Халафи алсдқи файзи алии шоҳи табасии раҳма аллоҳ бӯдау асли эшон аз рқаҳ табасасту силсилаи эшон аз нҷбоءи арбоби камолу уламои он вилоят бӯдаанду мирзои абдулҳусайни волиди эшон ки ба фазли ълишоаҳ машҳураст бо фарзанди худ ба Исфаҳон ва Широз омаданду толиб сулӯк шуданд . Билохираи падару писар ҳар ду мурӣди Сайиди маъсӯми алии шоҳ ҳиндӣ буданду Сайиди мазкӯр ба изни ҷаноби шоҳи алии ризои дкнӣ ба Эрони омада буду толибонро иршод май нмўдў тариқат наамма аллоҳӣ дошт . Гӯйанд Сайидии покизаи хисолу комилии соҳиби ҳол буд . Ғараз , дар бадви давлати зандия дар Широз таваққуф кард . Ҷамъӣ аз дар иқрор даромаданду ҷамъӣ мункир шуданд . Охроломри Карим хон занад ҳукм ба ихроҷи эшон аз Широз дод . Лиҳозои Сайид бо мурӣдони қадам аз шаҳри беруни ниҳод . Дар билоди Эрони пои саёҳати кушод .

خلف الصدق فیض علی شاه طبسی رحمة اللّه بوده و اصل ایشان از رقهٔ طبس است و سلسلهٔ ایشان از نجباء ارباب کمال و علمای آن ولایت بوده‌اند و میرزا عبدالحسین والد ایشان که به فضل علیشاه مشهور است با فرزند خود به اصفهان و شیراز آمدند و طالب سلوک شدند. بالاخره پدر و پسر هر دو مرید سید معصوم علی شاه هندی بودند و سید مذکور به اذن جناب شاه علی رضای دکنی به ایران آمده بود و طالبان را ارشاد می‌نمودو طریقت نعمة اللّهی داشت. گویند سیدی پاکیزه خصال و کاملی صاحب حال بود. غرض، در بدو دولت زندیه در شیراز توقف کرد. جمعی از در اقرار درآمدند و جمعی منکر شدند. آخرالامر کریم خان زند حکم به اخراج ایشان از شیراز داد. لهذا سید با مریدان قدم از شهر بیرون نهاد. در بلاد ایران پای سیاحت گشاد.

Охроломри уламои сӯъи дръроқи аҷам ӯро мақтӯл карданд ва дар равад машҳур ба қаросӯ афканданд . Нуралии шоҳи муддатӣ дар атаботи олиёти арши дараҷот саққоят мекард . Бидон низ розӣ нашуданд ва нагузоштанд лоҷарам ба Бағдод рафт . Аҳмади пошои ҳокими Бағдод ӯро икром ва эҳтиром намӯд . Маснавии ҷиноти алўсол дар онҷо манзум фармуд . Аз Бағдод ба Мӯсили рафта дар санаи 1212 дар Мӯсил вафот ёфт ва дар ҷавори марқади ҳазрати Юнуси набӣ мадфӯн шуд . Ба ҳар сӯрати вай аз мтأхрин урафосту ҷамъии касӣр аз уламоу ҳукамои дасти иродат ба вай додаанду мурӣдони чандон дар ҷалолати қадари ваии сухани ронданд ки ҳад надорад . Алълми ъндоллаҳ . Мавлонои Абдуссамади ҳамадонӣ аз уламоу фуқаҳоу Каҳфи алҳоҷи ҳоҷии Муҳамади ҳусайни исфаҳонӣу мирзои Муҳамади равнақи кирмонӣу Сайиди иброҳӣми тунӣу ҷамъии дигар аз уламоу ҳкмоءу фуқаҳои мурӣд вай бӯдаанд . Акнӯн низ бисёре аз муосирин аз аҳли ихлосу иродат он ҷанобанд . Болҷмлаҳ ӯро нзмоу нсро рисолотаст аз ҷумлаи рисолаи ҷомеъи алосрору рисолаи усӯл ва фурӯъасту тафсири сӯраи бақарау кброи манзуму тафсири хутбаи албён манзум карда . Маснавии ҷиноти алўсолу девони ғазалиёти вай дида шуд . Ин ашъор аз ӯст :

آخرالامر علماء سوء درعراق عجم او را مقتول کردند و در رود مشهور به قراسو افکندند. نورعلی شاه مدتی در عتبات عالیات عرش درجات سقایت می‌کرد. بدان نیز راضی نشدند و نگذاشتند لاجرم به بغداد رفت. احمد پاشا حاکم بغداد او را اکرام و احترام نمود. مثنوی جنات الوصال در آنجا منظوم فرمود. از بغداد به موصل رفته در سنهٔ ۱۲۱۲ در موصل وفات یافت و در جوار مرقد حضرت یونس نبی مدفون شد. به هر صورت وی از متأخّرین عرفاست و جمعی کثیر از علماء و حکما دست ارادت به وی داده‌اند و مریدان چندان در جلالت قدر وی سخن راندند که حد ندارد. العِلمُ عنداللّه. مولانا عبدالصمد همدانی از علماء و فقها و کهف الحاج حاجی محمد حسین اصفهانی و میرزا محمد رونق کرمانی و سید ابراهیم تونی و جمعی دیگر از علماء و حکماء و فقها مرید وی بوده‌اند. اکنون نیز بسیاری از معاصرین از اهل اخلاص و ارادت آن جنابند. بالجمله او را نظماً و نثراً رسالات است از جمله رسالهٔ جامع الاسرار و رسالهٔ اصول و فروع است و تفسیر سورهٔ بقره و کبرای منظوم و تفسیر خطبة البیان منظوم کرده. مثنوی جنات الوصال و دیوان غزلیات وی دیده شد. این اشعار از اوست:

