигари дилӣ

بایدش چشم دگر، دیگر دلی

То мақоми дигараши алиқ буд

تا مقام دیگرش الیق بود

Манзилии дигар ба ваии аўФқ буд

منزلی دیگر به وی اوفق بود

Пардаи пардаи пардаҳои поки зайл

پرده پرده پرده‌های پاک ذیل

МнкшФ мекард бар чашми Кумайл

منکشف می‌کرد بر چشم کمیل

Бодааш полуда буду софи соф

باده‌اش پالوده بود و صاف صاف

Кард истидъои дигари инкишоф

کرد استدعای دیگر انکشاف

Парда дигар гушӯдаш он вдўд

پردهٔ دیگر گشودش آن ودود

Дидаи дигари ббхшидши зи ҷӯад

دیدهٔ دیگر ببخشیدش ز جود

Мари ҳақиқатро чаҳоруми шореҳӣ

مر حقیقت را چهارم شارحی

Шоҳ фармудаш ба қавли возеҳӣ

شاه فرمودش به قول واضحی

Алҳқиқаҳи моҳии ҷазби алأҳд

الحقیقة مَاهِیَ جَذْبُ الأَحَد

Моолأҳдмолотҷзии лобъд

مَاالأحَدْمالاتَجزی لابِعَد

Чун аҳади тавҳидро ҷозиб шавад

چون احد توحید را جاذب شود

Он шавад мағлуб ва он ғолиб шавад

آن شود مغلوب و آن غالب شود

Зонка маҷзӯбаст мағлуби ҷзўб

زانکه مجذوب است مغلوب جذوب

Шоҳ ҷаззобаст ғолиб бар қулӯб

شاه جذابست غالب بر قلوب

Қллнои алтўҳиди мо ҳў эй паноҳ

قُلْلَنَا التَّوحیدُ مَا هو ای پناه

Ҳкмнои болўоҳдити лои илоҳ

حُکْمُنَا بالوَاحِدَّیت لا اِلَه

Қллнои мо лўأҳдит эй санад

قُلْلَنَا مَا لُوْأَحَدْیَت ای سند

إндроҷи алкули фии ҷамъи алأҳд

إنْدِراجُ الکُلِّ فی جَمْعِ الأَحَد

Чунки мағлубаш шавад ҳукми касӣр

چونکه مغلوبش شود حکم کثیر

намеравад аз вай Аё марди басир

می‌رود از وی ایا مرد بصیر

Ҳукм ҷозиб гирад ин маҷзӯби ту

حکم جاذب گیرد این مجذوب تو

Наът ғолиб гирад ин мағлуби ту

نعت غالب گیرد این مغلوب تو

Сари ғолиб гуҳ кунад ҳатки стир

سرّ غالب گه کند هتک ستیر

Нест ҷузи зоти аҳад эй бе назир

نیست جز ذات احد ای بی نظیر

Стар мҳтўкӣ ки мағлуб вай аст

ستر مهتوکی که مغلوب وی است

Ҳаст тавҳидӣ ки маҷзӯб вай аст

هست توحیدی که مجذوب وی است

Чун Кумайли он ҷуръа чорам чашид

چون کمیل آن جرعهٔ چارم چشید

Ншأаҳ бҳролоҳд омад падед

نشأة بحرالاحد آمد پدید

Ҷамъи мутлақи он чунон ӯро рабӯд

جمع مطلق آن چنان او را ربود

Ки зи фарқаши огаҳӣ мутлақ набӯд

که ز فرقش آگهی مطلق نبود

Гуфт дигари раҳи амомои ъорФо

گفت دیگر ره اماما عارفا

Хомсои заданеи бёнои кошФо

خَامِساً زِدْنِی بَیاناً کاشِفا

Шоҳ чун дидаш ба баҳри ҷамъи ғарқ

شاه چون دیدش به بحر جمع غرق

Бехабар гардӣда аз аҳкоми фарқ

بی خبر گردیده از احکام فرق

Хуш кашонидаш ба баҳри тафриқа

خوش کشانیدش به بحر تفرقه

То зи таътилаши барад дар зндқаҳ

تا ز تعطیلش برد در زندقه

Ҷаъфари содиқи шаҳи олии асар

جعفر صادق شه عالی اثر

Ин чунин гуфто ба асҳоби назар

این چنین گفتا به اصحاب نظر

Анҷмъои инФрдънтФрқаҳ

اِنْجَمْعاً یَنْفَرِدْعَنْتَفْرِقَه

Маҳз таътиласту айни зндқаҳ

محض تعطیل است و عین زندقه

Ани тФриқои ани алҷмъи хало

اِنَّ تَفْرِیْقاً عَنِ الْجَمْعِ خَلَا

Кони ташбеҳови шурако зоҳиран

کانَ تَشْبِیهاَوَ شِرْکاً ظَاهراً

Ҷамъи байни алҷмъи волФрқ эй модел

جَمْعُ بَیْنَ الْجَمْع وَالْفَرْق ای مُدِل

Ҳаст тавҳиди қавӣами муътадил

هست توحید قویم معتدل

Он ҳақиқати дон ки аз субҳи алозл

آن حقیقت دان که از صبح الازل

Шорқ омад нури шамси лами изл

شارق آمد نور شمس لم یزل

Пас шавад осори он лоиҳи туро

پس شود آثار آن لایح ترا

Пас шавад аҳкоми он возеҳи туро

پس شود احکام آن واضح ترا

Бар мроёии таҷаллии вуҷӯд

بر مرایای تجلی وجود

Бар маҷолии зуҳӯри нури ҷӯад

بر مجالی ظهور نور جود

Ҳар яке аз он мазоёии камол

هر یکی از آن مزایای کمال

Ҳар яке аз он маҷолии ҷамол

هر یکی از آن مجالی جمال

Воҳидяти рости тимсол дигар

واحدیت راست تمثال دگر

Ҳайкал тавҳидӣаст эй бо басар

هیکل توحیدیست ای با بصر

Он ҳёкли дони тамосили латиф

آن هیاکل دان تماثیل لطیف

Воҳидяти рости мроти шариф

واحدیت راست مرآت شریف

Васфи ваҳдат дар ҳамаи сорӣ буд

وصف وحدت در همه ساری بود

Ҳукми ваҳдат дар ҳамаи ҷорӣ буд

حکم وحدت در همه جاری بود

Аз дами робъи Кумайл бо низом

از دم رابع کمیل با نظام

Кард чун сайри илои аллоҳро тамом

کرد چون سیرِ الی اللّه را تمام

Вақт он шуд ки Кумайл акмал шавад

وقت آن شد که کمیل اکمل شود

Фозилӣ ъорҷ шавад афзал шавад

فاضلی عارج شود افضل شود

Чун шавад сайри илои аллоҳати тамом

چون شود سیر الی اللهت تمام

Комили алзотии ту эй олии мақом

کامل الذاتی تو ای عالی مقام

эй аҷаби зини комил бе тафриқа

ای عجب زین کامل بی تفرقه

Ки камолаш ҳаст айни зндқаҳ

که کمالش هست عین زندقه

Марҳабои вҳбзои зиндиқи хос

مرحبا وحبّذا زندیق خاص

Ки занад сад таъна бар садиқи хос

که زند صد طعنه بر صدیق خاص

Кист ин зиндиқи ғарқи баҳри ҷамъ

کیست این زندیق غرق بحر جمع

ӯ чу парвонаи аҳад ӯро чу шамъ

او چو پروانه احد او را چو شمع

Кист ин зиндиқи он масти ъшиқ

کیست این زندیق آن مست عشیق

Ки эмомаш хонд зиндиқи тариқ

که امامش خواند زندیق طریق

Ошиқиро нисбат аз маъшӯқи пок

عاشقی را نسبت از معشوق پاک

Сӯии зиндиқӣ буд бо иштирок

سوی زندیقی بود با اشتراک

Хок гар бошад сияҳи ории зи нур

خاک گر باشد سیه عاری ز نور

Зулматаши дони айни нур эй боҳузур

ظلمتش دان عین نور ای باحضور

Куфри ӣнҷои айни имони шариф

کفر اینجا عین ایمان شریف

Зндқаҳ шуд айни тавҳиди латиф

زندقه شد عین توحید لطیف

Зндқаҳ аҳл камоласт эй писар

زندقه اهل کمالست ای پسر

Ҳар ки ин зиндиқ на хокаш ба сар

هر که این زندیق نه خاکش به سر

Комиляти лоҷарами ин зндқаҳ аст

کاملیت لاجرم این زندقه است

Зндқаҳи ҷамъи ърӣ аз тафриқа аст

زندقه جمع عری از تفرقه است

Акмалят чист доне эй рафиқ

اکملیت چیست دانی ای رفیق

Манзили сайри илои аллоҳ эй ъшиқ

منزل سیر الی اللّه ای عشیق

Дар мроёи ҳамчуи ҳақи зоҳир шудан

در مرایا همچو حق ظاهر شدن

Дар ҳамаи брхўиштни нозир шудан

در همه برخویشتن ناظر شدن

Сӯии фавқ аз ҷамъи хуш бозомадан

سوی فوق از جمع خوش بازآمدن

Ҳамчуи ҳақи сар то ба пои ноз омадан

همچو حق سر تا به پا ناز آمدن

Дар ҳамаи атвори соир омадан

در همه اطوار سایر آمدن

Бо ҳамаи адвори доир омадан

با همه ادوار دایر آمدن

Фавқи баъд алҷмъ бошад ин мақом

فوق بعد الجمع باشد این مقام

Ҳаст зўолъинини он марди тамом

هست ذوالعینین آن مرد تمام

Он яке айнаши сӯии ҷамъи омада

آن یکی عینش سوی جمع آمده

Ваон дигар айнаши сӯии фараҳи омада

وان دگر عینش سوی فرح آمده

Фарқи чашмашро ҳиҷоб аз ҷамъ нест

فرق چشمش را حجاب از جمع نیست

Фарқи вай чун фарқи аҳл самъ нест

فرق وی چون فرقِ اهل سمع نیست

Фарқ қабл алҷмъи фарқи аҳли ҷамъ

فرق قبل الجمع فرق اهل جمع

Айни фарқи он ҳиҷоби айни ҷамъ

عین فرق آن حجاب عین جمع

Онкии ҷонаши гашти андари ҷамъи ғарқ

آنکه جانش گشت اندر جمع غرق

Айн ҷамъаш шуд ҳиҷоби айни фарқ

عین جمعش شد حجاب عین فرق

Марди ҷамъи алҷмъи зин ҳар ду ҳиҷоб

مرد جمع الجمع زین هر دو حجاب

Ҳаст фориғ нест бар ҷамъаши ниқоб

هست فارغ نیست بر جمعش نقاب

Айни фарқаш на ҳиҷоби фарқи ҷамъ

عین فرقش نه حجاب فرق جمع

Солики мутлақ на чун асҳоби самъ

سالک مطلق نه چون اصحاب سمع

Солик мутлақ набошад самъи маҳз

سالک مطلق نباشد سمع محض

На буд маҷзӯби мутлақи ҷамъи маҳз

نه بود مجذوب مطلق جمع محض

Ҷамъ карда хуш ба ҳам ҷазбу сулӯк

جمع کرده خوش به هم جذب و سلوک

Ҷомеъи васфи убайд ва ҳам мулӯк

جامع وصف عبید و هم ملوک

Ошиқони ҷумлаи убайд ва ӯ шаҳ аст

عاشقان جمله عبید و او شه است

Нойиби раббонии зилл аллоҳ аст

نایب ربانی ظل اللّه است

Чун Кумайл аз ҷоми чорам зон ъқор

چون کمیل از جام چارم زان عقار

Молики малик бақо шуд тоҷдор

مالک ملک بقا شد تاجدار

Тоҷдорӣ хост гардад тоҷи бахш

تاجداری خواست گردد تاج بخش

Баъд миъроҷаш шавад миъроҷи бахш

بعد معراجش شود معراج بخش

Гуфт к-эии соқии файёзи вуҷӯд

گفت کای ساقی فیاض وجود

Содсои заданеи бёнои киأҷўд

سَادِساً زِدْنِی بَیَاناً کَیْأَجُود

Дар ҷавобаш гуфт он одили мизоҷ

در جوابش گفت آن عادل مزاج

К-эии Кумайли маънавии атФи алсроҷ

کای کمیل معنوی اَطْفِ السراجَ

АтФи мсбоҳои Фإни алсбҳи лоҳ

اَطْفِ مِصْباحاً فإنَّ الصُّبْحَ لَاح

Скни алмсбоҳи азлоҳи алсбоҳ

سَکَّنَ المِصباح اِذْلَاحَ الصَّباح

Субҳ лоӣҳ чист он субҳи азал

صبح لائح چیست آن صبح ازل

Ҳазрати зоти аҳади ъзу ҷл

حضرت ذات احد عز و جل

Лоами алиф дар лафзи алсбҳ эй амир

لام الف در لفظ الصبح ای امیر

Сӯии он субҳ азал ояд мушир

سوی آن صبح ازل آید مشیر

Дар ҷавоби панҷумин субҳи алозл

در جواب پنجمین صبح الازل

Ёд кун аз қавли шоҳ бе бадал

یاد کن از قول شاه بی بدل

Дар ҷавоби чорумини ҷазби алоҳд

در جواب چارمین جذب الاحد

Ҷазби алсбҳи алأзли дон эй санад

جذب الصبح الأزل دان ای سند

Чист он нури аҳади субҳи азал

چیست آن نور احد صبح ازل

Авваласт ва ботинасту лами изл

اول است و باطن است و لم یزل

Нур воҳид чист мисбоҳи камол

نور واحد چیست مصباح کمال

Охираст ва зоҳирасту лоязол

آخر است و ظاهر است و لایزال

Ин ҳамаи итлоқи таҷреди омада

این همه اطلاق تجرید آمده

Ин ҳамаи таълиқ ва тақӣед омада

این همه تعلیق و تقیید آمده

Нур тавҳидаст он ломъи Сироҷ

نور توحید است آن لامع سراج

