Ва ҳўи қдўҳолмҳққину қутби алъорФини ашшайхи алкомли алсмдонии ҳоҷии Муҳамади ҷъФрбни ҳоҷи сФрхони бен Абдуллоҳи бики алҳмдонӣ . Асли он ҷаноб аз тайифаи қрогзлўи мнтўоиФи қизилбошу أбои ънҷд , бузурги эл ҷалил бӯда ва гоҳе низ ҳукӯмат қаламрав намӯдаанд . Аъмоми изомаш ба аморату садорати махсӯсу волиди моҷдш аз мулозими нФўр ва ба мудовимати суҳбати аҳли илми масрур . Аз хавоси тломзаҳи Сайиди муҳаққиқи Сайиди иброҳӣми разавии қумӣ аласл бӯдау айёми ҳаёти худро ба ибодоту муҷоҳидоту зуҳду тақво масруф намӯда . Охроломр дар Карбалои муъаллаи фӯт ва дар равоқи муқаддас мадфӯн гардид ва он ҷаноб аз сғри син ба таҳсили машғӯл буд . Аз даҳ солагӣ то ҳиҷдаҳи солагӣ дар шаҳри мазкӯри таҳсили улӯми адабӣа ва мантиқ намӯд . Баъд ба Исфаҳон рафт . Муддати панҷ соли умрро масруфи улӯми калому риёзӣу ҳикмат ва табиӣ фармуд . Аз онҷо ба Кошон азимат карда , чаҳор солро дар хизмати мавлонои Муҳамади Меҳдии нароқӣ ба таҳсили улӯми илоҳӣу фиқҳу усӯл ба сари барда . Дар он авқот ба навофили нҳориаҳу Лайлӣау авроду азкори камол тавваҷуҳ дошта ва ба таҳсили тариқи сулӯк ҳиммат мегумошта .
و هُوَ قدوةالمحققین و قطب العارفین الشیخ الکامل الصمدانی حاجی محمد جعفربن حاج صفرخان بن عبداللّه بیک الهمدانی. اصل آن جناب از طایفهٔ قراگزلو مِنْطوایف قزلباش و أباً عَنْجد، بزرگ ایل جلیل بوده و گاهی نیز حکومت قلمرو نمودهاند. اعمام عظامش به امارت و صدارت مخصوص و والد ماجدش از ملازم نفور و به مداومت صحبت اهل علم مسرور. از خواص تلامذهٔ سید محقق سید ابراهیم رضوی قمی الاصل بوده و ایام حیات خود را به عبادات و مجاهدات و زهد و تقوی مصروف نموده. آخرالامر در کربلای معلی فوت و در رواق مقدس مدفون گردید و آن جناب از صغر سن به تحصیل مشغول بود. از ده سالگی تا هیجده سالگی در شهر مذکور تحصیل علوم ادبیه و منطق نمود. بعد به اصفهان رفت. مدت پنج سال عمر را مصروف علوم کلام و ریاضی و حکمت و طبیعی فرمود. از آنجا به کاشان عزیمت کرده، چهار سال را در خدمت مولانا محمد مهدی نراقی به تحصیل علوم الهی و فقه و اصول به سر برده. در آن اوقات به نوافل نهاریّه و لیلیّه و اوراد و اذکار کمال توجه داشته و به تحصیل طریق سلوک همت میگماشته.