Мношъори маснавии ҷиноти алўсол

مِنْاشعار مثنویّ جنات الوصال

эй мубарро ҳамдат аз тҳмиди мо

ای مبرا حمدت از تحمید ما

Ваии мърои маҷдат аз тамҷиди мо

وی معرا مجدت از تمجید ما

Ҳамди ту шоистаи тҳмиди тест

حمد تو شایستهٔ تحمید تست

Маҷди ту вобастаи тамҷиди тест

مجد تو وابستهٔ تمجید تست

Зикри тҳмидт фузунаст аз мақол

ذکر تحمیدت فزون است از مقال

Фикри тамҷидат бурунаст аз хаёл

فکر تمجیدت برون است از خیال

Ҳамду маҷдат гарчи зикру фикри мост

حمد و مجدت گرچه ذکر و فکر ماست

Ҳар ду мустағнии зи фикру зикри мост

هر دو مستغنی ز فکر و ذکر ماست

эй зи ҳамдати шамае аз кори мо

ای ز حمدت شمه‌ای از کار ما

Ваии зи маҷдати ршҳаҳ эй афкори мо

وی ز مجدت رشحه‌ای افکار ما

Ончӣ дар фарқону қуръон мнтўӣ аст

آنچه در فرقان و قرآن منطوی است

Ҳамду маҷдати ҷумла бар он муҳтавӣ аст

حمد و مجدت جمله بر آن محتوی است

Ғайр ҳамдат нест фарқон дигар

غیر حمدت نیست فرقان دگر

Ғайр маҷдат нест қуръон дигар

غیر مجدت نیست قرآن دگر

Дар мақоми фарқи фарқони омада

در مقام فرق فرقان آمده

Дар мақоми ҷамъи қуръони омада

در مقام جمع قرآن آمده

Як китобасту ъборотши басӣ

یک کتاب است و عباراتش بسی

Як хитобасту ишораташи басӣ

یک خطاب است و اشارتش بسی

Гуҳи з мбдء гуяду гуҳ аз маъод

گه ز مبدء گوید و گه از معاد

Гуҳи з рошид гуяду гуҳ аз ршод

گه ز راشد گوید و گه از رشاد

Гоҳи ақлу нафасро тавъам кунад

گاه عقل و نفس را توأم کند

Гуҳи табиат бо ҳаюло зм кунад

گه طبیعت با هیولا ضم کند

Гуҳ диҳад улфати миёни ҳрчҳор

گه دهد الفت میان هرچهار

Сӯрат ва маънӣ кунад то ошкор

صورت و معنی کند تا آشکار

Гоҳи эҷод аносир ме кунад

گاه ایجاد عناصر می‌کند

Гоҳи теъдод мазоҳир ме кунад

گاه تعداد مظاهر می‌کند

Гуҳи з ҳар унсури намояди мазҳарӣ

گه ز هر عنصر نماید مظهری

Зоҳир аз мазҳари зуҳӯри дайгарӣ

ظاهر از مظهر ظهور دیگری

Аз аносири гоҳ таркиб оварад

از عناصر گاه ترکیب آورد

Зон маволедӣ ба тартиб оварад

زان موالیدی به ترتیب آورد

То ҳувайдои нафас ҳайвонӣ шавад

تا هویدا نفس حیوانی شود

Ҷилваи гоҳи рӯҳ инсонӣ шавад

جلوه گاه روح انسانی شود

Дар наъти ҳақиқати Маҳмадӣ

در نعت حقیقت محمدیؐ

Ҷавҳари аввал ки рӯҳ аъзам аст

جوهر اول که روح اعظم است

Нойиби ҳақи подшоҳ олам аст

نایب حق پادشاه عالم است

Маншаи амр ҳудусасту қадам

منشاء امر حدوث است و قدم

Нисбаташи ҳам бо вуҷӯд ва ҳам адам

نسبتش هم با وجود و هم عدم

Аз яке ду астФодт ме кунад

از یکی دو استفادت می‌کند

Ваз дигар рӯйиш аФодт ме кунад

وز دگر رویش افادت می‌کند

Мунбасити баст алуҳият азуаст

منبسط بسط الوهیت ازوست

Мунташири нашри рубубият аз ӯст

منتشر نشر ربوبیت از اوست

ӯст тимсоли ҷамол бе мисол

اوست تمثال جمال بی مثال

Мазҳари зоту сифоти зулҷалол

مظهر ذات و صفات ذوالجلال

Рӯҳи аъзами аввали охир одам аст

روح اعظم اول آخر آدم است

Одами ӣнҷои рӯҳи исм аъзам аст

آدم اینجا روح اسم اعظم است

Охири ин даври айн аввал аст

آخر این دور عین اول است

Ду касе бинад ки чашмаш аҳвал аст

دو کسی بیند که چشمش احول است

Байнашонаст арча дорад сад нишон

بینشان است ارچه دارد صد نشان

Ломаконаст арча дорад сад макон

لامکان است ارچه دارد صد مکان

Дар шарҳи ҳадиси канти кнзои мхФё

در شرح حدیث کُنْتُ کَنزاً مَخْفّیاً

Ганҷи махфии он қадими лоязол

گنج مخفی آن قدیم لایزال

Худ ҷамил ва буд хоҳони ҷамол

خود جمیل و بود خواهان جمال

Гарчи бе ойӣнаи арвоҳи мо

گرچه بی آیینهٔ ارواح ما

Бе зуҳӯри касрати ашбоҳи мо

بی ظهور کثرت اشباح ما

Оинае аз илми доим пеш дошт

آینه‌ای از علم دایم پیش داشت

Ҷилвае бар хеш аз ҳад беш дошт

جلوه‌ای بر خویش از حد بیش داشت

Хост дар ҷоми ҷаҳони байни авло

خواست در جام جهان بین اولاً

Ҷилва гар гардад ҷамолаши мҷмло

جلوه گر گردد جمالش مجملاً

Пас муфассал дар мроёии ҷаҳон

پس مفصل در مرایای جهان

Рояти илмӣ ба айни оради аён

رایت علمی به عین آرد عیان

Лоҷарами ойӣна пайдо кард ӯ

لاجرم آیینه پیدا کرد او

Рози пинҳонӣ ҳувайдо кард ӯ

راز پنهانی هویدا کرد او

Ганҷҳо дар илм будаш мхтФӣ

گنج‌ها در علم بودش مختفی

Хуш ба айн оварад он ганҷи хФӣ

خوش به عین آورد آن گنج خفی

Ҳуб зотӣ кард ин олами аён

حب ذاتی کرد این عالم عیان

Канти кнзо худ кунад инҳо баён

کنت کنزاً خود کند اینها بیان

Марҷаъу мбдءи тмошоиисти бас

مرجع و مبدء تماشاییست بس

Бармеони сайру тмошоиисти бас

برمیان سیر و تماشاییست بس

Одамиро мбдءу марҷаъ яке аст

آدمی را مبدء و مرجع یکی است

Омад ва шуд беҳаду маҷмаъ яке аст

آمد و شد بی حد و مجمع یکی است

Заррае кон зоҳир омад дар вуҷӯд

ذره ای کان ظاهر آمد در وجود

Офтобии дон казон матлаъ намӯд

آفتابی دان کزان مطلع نمود

Гар муқайяди вари Фарид мутлақ аст

گر مقید ور فرید مطلق است

Бозгашти ҷумлагии сӯй ҳақ аст

بازگشت جملگی سوی حق است

Дили дарин маънӣ маро шуд раҳнамӯн

دل درین معنی مرا شد رهنمون

Рояти анои илайҳи роҷъўн

رایت اِنّا الیهِ راجِعون

Олам аҷсом омад мухтасар

عالم اجسام آمد مختصر

Олам арвоҳ шуд беҳаду мар

عالم ارواح شد بی حد و مر