Ҳайкали алтўҳиди мшкўаҳи алзҷоҷ

هَیْکَلُ التَّوحیدِ مِشْکوةُ الزُّجاج

Он ҳёкли он ҳақоиқи омада

آن هیاکل آن حقایق آمده

Он ҳақоиқи нури шорқи омада

آن حقایق نور شارق آمده

Гоҳи аллоҳӣу раббонӣ буд

گاه اللهی و ربانی بود

Гоҳи аъёнӣу акуоне буд

گاه اعیانی و اکوانی بود

Олами асмоء буд қисми якум

عالم اسماء بود قسم یکم

Олами акуон буд қисми дуюм

عالم اکوان بود قسم دویم

Қисми аввали омада ҳамчун зҷоҷ

قسم اول آمده همچون زجاج

Қисм дуюм чист мисбоҳи алсроҷ

قسم دویم چیست مصباح السراج

эй Кумайли хоси атлқи ънқиўд

ای کمیل خاص اَطْلِقُ عَنْقُیُود

АтФи мсбоҳои бдои субҳи алшҳўд

اَطْفِ مِصْباحاً بَدَا صُبُح الشُّهود

Ин ҳёкли ҷумлаи қайди ҷони тест

این هیاکل جمله قید جان تست

Ин ҳақоиқи ҳоҷиби айнони тест

این حقایق حاجب عینان تست

Ҳоҷибин шаҳ ки қавсин омада

حاجبین شه که قوسین آمده

Худ ҳиҷобу пардаи айни омада

خود حجاب و پردهٔ عین آمده

Гар ҳиҷоби қоби қавсин брдрӣ

گر حجاب قاب قوسین بردری

Хуш ба хилватгоҳи аўأднии парӣ

خوش به خلوتگاه اَوْأَدْنَی پری

Чун ба أўأднӣ раседӣ зини днў

چون به أَوَْأَدْنَی رسیدی زین دنّو

Ҳосил омад ҷонатро сар улувва

حاصل آمد جانت را سر علوّ

Зонка ҳақро дар днў омад улувва

زانکه حق را در دنو آمد علو

Зоти шаҳро дар улувва бошад днў

ذات شه را در علو باشد دنوّ

Қоб қавсин чист баҳри Аҳмадӣ

قاب قوسین چیست بحر احمدی

Иҷтимо бо ҳаддӣ ва бе ҳаддӣ

اجتماع با حدی و بی حدی

Он яке қавсаш буд баҳри аҳад

آن یکی قوسش بود بحر احد

Қавси дигари баҳри воҳиди зўъдд

قوس دیگر بحر واحد ذوعدد

Чист أўأднӣ бигӯ баҳри аҳад

چیست أَوْأَدْنَی بگو بحر احد

Холис аз таълиқ ва тақӣеду адад

خالص از تعلیق و تقیید و عدد

Лии маъа аллоҳаст ӣнҷои он алӣ

لی مع اللّه است اینجا آن علی

Аҳмдои ту худ набии мурсалӣ

احمدا تو خود نبی مرسلی

Аҳмадяти худ ҳиҷоби айни байн

احمدیت خود حجاب عین بین

Хирқа Аҳмад биндоз эй амин

خرقهٔ احمد بینداز ای امین

Дар мақоми лии маъаи мо золўсўл

در مقام لی مع ما ذالوصول

наменагунҷад на набӣ ва на расӯл

می‌نگنجد نه نبی و نه رسول

Ту Сироҷи баси мунирии аҳмдо

تو سراج بس منیری احمدا

Нури бахш ҳар замирии аҳмдо

نور بخش هر ضمیری احمدا

Гашти толеъ аз дилати субҳи аҳад

گشت طالع از دلت صبح احد

МнтФӣ шуд он Сироҷи зўолъдд

منطفی شد آن سراج ذوالعدد

Он набувват азмён шуд барканор

آن نبوت ازمیان شد برکنار

Ҷилвагар зоти алълӣ бо иқтидор

جلوه گر ذات العلی با اقتدار

Ҷилваи зоти алълии муқтадир

جلوهٔ ذات العلی مقتدر

Чун аён шуд шуд набуввати масттар

چون عیان شد شد نبوت مستتر

Иститори ӣнҷо на бутлон ва фаност

استتار اینجا نه بطلان و فناست

Балки худ такмил нур кибриёст

بلکه خود تکمیل نور کبریاست

Маънии атФи алсроҷ ибтол нест

معنی اَطْفِ السِّراجَ ابطال نیست

Сари ин итфои биҷуз икмол нест

سر این اطفا بجز اکمال نیست

Анмои аллоҳи мтми нура

اِنَّمَا اللّهُ مُتِمُّ نُوْرَهُ

Иҳрқи алأстори ънмстўраҳ

یَحْرَقُ الأَسْتارَ عَنْمَسْتُورِهِ

Чист ин итмоми тҳриқи ҳиҷоб

چیست این اتمام تحریق حجاب

Пардаи вошд мнкшФ шуд офтоб

پرده واشد منکشف شد آفتاب

Нест ин кашфи алғтои ибтоли нур

نیست این کشف الغطا ابطال نور

Балки худ икмол нурасту зуҳӯр

بلکه خود اکمال نور است و ظهور

Зот аз кашф алғто шуд мстбин

ذات از کشف الغطا شد مستبین

Баъди кашфи алҳби издоди алиқин

بعد کَشْفِ الحُبِّ یَزْدَادُ الیَقینِ

Ҳар касе аз кашфи афзудаши камол

هر کسی از کشف افزودش کمال

Ғайри зоти он алии зулҷалол

غیر ذات آن علی ذوالجلال

Зонка пеш аз кашф шуд комили яқин

زانکه پیش از کشف شد کامل یقین

Шамси ҳақи айни яқинашро мубин

شمس حق عین یقینش را مبین

Дар шабаши бади офтоб бе завол

در شبش بد آفتاب بی زوال

Ҷилвагар бар дидаи соҳиби камол

جلوه گر بر دیدهٔ صاحب کمال

Сари лўкшФи алғто аз он ҷаноб

سِرّ لَوْکُشِفَ الغِطا از آن جناب

Ин буд валлоҳи аълами болсўоб

این بود واللّهُ اَعْلَمُ بالصَّوابِ

Ҳар ки тоҷи маърифат бар сари ниҳод

هر که تاج معرفت بر سر نهاد

Аз дами ҷонпарвар ҳайдари ниҳод

از دم جان پرور حیدر نهاد

Хирқагар пӯшеди он мард вале

خرقه گر پوشید آن مرد ولی

Аз алии пӯшеду авлоди алӣ

از علی پوشید و اولاد علی

Авлиёъи шиъёни Муртазо

اولیاء شیعیان مرتضی

Мунташир карда раҳу расми ҳудо

منتشر کرده ره و رسم هدی

Ҳам ба изни рухсати амри эмом

هم به اذن رخصت امر امام

Мунташири ирфон шуда бар хосу ом

منتشر عرفان شده بر خاص و عام

Ҳомили сари Муқаннаъи ҷонишон

حامل سرّ مقنّع جانشان

Ршҳи ҷоми луи кашфи аиқоншон

رشح جام لو کشف ایقانشان

Аизои вела ман қасоидаи алмштоқиаҳ

ایضاً وله مِنْ قصایده المشتاقیّه

Даҳр чун боғу шаҷари чарху самар инсон аст

دهر چون باغ و شجر چرخ و ثمر انسان است

Боғбони ҳазрати халлоқи алӣ ?илашон аст

باغبان حضرت خلاق علی الشان است

Кист инсон ба ҳақиқат бингар соҳиби дил

کیست انسان به حقیقت بنگر صاحب دل

Ки тани хокӣ ӯ бо дилу дил бо ҷон аст

که تن خاکی او با دل و دل با جان است

Соҳибдили чўшўди шахс , ту инсонаш махон

صاحبدل چوشود شخص، تو انسانش مخوان

Гарчи нотиқ буд аммо ба сифат ҳайвон аст

گرچه ناطق بود اما به صفت حیوان است

Нест ин пайкари махрӯтии ҷисмонии дил

نیست این پیکر مخروطی جسمانی دل

Балки ин боргаҳу ҳазрат дил султонаст

بلکه این بارگه و حضرتِ دل سلطانست

Дили яке сари илоҳӣу дам раҳмонӣ аст

دل یکی سر الهی و دم رحمانی است

Ки бирав ҳар нафасии сад назар раҳмон аст

که برو هر نفسی صد نظر رحمان است

Маҳомон шаҳи шоҳон ки султон бақо омад

مه هامان شه شاهان که سلطان بقا آمد

Шаҳи иқлӣми أўأднии маи бурҷ вафо омад

شه اقلیم أَوْأَدْنَی مه برج وفا آمد

Сулӯк бо камолу ҷазба бо эътидол ӯ

سلوک با کمال و جذبهٔ با اعتدال او

Сулӯк аз Мустафоу ҷазбааш аз Муртазо омад

سلوک از مصطفی و جذبه‌اش از مرتضی آمد

Днўи васфӣ ӯ аз шуъӯни кибриёи пайдо

دنو وصفیِ او از شئون کبریا پیدا

Улувва зотяш аз зоти ҳақи ҷл ъло омад

علو ذاتیش از ذات حق جل علا آمد

Алӣ зот шуд чун аз алии Акбари аъзам

علی ذات شد چون از علی اکبر اعظم

Азорши азимати ҳақи кибриёии ҳақ радо омад

ازارش عظمت حق کبریای حق ردا آمد

Инсони кул чу қутбӣу гардун ба сони ос

انسان کل چو قطبی و گردون به سان آس

Бар қутби ломҳолаҳ буд осро асос

بر قطب لامحاله بود آس را اساس

Нсноси аҳли мшӣмаҳи асҳоби маймана

نسناس اهل مشئمه اصحاب میمنه

Ашбоаҳи носи омадаи арбоби қурби нос

اشباه ناس آمده ارباب قرب ناس

Ашбоаҳи носи омадаи азноси мустафиз

اشباه ناس آمده ازناس مستفیض

Зон сон ки маи з меҳр кунад нури иқтибос

زان سان که مه ز مهر کند نور اقتباس

Қлорҷъўои вроӣкмоиҳои алкром

قُلْاِرْجَعُوا وَرائَکُمْاَیُّها الْکِرام

Аз мовароӣ хеш бикун нури илтимос

از ماورای خویش بکن نور التماس

Доне ки моўроءи ту чбўди мақоми инс

دانی که ماوراء تو چبود مقام انس

Арҷъإлии вроӣки болъқли волҳўос

اِرْجَعْإلَی وَرائِکَ بِالْعقلِ وَالحَواس

Қавси нузулро чу ту сайёр омадӣ

قوس نزول را چو تو سیار آمدی

Иқболи тести ҷониби ин манзили аёс

اقبال تست جانب این منزل ایاس

Ин манзили аёс чу мстқбл ту шуд

این منزل ایاس چو مستقبل تو شد

Дртсти срФтодаҳи турои кун бе қиёс

درتست سرفتاده ترا کون بی قیاس

Он кун беқиёс чаҳ бошад мақоми нур

آن کون بی قیاس چه باشد مقام نور

Манзилгаҳи уқули муҷарради з ҳар либос

منزلگه عقول مجرد ز هر لباس

Ақли муҷарради он ҷабарут муқаддас аст

عقل مجرد آن جبروت مقدس است

Кон ҷойгоҳ нест биҷузи қудрати вшнос

کان جایگاه نیست بجز قدرت وشناس

Он нури қоҳири ҷабарутии лақаби мудом

آن نور قاهر جبروتی لقب مدام

Нотиқ буд ба зикри ҳақу сбҳаҳу сипос

ناطق بود به ذکر حق و سبحه و سپاس

Ҷабарутёни ҳамаи мтъонқ ба якдигар

جبروتیان همه متعانق به یکدیگر

Аз иттиҳоди ишқ на аз шиддати тамос

از اتحاد عشق نه از شدت تماس

Аз ҷисм моддӣаст муҷаррад чу зоташон

از جسم مادیست مجرد چو ذاتشان

Неи нисбати мломсаҳи онҷо ва на мсос

نی نسبت ملامسه آنجا و نه مساس

Нисён ва саҳв нест дарин мӯтини камол

نسیان و سهو نیست درین موطن کمال

Не ғифлатаст влҳў ва на навамаст на нъос

نی غفلت است ولهو و نه نوم است نه نُعاس

Хмхонаҳи исти ҳазрати ҷабарут аз он шароб

خمخانه‌ایست حضرت جبروت از آن شراب

Малакӯти мустафиз шудаи ҳамчуи ҷоми вкос

ملکوت مستفیض شده همچو جام وکاس

Хайма чу зад дар ҷаҳони ҳазрати султони ишқ

خیمه چو زد در جهان حضرت سلطان عشق

Кун ва макон омаданд бандаи фармони ишқ

کون و مکان آمدند بندهٔ فرمان عشق

Ишқ чу домани кашон бар сари олами гузашт

عشق چو دامن کشان بر سرِ عالم گذشت

Даст ҷаҳонӣ гирифт як сираи домони ишқ

دست جهانی گرفت یک سره دامان عشق

Ишқ чу чавгони ноз дар каф қудрат гирифт

عشق چو چوگانِ ناز در کفِ قدرت گرفت

На фалак омад чу гӯй дар хами чавгони ишқ

نه فلک آمد چو گوی در خم چوگان عشق

Абтаҳии Ясрибии буии Яман хуш кашид

ابطحی یثربی بوی یمن خوش کشید

Ҷониби Ясриби вазид чун дами раҳмони ишқ

جانب یثرب وزید چون دمِ رحمان عشق

Нури азали омадаи сӯрати оғози ҳасан

نور ازل آمده صورت آغاز حسن