Худ дар яке аз рсоили нигошта ки дар он айём ба мутолиаи кутуби ҷамъӣ аз муҳаққиқин монанди ибни товусу хоҷаи нсиролдини тӯсӣу ибни Фаҳди ҳиллӣу соҳиби муҷаллоу Сайиди ҳидромлӣу ибни Майсами буҳронӣу шаҳиди сонӣу шайхи баҳоуддӣни омилӣу волид ӯу миробўолқосми Фндрскӣу мирмҳмдбоқри домоду мавлонои Муҳаммадтақии маҷлисӣу мавлонои Муҳамади солеҳи мозандаронӣу мломҳсни кошонӣу ғайри злки аъло аллоҳи дрҷотҳми расидаму яқинам бар ҳасани сулӯку риёзат зиёда гардид ва низ возеҳаст ки зикр ба иҷозаи мӯҷиби истимрори он амалу таъсираш бештараст . Чунонкии мавлонои Муҳамади тақии маҷлисии аҷозҳзкр аз шайх баҳоӣ дошту муллои Муҳамади солеҳи мозандаронӣ дар шарҳи кофӣу соири муҳаққиқин дар кутуби хеш тасреҳ кардаанд ки зикр муҳтоҷаст бо иҷоза . Лиҳозо ба ҳар як аз соҳибони аҷози истидъои калимаи тайиба ё исмии дигар аз асмои ҳуснои илоҳӣау адъияи мأсўраҳ мутаваҷҷеҳ мешуд . Монанди Сайиди муҳаққиқи мирзои Абулқосими мударриси мадрисаи шоҳи Исфаҳону фозили муҳаққиқи мирзои Муҳамади алии мирзои Музаффару мавлонои миҳроби ҷилонӣу мирмҳмди алӣу мейри Музаффари кошонӣу соири акобри аҳли сулӯк ва аз бист ва ҳафт солагии ғолиби авқотро ба ибодот май гузаронидам ва дар хизмати алломаи алълмоءи мавлонои мирзои Абулқосими қумӣ таҳсил менамудем ва дар он авқот дар хизмати ҷаноби устодии мукаррар дар баъзе масоили ду се рӯзи мубоҳиса иттифоқ меафтоду нўштҷотӣ ки ҳасби аламри он ҷаноб бар мадорики алоҳкому шарҳи лмъаҳи дмшқиаҳ бар мунтахаби қазоу шҳодоти муқайяд шуда буд эшон таҳсин мефармуданд ва амр намуданд ки дар Ҳамадони мутаваҷҷеҳи Фтоўии умӯр мусалламин шавам . Чун заъифи назар ба мухотироти кулия ки дар он амр май дидем мутаваҷҷеҳ намешудам . Баъд аз чаҳор панҷ соли авқоти худро табъиз намӯда саҳмиро ба мутолиаи кутубу тъилқаҳи навиштан бар китоби кифояи алмқсди масруфи доштам . Сўои ибодоти он вдри ибодот ба мадорики алоҳком ақтсор намудему сўои ҳаҷ бар ибодот ӯ ҳошия навиштам ва ҳамчунин бар аксари кутуби кифояу саҳмии дигарро ба тоъоту авроду азкору арбаъӣну инзивоу тақлили таом ба тариқи шаръи муқаддаса сарф намудем ва дар сини сӣ солагӣ аз мусофирати муроҷиат ва ду мартаба ба атаботи олиёти мушарраф шуда ва аммо бештари авқотро ба азлати гузаронидам .
خود در یکی از رسایل نگاشته که در آن ایام به مطالعهٔ کتب جمعی از محققین مانند ابن طاووس و خواجه نصیرالدین طوسی و ابن فهد حلی و صاحب مجلی و سید حیدرآملی و ابن میثم بحرانی و شهید ثانی و شیخ بهاءالدین عاملی و والد او و میرابوالقاسم فندرسکی و میرمحمدباقر داماد و مولانا محمدتقی مجلسی و مولانا محمد صالح مازندرانی و ملامحسن کاشانی و غیر ذلک اعلی اللّه درجاتهم رسیدم و یقینم بر حسن سلوک و ریاضت زیاده گردید و نیز واضح است که ذکر به اجازه موجب استمرار آن عمل و تأثیرش بیشتر است. چنانکه مولانا محمد تقی مجلسی اجازهٔذکر از شیخ بهائی داشت و ملا محمد صالح مازندرانی در شرح کافی و سایر محققین در کتب خویش تصریح کردهاند که ذکر محتاج است با اجازه. لهذا به هر یک از صاحبان اجاز استدعای کلمهٔ طیبه یا اسمی دیگر از اسمای حسنای الهیه و ادعیهٔ مأثوره متوجه میشد. مانند سید محقق میرزا ابوالقاسم مدرس مدرسهٔ شاه اصفهان و فاضل محقق میرزا محمد علی میرزا مظفر و مولانا محراب جیلانی و میرمحمد علی و میر مظفر کاشانی و سایر اکابر اهل سلوک و از بیست و هفت سالگی غالب اوقات را به عبادات میگذرانیدم و در خدمت علامة العلماء مولانا میرزا ابوالقاسم قمی تحصیل مینمودم و در آن اوقات در خدمت جناب استادی مکرر در بعضی مسائل دو سه روز مباحثه اتفاق میافتاد و نوشتجاتی که حسب الامر آن جناب بر مدارک الاحکام و شرح لمعهٔ دمشقیه بر منتخب قضا و شهادات مقید شده بود ایشان تحسین میفرمودند و امر نمودند که در همدان متوجهٔ فتاوی امور مسلمین شوم. چون ضعیف نظر به مخاطرات کلیه که در آن امر میدیدیم متوجه نمیشدم. بعد از چهار پنج سال اوقات خود را تبعیض نموده سهمی را به مطالعهٔ کتب و تعیلقه نوشتن بر کتاب کفایة المقصد مصروف داشتم. سوای عبادات آن ودر عبادات به مدارک الاحکام اقتصار نمودم و سوای حج بر عبادات او حاشیه نوشتم و همچنین بر اکثر کتب کفایة و سهمی دیگر را به طاعات و اوراد و اذکار و اربعین و انزوا و تقلیل طعام به طریق شرع مقدسه صرف نمودم و در سن سی سالگی از مسافرت مراجعت و دو مرتبه به عتبات عالیات مشرف شده و اما بیشتر اوقات را به عزلت گذرانیدم.