Соликии кони ъорҷи некӯ буд

سالکی کان عارج نیکو بود

Худ сулӯк ӯ урӯҷ ӯ буд

خود سلوک او عروج او بود

Ҳар як аз слокро зи асмои ҳақ

هر یک از سلاک را ز اسمای حق

Карда номии пардаи миъроҷи шқ

کرده نامی پردهٔ معراج شق

Исми ҷомеъи коъзми асмоء буд

اسم جامع کاعظم اسماء بود

Айни мақсӯди ҳамаи ашё буд

عین مقصود همه اشیا بود

Дар мъорҷ мърҷ некӯаст ӯ

در معارج معرج نیکوست او

Мърҷи инсон комил ӯст ӯ

معرج انسان کامل اوست او

Нафаси аммора дар инсони кабӣр

نفس اماره در انسان کبیر

Бошад Иблис ва набошад зон гзир

باشد ابلیس و نباشد زان گزیر

Ваон буд ҷузвии зи аҷзои ҷаҳон

وان بود جزوی ز اجزای جهان

Мазҳари исми мзли фошу ниҳон

مظهر اسم مضل فاش و نهان

Ҳар куҷои тифлӣ ки модар зоядаш

هر کجا طفلی که مادر زایدش

Ҷуфт ӯ девӣ ба ҳамраҳ оядаш

جفت او دیوی به همره آیدش

Ваҳм бе шаки халқро шайтон буд

وهم بی شک خلق را شیطان بود

Гарчи андари сӯрати инсон буд

گرچه اندر صورت انسان بود

Рӯи муҷарради шӯ казу ёбии халос

رو مجرد شو کزو یابی خلاص

Бевсоўс ҷо кунӣ дар базми хос

بی وساوس جا کنی در بزم خاص

Дар сифати ҷиноту таҳқиқи набуввату вилоят

در صفت جنّات و تحقیق نبوت و ولایت

Зоҳидиро ҷинат мавъӯда аст

زاهدان را جنت موعوده است

Орифонро ҷинат машҳӯда аст

عارفان را جنت مشهوده است

Ин чунин ҷинат ки моро дар дил аст

این چنین جنت که ما را در دل است

Ҳар касеро дар ҷаҳон кӣ ҳосил аст

هر کسی را در جهان کی حاصل است

Ин ҷинон кандар дил момнтўӣ аст

این جنان کاندر دل مامنطوی است

Ҷаннатии пар аз Наим маънавӣ аст

جنتی پر از نعیم معنوی است

Ҳафт ҷинат аз сифот сабъа хост

هفت جنت از صفات سبعه خاست

Ҳаштумин худ ҷинат зот худост

هشتمین خود جنت ذات خداست

Дар набуввати байни вилояти масттар

در نبوت بین ولایت مستتر

Аз рисолати байни набуввати мштҳр

از رسالت بین نبوت مشتهر

Худ валеро ваҷҳ мебошад яке

خود ولی را وجه می‌باشد یکی

Ваон яке ваҷҳи вилоят бе шаккӣ

وان یکی وجه ولایت بی شکی

намерасад бевосита ӯро мудом

می‌رسد بی واسطه او را مدام

Бодаҳои файзи раббонӣ ба ҷом

باده‌های فیض ربانی به جام

Лек аз ваҷҳи набувват ҳар набӣ

لیک از وجه نبوت هر نبی

Файзи ҳақ бовосита ёбад ҳаме

فیض حق باواسطه یابد همی

Восита чаҳ буд нузули Ҷабраил

واسطه چه بود نزول جبرئیل

Коваради ваҳии худованди ҷалил

کاورد وحی خداوند جلیل

Ҳамчунон бе воситаи файзи илоҳ

همچنان بی واسطه فیض اله

Ёбад аз ваҷҳи вилояти гоҳи гоҳ

یابد از وجه ولایت گاه گاه

Худ расӯли ин ҳар ду ваҷҳи муътабар

خود رسول این هر دو وجه معتبر

Дорад ва мебошадаш ваҷҳ дигар

دارد و می‌باشدش وجه دگر

Ваон буд ваҷҳи вилояти баси мФиз

وان بود وجه ولایت بس مفیض

Карда аз ирсоли халқии мустафиз

کرده از ارسال خلقی مستفیض

Мустафои хатми русул фахр амам

مصطفی ختم رسل فخر امم

Бости ваҳии он расӯли муҳташам

باسط وحی آن رسول محتشم

Ҷомеъ ҳар се маротиби омада

جامع هر سه مراتب آمده

Дар маротиби ҷумлаи ротби омада

در مراتب جمله راتب آمده

Ҳам вилояти ҳам набувват бошадаш

هم ولایت هم نبوت باشدش

Ҳам рисолат бо футувват бошадаш

هم رسالت با فتوت باشدش

Ин вилоят аз набувват бартар аст

این ولایت از نبوت برتر است

Венаи набувват бар вилоят афсар аст

وین نبوت بر ولایت افسر است

Ҳар расӯлии худ набӣ бар ҳақ аст

هر رسولی خود نبی بر حق است

Ҳар набӣ эй худ вале мутлақ аст

هر نبی‌ای خود ولی مطلق است

Ҳар валеро худ набувват кӣ буд

هر ولی را خود نبوت کی بود

Ҳар набии худ бо рисолат кӣ шавад

هر نبی خود با رسالت کی شود

Ҷузи расӯли аллоҳ ки бади боби батул

جز رسول اللّه که بد باب بتول

Ҳам набӣ ва ҳам вале ва ҳам расӯл

هم نبی و هم ولی و هم رسول

Аз набуввати мунтазам дор фаност

از نبوت منتظم دار فناست

Вази вилояти муҳтарам дор бақост

وز ولایت محترم دار بقاست

Он башарро наът ва ин васф ҳақ аст

آن بشر را نعت و این وصف حق است

Он муқайяд бошад вена мутлақ аст

آن مقید باشد وین مطلق است

Ин ба истеъдод ҳар қавмии маъаад

این به استعداد هر قومی مُعِد

Вена ба истимдод ҳар даврии ммд

وین به استمداد هر دوری ممد

Худ вале комил он бошад ки ӯ

خود ولی کامل آن باشد که او

Бошад ахлоқаши ҳамаи ахлоқи ҳў

باشد اخلاقش همه اخلاق هو

Зикр ӯ бошад хФӣ ва ҳам ҷлӣ

ذکر او باشد خفی و هم جلی

Алўлии алўлии алўлӣ

الولی الولی الولی

Алўлии исми алӣ олӣ аст

الولی اسم علیّ عالی است

Дар вилоёти вилоят волӣ аст

در ولایات ولایت والی است

Алўлӣ дар базми мо соқӣ буд

الولی در بزم ما ساقی بود

Ҳам ба ҳақи фонӣ ва ҳам боқӣ буд

هم به حق فانی و هم باقی بود

Ва ?лаи аизо

و لَهُ ایضاً

Шарҳи ҳоли доми носутии шинав

شرح حال دام ناسوتی شنو

Ршҳи боли мурғи Лоҳутии шинав

رشح بال مرغ لاهوتی شنو

Кист донеи мурғи Лоҳутии ту

کیست دانی مرغ لاهوتی تو

Чист донеи доми носутии ту

چیست دانی دام ناسوتی تو

Мурғи ту он рӯҳи инсонӣ буд

مرغ تو آن روح انسانی بود

Доми ту худ нафаси ҳайвонӣ буд

دام تو خود نفس حیوانی بود

Чун кунад мурғи ту оҳанги висол

چون کند مرغ تو آهنگ وصال

Бргшоиди сӯии асли хеши бол

برگشاید سوی اصل خویش بال