Сари абади омадаи маънии поёни ишқ

سرّ ابد آمده معنی پایان عشق

Ишқ муҷаррад бибин омадаи ҷӯёии ҳасан

عشق مجرد ببین آمده جویای حسن

Ҳасани муқаддаси нигари омадаи ҷонони ишқ

حسن مقدس نگر آمده جانان عشق

Ҳасани муқаддаси набии ишқи муҷарради алӣ

حسن مقدس نبی عشق مجرد علی

Ишқи нигари он ҳасани ҳасани нигари он ишқ

عشق نگر آن حسن حسن نگر آن عشق

Дидаи маънии гушои як дил ва як рӯ бибин

دیدهٔ معنی گشای یک دل و یک رو ببین

Ишқ ба даврони ҳасани ҳасан ба даврони ишқ

عشق به دوران حسن حسن به دوران عشق

Он рухи хуби ҳасани ахтарӣ аз бурҷи ҳасан

آن رخ خوب حسن اختری از برج حسن

Ваон дили поки ҳусайни гавҳарӣ аз кони ишқ

وان دل پاک حسین گوهری از کان عشق

Он ду гуҳарро ки баради арши паии гӯшвор

آن دو گهر را که برد عرش پی گوشوار

Чист ду дар ятем аз дили Аммони ишқ

چیست دو دُرّ یتیم از دل عمان عشق

Рӯ вом кун зи ҳазрати ҳақи чашми муътадил

رو وام کن ز حضرت حق چشم معتدل

То бар ту ошкор шавад эътидоли дил

تا بر تو آشکار شود اعتدال دل

Нақши ду кун дар назар ояд турои хаёл

نقش دو کون در نظر آید ترا خیال

Гардад туро чу айни ҳақиқати хаёли дил

گردد ترا چو عین حقیقت خیال دل

Он олимӣ ки ҳақи малакӯташи лақаби ниҳод

آن عالمی که حق ملکوتش لقب نهاد

Зиллӣ буд ба дидаи ҷон аз зилоли дил

ظلی بود به دیدهٔ جان از ظلال دل

Он ншأаҳ эй ки куни мисоляш хонда анд

آن نشأه‌ای که کون مثالیش خوانده‌اند

Аксӣ буд ба чашми аён аз мисоли дил

عکسی بود به چشم عیان از مثال دل

Арзи аллоҳи васеъа ки ҳақ дар китоб гуфт

ارضُ اللّهِ وَسیعةٌ که حق در کتاب گفت

Шарҳӣ буд зи арсаи восеъи маҷоли дил

شرحی بود ز عرصهٔ واسع مجال دل

Дили тоирӣу манзили лоҳуташи ошён

دل طایری و منزل لاهوتش آشیان

Зикри давому фикри ҳузурии ду боли дил

ذکر دوام و فکر حضوری دو بال دل

Рухсори дил дар оинаи зот ҳақ бибин

رخسار دل در آینهٔ ذات حق ببین

То мнкшФ шавад ба ту сари ҷалоли дил

تا منکشف شود به تو سر جلال دل

Дили сари ҳақи мутлақу ҳақи сари дил буд

دل سرِّ حقِ مطلق و حق سر دل بود

Аз дили мақоли ҳақи шинав аз ҳақи мақоли дил

از دل مقال حق شنو از حق مقال دل

Махрӯти пайкарӣ ки дилаш ном карда анд

مخروط پیکری که دلش نام کرده‌اند

Аз олам гуласт чаҳ донад камоли дил

از عالم گل است چه داند کمال دل

Чун осмони зи ҳамли амон або намӯд

چون آسمان ز حمل امان ابا نمود

Бар дил намӯд арз чу дид эҳтимоли дил

بر دل نمود عرض چو دید احتمال دل

Бодии зи кӯии дилбари ширини шамоилам

بادی ز کوی دلبر شیرین شمایلم

Омад шкФт аз нафасаши ғунчаи дилам

آمد شکفت از نفسش غنچهٔ دلم

Хуршед аз мшорқи ғайбӣ тулӯъ кард

خورشید از مشارق غیبی طلوع کرد

Хуш ҷо гирифт оинаи сон дар муқобилам

خوش جا گرفت آینه سان در مقابلم

Занҷир зулф ӯст вагар на бидон сифат

زنجیر زلف اوست وگر نه بدان صفت

Девона гаштаам ки набандад слослм

دیوانه گشته‌ام که نبندد سلاسلم

Биллоҳи маро ба қиблаи зӯҳҳод кор нест

باللّه مرا به قبلهٔ زُهاد کار نیست

То дил ба тоқи абрӯӣ ӯ гашта моилам

تا دل به طاق ابروی او گشته مایلم

Баси уқдаҳо зи даҳр ба дили ҷои гирифта буд

بس عقده‌ها ز دهر به دل جا گرفته بود

Ангушт ӯ гушӯд зи дили ақди мушкилам

انگشت او گشود ز دل عقد مشکلم

Соқӣ бирез бодаи софӣ ба ҷоми соф

ساقی بریز بادهٔ صافی به جام صاف

То ҳал кунам ба рӯй ту яксар мшоклм

تا حل کنم به روی تو یکسر مشاکلم

Зон май казон суъӯд кунад ҷони нозилам

زان می کزان صعود کند جان نازلم

Зон май казон урӯҷ кунад ҷисми соФлм

زان می کزان عروج کند جسم سافلم

Зон май ки мутмаин шавад ин нафаси мулҳамам

زان می که مطمئن شود این نفس ملهمم

Зон май ки муттасил шавад ин сари восилам

زان می که متصل شود این سرّ واصلم

Мутриб навой пардаи ушшоқ соз кун

مطرب نوای پردهٔ عشاق ساز کن

То муртафаъ шавад зи назари сарви ҳоилам

تا مرتفع شود ز نظر سرو حایلم

Зон не ки нағмаҳоаш ба рақс оварад танам

زان نی که نغمه‌هاش به رقص آورد تنم

Зон не ки пардаҳоаш ба ваҷд оварад дилам

زان نی که پرده‌هاش به وجد آورد دلم

Зон не ки мнкшФ шавад азуии ҳўоиҷм

زان نی که منکشف شود ازوی حوایجم

Зон не ки мнтўӣ шавад аз ваии манозилам

زان نی که منطوی شود از وی منازلم

Дўристи пари зи меҳнату ъҳдисти пари зи ғам

دوریست پر ز محنت و عهدیست پر ز غم

Роҳати ҳамаи машаққату дармони ҳамаи ?илам

راحت همه مشقت و درمان همه الم

Ашроку мнқст шудаи мақбулу ршинос

اشراک و منقصت شده مقبول و روشناس

Тавҳиди маърифат шудаи мардӯду муттаҳам

توحید معرفت شده مردود و متهم

Мардони ҳақи ғариқ бало гашта сар ба сар

مردان حق غریق بلا گشته سر به سر

Хосони ҳақи асир ҷафо гашта дам бидам

خاصان حق اسیر جفا گشته دم بدم

Мстأнси авом шудаи роҳати ахас

مستأنس عوام شده راحت اخصّ

Мстқбли хавос шудаи меҳнати аъам

مستقبل خواص شده محنت اعم

Рӯ ба ваашон ба даъвии ширӣ ба ҷилваи гоҳ

رو به وشان به دعوی شیری به جلوه گاه

Шерони ҳақи гирифтаи зи ғами гӯшаи аҷм

شیران حق گرفته ز غم گوشهٔ اجم

Бисёр саҳл дар раҳи даъвии қадам задан

بسیار سهل در ره دعوی قدم زدن

Бисёр саъб дар раҳи маънӣ задани қадам

بسیار صعب در ره معنی زدن قدم

Набӯд гурезгоҳи дарин даври пари Фтн

نبود گریزگاه درین دور پر فتن

Алои ҷаноби Муртазавии соҳиби карам

الا جناب مرتضوی صاحب کرم

Зотш ки ҳаст воҷиби мумкин намо кунад

ذاتش که هست واجب ممکن نما کند

Аз сӯрати ҳудуси аёни маънии қадам

از صورت حدوث عیان معنی قدم

Роҳӣаст сӯии кӯии ту чун мӯии тўои муҳташам

راهی است سوی کوی تو چون موی توای محتشم

Борӣку торику сияҳи тӯлонӣу пурпечу хам

باریک و تاریک و سیه طولانی و پرپیچ و خم

Бисёр дар ваии уқдаҳо чун уқдаҳои тавбаи ту

بسیار در وی عقده‌ها چون عقده‌های توبه تو

Бисёр дар ваии домҳо чун домҳои хам ба хам

بسیار در وی دام‌ها چون دام‌های خم به خم

Зикри ту вирд ҳар забон дар масҷиду дрмикдаҳ

ذکر تو ورد هر زبان در مسجد و درمیکده

Номи ту ҳрзи ҳрҷнон дар каъбау байти алснм

نام تو حرز هرجنان در کعبه و بیت الصنم

ВргФти оре чун ду лаби мансӯхсозӣ алъҷб

ورگفت‌آری چون دو لب منسوخ سازی العجب

Расми фасоҳат аз араб , тарзи малоҳат аз аҷам

رسم فصاحت از عرب، طرز ملاحت از عجم

Ман бо ниёз , ӯ нозанин , ман тираи бахт ӯ маи ҷабин

من با نیاز، او نازنین، من تیره بخت او مه جبین

Ман хоксору мсткин , ӯ тоҷдору муҳташам

من خاکسار و مستکین، او تاجدار و محتشم

Соқии гулоб ва май ба ҳам таркиб кун андари қадаҳ

ساقی گلاب و می به هم ترکیب کن اندر قدح

Мутриби рубобу не ба ҳам таълӣф кун андар нағам

مطرب رباب و نی به هم تألیف کن اندر نغم

То рухи намояди ҷилвае аз меғи ваҳоби алсўр

تا رخ نماید جلوه‌ای از میغ وهاب الصور

Бурқаъи кушояди ъшўи ҳ эй аз ҳасани халлоқи алъдм

برقع گشاید عشو‌ه‌ای از حسن خلاق العدم

Дар ботилу маъдӯми хуши байнами вуҷӯди ҳақи аён

در باطل و معدوم خوش بینم وجود حق عیان

Дар ҳодису мавҳуми хуши байнами рухи шоҳи қадам

در حادث و موهوم خوش بینم رخ شاه قدم

Ағёри гирдогирди ман лашкар ба лашкари саф ба саф

اغیار گرداگرد من لشکر به لشکر صف به صف

Номи хуши ту дар даҳани лаҳза ба лаҳзаи дмбдм

نام خوش تو در دهن لحظه به لحظه دمبدم

Иззат куҷо монад марои ман давр ва эшон мқтрб

عزت کجا ماند مرا من دور و ایشان مقترب

Ҳурмат куҷо монад марои ман хор ва эшон муҳтарам

حرمت کجا ماند مرا من خوار و ایشان محترم

Лутфаст морои қаҳри ту нӯшаст моро заҳри ту

لطف است مارا قهر تو نوش است ما را زهر تو

Трёқ бошад баҳри тугар рӯз ва шаб нӯшем сам

تریاق باشد بهر تو گر روز و شب نوشیم سم

эй шоҳи шоҳони замин эй моҳи моҳони яқин

ای شاه شاهان زمین ای ماه ماهان یقین

эй неъмати аллоҳи нури дайни султони файёзи алнъм

ای نعمت اللّه نور دین سلطان فیاض النعم

Дар ҳазрати илму аёни нури ту кшоФи алҳҷб

در حضرت علم و عیان نور تو کشاف الحجب

Дар зулмати шаку гумон рӯй ту мисбоҳи алзлм

در ظلمت شک و گمان روی تو مصباح الظلم

Ҷавдати барӣ аз лоу лн будат ърӣ аз мо ва ман

جودت بری از لا و لن بودت عری از ما و من

Шаънати буруни азълми взни зотати фузун аз Киев ва кам

شأنت برون‌ازعلم وظن ذاتت فزون از کیف و کم

Нури ҷамоли исматат ҳаргиз нагардад мхтФӣ

نور جمال عصمتت هرگز نگردد مختفی

Зайли камоли иффатат ҳаргиз нагардад муттаҳам

ذیل کمال عفتت هرگز نگردد متهم

Бо шамси нури комилати шамс мзӣ омад сҳо

با شمس نور کاملت شمس مضی آمد سها

Бо баҳри ҷӯади шомилат ӣам васеъ омад чу нам

با بحر جود شاملت یم وسیع آمد چو نم

Олами ҳамаи як заррае рухсори тўшмси алзҳӣ

عالم همه یک ذره‌ای رخسار توشمس الضحی

Кунин ҳамаи як қатра Эй ҳастӣ ту монанди ӣам

کونین همه یک قطره‌ای هستی تو مانند یم

эй шоҳи муштоқати манам , муштоқи ушшоқати манам

ای شاه مشتاقت منم، مشتاق عشاقت منم

Дар ошиқии тоқати манам то чанд бошам ҷуфти ғам

در عاشقی طاقت منم تا چند باشم جفت غم

Гесуии лайли мдлҳм то гашта саттори алзёء

گیسوی لَیل مُدْلَهَم تا گشته ستّار الضّیاء

Рухсори рӯзи мбтсми тогштаҳи кшоФи албҳм

رخسار روز مبتسم تاگشته کَشَّافُ البُهَم