Ғараз , он ҷаноб аз аъозими фузалоу амоҷди урафоӣ муосиринаст ва ҳамоно иродат ба ҷаноби фахри алмтأхрини ҳоҷии Муҳамади ҳусайни шайхи зини аддӣн исфаҳонӣ доштау ҷамъии касӣри ҳиммат бар иродату ихлоси он ҷаноб гумошта дараҷоти ботинӣу дараҷоти маънавии ҳикоёти аҷибу ривоёти ғариб аз вай нақл кардаанд ба мазмуни алФзли мо шҳдтбаҳи алأъдоء . Бурҳон бар фазли вай , инки аъодӣ гуфтаанд ки ӯ салмон аҳдаст . Муддати умри шарифаш аз шаст мутаҷовиз бӯда ки дар табриз дар санаи 1239 вафот намӯда . Дар ҳаволии равзаи Сайиди Ҳамза мадфӯн гардид . ӯрои таснифоту таълӣфот бисёраст аз ҷумла : рисолае дар баёни эътиқодоти худ нигошта ки фақири нусхаи онро дида . Камол хӯбӣ дораду рисолаи мрот алҳақу рисолаи мароҳилаи алсолкини ҳам аз таснифоти муҳаққиқонаи он ҳазрати зиёрат шуда . Нодаро гоҳе байтӣ фармӯдаанд ва ин ду се байти мансӯб ба он ҷанобаст :
غرض، آن جناب از اعاظم فضلا و اماجد عرفای معاصرین است و همانا ارادت به جناب فخر المتأخرین حاجی محمد حسین شیخ زین الدین اصفهانی داشته و جمعی کثیر همت بر ارادت و اخلاص آن جناب گماشته درجات باطنی و درجات معنوی حکایات عجیب و روایات غریب از وی نقل کردهاند به مضمون الفَضْلُ ما شَهدَتْبِهِ الأَعْداءُ. برهان بر فضل وی، اینکه اعادی گفتهاند که او سلمان عهد است. مدت عمر شریفش از شصت متجاوز بوده که در تبریز در سنهٔ ۱۲۳۹ وفات نموده. در حوالی روضهٔ سید حمزه مدفون گردید. اورا تصنیفات و تألیفات بسیار است از جمله: رسالهای در بیان اعتقادات خود نگاشته که فقیر نسخهٔ آن را دیده. کمال خوبی دارد و رسالهٔ مرآت الحق و رسالهٔ مراحلة السالکین هم از تصنیفات محققانهٔ آن حضرت زیارت شده. نادراً گاهی بیتی فرمودهاند و این دو سه بیت منسوب به آن جناب است:
Ман нагӯям хизмат зоҳид гузин ё май фуруш
من نگویم خدمت زاهد گزین یا می فروش
Ҳар ки ҳолат хуш кунад дар хизматаш чолок бош
هر کهحالتخوش کند در خدمتش چالاک باش
з хомӯшӣ буридам ман забони ҳарзаи гӯйон ро
ز خاموشی بریدم من زبان هرزه گویان را
Ду лаби барҳами ниҳодами коршмшир дӯдам кардам
دو لب برهم نهادم کارشمشیرِ دودم کردم
Дар ишқи мӯии дӯст ба монанди мӯ шудам
در عشقِ مویِ دوست به مانندِ مو شدم
Вази ёд ӯ чунон шудам охир ки ӯ шудам
وز یاد او چنان شدم آخر که او شدم