Зоҳир ӯро дўбол муҳкам аст

ظاهر او را دوبال محکم است

Дар ясор ва дар яминаш ҳамдам аст

در یسار و در یمینش همدم است

Дар ясораши боли қуръони мубин

در یسارش بال قرآن مبین

Суннати пайғамбараши боли ямин

سنت پیغمبرش بال یمین

Ҳам ду бол ботинӣ бошад мубин

هم دو بال باطنی باشد مبین

Зикру фикраш дар ясор ва дар ямин

ذکر و فکرش در یسار و در یمین

Зикр чаҳ буд ёди ҳақ дар ҷони вдл

ذکر چه بود یاد حق در جان ودل

Фикр чаҳ буд сайри андари обу гул

فکر چه بود سیر اندر آب و گل

Ҷони вдли мроти анвори яқин

جان ودل مرآت انوار یقین

Обу гули нақши смўоту замин

آب و گل نقش سموات و زمین

Ончӣ дар офоқ мебошад аён

آنچه در آفاق می‌باشد عیان

Ҷумла дар анфус буд фошу ниҳон

جمله در انفس بود فاش و نهان

Вончаҳ дар офоқу анфус муҳтавӣ аст

وآنچه در آفاق و انفس محتوی است

Ҷумла дар инсони комил мнтўӣ аст

جمله در انسان کامل منطوی است

Комил ар чаҳ бо ҳамаи мулҳақ буд

کامل ار چه با همه ملحق بود

Лек аз қайди ҳамаи мутлақ буд

لیک از قید همه مطلق بود

Сӯрату маънии олами сар ба сар

صورت و معنی عالم سر به سر

Андарин ойӣна бошад ҷилва гар

اندرین آیینه باشد جلوه گر

Ҳашт ҷинатро тамошогоҳи байн

هشت جنت را تماشاگاه بین

ҲФи дӯзах лек андари роҳи байн

هف دوزخ لیک اندر راه بین

Ҷинату норай ки мавъӯд ту аст

جنت و ناری که موعود تو است

Гар бадонеи ҷумлаи машҳӯд ту аст

گر بدانی جمله مشهود تو است

Ончии фардо аз кам ва бешат буд

آنچه فردا از کم و بیشت بود

Беш ва кам имрӯз дар пешат буд

بیش و کم امروز در پیشت بود

Ин мувофиқ бӯдани ахлоқи тест

این موافق بودن اخلاق تست

Вифқи ахлоқи ту бо халлоқи тест

وفق اخلاق تو با خلاق تست

Гар на хилқат шуд яке бо халқи ҳақ

گر نه خلقت شد یکی با خلق حق

Нор нокомат бисозад мҳтрқ

نار ناکامت بسازد محترق

Соликоне каз ҳақиқат воқифанд

سالکانی کز حقیقت واقفند

Дар биҳишту дӯзах худ орифанд

در بهشت و دوزخ خود عارفند

Соликӣ каз ин маротиб огаҳ аст

سالکی کز این مراتب آگه است

Ҷумлаи ҷиноту ҷҳимш дар раҳ аст

جمله جنات و جحیمش در ره است

Бози андари халқу хуии хеши байн

باز اندر خلق و خوی خویش بین

Ҷинату нораии аҷаб дар пеши байн

جنت و ناری عجب در پیش بین

Вусъати хилқати Наими ҷонФзост

وسعت خلقت نعیم جانفزاست

Танагии хуяти ҷҳими ҷонгзост

تنگی خویت جحیم جانگزاست

Дар баёни теъдоди мақомоти сулӯк

در بیان تعداد مقامات سلوک

Соликонро на мақом маънавӣ аст

سالکان را نه مقام معنوی است

Ҳар мақомӣ бар сипеҳрӣ муҳтавӣ аст

هر مقامی بر سپهری محتوی است

Соликии кони воқиф манзил нашуд

سالکی کان واقف منزل نشد

Дар раҳи таҳқиқи соҳиб дил нашуд

در ره تحقیق صاحب دل نشد

Шаръи пайғамбар чу донистӣ тамом

شرع پیغمبر چو دانستی تمام

Кардӣ андари манзили аввали мақом

کردی اندر منزل اول مقام

Дил чу гаштат дар шариъати босафо

دل چو گشتت در شریعت باصفا

Бозат ояд дар тариқати раҳнамо

بازت آید در طریقت رهنما

Дар тариқат чунки биниҳодӣ ту гом

در طریقت چونکه بنهادی تو گام

Манзили дуюм туро гардад мақом

منزل دویم ترا گردد مقام

Чун мақомати манзил дуюм шавад

چون مقامت منزل دویم شود

Дили туро дар баҳри маънӣ гум шавад

دل ترا در بحر معنی گم شود

Бозати орад дар мақоми маърифат

بازت آرد در مقام معرفت

Риздт дар коми ҷоми маърифат

ریزدت در کام جام معرفت

Офтобӣ дар дилат толеъ шавад

آفتابی در دلت طالع شود

Ҳар нафаси нурӣ аз он ломъ шавад

هر نفس نوری از آن لامع شود

Аз ҳақиқати манзилии бнмоидт

از حقیقت منزلی بنمایدت

Нақши ғайр аз лавҳи дили бздоидт

نقش غیر از لوح دل بزدایدت

Аз ҳақиқат чун дилати пар нур шуд

از حقیقت چون دلت پر نور شد

Зулми ширк аз дарунат давр шуд

ظلم شرک از درونت دور شد

Манзили чорами мақоми ҷони тест

منزل چارم مقام جان تست

Ҷони ҳарими ҳазрати ҷонони тест

جان حریم حضرت جانان تست

Бози оради дил ба ваҳдониятат

باز آرد دل به وحدانیّتت

Мунфарид созад ба Фрдонитт

منفرد سازد به فردانیتت

Нури ваҳдоният чун рӯ кунад

نور وحدانیت چون رو کند

Рӯят аз ҳар сӯй дар як сӯ кунад

رویت از هر سوی در یک سو کند

Аз яқинат давр созад ҳар шаккӣ

از یقینت دور سازد هر شکی

Ҷисму ҷонӣ худ набинӣ ҷузи яке

جسم و جانی خود نبینی جز یکی

Чун азин манзили дилат огаҳ шавад

چون ازین منزل دلت آگه شود

Пас шашуми манзили туро харгаҳ шавад

پس ششم منزل ترا خرگه شود

Дили дарин манзил гушӯдат чунки ёр

دل درین منزل گشودت چونکه یار

Дор ва диёрӣ набинӣ ғайри ёр

دار و دیاری نبینی غیر یار

Ёр ӣнҷо кист шайхи роҳи ту

یار اینجا کیست شیخِ راه تو

Ҷилваи гоҳ ӯ дили огоҳи ту

جلوه گاه او دل آگاه تو

Шайхати андари хеш чун фонӣ кунад

شیخت اندر خویش چون فانی کند

Муҳаррами асрор раббонӣ кунад

محرم اسرار ربانی کند

Манзили ҳафтуми барандозади ниқоб

منزل هفتم براندازد نقاب

Бар рахт ҳар сӯи намояди фатҳи боб

بر رخت هر سو نماید فتح باب

Дар ҳарими ҷони намояди дохилат

در حریم جان نماید داخلت

Нур ҳақ гирад фурӯи ҷону дилат

نور حق گیرد فرو جان و دلت

Нури ҳақ чун бо таҷаллии ҳузур

نور حق چون با تجلی حضور

Дар дилат фармоед оҳанги зуҳӯр