Арвоҳи аъдоءи лазиҷи бокибру кӣнаи муздаваҷ

ارواح اعداء لزج باکبر و کینه مزدوج

Ҳамвора бодои ммтзҷи як сар ба зулмот наҚум

همواره بادا ممتزج یک سر به ظلمات نِقَم

Аизоу ?лаи раҳмаи аллоҳи алайҳ

ایضاً و له رحمةُ اللّهِ عَلَیه

Осмон чун осу қутбаши ҷони комили омада

آسمان چون آس و قطبش جان کامل آمده

Қутби олами ҷони поки соҳиби дили омада

قطب عالم جان پاک صاحب دل آمده

Соҳиб дил кист он кзҳзрти ҳақи сӯии мо

صاحب دل کیست آن کزحضرت حق سوی ما

Аз худӣ бе худ шудаи манзил ба манзили омада

از خودی بی خود شده منزل به منزل آمده

Авло бигузашта аз носути сҷинии мақом

اَوّلا بگذشته از ناسوت سجینی مقام

То мақоми ҳазрати лоҳути восили омада

تا مقام حضرت لاهوت واصل آمده

Баъд аз он аз ҳазрати лоҳути алӣин мнос

بعد از آن از حضرت لاهوت علیین مناص

Дили гирифтаи зоди раҳ то олами кули омада

دل گرفته زاد ره تا عالم کل آمده

Барзахи ҷомеъ буд дил дар миёни ҳазратин

برزخ جامع بود دل در میان حضرتین

Гоҳи фоили омадаи дили гоҳи қобили омада

گاه فاعل آمده دل گاه قابل آمده

Қобили он файзи Лоҳутӣ шуда аз як тараф

قابل آن فیض لاهوتی شده از یک طرف

Як тараф аз олами носути фоили омада

یک طرف از عالم ناسوت فاعل آمده

Воҷиби мумкини ду дарёии азим бе карон

واجب ممکن دو دریای عظیم بی کران

Барзах лоибғёнаст онкии фозили омада

برزخ لایَبْغِیان است آنکه فاضل آمده

Мнронии қдрأӣ алҳақ гуфта гоҳе аз улувва

مَنْرَآنی قَدْرَأَی الْحَقَّ گفته گاهی از علو

Мо ърФноки гуҳии фармӯдаи нозили омада

ما عرَفْناکَ گهی فرموده نازل آمده

эй ки баҳри роҳи ишқ аз ман ту май пурсӣ далел

ای که بهر راه عشق از من تو می‌پرسی دلیل

Рӯй ӯ возеҳтар аз кули далоили омада

روی او واضح‌تر از کل دلایل آمده

эй ки баҳри сайди дили азмни ту май ҷӯии ҳбол

ای که بهر صید دل ازمن تو می‌جویی حبال

Мӯӣ ӯ муҳкамтар аз кули ҳбоили омада

موی او محکم‌تر از کل حبایل آمده

Дар фунуни саҳар бисёре расоъл гуфта анд

در فنون سحر بسیاری رسائل گفته‌اند

Чашм ӯ болиғтар аз кули рсоили омада

چشم او بالغ‌تر از کل رسایل آمده

Дар мадҳи ҳазрати шоҳи авлиёъи алии Муртазо

در مدح حضرت شاه اولیاء علی مرتضیؑ

Вҷўдшхси комили қутбу гардун ҳмчўос астӣ

وجودشخص‌کامل‌قطب‌و گردون‌همچوآس استی

Вҷўдосро бар қутби даврон ва асос астӣ

وجودآس را بر قطب دوران و اساس استی

Аз он рӯи аҳли дониш осмон хонанд гардун ро

از آن رو اهل دانش آسمان خوانند گردون را

Ки гардон бар вуҷӯди мрдҳқ монанди ос астӣ

که گردان بر وجود مردحق مانند آس استی

Аз он рӯи аҳли бениши марди ҳақро қутби гўиндӣ

از آن رو اهل بینش مرد حق را قطب گویندی

Каши андари манзили тамкини субут беқиёс астӣ

کش اندر منزل تمکین ثبوت بی قیاس استی

Авоми анносро нснос хондан ҳаст лоиқ тар

عوام الناس را نسناس خواندن هست لایق‌تر

Ба хосони худои махсӯси ин итлоқ нос астӣ

به‌خاصان‌خدا مخصوص این اطلاق ناس استی

Чўнсё мнсё ингоштӣ ҷузи ҳақи таъолӣ ро

چونسْیاً مَنسْیاً انگاشتی جز حق تعالی را

Аз он рӯи носи марди орифи комил шинос астӣ

از آن رو ناس مرد عارف کامل شناس استی

Алии маҳсуси фии зот аллоҳаст аз қавли пайғамбар

علی‌محسوس فی ذات اللّه است از قول پیغمبر

Ки бозоти худои ҷони алиро хуш мсос астӣ

که‌باذات خدا جان علی را خوش مساس استی

Ҳрони каси ракаи маҷнӯни гашти ммсўсш араб гуфтӣ

هرآن‌کس‌راکه‌مجنون‌گشت‌ممسوسش‌عرب‌گفتی

Аз он маънӣ ки ҷинро бо вуҷӯд ӯ тамос астӣ

از آن معنی که جن را با وجود او تماس استی

Ба пиғмбрҳмӣ гуфтанд маҷнӯн шуд алии моно

به پیغمبرهمی گفتند مجنون شد علی مانا

Ки он шаҳи ронаи хўрдстӣ на хоб ва на нъос астӣ

که‌آن‌شه‌رانه‌خوردستی‌نه‌خواب و نه نعاس استی

Аён шуд мастии ҷонаши магар ҷин карда миси ӯро

عیان شد مستی جانش مگر جن کرده مس اورا

Мъоини шӯришу сараш на дар стар ва либос астӣ

معاین شورش و سرش نه در ستر و لباس استی

Паямбар гуфт ммсўсӣаст ҳайдари гашти ошуфта

پیمبر گفت ممسوسی است حیدر گشت آشفته

На зон гӯна ки ҷин бо ҷони ммсўсон мумос астӣ

نه زان گونه که‌جن‌با‌جان ممسوسان مماس استی

Алии ммсўси фии зот аллоҳаст эй қосрондишон

علی‌ممسوس‌فی‌ذات‌اللّه است ای قاصراندیشان

Алиро дар бҳоръзти ҳақ артмос астӣ

علی را در بحارعزت حق ارتماس استی

Ҷалоли кибриё чун баҳру ҳидрмоҳии осое

جلال کبریا چون بحر و حیدرماهی آسایی

Ки андари бҳрқдрти доим ӯро анғмос астӣ

که اندر بحرقدرت دایم او را انغماس استی

Алии ммсўси фии зот аллоҳ омад лои бзоти аллоҳ

علی ممسوس فی ذات اللّه آمد لا بذات اللّه

Алии фардро кӣ васфи إмсос ва лмос астӣ

علی فرد را کی وصف إِمساس و لماس استی

Чу дар нури худо мғмўс омад ҷони пок ӯ

چو در نور خدا مغموس آمد جان پاک او

Аз он шамси фалакро ар рух ӯ иқтибос астӣ

از آن شمس فلک را ار رخ او اقتباس استی

Чу нур ӯ биҷузи нур худо набӯд аз онстӣ

چو نور او بجز نور خدا نبود از آنستی

Ки аз нури алии пайғамбаронро илтимос астӣ

که از نور علی پیغمبران را التماس استی

Шаҳи ҷами банда кандар маҷлиси риндони хос ӯ

شه جم بنده کاندر مجلس رندان خاص او

Фалак чун соқии вшмси вқмрчўни ҷом вкос астӣ

فلک‌چون‌ساقی‌وشمس‌وقمرچون‌جام‌وکاس‌استی

Азими алхлқи зоти аъзамӣ каз мағзи пок ӯ

عظیم الخلق ذات اعظمی کز مغز پاک او

Вҷўдҳзрти рӯҳи алқудс чун як ътос астӣ

وجودحضرت‌روح‌القدس‌چون‌یک‌عطاس‌استی

Агар пардохтӣ бо санъати эксири рой ӯ

اگر پرداختی با صنعت اکسیر رای او

Зари қалби ҳамаи пайғамбарон ҳамчун нҳос астӣ

زر قلب همه پیغمبران همچون نحاس استی

Дам аз мардӣ задӣ чун ҳимматаши обои алавӣ ӯ

دم از مردی زدی چون همتش آبای علوی او

зи борони ИМАоти осои ҳамаи ҳайз ва нФос астӣ

ز باران امهات آسا همه حیض و نفاس استی

Ало ё аиҳо алмдсру қмёи нзири аллоҳ

اَلَا یَا اَیُّهَا الْمُدَّثِر و قُمْیَا نَذِیْرَ اللّه

Бигӯ печидаи худро то ба чанд андар пилос астӣ

بگو پیچیده خود را تا به چند اندر پلاس استی

Буруни ои шамае шаъни алӣ бар халқ зоҳир кун

برون آ شمه‌ای شأن علی بر خلق ظاهر کن

Мгрҷони туро аз таъни муштии хас ҳарос астӣ

مگرجان ترا از طعن مشتی خس هراس استی

Матарс аз носи блғФии алии кули мо анзл

مترس از ناس بَلِّغْفِی عَلِیِّ کُلَّ مَا اُنْزَل

Ки ҳифзами ъосми ҷони туро аз шар нос астӣ

که حفظم عاصم جان ترا از شر ناس استی

Алирогар итоати новарӣ эй дили хаҷали Монӣ

علی را گر اطاعت ناوری ای دل خجل مانی

Дар он рӯзӣ ки идъии болإмом ҳар анос астӣ

در آن روزی که یُدْعَی بِالْإمَام هر اناس استی

Алиро шӯи змштоқон ки ҳар муштоқи ҷонӣ ро

علی را شو زمشتاقان که هر مشتاق جانی را

Ба муштоқи илайҳи хеш дар маънӣ ҷинос астӣ

به مشتاقُ الیه خویش در معنی جناس استی

Ало то модҳи хиролнбиини омадаи ҳисон

الا تا مادح خیرالنبیین آمده حسان

Ало то модҳи саҷҷоди ҷон бўФрос астӣ

الا تا مادح سجاد جان بوفراس استی

Ба мадҳи Муртазои бодои забонами доимои нотиқ

به مدح مرتضی بادا زبانم دایماً ناطق

Ба мағзам то ки ақлу фикру тадбир ва ҳавос астӣ

به‌مغزم تا که عقل و فکر و تدبیر و حواس استی

Ва ман ғазалиёта

و مِنْ غزلیّاته

Ба чашм кам мубини ушшоқи мо ро

به چشم کم مبین عشاق ما را

Дар эшон май нигари ахлоқи мо ро

در ایشان می نگر اخلاق ما را

Китоби нотиқи холиқ чу моием

کتاب ناطق خالق چو ماییم

Назар кун ҷузви ҷузви авроқи мо ро

نظر کن جزو جزو اوراق ما را

зи мроти ҷамоли мо аёни байн

ز مرآت جمال ما عیان بین

Ҷамоли ҳазрати халлоқи мо ро

جمال حضرت خلاق ما را

зи афъии нафаси ҷони гусали масмӯми бӯдоин хастаи дил

ز افعی‌نفس جان گسل مسموم بوداین خسته دل

Ҷоми шароби муътадил таъдил кард ахлоқ ро

جام شراب معتدل تعدیل کرد اخلاق را

Рафтам бурун аз ҷисму ҷон чархӣ задам дрломкон

رفتم‌برون از جسم و جان چرخی زدم درلامکان

Дар чархи орми ин замони ин гунбад на тоқ ро

در چرخ آرم این زمان این گنبد نه طاق را

Хеши бинии ту дар майкада занбӣаст азим

خویش بینی تو در میکده ذنبی است عظیم

Ҳазрати пери Муғони омадаи ғаффори зунуб

حضرت پیر مغان آمده غفار ذنوب

Ҳақи рости ин ҷаҳони ҳамагии дафтарии аҷиб

حق راست این جهان همگی دفتری عجیب

Инсони кули зи дафтари ҳақи фарди мунтахаб

انسان کل ز دفتر حق فرد منتخب

Дар ҷони пок ҳар набии сар валеро май талаб

در جان پاک هر نبی سرّ ولی را می‌طلب

Дар ҷони аҳмдлоҷрми сари алиро май талаб

در جان احمدلاجرم سرّ علی را می‌طلب

Сари вилояти масттар нури набуввати ҷилва гар

سر ولایت مستتر نور نبوت جلوه گر

Сари хФиро толибии нури ҷлиро май талаб

سر خفی را طالبی نور جلی را می‌طلب

Ҳар санъатӣ андрҷҳон дорад ба охири ҳосилӣ

هر صنعتی اندرجهان دارد به آخر حاصلی

Ту азхроботӣ шудан беҳосилиро май талаб

تو ازخراباتی شدن بی حاصلی را می‌طلب

Шуд баҳри азали мавҷи зани азкли ҷавониб

شد بحر ازل موج زن ازکل جوانب

Ҳар мавҷ аз он мартаба Эй шуд зи маротиб

هر موج از آن مرتبه‌ای شد ز مراتب

Он мавҷ ки аўҷонб ғайбасту шаҳодат

آن موج که اوجانب غیب است و شهادت

Он ҳазрати инсон буд эй содиқи толиб

آن حضرت انسان بود ای صادق طالب

Дар зот буд бҳрўликн ба сифати мавҷ

در ذات بود بحرولیکن به صفت موج

Маҷзӯб ба сӯрат ба ҳақиқат шудаи ҷозиб

مجذوب به صورت به حقیقت شده جاذب

Зўолърши рафеъи алдрҷотӣ ки худо гуфт

ذوالعرش رفیع الدرجاتی که خدا گفت

Ишқаст ки беруни зи ҳудӯд ваз ҷаҳотаст

عشق است که بیرون ز حدود وز جهاتست

Андари зулмоти ҳаваси нафаси ҷФоҷўӣ

اندر ظلمات هوسِ نفسِ جفاجوی

Дили ҳамчуи Хизри омадаи ишқ об ҳаётаст

دل همچو خضر آمده عشق آب حیاتست

Зулмоти ҳавоҳои нуфусаст Сикандар

ظلمات هواهای نفوس است سکندر

Ақласт ки ҳайрон шуда дар ин злмотст

عقل است که حیران شده در این ظلماتست

Дилдори ҳама дил шуд ва шуд дили ҳамаи дилдор

دلدار همه دل شد و شد دل همه دلدار

Тафреқу тамоюзи зи ду бинӣ ва ду доне аст

تفریق و تمایز ز دو بینی و دو دانی است

Бар сӯрати дилдори дили мост ба таҳқиқ

بر صورت دلدار دل ماست به تحقیق

Ар одами аввал , дили мо одам сонӣ аст

ار آدم اول، دل ما آدم ثانی است

Як латифаи ғайбӣу сар вҳдонӣ аст

یک لطیفهٔ غیبی و سر وحدانی است

Ки гоҳи Юсуфу гуҳи нафхаи гоҳ перҳан аст

که گاه یوسف و گه نفخه گاه پیرهن است

Яке ҳақиқати воҳид буд вуҷӯди басит

یکی حقیقت واحد بود وجود بسیط

Ки гоҳи рӯҳи шморндшу гуҳӣ бадан аст

که گاه روح شمارندش و گهی بدن است

Хубони ҳамагии мазҳар ҷилавот сифотанд

خوبان همگی مظهر جلوات صفاتند

Муштоқи алии оинаи ҷилва зот аст

مشتاقِ علی آینهٔ جلوهٔ ذات است

зи ағёр чу бигусастам бо ёри бпиўстм

ز اغیار چو بگسستم با یار بپیوستم

Ин муттасилиро шуд он мунфасилии боис

این متصلّی را شد آن منفصلی باعث

Аз ҳасани амали зоҳиди ҷинати талабад аз ҳақ

از حسن عمل زاهد جنت طلبد از حق

Бар қурби худои моро шуд бе амалии боис

بر قرب خدا ما را شد بی عملی باعث

Мақбулии он ҳазрати покизагӣ тан нест

مقبولی آن حضرت پاکیزگی تن نیست

Бар ҳасани қабули ҳақи покизаи дилии боис

بر حسن قبول حق پاکیزه دلی باعث

Покизагии дилро ҳали ҳамаи мушкил ро

پاکیزگی دل را حل همه مشکل را

Такрими набии манша , таъзим вале боис

تکریم نبی منشاء، تعظیم ولی باعث

Дар роҳи ишқи он санам ҳар гуҳ туро ояд ҳараҷ

در راه عشق آن صنم هر گه ترا آید حرج

Дар сабр собит кун қадами колсбри мифтоҳи алФрҷ

در صبر ثابت کن قدم کالصَّبْرُ مفتاحُ الفرج

Икдми мёсо аз талаб зон рӯ ки мнҷди ваҷд

یکدم میاسا از طلب زان رو که مَنْجَدَّ وَجَدْ

Май зан дар дил бо адаб зеро ки мнлҷи влҷ

می‌زن در دل با ادب زیرا که مَنْلَجَّ وَلَج

Раббонии боҳуши шӯ бо ҳозирони хомӯши шӯ

ربانی باهوش شو با حاضران خاموش شو

Аз пой то сари гӯши шӯ варна дғоӣии вҳмҷ

از پای تا سر گوش شو ورنه دغائی وهمج

Дар ҷони поки авлиёи сари вилояти мундараҷ

در جان پاک اولیا سِرِّ ولایت مندرج

Дар сари ҷони авлиёъи зоти илоҳии мндмҷ

در سِرِّ جان اولیاء ذات الهی مندمج

Он олами рӯҳонии хмхонаҳи раббонӣ

آن عالم روحانی خمخانهٔ ربانی

Рӯҳи ҷабарутии хами файзи самадонеи роҳ

روح جبروتی خم فیض صمدانی راح

Нафаси малакӯтиро миноу суроҳеи дон

نفس ملکوتی را مینا و صراحی دان

Аъёни шҳодиро ҳар як қадаҳии зи ақдоҳ

اعیان شهادی را هر یک قدحی ز اقداح

Рухи мо соғару ҳасани азали роҳ

رخ ما ساغر و حسن ازل راح

Рухи мо чун зҷоҷаҳи ҳасани мисбоҳ

رخ ما چون زجاجه حسن مصباح

Ҳувият дар ҳиҷоби ҳасани мастур

هویت در حجاب حسن مستور

Дар ин он мхтФӣ чун ншأаҳ дар роҳ

در این آن مختفی چون نَشأة در راح

Вуҷӯд лотъин ҳаст чун май

وجود لاتعین هست چون می

Тааюнҳо суроҳеҳоу ақдоҳ

تعیّن‌ها صراحی‌ها و اقداح

Мсмои фотиҳу аъёни хзоӣн

مسمّا فاتح و اعیان خزائن

Буд ҳар як зи асмои ҳамчуи мифтоҳ

بود هر یک ز اسما همچو مفتاح

Мафотеҳи алғиўби асмоءи ҳасанӣ

مفاتیح الغیوب اسماء حسنی

Ғиўби аъёну ғайби алғиби фаттоҳ

غیوب اعیان و غیب الغیب فتاح

Ҳузури ҳазрати асмо дар аъён

حضور حضرت اسما در اعیان

Ҳузури ҳазрати аъён дар арвоҳ

حضور حضرت اعیان در ارواح

Ҳузури ҳазрати арвоҳи доим

حضور حضرت ارواح دایم

Буд дар ҳазрати аҷсому ашбоҳ

بود در حضرت اجسام و اشباح

Ҳузури ҷумлаи ин чори ҳазрат

حضور جملهٔ این چار حضرت

Буд дар ҳазрати ҷомеъ Аё соҳ

بود در حضرت جامع ایا صاح

Зоти азалии ҷилвагар аз ҳазрати асмо

ذات ازلی جلوه گر از حضرت اسما

Ҳар исми яке оина зон чеҳраи взоҳ

هر اسم یکی آینه زان چهرهٔ وَضّاح

Асмоءолҳӣ мутаҷаллӣаст дар аъён

اسماءالهی متجلی است در اعیان

Аъён ба субутӣ мутаҷаллӣаст дар арвоҳ

اعیان به ثبوتی متجلی است در ارواح

Арвоҳи муҷарради ҷабарутии малакӯтӣ

ارواح مجرد جبروتی ملکوتی

Доим мутаҷаллӣаст дар ойӣнаи ашбоҳ

دایم متجلی است در آیینهٔ اشباح

Ашбоҳ чу мшкўаҳ шуд арвоҳи зҷоҷот

اشباح چو مشکوة شد ارواح زجاجات

Аъён чу масобиҳ буд равшану лўоҳ

اعیان چو مصابیح بود روشن و لواح

Аъён чу масобиҳи фурӯзандаи асмоء

اعیان چو مصابیح فروزندهٔ اسماء

Чун нор каз аҳҷор бароранд ба мқдоҳ

چون نار کز احجار برآرند به مقداح

Он нури алии нур буд зоти мсмо

آن نور علی نور بود ذات مسما

Он ҷоъили анвори зулми Фолқи асбоҳ

آن جاعل انوار ظلم فالق اصباح

Зоти алии он нури алии нур ки номаш

ذات علی آن نور علی نور که نامش

Фаттоҳ мғолиқ қулӯбаст чу мифтоҳ

فتاح مغالیق قلوبست چو مفتاح

Омад дили ушшоқ чу тани нури алии рӯҳ

آمد دل عشاق چو تن نور علی روح

Бошад дили муштоқи чўхми файзи алии роҳ

باشد دل مشتاق چوخم فیض علی راح

Чун дида ба нури ҳақ дар дил нигарон гардад

چون دیده به نور حق در دل نگران گردد

Нури алии мутлақ бар дида аён гардад

نور علی مطلق بر دیده عیان گردد

Чун айн яқин бошад дили лавҳ мубин бошад

چون عین یقین باشد دل لوح مبین باشد

Чун дида чунин бошад дил низ чунон гардад

چون دیده چنین باشد دل نیز چنان گردد

Чун роҳ Муғон пуед одоб Муғон ҷӯяд

چون راه مغان پوید آداب مغان جوید

Асрор Муғон гуяд худ пер Муғон гардад

اسرار مغان گوید خود پیر مغان گردد

Муштоқи алии ойини хубони ҳамаи ойӣна

مشتاق علی آیین خوبان همه آیینه

Ойин чу ниҳон бошад зи ойӣна аён гардад

آیین چو نهان باشد ز آیینه عیان گردد

Марои дамии дили як рӯйу ҷони як дила буд

مرا دمی دل یک روی و جان یک دله بود

Ки ҷисмро на ба ҷони улфату муомила буд

که جسم را نه به جان الفت و معامله بود

Ғами ту буд ва ман он дам ки шодӣу ғам ро

غم تو بود و من آن دم که شادی و غم را

Ба ҳам на сӯрати зиддияту муқобила буд

به هم نه صورت ضدیت و مقابله بود

зи пой дил нагушӯданд қайди гесу ро

ز پای دل نگشودند قید گیسو را

Ки дар тариқати ушшоқи зи аҳли силсила буд

که در طریقت عشاق ز اهل سلسله بود

Дрхроботи фанои бода зотам доданд

درخرابات فنا بادهٔ ذاتم دادند

Бодаи зоти зи миноӣ сифотам доданд

بادهٔ ذات ز مینای صفاتم دادند

Молики алмалики ҷаҳон малакӯтам карданд

مالک الملک جهانِ ملکوتم کردند

Бар мулӯки малакӯтӣ млкотм доданд

بر ملوک ملکوتی ملکاتم دادند

Дар рухи мӯътакифи савмиъаи анвори қабул

در رخ معتکف صومعه انوار قبول

Чун надидем қадами ҷониб майхона заданд

چون ندیدیم قدم جانب میخانه زدند

Гиреҳ аз силсилаи зулф батон бикшоданд

گره از سلسلهٔ زلف بتان بگشادند

Ваон гиреҳ бар дил ҳар ошиқ девона заданд

وان گره بر دل هر عاشق دیوانه زدند

Ҳиммати олии риндон харобот бибин

همت عالی رندان خرابات ببین

Ки шаҳаншоҳии олам ба гадо бахшиданд

که شهنشاهی عالم به گدا بخشیدند

Мо ғами ёру зоҳидии ғами хулд

ما غم یار و زاهدان غم خلد

Ҳар дилии тоқат ғамӣ дорад

هر دلی طاقت غمی دارد

Дил буд инки ба гӯш оядам аз ваии суханӣ

دل بود اینکه به گوش آیدم از وی سخنی

ё ки аз дайри садоӣ ҷарасӣ ме ояд

یا که از دیر صدای جرسی می‌آید

Зоҳидии рӯ ба сӯии майкада мо оварад

زاهدی رو به سوی میکدهٔ ما آورد

ё ба сари манзили анқо магасӣ ме ояд

یا به سر منزل عنقا مگسی می‌آید

Хон эҳсон вале неъмати мо ҳар ки бидид

خوان احسان ولی نعمت ما هر که بدید

На фалак дар назараш чун адасӣ ме ояд

نُه فلک در نظرش چون عدسی می‌آید

Олами ҷонро самовотӣу офоқии ҷудо

عالم جان را سماواتی و آفاقی جدا

Буд пеш аз он ки ин офоқ ва ин на тоқ буд

بود پیش از آن که این آفاق و این نه طاق بود

Пеши азин аҳди аласти раби мисоқи балӣ

پیش ازین عهد الست رب میثاق بلی

Рамзӣ аз мисоқи мо он аҳд ва он мисоқ буд

رمزی از میثاق ما آن عهد و آن میثاق بود

Неъмати аллоҳ неъматӣ густард хуш аз баҳри мо

نعمت اللّه نعمتی گسترد خوش از بهر ما

Неъмат аллоҳ хон бгстрду худои раззоқ буд

نعمت اللّه خوان بگسترد و خدا رزاق بود

Дар мартаба ҳастӣ пастӣаст зибардастӣ

در مرتبهٔ هستی پستی است زبردستی

Афтодагӣу пастии олӣ гуҳарӣ бошад

افتادگی و پستی عالی گهری باشد

Набӯд аҷаб ар бар мо шуд пери Муғони мушфиқ

نبود عجب ار بر ما شد پیر مغان مشفق

Бо мғбчгон ӯро меҳр падарӣ бошад

با مغبچگان او را مهر پدری باشد

Аз дидаи ҷисмонигар омадаи пинҳонӣ

از دیدهٔ جسمانی گر آمده پنهانی

зи ойӣнаи рӯҳонӣ дар ҷилва гарӣ бошад

ز آیینهٔ روحانی در جلوه گری باشد

Дидани ҷамоли хуби ту хомӯшӣ оварад

دیدن جمال خوب تو خاموشی آورد

ё дар рахти зи ғайр фаромӯшӣ оварад

یا در رخت ز غیر فراموشی آورد

Даҳшат фузуд фарт таҷаллӣ кулем ро

دهشت فزود فرط تجلی کلیم را

Ореи ҷалоли ҳақи ҳама мадҳушӣ оварад

آری جلال حق همه مدهوشی آورد