در دلت فرماید آهنگ ظهور

Аз фаноӣ шайх барраанд туро

از فنای شیخ برهاند ترا

Фонии фӣ аллоҳ гирданд туро

فانی فی اللّه گرداند ترا

Ин фано дар ҳақ чу омад ҳосилат

این فنا در حق چو آمد حاصلت

Рӯи намояди бози ҳаштуми манзалат

رو نماید باز هشتم منزلت

Боқии биллоҳ чун гаштии тамом

باقی باللّه چون گشتی تمام

Худ нуҳуми манзил туро гардад мақом

خود نهم منزل ترا گردد مقام

Ин мақом аз ҳар мақомӣ бартар аст

این مقام از هر مقامی برتر است

Ин мақом аз нури қудрат анвар аст

این مقام از نور قدرت انور است

Ин мақоми Сайид ва ёрон ӯст

این مقام سید و یاران اوست

Манзили хос вафодорон ӯст

منزل خاص وفاداران اوست

Фии алнсиҳаҳу алмўъзаҳ

فی النّصیحة و الموعظه

ҒоФло то чанд бар худ ғарра Эй

غافلا تا چند بر خود غرّه‌ای

Нестии хуршеди биллоҳи зарра Эй

نیستی خورشید باللّه ذره‌ای

Заррае аз меҳри тобон дам мазан

ذرّه‌ای از مهر تابان دم مزن

Қатрае аз баҳри Аммон дам мазан

قطره‌ای از بحر عمان دم مزن

Чанд нозӣ кин каромот ман аст

چند نازی کاین کرامات من است

Чанд нозӣ кин мақомот ман аст

چند نازی کاین مقامات من است

Чанд васфи худ муноҷотат буд

چند وصف خود مناجاتت بود

Хоҳишоти нафаси ҳоҷотат буд

خواهشات نفس حاجاتت بود

Ҳолро аз воқеа нашинохтӣ

حال را از واقعه نشناختی

Сари зи ҷайб воҳима афрохтӣ

سر ز جیب واهمه افراختی

Дар тапиши ое ки ҳаст инам камол

در تپش آیی که هست اینم کمال

Заъфу ғаши оре ки инам ҳаст ҳол

ضعف و غش آری که اینم هست حال

Ваҷду рақси оре ки мамлу аз ҳақам

وجد و رقص آری که مملو از حقم

Дасту пои кӯбӣ ки аз худ мутлақам

دست و پا کوبی که از خود مطلقم

Гоҳи ёҳуи гоҳ ё мнҳўи занӣ

گاه یاهو گاه یا مَنْهو زنی

Гоҳи ҳмчнўни фохтаи кукуи занӣ

گاه همچنون فاخته کوکو زنی

Тафриқа аз ҷамъи худ нокардаи фарқ

تفرقه از جمع خود ناکرده فرق

Пой то сар дар алойиқ гашта ғарқ

پای تا سر در علایق گشته غرق

Мурғи дил дар зикр раб нагушӯда лаб

مرغ دل در ذکر رب نگشوده لب

Ҳоиу ҳўро фарз карда зикри раб

های و هو را فرض کرده ذکر رب

Ин қадар эй беадаб бар худ мноз

این قدر ای بی ادب بر خود مناز

Рӯ чу мардон пеша кун аҷзу ниёз

رو چو مردان پیشه کن عجز و نیاز

То қабули ҳақи шӯй дар бандагӣ

تا قبول حق شوی در بندگی

Бандагӣ бахшад турои пояндагӣ

بندگی بخشد ترا پایندگی

Бандагӣ чаҳ буд ба ҳақи пайвастанат

بندگی چه بود به حق پیوستنت

Чист озодии зи худ ворстнт

چیست آزادی ز خود وارستنت

Бандагии брҳондт аз мови ман

بندگی برهاندت از ماو من

Бандагии бстондт аз хештан

بندگی بستاندت از خویشتن

Бандагӣ бо ҳақ шносоит кунад

بندگی با حق شناسایت کند

Дар мақоми қурб мأўоит кунад

در مقام قرب مأوایت کند

Толбогар боядат пояндагӣ

طالبا گر بایدت پایندگی

Бандагӣ кун бандагӣ кун бандагӣ

بندگی کن بندگی کن بندگی

эй бурунати қатраи моءи манӣ

ای برونت قطرهٔ ماء منی

Ваии дарунати лаҷаи мо ва манӣ

وی درونت لُجّهٔ ما و منی

Фии васфи алслўаҳу алтоъот

فِی وصف الصّلوة و الطّاعات

Ҳар киро доғ манӣ шуд дар либос

هر که را داغ منی شد در لباس

Нест зоҳир назд марди ҳақи шинос

نیست ظاهر نزد مرد حق شناس

То нашаве доман аз моу миннат

تا نشویی دامن از ما و منت

Аз манӣ кӣ пок гардад доманат

از منی کی پاک گردد دامنت

Аз манӣ танро накарда шасту шӯ

از منی تن را نکرده شست و شو

Бетаҳорат кӣ тавон кардани вузӯ

بی طهارت کی توان کردن وضو

Дар намозат низ май бояд ҳузур

در نمازت نیز می‌باید حضور

То шавад мақбули даргоҳи ғафур

تا شود مقبول درگاه غفور

Гарна нурӣ аз ҳузурат дар дил аст

گرنه نوری از حضورت در دل است

Ҳар намозӣ кон кунӣ беҳосил аст

هر نمازی کان کنی بی حاصل است

Дар намоз беҳузурат нест нур

در نماز بی حضورت نیست نور

Лои слўаҳи теми алои болҳзўр

لا صلوةَ تَمَّ اِلّا بالحضور

Гар намозии ин чунин ҳосил кунӣ

گر نمازی این چنین حاصل کنی

Хештанро банда мқбл кунӣ

خویشتن را بندهٔ مقبل کنی

Рӯи намозии ин чунин оғоз кун

رو نمازی این چنین آغاز کن

Хонаи дайнро амӯдӣ соз кун

خانهٔ دین را عمودی ساز کن

Дар намозати ганҷ ҳо бошад ниҳон

در نمازت گنج‌ها باشد نهان

Ҳар яке беҳтари зи сад малики ҷаҳон

هر یکی بهتر ز صد ملک جهان

То нагардад ҷисму ҷони тоҳири туро

تا نگردد جسم و جان طاهر ترا

Ганҷи махфӣ кӣ шавад зоҳири туро

گنج مخفی کی شود ظاهر ترا

Рӯ ба дасти ор аз таҷарруди Фўтаҳ Эй

رو به دست آر از تجرد فوطه‌‌ای

Хуш ба дарёии фанои хури ғӯта Эй

خوش به دریای فنا خور غوطه‌ای

Дар вузӯяти боз бояд шасту шӯ

در وضویت باز باید شست و شو

Шустанат аз ҳар ду олами дасту рӯ

شستنت از هر دو عالم دست و رو

Хуши дро дар хилвати умеду бим

خوش درآ در خلوت امید و بیم

Бар мусаллои иқомати шӯи муқӣм

بر مصلای اقامت شو مقیم

Рӯ ба сӯии қиблае таъзим кун

رو به سوی قبله‌ای تعظیم کن

Дил ба миҳроби ризо таслим кун

دل به محراب رضا تسلیم کن

Қибларо чун ёфтӣ рукни мақом

قبله را چون یافتی رکن مقام

Бо ҳузури андар иқомат кун қиём

با حضور اندر اقامت کن قیام

Ҷузи ҳузури аи ҷумлаи чашм дил бапуш

جز حضور جمله چشم دل بپوش

Дар қиёму ният ва такбир кӯш

در قیام و نیت و تکبیر کوش

Хуш ба ткбирхдо дастӣ барор

خوش به تکبیرخدا دستی برآر

Яъне аз кафи ғайри ҳақро вогузор

یعنی از کف غیر حق را واگذار

Ҷомаи эҳром дар бар соз кун

جامهٔ احرام در بر ساز کن

Боби дили зи аллоҳи Акбар боз кун

بابِ دل ز اللّه اکبر باز کن

Чун зткбирт дар дил боз шуд

چون زتکبیرت در دل باز شد

Аз ҳузурати созу баррагӣ соз шуд

از حضورت ساز و برگی ساز شد

Неъматии беҳтари азин неъмат куҷост

نعمتی بهتر ازین نعمت کجاست

Давлатии хуштар азин давлат куҷост

دولتی خوشتر ازین دولت کجاست

Вела аизои нури аллоҳи рӯҳа

وَلَهُ ایضاً نَوَّرَ اللّهُ رَوْحَه

Чун вале аллоҳро андари намоз

چون ولی اللّه را اندر نماز

Созу барг бехудӣ гардид соз

ساز و برگ بی خودی گردید ساز

Омадаш ҷарроҳ дар вақти суҷуд

آمدش جراح در وقت سجود

Дар кафи по ҳар тараф захмӣ гушӯд

در کف پا هر طرف زخمی گشود

То ки пайкони ғзои оради бурун

تا که پیکان غزا آرد برون

Чун баровард ӯ назд оҳ аз дарун

چون برآورد او نزد آه از درون

Мастии ҳақ буд чун ӯро ба сар

مستی حق بود چون او را به سر

Кӣ зи захми пой май будаш хабар

کی ز زخم پای می‌بودش خبر

То ту масти бодаи дунёстӣ

تا تو مست بادهٔ دنیاستی

Бе хабари азмстии мўлостӣ

بی خبر ازمستی مولاستی

Масти дунё то ба кӣ ҳушёри шӯ

مست دنیا تا به کی هشیار شو

Хоби ғифлат то ба кӣ бедори шӯ

خواب غفلت تا به کی بیدار شو

Маънии ислом дар таслим ёб

معنی اسلام در تسلیم یاب

Мнслмози шайхи раҳ таъзим ёб

مَنْ سَلِمْ از شیخ ره تعظیم یاب

Созу баррагӣ аз шаҳодат соз кун

ساز و برگی از شهادت ساز کن

Ашҳади анлои илоҳ оғоз кун

اَشْهَدُ اَنْ لا اله آغاز کن

Дар шаҳодат чун илм афрохтӣ

در شهادت چون علم افراختی

Мураккаби маънӣ ба майдони тохтӣ

مرکب معنی به میدان تاختی

Ҳарчӣ бинӣ нафй кун дар лоолаҳ

هرچه بینی نفی کن در لااله

То ба исботи ҳақати оради гувоҳ

تا به اثبات حقت آرد گواه

Ғайри маъбуди ончии мақсӯдат буд

غیر معبود آنچه مقصودت بود

Гар бадонеи ҷумла маъбудат шавад

گر بدانی جمله معبودت شود

Ту яке бошӣу маъбудати ҳазор

تو یکی باشی و معبودت هزار

Ту яке бошӣу мақсӯдати ҳазор

تو یکی باشی و مقصودت هزار

Чун кунӣ бо ин ҳамаи маъбуди ту

چون کنی با این همه معبود تو

Чун кунӣ бо ин ҳамаи мақсӯди ту

چون کنی با این همه مقصود تو

Гарна бар ин ҷумлаи теғи локшӣ

گرنه بر این جمله تیغ لاکشی

Рахти мушкили ҷониби алои кашӣ

رخت مشکل جانب الا کشی

Ло бигӯӣу нафй маъбудот кун

لا بگوی و نفی معبودات کن

Ғайри алои тарк мақсӯдот кун

غیر الا ترک مقصودات کن

Ончӣ ало гуфтяш маъбуд нест

آنچه الا گفتیش معبود نیست

Гарчи ҷузи маъбуди азу мақсӯд нест

گرچه جز معبود ازو مقصود نیست

ӯ муқаддас аз иборот ту аст

او مقدس از عبارات تو است

Баси муназзаҳ аз ашорот ту аст

بس منزه از اشارات تو است

Аз иборат кӣ тавон маъбуд ёфт

از عبارت کی توان معبود یافت

Аз ишорат кӣ тавон мақсӯд ёфт

از اشارت کی توان مقصود یافت

Лои волои ҳарфу савтӣ беш нест

لا والا حرف و صوتی بیش نیست

Ҳарфу савтати ғайри васф хеш нест

حرف و صوتت غیر وصف خویش نیست

Ҳарфу савт аз таҳтаи дили бртрош

حرف و صوت از تختهٔ دل برتراش

Ваҳдат сарфаст ин оҳиста бош

وحدت صرف است این آهسته باش

Боби таҷредат чу бар дил боз шуд

باب تجریدت چو بر دل باز شد

Дил ба тавҳиди ҳақат дмсоз шуд

دل به توحید حقت دمساز شد

Ло ва алое набинӣ ҷузи яке

لا و الایی نبینی جز یکی

Паст ва болоӣ набинӣ ҷузи яке

پست و بالایی نبینی جز یکی

Дар сифати аҳли зикри втмҷиди орифин

در صفت اهل ذکر وتمجید عارفین

Ҳар ки ҳақро банда Фрмонбр аст

هر که حق را بندهٔ فرمانبر است

Дил ба зикри ҳақи мудомаш анвар аст

دل به ذکر حق مدامش انور است

Онкӣ зокир нест ӯ набӯд мутӣъ

آنکه ذاکر نیست او نبود مطیع

Осӣасту ради даргоҳи рафеъ

عاصی است و ردِّ درگاه رفیع

Дил ки бо зикраш надорад иштиғол

دل که با ذکرش ندارد اشتغال

Несташ нурии биҷузи занги залол

نیستش نوری بجز زنگ ضلال

Дил ки аз зикр худо шуд сайқалӣ

دل که از ذکر خدا شد صیقلی

Гардадаш нури ҳидояти мнҷлӣ

گرددش نور هدایت منجلی

Зикру ғифлатро натиҷаи болмол

ذکر و غفلت را نتیجه بالمآل

Он ҳидоят бошад ва ин як залол

آن هدایت باشد و این یک ضلال

Дили муҷарради соз аз ҳар созу барг

دل مجرد ساز از هر ساز و برگ

Ҳамчунон ки боядат дар вақти марг

همچنان که بایدت در وقت مرگ

Гарчи набӯд ҳеҷ дар ёдат касе

گرچه نبود هیچ در یادت کسی

Лек пеши ёди ҳақ май дони басӣ

لیک پیش یاد حق می‌دان بسی

Зокирии кӯи аҷзи варзад дар амал

ذاکری کو عجز ورزد در عمل

Ҳеҷ аз аҷабаш назояд ҷузи халал

هیچ از عجبش نزاید جز خلل

Гар ба зикри ҳақи баландӣ боядат

گر به ذکر حق بلندی بایدت

Тарки аҷабу худписандӣ боядат

ترک عجب و خودپسندی بایدت

Ҳаркии зикраш беш мешуд Мустафо

هرکه ذکرش بیش می‌شد مصطفی

Ҳамчунон мегуфт лооҳсии сано

همچنان می‌گفت لااحصی ثنا

Маърифатро Мустафо чун дод дод

معرفت را مصطفی چون داد داد

Дар мақоми моърФноки истод

در مقام ماعرفناک ایستاد

Дили маро чун шиша , зикраш бода аст

دل مرا چون شیشه، ذکرش باده است

Ҷони ман зини бодаи маст афтода аст