Райҳон зглстон бидамад хуши ъзорёр

ریحان زگلستان بدمد خوش عذاریار

Райҳонтар зи хат биногвашӣ оварад

ریحان تر ز خط بناگوشی آورد

Зини ақли ҳӯшёри малули омадами басӣ

زین عقل هوشیار ملول آمدم بسی

Соқӣ биор бода ки беҳушӣ оварад

ساقی بیار باده که بی هوشی آورد

Сина чу мшкўаҳи дили омадаи вақти ҳузур

سینه چو مشکوة دل آمده وقت حضور

Ҳамчуи зҷоҷӣ дар ӯ рӯй ту мисбоҳи нур

همچو زجاجی در او روی تو مصباح نور

Ҳасани ту зитии латифи он ту ёри басит

حسن تو زَیْتی لطیف آن تو یار بسیط

Шуълаи мисбоҳро зин ду намӯд ӯ зуҳӯр

شعلهٔ مصباح را زین دو نمود او ظهور

Нури алӣ нур чист зоти алии кабӣр

نور علی نور چیست ذات علی کبیر

Баҳри муҳӣти азими ҳазрати ишқи ғаюр

بحر محیط عظیم حضرت عشق غیور

Гоҳ дар изҳорашони пардаи дарави ҷилва гар

گاه در اظهارشان پرده درو جلوه گر

Гоҳ дар ахФои зот пардагӣасту сабур

گاه در اخفای ذات پردگی است و صبور

Гуфт худои анмои алмшрки рҷси наҷис

گفت خدا انَّما المُشْرَکُ رِجْسٌ نَجِس

Мушрики рҷси наҷиси нафаси кнўди вкФўр

مُشْرِکِ رِجسِ نَجِس نَفس کَنُوْدٌ وکَفور

Азҳби мноҳли байти кули қабеҳу рҷс

اُذْهِبُ مِنْاَهْلِ بَیْت کُلِّ قبیحٍ وَ رِجْس

Байти дили аҳли дили рӯҳи вдўди шакур

بیت دل اهل دل روح ودود شکور

Дил буд ин ки дарави нақши рахт май байнам

دل بود این که درو نقش رخت می‌بینم

ё ки бар мусҳаф ҳақ менагарм ояи нур

یا که بر مصحف حق می‌نگرم آیهٔ نور

Нури рухсори ту дар водии ҷони ҷилва гар аст

نور رخسار تو در وادی جان جلوه گر است

ё ки худ оташ Мӯсоаст намоён аз тавр

یا که خود آتش موسی است نمایان از طور

Дар хароби дили мо ганҷ азал биниҳоданд

در خراب دل ما گنج ازل بنهادند

Зон сабаби номи дили мо шудаи байти маъмур

زان سبب نام دل ما شده بیت معمور

Мо хирқаи солусӣу дроъаҳи парҳез

ما خرقهٔ سالوسی و درّاعهٔ پرهیز

Додему гирифтеми ивази соғари лабрез

دادیم و گرفتیم عوض ساغر لبریز

Андари талаби малики ҷаҳони ҳирси ту то чанд

اندر طلب ملک جهان حرص تو تا چند

Кини ҳирси даридаи шиками хусрави парвиз

کین حرص دریده شکم خسرو پرویز

Гузарӣ кун ба тариқат назарӣ кун ба яқин

گذری کن به طریقت نظری کن به یقین

Назарӣ кун ба ҳақиқат гузарӣ кун зи муҷоз

نظری کن به حقیقت گذری کن ز مجاز

То шавад бар дилати асрори маорифи ҳамаи кашф

تا شود بر دلت اسرار معارف همه کشف

То шавад бар рахти абвоби ҳақоиқи ҳамаи боз

تا شود بر رخت ابواب حقایق همه باز

Чашми дили пӯши биҷузи чеҳраи фикр аз ҳамаи ваҷҳ

چشم دل پوش بجز چهرهٔ فکر از همه وجه

Гӯши ҷони банди биҷузи нағмаи зикр аз ҳамаи соз

گوش جان بند بجز نغمهٔ ذکر از همه ساز

Исои дирншини дилбару дил ҳамчун дайр

عیسی دیرنشین دلبر و دل همچون دیر

Зулф ӯ ҳамчу салиб омад дил чун ноқавс

زلف او همچو صلیب آمد دل چون ناقوس

Савти ноқавси ҳамаи васфи ҷамоли сбўҳ

صوت ناقوس همه وصف جمال سبوح

Ҳарфи ноқавси ҳамаи наъти ҷалоли қуддус

حرف ناقوس همه نعت جلال قدوس

Офатӣ нест бтар роҳи равонро аз аҷаб

آفتی نیست بتر راه روان را از عجب

Пари товус буд офати ҷони товус

پر طاووس بود آفت جان طاووس

Қиссаи шаҳри сабои бози шинав аз ҳудҳуд

قصهٔ شهر سبا باز شنو از هدهد

Мантиқи алтири куҷо кашф шавад аз қомус

منطق الطیر کجا کشف شود از قاموس

Дил бурун меравад аз парда , худоро нафасӣ

دل برون می‌رود از پرده، خدا را نفسی

Ҳарф дар парда бигӯ зон шаҳ бе стару либос

حرف در پرده بگو زان شه بی ستر و لباس

Исми аъзами рақами ҳақу ядуллоҳи роқим

اسم اعظم رقم حق و یداللّه راقم

Рӯҳи аъзами қаламу лавҳи дили мо қртос

روح اعظم قلم و لوح دل ما قرطاس

Нафаси ҳақ чаҳ буд маънии илҳому сурӯш

نفس حق چه بود معنی الهام و سروش

Нафаси ботила , васвоси раҷими хнос

نفس باطله، وسواس رجیم خناس

Зоҳидӣ аз маорифанд нФўр

زاهدان از معارفند نفور

Мутанаффири зи буии гули кнос

متنفر ز بوی گل کناس

Мутамойиз буд зи омии хос

متمایز بود ز عامی خاص

Фарқ бошад зи нос то нснос

فرق باشد ز ناس تا نسناس

Кист зи абдоли доне эй дарвеш

کیست ز ابدال دانی ای درویش

Онкӣ табдил кард ақли вҳўос

آنکه تبدیل کرد عقل وحواس

Кист зи аўтоди доне эй ориф

کیست ز اوتاد دانی ای عارف

Онкии бунёди ишқи рости асос

آنکه بنیاد عشق راست اساس

Он имомони ду мазҳар омада анд

آن امامان دو مظهر آمده‌اند

Малики анносроу раби аннос

ملک الناس را و رب الناس

Ҷилваи гоҳи илоҳ маъсӯм аст

جلوه گاه اله معصوم است

ӯ чу қутби осмон буд чун ос

او چو قطب آسمان بود چون آس

Фарди муштоқу айну лоами ваё

فرد مشتاق و عین و لام ویا

Кист султони осмони крёс

کیست سلطان آسمان کریاس

Пой то сари ҳамагии мазҳар ҷбрил шавад

پای تا سر همگی مظهر جبریل شود

Нӯшад аз соғари муштоқи алигар Иблис

نوشد از ساغر مشتاقِ علی گر ابلیس

Аз як нафас шуд бармалои куну макон , арзи всмо

از یک نفس شد برملا کون و مکان،عرض‌وسما

Халқи нафаси кори худои халқи ҷаҳони кори нафас

خلق نفس کار خدا خلق جهان کار نفس

Псрои пери шӯии расм ҷаҳолат бигзор

پسرا پیر شوی رسم جهالت بگذار

Ҳам нафаси шӯи нафасӣ ба анфуси пери нафас

هم نفس شو نفسی به انفس پیر نفس

Нашносад сифати зикри магари аҳли аззикр

نشناسد صفت ذکر مگر اهل الذکر

Ҳомил ваҳй кунад баҳри ту тақрири нафас

حامل وحی کند بهر تو تقریر نفس

Ҳақ буд ромӣу дами тирўдлти ҳамчуи ҳадаф

حق بود رامی و دم تیرودلت همچو هدف

Пер чун қавс казу мегузарад тири нафас

پیر چون قوس کزو می‌گذرد تیر نفس

Шамси ҳақиқат аён шуд зи ҳиҷоби ғтш

شمس حقیقت عیان شد ز حجاب غَطَش

Гашти зи хиҷлати ниҳони зоҳиди хафоаш вааш

گشت ز خجلت نهان زاهد خفاش وش

Муфтии сад ту ҳуҷби қишрии холии зи лаб

مفتی صد تو حجب قشری خالی ز لُب

Ҳомили сиқли кутуб чун харакии боркаш

حامل ثقل کتب چون خرکی بارکش

Сина шудаи сайқалии ҳаму ғамаши мнҷлӣ

سینه شده صیقلی هم و غمش منجلی

Онкии зиноами алии гашти дилаши мнтқш

آنکه زنام علی گشت دلش منتقش

Онкӣ кардаш карами мо ба каромати тахсӣс

آنکه کردش کرم ما به کرامت تخصیص

Раст аз офати ифроти вази нақси тнқис

رست از آفت افراط وز نقص تنقیص

Бар банди гӯши ҷону дил аз ҳар ҳадису нас

بر بند گوش جان و دل از هر حدیث و نص

Бишинав ҳадиси ишқ ки ҳаст аҳсани алқсс

بشنو حدیث عشق که هست احسن القصص

Бигузар зи ҷаҳлу илми мадаи дил ба ақли хос

بگذر ز جهل و علم مده دل به عقل خاص

Рӯ кун ба боби ҳазрати ишқи он шаҳи ахас

رو کن به باب حضرت عشق آن شه اخص

Айни аллоҳи басири дили аҳли дил буд

عین اللّه بصیر دل اهل دل بود

На мзғаҳи санавбарӣу лаҳми мнқсс

نه مضغهٔ صنوبری و لحم منقصص

Ғоиб аз хеши шӯу ҳозир мо бош мудом

غایب از خویش شو و حاضر ما باش مدام

То ки созем турои мнслки силки хавос

تا که سازیم ترا منسلک سلک خواص

Рӯ ба ҳар кор ки оре чаҳ ба ғайбат чаҳ ҳузур

رو به هر کار که آری چه به غیبت چه حضور

Авло боядат аз ҳазрати мо ошри хос

اولا بایدت از حضرت ما آشر خاص

Зоҳдои ҷинси авомӣ ва ту колонъомӣ

زاهدا جنس عوامی و تو کالانعامی

Лаби фурӯбанди зи асрори каромоту хусӯс

لب فروبند ز اسرار کرامات و خصوص

Наси воштоқи илои қрбки фии алмштоқин

نَصِّ وَاشْتاقَ اِلَی قُرْبِکَ فِی المُشْتَاقِیْن

Сохт муштоқи алиро ба вилояти мнсўс

ساخت مشتاق علی را به ولایت منصوص

Чун мушфиқ омад осмон аз ҳайбати анои арз

چون مشفق آمد آسمان از هیبت اِنَّا عَرَض

Гардид бар девонагони ҳамли амони мФтрз

گردید بر دیوانگان حمل امان مفترض

Гар боғбон бо хабар дар боғ май корди шаҷар

گر باغبان با خبر در باغ می‌کارد شجر

Мақсӯд вай бошад самар аз хизмати он шохи ғз

مقصود وی باشد ثمر از خدمت آن شاخ غض

АлҷФни болҷФни алтзқҳо абсрўои Киеви аФтзҳ

اَلْجَفْنُ بِالْجَفْنِ اِلْتَزَق‌هَا اُبْصُروا کَیفَ افْتَضَح

Алҷсми болҷсми алтсқҳо анзрўои Киеви антҳз

اَلْجِسْمُ بِالْجِسْمِ الْتَسَق‌هَا اُنْظُروا کَیفَ انْتَهَض

Қонӯни қабзу басти дили ту ба дасти мост

قانون قبض و بسط دل تو به دست ماست

Моием чун табибу дили тест чун марӣз

ماییم چون طبیب و دل تست چون مریض

Дил по кун зи ғайр ва ба мо рӯ кун онгаҳе

دل پا کن ز غیر و به ما رو کن آنگهی

Зон рӯ ки нест рухсати тоъот дар мҳиз

زان رو که نیست رخصت طاعات در محیض

Парвонаи ҷонҳои муқаддаси ҳамаи тоӣФ

پروانهٔ جان‌های مقدس همهٔ طائف

Маъшӯқи азали шамъ вааш афрӯхтаи ориз

معشوق ازل شمع وش افروخته عارض

То кӣ талаби ризқи зи даргоҳи хилоиқ

تا کی طلب رزق ز درگاه خلایق

Чун ризқ туро ҳаст худои босту фоиз

چون رزق ترا هست خدا باسط و فایض

Чанд аз талаби ?данеу таҳсили змоӣм

چند از طلب دنیی و تحصیل ذمائم

Тоъат мутақаббил набӯд аз зани ҳоиз

طاعت متقبل نبود از زن حائض

Гар ту хоҳӣ ки шӯии мнслки силки хавос

گر تو خواهی که شوی منسلک سلک خواص

Дили махсӯс ба дасти ор на лаҳми махрӯт

دل مخصوص به دست آر نه لحم مخروط

То намирӣ ба иродат нашӯй ҳии абад

تا نمیری به ارادت نشوی حیّ ابد

Кини саодат шуда бо мӯати иродати марбӯт

کین سعادت شده با موت ارادت مربوط

Чун шудӣ зиндаи ҷовид абад ме гардад

چون شدی زندهٔ جاوید ابد می‌گردد

Зиндагии ҳамаи олам ба ҳаёти ту манӯт