جان من زین باده مست افتاده است

Ҷон чу аз ин бодаам масти аўФтод

جان چو از این باده‌ام مست اوفتاد

Ҷом ҳушёрем аз дасти аўФтод

جام هشیاریم از دست اوفتاد

Гар хатоеи срзнд бар ман мгир

گر خطایی سرزند بر من مگیر

Зонка афв аз маст бошад ногузир

زانکه عفو از مست باشد ناگزیر

Гуфт пайғамбар ки зикри лои илоҳ

گفت پیغمبر که ذکر لا اله

Ҳаст мифтоҳи ҷинон бе иштибоҳ

هست مفتاح جنان بی اشتباه

Возкри аллоҳи ксиро гӯш кун

وَاذْکُرِ اللّهَ کَثیراً گوش کن

Ҷуръаҳо аз зикр ҳар дам нӯш кун

جرعه‌ها از ذکر هر دم نوش کن

Нест фонии ин майу боқӣ буд

نیست فانی این می و باقی بود

Боқиаш дар базми ҷони соқӣ буд

باقی‌اش در بزم جان ساقی بود

Гар бақои ҷӯӣ май боқии талаб

گر بقا جویی می باقی طلب

намебанушу талъати соқии талаб

می بنوش و طلعت ساقی طلب

Соқӣам боқӣ ва боқӣ ме диҳад

ساقی‌ام باقی و باقی می‌دهد

Чун нанӯшам май ки соқӣ ме диҳад

چون ننوشم می که ساقی می‌دهد

Соқӣам ҳар дами зи анъом дигар

ساقی‌ام هر دم ز انعام دگر

Резади андари коми ҷони ҷом дигар

ریزد اندر کام جان جام دگر

То лаболаби ҷомам аз мекарда аст

تا لبالب جامم از می کرده است

Вирди ҷонами зикр алҳӣ карда аст

ورد جانم ذکر الحی کرده است

Мастӣамро шуд чу ҷӯш аз ҳади фузун

مستی‌ام را شد چو جوش از حد فزون

Сӯии исм аъзамам шуд раҳнамӯн

سوی اسم اعظمم شد رهنمون

Зикри зот аз ҳарчӣ гӯям бартар аст

ذکر ذات از هرچه گویم برتر است

Дар сифати тоҷ улуввааш бар сар аст

در صفت تاج علوش بر سر است

Ҳеҷ исмиро биҷузи исми илоҳ

هیچ اسمی را بجز اسم اله

Нест сӯии қалби он аз қалби роҳ

نیست سوی قلب آن از قلب راه

Ҷайб ғайб оварда халхоли Нидоӣ

جیب غیب آورده خلخال ندای

То наад монанди ваҳй ӯро ба пой

تا نهد مانند وحی او را به پای

Зикри зот аз тъмиаҳ кардам аён

ذکر ذات از تعمیه کردم عیان

Гарчи дарсад парда мебошад ниҳон

گرچه درصد پرده می‌باشد نهان

Ошиқ шамъӣ бирав парвона бош

عاشق شمعی برو پروانه باش

Толиб ганҷӣ бирав вайрона бош

طالب گنجی برو ویرانه باش

Тани раҳои нокардаи ҳеҷ аз ҷон магӯӣ

تن رها ناکرده هیچ از جان مگوی

Ҷони Фдонокрдаҳ аз ҷонон магӯӣ

جان فداناکرده از جانان مگوی

Дили зи кафи ноҳштаҳ аз дилбар мапурс

دل ز کف ناهشته از دلبر مپرس

Ин садаф нашикаста аз гавҳар мапурс

این صدف نشکسته از گوهر مپرس

Тарки дили гӯй ва ба дилбар рӯй кун

ترک دل گوی و به دلبر روی کن

Бо ҷафои он ситамгар хуй кун

با جفای آن ستمگر خوی کن

Ҳарчӣ ояд бар ту зон ҷавру ҷафо

هرچه آید بر تو زان جور و جفا

Марҳабои гӯйиш ба сад сидқу сафо

مرحبا گویش به صد صدق و صفا

Дида аз мозӣ ва мстқбл бидӯз

دیده از ماضی و مستقبل بدوز

Тоири андешаҳоро пар бисӯз

طایر اندیشه‌ها را پر بسوز

Рахти берун бар зи кӯии қилу қол

رخت بیرون بر ز کوی قیل و قال

Бош сокин дар сарои ваҷди вҳол

باش ساکن در سرای وجد وحال

Дасти кӯтаҳи соз аз тадбири хеш

دست کوته ساز از تدبیر خویش

Сар мапӣч аз риштаи тақдири хеш

سر مپیچ از رشتهٔ تقدیر خویش

Боязиди он масти саҳбои ризо

بایزید آن مست صهبای رضا

Гуфт будам дар ризояши сол ҳо

گفت بودم در رضایش سال ها

Ҳолиё ӯ дар ризои ман буд

حالیا او در رضای من بود

Вончаҳ дорад аз барои ман буд

وانچه دارد از برای من بود

Ҳамчунин фармӯдаи он салмони пок

همچنین فرموده آن سلمان پاک

Кин замину осмону обу хок

کاین زمین و آسمان و آب و خاک

Шаш ҷиҳат бо чори арқони сари басар

شش جهت با چار ارکان سر بسر

Ончӣ пайдо ҳасту пинҳон дар назар

آنچه پیدا هست و پنهان در نظر

Дар ризои ман буд яксар ба пой

در رضای من بود یکسر به پای

Зонка мебошад ризоем аз худоӣ

زانکه می‌باشد رضایم از خدای

Шермардии кандарин водӣ бамурд

شیرمردی کاندرین وادی بمرد

Зиндаи гашту ҷон ба озодии супурд

زنده گشت و جان به آزادی سپرد

Маҳви ишқами ман ҳулӯлӣ нестам

محو عشقم من حلولی نیستم

Чун ту мамлу аз фузулӣ нестам

چون تو مملو از فضولی نیستم

Гуфт ёрами ҳарки ӯ ёр ман аст

گفت یارم هرکه او یار من است

Ошиқи зори дили афкор ман аст

عاشق زار دل افکار من است

Ман ҳам ӯро ошиқам лек аз ҷафоаш

من هم او را عاشقم لیک از جفاش

Хӯн чу резам хеш бошам хўнбҳош

خون چو ریزم خویش باشم خونبهاش

Ман чу ҷони дрбохтм дар роҳи дӯст

من چو جان درباختم در راهِ دوست

Нестам ҷузи дӯсти андари мағзи впўст

نیستم جز دوست اندر مغز وپوست

Раҳравоне каз раҳ огоҳ омаданд

رهروانی کز ره آگاه آمدند

Бесару пои андарин роҳ омаданд

بی سر و پا اندرین راه آمدند

Субҳи содиқ май дамади бедори шӯ

صبح صادق می‌دمد بیدار شو

Нур ҷозиб мерасад ҳушёри шӯ

نور جاذب می‌رسد هشیار شو

Рухи фурӯи шӯ аз ғубори хуфтагӣ

رخ فرو شو از غبار خفتگی

Вази сарат берун кун ин ошуфтагӣ

وز سرت بیرون کن این آشفتگی

Мнғзлётаҳи раҳмаи аллоҳи алайҳ

مّنْغزلیّاتِهِ رَحمةُ اللّهِ عَلَیه

Кардам чу аз лои рухи сӯии ало

کردم چو از لا رخ سوی الا

Дидам мсмои худро дар асмо

دیدم مسما خود را در اسما

То ту нишинии эмин ба соҳил

تا تو نشینی ایمن به ساحل

Кӣ дар кафи ореи дарии зи дарё

کی در کف آری دُرّی ز دریا

Солҳо дар худ сафар кардем мо

سال‌ها در خود سفر کردیم ما