زندگی همه عالم به حیات تو منوط

Ҳайф бар одамии аблаҳи нодони заъиф

حیف بر آدمی ابله نادان ضعیف

Ки ҷҳўлст взлўмаст ва ҷзўъасту мнўъ

که‌جهولست‌وظلوم است و جزوع است و منوع

Ҳам магари айни аноят назарӣ фармоед

هم مگر عین عنایت نظری فرماید

Варна каси ҷони набард аз хатари нафаси млўъ

ورنه کس جان نبرد از خطر نفس ملوع

Ишқгар маркази ин давр набӯдӣ нашудӣ

عشق گر مرکز این دور نبودی نشدی

Осмонҳо ҳамаи мрФўъу заминҳо мавзӯ

آسمان‌ها همه مرفوع و زمین‌ها موضوع

Туе сбоҳи баҳри зот бе ҳад

تویی سبّاح بحر ذات بی حد

Шудӣ қонеъ ба қадари он мсонъ

شدی قانع به قدر آن مصانع

Ҷавори алхнси алкнс чарое

جَوارُ الْخُنَّس الْکُنَّس چرایی

Чаро гоҳе Муқӣмии гоҳи роҷеъ

چرا گاهی مقیمی گاه راجع

Чу шамси андари маҷорӣ мустақар бош

چو شمس اندر مجاری مستقر باش

Сӯйу мустақӣм ва бе мудофеъ

سوی و مستقیم و بی مدافع

Ҷонӣ ки ба асрор ҳақаш ҳаст ттлъ

جانی که به اسرار حقش هست تَطَلُّع

Дар айни трФъ будаш аҷзу тазаррӯъ

در عین تَرَفّع بودش عجز و تضرع

Онро ки таматтуъ буд аз сӯрати дилдор

آن را که تمتع بود از صورت دلدار

Набӯд зи матоъи ду ҷаҳоняши таматтуъ

نبود ز متاع دو جهانیش تمتع

Аз ёр нахоҳем биҷузи ёр ки мо ро

از یار نخواهیم بجز یار که ما را

Қонӯн тамаъ набӯду ойини таваққуъ

قانون طمع نبود و آیین توقع

Хуршеди ҳақиқати алҳқоиқ

خورشید حقیقت الحقایق

Ақсоми ҳақоиқаши мтолъ

اقسام حقایقش مطالع

Аъён чу мтолъу мшорқ

اعیان چو مطالع و مشارق

Асмо чу шўорқу тўолъ

اسما چو شوارق و طوالع

Асмо чу шавоҳиду сўоқӣ

اسما چو شواهد و سواقی

Аъён чу маҷолису маҷомеъ

اعیان چو مجالس و مجامع

Зоти азалӣ чу хами бода

ذات ازلی چو خم باده

Файзи азалии шароби нофеъ

فیض ازلی شراب نافع

Соқӣу шаробу хам ва мехор

ساقی و شراب و خُم و میخوار

Ин ҷумла якеаст бе мнозъ

این جمله یکی است بی منازع

Файз аълост бодаи дил чу аёғ

فیض اعلاست بادهٔ دل چو ایاغ

Дил чу мшкўаҳу нури зоти чароғ

دل چو مشکوة و نور ذات چراغ

Сибға аллоҳ чист бодаи лаъл

صبغة اللّه چیست بادهٔ لعل

Соқии ринди аҳсани алсбоғ

ساقی رند احسن الصباغ

Хами ин бода чист синаи мо

خم این باده چیست سینهٔ ما

Синаи мост чун хами саббоғ

سینهٔ ماست چون خم صباغ

Ҷуз ядуллоҳ нест андари хам

جز یداللّه نیست اندر خم

Марҳабои дасту ҳбзои арсоғ

مرحبا دست و حبذا ارساغ

Моием чу эксиру табоиъи миси ноқис

ماییم چو اکسیر و طبایع مس ناقص

Моием чу трёқу ҳавои афъии лозъ

ماییم چو تریاق و هوا افعی لازع

Зон оризи нӯронӣ ва зон турраи мишкӣн

زان عارض نورانی و زان طرّهٔ مشکین

Гардӣда малики мулҳаму шайтон шудаи нозъ

گردیده ملک ملهم و شیطان شده نازع

Ишқ чу симурғу дили омада чун кӯҳи қоф

عشق چو سیمرغ و دل آمده چون کوه قاف

Он ҳамагии ихтифо ва ин ҳамагии инкишоф

آن همگی اختفا و این همگی انکشاف

Ишқ набӯд ар ғараз аз ҷилавоти ду кун

عشق نبود ار غرض از جلوات دو کون

Дошт куҷо ҳарф навен робита бо ҳарфи коф

داشت کجا حرف نون رابطه با حرف کاف

Кисвати риндӣ ки ҳақи омадаи нассоҷи вай

کسوت رندی که حق آمده نساج وی

Атлас чархиш куҷост лоиқи атфи сҷоФ

اطلس چرخش کجاست لایق عطف سجاف

Шуд ҳиҷоб аз рухи он дилбари ғайбии макшуф

شد حجاب از رخ آن دلبر غیبی مکشوف

Орифонро ҳама шуд сари ҳувияти маърӯф

عارفان را همه شد سرّ هویت معروف

Ҷолси маҷлиси ваҳдати ҳамаи аҷноси вФсўл

جالس مجلس وحدت همه اجناس وفصول

Воқифи мавқифи қурбати ҳамаи анвоъу сунуф

واقف موقف قربت همه انواع و صنوف

зи зоти ҳазрати симурғи бохабар кас нест

ز ذات حضرت سیمرغ باخبر کس نیست

Аён ба халқи з симурғ нест ҷузи авсоф

عیان به خلق ز سیمرغ نیست جز اوصاف

Алӣам нест ба олам касе змнтқи тайр

علیم نیست به عالم کسی زمنطق طیر

Ба ғайри зоти сулаймони комили алоътоФ

به غیر ذات سلیمان کامل الاعطاف

Ғарази зи қиссаи симурғи сари ишқ буд

غرض ز قصّهٔ سیمرغ سرِّ عشق بود

Дили ман омадаи симурғи ишқро чун қоф

دل من آمده سیمرغ عشق را چون قاف

Канаи авсофи камолоти алии муштоқ

کنه اوصاف کمالات علی مشتاق

Кас надонист биҷузи зоти алии муштоқ

کس ندانست بجز ذات علی مشتاق

Вуҷӯди ҳақиқӣ чу хуршеди аъзам

وجود حقیقی چو خورشید اعظم

Шудаи мунбасити нур ӯ бар ҳақоиқ

شده منبسط نور او بر حقایق

Ҳақоиқ чу ойӣнаҳоу намоён

حقایق چو آیینه‌ها و نمایان

з ҳар оинаи ҳасани маъшӯқу ошиқ

ز هر آینه حسن معشوق و عاشق

Аз он сохт ойӣна коиинаҳ бошад

از آن ساخت آیینه کایینه باشد

Ҳар ойӣнаи ботабъи хубони мувофиқ

هر آیینه باطبع خوبان موافق

Ба ҳар оина дид рухсори худ ро

به هر آینه دید رخسار خود را

з ҳар оинаи ҷилва Эй кард лоиқ

ز هر آینه جلوه‌ای کرد لایق

Рухсораи мо оинаи ҳазрати мутлақ

رخسارهٔ ما آینهٔ حضرت مطلق

Ойӣнаи мо ҷилваи гуҳи зоти муҳаққиқ

آیینهٔ ما جلوه گه ذات محقق

ТиФўри зи мо қойили мо أъзми шаънӣ

طیفور ز ما قایل ما أَعْظَمَ شَأْنِی

Мансури зи мо нотиқи асрори аноолҳқ

منصور ز ما ناطق اسرار اناالحق

Бо ҳазрат ишқем ва з ақлем муназзаҳ

با حضرت عشقیم و ز عقلیم منزه

Бар мо чаҳ зании таънаи ту эй зоҳиди аҳмақ

بر ما چه زنی طعنه تو ای زاهد احمق

Чу ъзи мо буд азъзи субҳони аллоҳи алъзаҳ

چو عز ما بود ازعز سبحان اللّه العزّة

Азизи мо азизи ҳақу хори мости хори ҳақ

عزیز ما عزیز حق و خوار ماست خوار حق

Ядуллоҳро чу дасти қудрати мо остин бошад

یداللّه را چو دست قدرت ما آستین باشد

Макун ҷзкормокорӣ ки кори мости кори ҳақ

مکن جزکارماکاری که کار ماست کار حق

Ҷалоли мости нори аллоҳи мўқд дар ҷалоли мо

جلال ماست نار اللّه موقد در جلال ما

Бисӯз эй ошиқи бедили ҷалоли мости норҳқ

بسوز ای عاشق بیدل جلال ماست نارحق

Аз ҳикмати ҳақиқии лофии ҳаким то кӣ

از حکمت حقیقی لافی حکیم تا کی

Май нӯш то ки гардад сари ҳақати муҳаққиқ

می نوش تا که گردد سرّ حقت مُحقَّق

Гар ҳал уқда кардӣ дар роҳи ишқи мардӣ

گر حل عقده کردی در راه عشق مردی

Варна чаҳ май кушояд аз ҳалу ақди зибқ

ورنه چه می‌گشاید از حل و عقد زیبق

Орад чу ӣам қудрат , мавҷи азими встўт

آرد چو یم قدرت، موج عظیم وسطوت

Алои набӣу итрати моро набӯд заврақ

الا نبی و عترت ما را نبود زورق

Моием ки бинишастем дар киштии аҳли албит

ماییم که بنشستیم در کشتی اهل البیت

МнўоФқнои астхлси мнхолФнои астғрқ

مَنْوَافَقَنَا اسْتَخْلَصَ مَنْخَالَفَنَا اسْتَغْرَق

Раҳи равони раҳи ҳақи боркашу маст чу Лук

ره روان ره حق بارکش و مست چو لوک

Мо дарин раҳи ҳамаро қофилаи солори сулӯк

ما درین ره همه را قافله سالار سلوک

Дар раҳи дили қадамӣ беназар мо магузор

در ره دل قدمی بی نظر ما مگذار

Аз набии гӯш ки анноси алии дайни мулӯк

از نبی گوش که الناسُ عَلَی دیْنِ مُلُوْک

Орифон дар васати лаҷа , хамӯшон чун ҳут

عارفان در وسط لجّه، خموشان چون حوت

Зоҳидӣ дар тарафи диҷла , хурушон чун ғўк

زاهدان در طرف دجله، خروشان چون غوک

Чашмӣаст дилро дрнҳон , нўрълиши мардумак

چشمی است دل را درنهان،نورعلیش مردمک

Бар чашм дил гашта аёни срмлк , ваҳми малик

بر چشم دل گشته عیان سرملک، وهم ملک

Нозўнъми парвардаро азмн бигӯ кин роҳ ро

نازونعم پرورده را ازمن بگو کاین راه را

Ашкӣ бибояд чун бқми рухсорае чун аспрк

اشکی بباید چون بقم رخساره‌ای چون اسپرک

Номи ту дрдиўони ишқи онгоҳ дар сабти аўФтд

نام تو دردیوان عشق آنگاه در ثبت اوفتد

Кзлўҳи ҷони вдли шўдоин ҳарф ҳастӣ ту ҳак

کزلوح جان ودل شوداین حرف هستی تو حک

Чашми олӯдаи зи мо айб бибинад варна

چشم آلوده ز ما عیب ببیند ورنه

Домани ҳиммат мо ҳаст з ҳар тӯҳмати пок

دامن همت ما هست ز هر تهمت پاک

Садаф аз лаҷаи насибаши ҳама завқаст ваҳйот

صدف از لجه نصیبش همه ذوق است وحیات

Кашф аз диҷлаи нассобаш ҳама хавфасту ҳалок

کشف از دجله نصابش همه خوفست و هلاک

Баси қадамҳои азимат ки дарин раҳи лғзнд

بس قدم‌های عزیمت که درین ره لغزند

Ҳам магари дасти ъаноёт ҳақ ояд мсок

هم مگر دست عنایات حق آید مسّاک

Нақди сафии муътадили ҷину маликро шуд маҳак

نقد صفی معتدل جن و ملک را شد محک

Иблиси зодми дидгл дил дид аз одами малик

ابلیس زآدم دیدگل دل دید از آدم ملک

Андари ҳиҷоби об ва гул бингар ҷамоли ҷону дил

اندر حجاب آب و گل بنگر جمال جان و دل

Иблиси рӯе то ба кӣ пастии биомузи азмлк

ابلیس رویی تا به کی پستی بیاموز ازملک

Рўчшми ҳақи бинии зҳқи боъҷзўзорӣ кдиаҳ кун

روچشم حق بینی زحق باعجزوزاری کدیه کن

Зонрў ки истидлол ту нафазояд алои ваҳму шак

زانرو که استدلال تو نفزاید الا وهم و شک

Дили мазҳари зоти самад , фарди қадими лами изл

دل مظهر ذات صمد، فرد قدیم لم یزل

Ойӣна нур ояд ҳамеи ганҷинаи сари азал

آیینه نور آید همی گنجینهٔ سرّ ازل

Мҳрбтони дилрабо аз дил бурун кардем мо

مهربتان دلربا از دل برون کردیم ما

Муштоқи айну лоам ва ё омад бадали нъми албдл

مشتاق عین و لام و یا آمد بدل نعم البدل

Ҷони арши зоти мстъон , дили арши ҷони мустақил

جان عرش ذات مستعان، دل عرش جان مستقل

Ҳақи мстўии брърши ҷон , ҷони мстўии брърши дил

حق‌مستوی‌برعرشِ‌جان،‌جان مستوی برعرش دل

Дили арши вҷони нўрҷлӣ , дили арши вҳўзоти алӣ

دل‌عرش‌وجان نورجلی،دل عرش وهُوذات علی

Азҳўши даҳ ҷони мнҷлӣ , вази ҷон шудаи дили муътадил

ازهوش‌ده جان منجلی، وز جان شده دل معتدل

Дили арши рӯҳонӣ буд , ҷони арши раҳмонӣ буд

دل عرش روحانی بود،جان عرش رحمانی بود

Ин аввали он сонӣ буд , ин мустақари он мустақил

این اول آن ثانی بود، این مستقر آن مستقل

Ҷони грддозҳқи мстмд , дил гардад азҷони мустаъид

جان گرددازحق مستمد،دل گردد ازجان مستعد

Ҷон гашта бо ҳақи муттаҳид , дил гашта бо ҷони муттасил

جان گشته با حق متحد، دل گشته با جان متصل

Ҷони Мӯсои осои мтсъ , алқлбу алнФси вусъ

جان موسی آسا متسع، القلب و النفس وسع

На нафас аз дили мунқатиъ на қалб аз ҷони мунфасил

نه نفس از دل منقطع نه قلب از جان منفصل

Нафасӣ ки ӯ одил шудаи ҳмоли сари дил шуда

نفسی که او عادل شده حمال سرِّ دل شده

Ҷони розтни ҳомил шуда , дил гашта ҷонро муҳтамил

جان‌رازتن حامل شده، دل گشته جان را محتمل

Лоблкаҳи ҷонро эй вале , ҳосил шудаи зоти алӣ

لابلکه جان را ای ولی، حاصل شده ذات علی

Ҷон карда дилро ҳомилӣ , дили ҳомили ин мушти гул

جان‌کرده‌دل‌را حاملی، دل حامل این مشت گل

Буд фазлу ҳунари ӣнҷои усӯли ишқ донистан

بود فضل و هنر اینجا اصول عشق دانستن

Ҳнроинҷоҳмаҳ айбасту фазли ӣнҷои ҳамаи ботил

هنراینجاهمه‌عیب است و فضل اینجا همه باطل

Гесуии ёр нозанин шуд ърўаҳи лотнФсм

گیسوی یار نازنین شد عُرْوَةُ لاتَنْفَصِمْ

Дилҳо ба он ҳабли алмтин мустамсаканду Мӯътасим

دل‌ها به آن حبل المتین مستمسک‌اند و معتصم

Бар дар мекод ҳи риндон қаландар моием

بر در میکد ه رندان قلندر ماییم

Ки ситонему диҳеми афсари шоҳони изом

که ستانیم و دهیم افسر شاهان عظام

Қутб вақтем ва ба абдяти мо машғуланд

قطب وقتیم و به عبدیت ما مشغولند

Ҳамаи аўтоди изому ҳамаи абдоли киром

همه اوتاد عظام و همه ابدال کرام

Аз одами маънии з чаҳ рӯ , рӯй битобем

از آدم معنی ز چه رو، روی بتابیم

Одами падари мост на ҳайвон на ҷамодем

آدم پدر ماست نه حیوان نه جمادیم

ШоФъони гуноҳи халқ валек

شافعان گناه خلق ولیک

Хештани ғарқ лаҷа гунаҳем

خویشتن غرق لُجهٔ گنهیم

Сайри фалак аз мост вале ҷумла сукӯнем

سیر فلک از ماست ولی جمله سکونیم

Нутқи малик аз мост вале ҷумла сукутем

نطق ملک از ماست ولی جمله سکوتیم

Ҳасани мо маърӯф шуд зон рӯ ки мо

حسن ما معروف شد زان رو که ما

Сари канти канз дар дил доштем

سِرّ کُنْتُ کَنْز در دل داشتیم

Тоқати дидори мо касро набӯд

طاقت دیدار ما کس را نبود

Бурқаъ аз гесу ба рухи бгзоштим

برقع از گیسو به رخ بگذاشتیم

Ман тоири хуҷастаи тӯбои нишеманам

من طایر خجستهٔ طوبی نشیمنم

Комрўз гашта ин қафаси хоки масканам

کامروز گشته این قفس خاک مسکنم

Дар сӯрат арча дар қафаси сӯратам вале

در صورت ارچه در قفس صورتم ولی

Багушӯда сӯии гулшан маънӣаст равзанам

بگشوده سوی گلشن معنی است روزنم

Худ по дар ин қафас наниҳодам вале фиканд

خود پا در این قفس ننهادم ولی فکند

Ҳабли алмтини зулфи ту домӣ ба гарданам

حبل المتین زلف تو دامی به گردنم

Исми аъзам чу турои нақши нигин дил шуд

اسم اعظم چو ترا نقش نگین دل شد

Ҳеҷ парво макун аз раҳзании роҳзанон

هیچ پروا مکن از رهزنی راهزنان

Дил буд Мисру тамосили ҳузурӣ дар вай

دل بود مصر و تماثیل حضوری در وی

Юсуфони малакӯтии тнки перҳанон

یوسفان ملکوتی تنک پیرهنان

Он раби муқтадир ки буд ишқи номи вай

آن رب مقتدر که بود عشق نام وی

Абдаст ҳасанро бингар иқтидори ҳасан

عبد است حسن را بنگر اقتدار حسن

Ҳасани ҷлии Муҳамаду ишқи хФии алӣ

حسن جلی محمد و عشق خفی علی

Пинҳони ишқи ҷилвагар аз ошкори ҳасан

پنهان عشق جلوه گر از آشکار حسن

Бо ишқи ҳасанро ду мубин муттаҳид бибин

با عشق حسن را دو مبین متحد ببین

Ҳасанаст ёр бо вай ва ӯ низ ёри ҳасан

حسن است یار با وی و او نیز یارِ حسن

Қисса бисёрасту дили баси нозук ва кам ҳавсила

قصه بسیار است و دل بس نازک و کم حوصله

Ба ки бо ёд рахт гардад дили мо икдлаҳ

به که با یاد رخت گردد دل ما یکدله

Ҳаст ҳушёрии маҳоли ошуфтагони ишқ ро

هست هشیاری محال آشفتگان عشق را

Ҳам магари занҷири зулф ёр гардад силсила

هم مگر زنجیر زلف یار گردد سلسله

Дар мақомӣ ки ихтиёрӣ нест андари дасти дил

در مقامی که اختیاری نیست اندر دست دل

Дам мазан онҷо ки на худ шукр гунҷад на гила

دم مزن آنجا که نه خود شکر گنجد نه گله

Чун ноқҳоллаҳ аз дарун оварад беруни шқшқаҳ

چون ناقةاللّه از درون آورد بیرون شقشقه

Ушшоқи масти зуфунуни растанади хуш аз тафриқа

عشاق مست ذوفنون رستند خوش از تفرقه

Аз бодаи мо ҷуръае ,гар ориф ва зоҳид хӯрд

از بادهٔ ما جرعه‌ای، گر عارف و زاهد خورد

Онро фазояд маърифат , инро фазояд зндқаҳ

آن را فزاید معرفت، این را فزاید زندقه

Ҳар як аз асмоءи ҳуснои исми васфӣ аз сифот

هر یک از اسماء حسنا اسم وصفی از صفات

Исми хоси айни зоти кибриёи номи алӣ

اسم خاص عین ذات کبریا نام علی

Исми аъзами ғайризоти ҳақи мадон эй тезҳӯш

اسم اعظم غیرذات حق مدان ای تیزهوش

Исми аъзами аъзами номи худои номи алӣ

اسم اعظم اعظم نام خدا نام علی

Қдбдии мнкшФои мнҷлёи нури алӣ

قَدْبَدَی مُنْکَشِفاً مُنْجَلِیاً نُوْرُ عَلیّ

Мнҳҷоби аҳадии абадии азалӣ

مِنْحجابٍ اَحَدِیّ اَبَدِیٍ اَزَلیّ

Пардагии ишқ вале пардаи он ҳасани набӣ

پردگیِ عشق ولی پردهٔ آن حسن نبی

Ишқ сиррӣаст хФии ҳасан камолӣаст ҷлӣ

عشق سرّی است خفی حسن کمالی است جلی

Зот ӯ айн сифотаст ва улувва айни днў

ذات او عین صفاتست و علو عین دنو

Баъд ӯ қурб буд мунфасилии муттасилӣ

بعد او قرب بود منفصلی متصلی

Биҳишти адан ки гуфтанд кӯй майкада аст

بهشت عدن که گفتند کوی میکده است

Ки ҳеҷ нест дар онҷо на ғусса на алмӣ

که هیچ نیست در آنجا نه غصه نه المی

Рухсор маҳвашаст ин , ё меҳр бе заволӣ

رخسار مهوشست این، یا مهر بی زوالی

Абрӯӣ дилкашаст ин , ё мнхсФи ҳилолӣ

ابروی دلکش است این، یا منخسف هلالی

Кана ҳақиқатаст ин , сар ҳувиятаст ин

کنه حقیقت است این، سر هویت است این

Маънӣ ваҳдатаст ин , ё бррхи ту холӣ

معنی وحدتست این، یا بررخ تو خالی

Ҷузи нақш рӯй хубат , кандар дилам аён аст

جز نقش روی خوبت، کاندر دلم عیان است

Ҳар чиз рӯнамоед , хобӣаст ё хаёлӣ

هر چیز رونماید، خوابی است یا خیالی

Манам он ринди пок аз куфру динӣ

منم آن رند پاک از کفر و دینی

Ки ъндолкшФи моздти яқинӣ

که عِنْدَالکَشْفِ مازِدْتُ یَقینی

Надидаи дидае дар ҳеҷ даврӣ

ندیده دیده‌ای در هیچ دوری

Чу ман девонаи ақли офарӣнӣ

چو من دیوانهٔ عقل آفرینی

Машав ғофили зи болодастии чарх

مشو غافل ز بالادستی چرخ

Ядуллоҳи ҷилва гар шуд зи остинӣ

یداللّه جلوه گر شد ز آستینی

Борон бо латофат борид бар гулистон

باران با لطافت بارید بر گلستان

Ҳам вирд ёфт вирдии ҳам хор ёфт хорӣ

هم ورد یافت وردی هم خار یافت خاری

Дар лутфи табъи борон кӣ мекунад тафовут

در لطف طبع باران کی می‌کند تفاوت

Каз гул гирифт иззати ваз хор дид хорӣ

کز گل گرفت عزت وز خار دید خواری

Аз шарқи сулби одами як лмъаҳи гашти ломъ

از شرق صلب آدم یک لمعه گشت لامع

Њобили гашти нурии қобили гашти норай

هابیل گشت نوری قابیل گشت ناری

Олам чу баҳри маввоҷ дар ваии Фтн чу амвоҷ

عالم چو بحر مواج در وی فتن چو امواج

Он аҳли байти исмати фии албҳри колҷўорӣ

آن اهل بیت عصمت فی البحر کالجواری

Алои алии муштоқи ман дар ҷаҳон надидам

الا علی مشتاق من در جهان ندیدم

Риндӣ ки маст бошад дар айни ҳӯшёрӣ

رندی که مست باشد در عین هوشیاری

Туро чу ҳасан батон тароз ҷилва диҳанд

ترا چو حسن بتان طراز جلوه دهند

Ҳиҷоби ин мангаргар назар ба он дорӣ

حجاب این منگر گر نظر به آن داری

Ҳақиқатӣаст ниҳон каз муҷоз гашта аён

حقیقتی است نهان کز مجاز گشته عیان

Ниҳон аён шавад ар дидаи аёни дорӣ

نهان عیان شود ار دیدهٔ عیان داری

Манам андари хароботи Муғони он ринди сармастӣ

منم اندر خرابات مغان آن رند سرمستی

Ки нашиносам сар аз пое на болодонм аз пастӣ

که نشناسم سر از پایی نه بالادانم از پستی

Ба дарёии Фнокни ғарқаи худро зонка зини дарё

به دریای فناکن غرقه خود را زانکه زین دریا

Агар рстии ҳалокии вар дар он ғарқ омадӣ рстӣ

اگر رستی هلاکی ور در آن غرق آمدی رستی

Чу қурб маънавӣ омад збъди ҷисм чаҳ бок

چو قرب معنوی آمد زبعد جسم چه باک

Набӣ ба Ясрибу султони Увайс дар қарнӣ

نبی به یثرب و سلطان اویس در قرنی

рубоиёт

رباعیّات

Ҳақи ҷилвагар аз ҳазрати асмоءу сифот

حق جلوه گر از حضرت اسماء و صفات

Исму сифат аз ҳазрати аъёну зўот

اسم و صفت از حضرت اعیان و ذوات

Аъёну сифоти зилли асмоءу нъўт

اعیان و صفات ظل اسماء و نعوت

Асмоءу нъўти зилли ҳақи ҳазрати зот

اسماء و نعوت ظل حق حضرت ذات

Чашмӣ ки ҳақаш кашид кӯҳли мозоғ

چشمی که حقش کشید کحل مازاغ

Гуҳ дид аёғи бодаи гуҳи бодаи аёғ

گه دید ایاغ باده گه باده ایاغ

Ҳақаш дар халқу халқ дар ҳақ бинмуд

حقش در خلق و خلق در حق بنمود

Хуш ёфт зи ташбеҳу зтътили фироқ

خوش یافت ز تشبیه و زتعطیل فراغ

Дар синаи мо гуҳии ниҳони омада Эй

در سینهٔ ما گهی نهان آمده‌ای

Бар дидаи мо гуҳии аёни омада Эй

بر دیدهٔ ما گهی عیان آمده‌ای

Ин ному нишони тамом аз тести аҷаб

این نام و نشان تمام از تست عجب

Бо ин ҳама бе номи венашони омада Эй

با این همه بی نام ونشان آمده‌ای