Дар сафари умрӣ ба сар кардем мо

در سفر عمری به سر کردیم ما

Шаҳрҳо дидем беҳаду шумор

شهرها دیدیم بی حد و شمار

Олимии зер ва зибр кардем мо

عالمی زیر و زبر کردیم ما

Бор афкандем дар ҳар манзилӣ

بار افکندیم در هر منزلی

Пас сабки зи онҷо гузар кардем мо

پس سبک ز آنجا گذر کردیم ما

Ғӯта ҳо хӯрдем дар дарёии ишқ

غوطه‌ها خوردیم در دریای عشق

Олимиро пургуҳар кардем мо

عالمی را پرگهر کردیم ما

Як партави ҳасани рух ту карда таҷаллӣ

یک پرتو حسنِ رخ تو کرده تجلی

Вази вай шудаи мавҷӯди вуҷӯди ҳамаи ашё

وز وی شده موجود وجود همه اشیا

Тан раҳо кун ҳамчуи мо ҷонии талаб

تن رها کن همچو ما جانی طلب

Ҷону тан дар бо зу ҷононеи талаб

جان و تن در با زو جانانی طلب

Хотири ҷамъӣ агар хоҳии биё

خاطرِ جمعی اگر خواهی بیا

Ҳалқаи зулфи парешонеи талаб

حلقهٔ زلف پریشانی طلب

Зоҳиди озори дили сӯхтагон пеша макун

زاهد آزار دل سوختگان پیشه مکن

Шамъи рӯйиши нигару мансаби парвонаи талаб

شمع رویش نگر و منصب پروانه طلب

Дил буд гавҳари як донау тани ҳамчуи садаф

دل بود گوهر یک دانه و تن همچو صدف

Садаф тан башикан гавҳари як донаи талаб

صدف تن بشکن گوهر یک دانه طلب

Май намояд ба ҷаҳони ончии зи пайдоу ниҳон

می‌نماید به جهان آنچه ز پیدا و نهان

Ҳамаи як партави ҳасани рухи ҷононаи мост

همه یک پرتو حسن رخ جانانهٔ ماست

Гарчи ҳаргизи зи баду неки ҷаҳон дам назанем

گرچه هرگز ز بد و نیک جهان دم نزنیم

Аз карон то ба карони қиссаи афсонаи мост

از کران تا به کران قصّهٔ افسانهٔ ماست

эй зани сифат ба ғифлати хобу хаёл то кӣ

ای زن صفت به غفلت خواب و خیال تا کی

Мардона вор бигузар зини хобу зини хаёлот

مردانه وار بگذر زین خواب و زین خیالات

Аз кашф ва аз каромоти беҳуда чанд лофӣ

از کشف و از کرامات بیهوده چند لافی

Ҳайз алрҷол омад ин кашф ва ин каромот

حیض الرجال آمد این کشف و این کرامات

Зоҳид ар айби бода навашон кард

زاهد ار عیب باده نوشان کرد

Хабар аз сар кирдигораш нест

خبر از سِرِّ کردگارش نیست

эй бехабар аз бохабари ишқ чаҳ пурсӣ

ای بی خبر از باخبر عشق چه پرسی

Кони кас ки хабар шуд зи хабар бехабар омад

کان کس که خبر شد ز خبر بی خبر آمد

Як баён аз маъонии ишқаш

یک بیان از معانی عشقش

Дар маъонӣ баён наме гунҷад

در معانی بیان نمی‌گنجد

Сиррӣаст ниҳон дар дили мардони раҳи ишқ

سِرّی است نهان در دل مردان ره عشق

Кинро натавон гуфт аёни ҷуз ба сари дор

کاین را نتوان گفت عیان جز به سر دار

Розӣ ки ниҳон буд пас пардаи ҳарифон

رازی که نهان بود پس پرده حریفان

Карданд аён бо дафу не бар сари бозор

کردند عیان با دف و نی بر سر بازار

Нест бокам зи оташи намрудён

نیست باکم ز آتش نمرودیان

Гар бсўзонндм аз кин чун халил

گر بسوزانندم از کین چون خلیل

Ман ғуломи ҳиммати онам ки ӯ

من غلام همت آنم که او

Кор пайғамбар кунад бе Ҷабраил

کار پیغمبر کند بی جبرئیل

эй зани сифат аз ишқаш то чанд сухани гӯйӣ

ای زن صفت از عشقش تا چند سخن گویی

Ин роҳ нагардад тай бе ҳиммати мардона

این راه نگردد طی بی همت مردانه

Гар зонка гадои шаҳри сад гӯна ҳунар дорад

گر زانکه گدای شهر صد گونه هنر دارد

Ҳаргиз ндиҳандаш роҳ дар маҳфили шоҳона

هرگز ندهندش راه در محفل شاهانه

Чунон мастами зи ёри нозанинӣ

چنان مستم ز یار نازنینی

Ки аз мастӣ надонам куфру динӣ

که از مستی ندانم کفر و دینی

Хушо он куҳнаи ринди ъўри сармаст

خوشا آن کهنه رند عور سرمست

Ки на бут бошадаш на остинӣ

که نه بت باشدش نه آستینی

Турои он дида набӯд вар на дилдор

ترا آن دیده نبود ور نه دلدار

Таҷаллӣ карда аз ҳар моءу тинӣ

تجلی کرده از هر ماء و طینی

Дарин мазраъи биҷузи нур алӣ кист

درین مزرع بجز نور علی کیست

Ки бахшад хирманӣ бар хӯшаи чинӣ

که بخشد خرمنی بر خوشه چینی

Чу будам ман ҳиҷоби андари миёна

چو بودم من حجاب اندر میانه

Бирафтам аз миёни ман то ту бошӣ

برفتم از میان من تا تو باشی

Агарчӣ ту наоне аз назарҳо

اگرچه تو نهانی از نظرها

Вале аз ҳар назари бино ту бошӣ

ولی از هر نظر بینا تو باشی

Ба сӯрати мо чу мино ва ту чун май

به صورت ما چو مینا و تو چون می

Ба маънии худ майу мино ту бошӣ

به معنی خود می و مینا تو باشی

Шудӣ чун фориғ аз ҳар исму маънӣ

شدی چون فارغ از هر اسم و معنی

Мсмои ҳамаи асмо ту бошӣ

مسمای همه اسما تو باشی

Ҳануз аз олами фонӣ бурун наниҳодае гомӣ

هنوز از عالم فانی برون ننهاده‌ای گامی

Бирав зоҳид чаҳ май донеи ту сари олами боқӣ

برو زاهد چه می‌دانی تو سر عالم باقی

Ман трҷиъотаҳ

مِنْ ترجیعاته

Сӯрати мо чу ҷому маънӣ май

صورت ما چو جام و معنی می

Ботно ноеасту зоҳири не

باطناً نایی است و ظاهر نی

Аз вуҷӯдаши вуҷӯди мо мавҷӯд

از وجودش وجود ما موجود

Бе вуҷӯдаши вуҷӯди мо лошӣ

بی وجودش وجود ما لاشی

Матлаби худ зи худ талаб ме кун

مطلب خود ز خود طلب می‌کن

Зонка матлӯби худ худии ҳаии ҳай

زانکه مطلوب خود خودی هی هی

Дар раҳи ошиқони хирад ланг аст

در ره عاشقان خرد لنگ است

Кӣ ба ақл ту гардад ин раҳи тай

کی به عقل تو گردد این ره طی

Ҳар ки нӯшидаи бодаи ишқаш

هر که نوشیده بادهٔ عشقش

Барда бар оби зиндагонии пай

برده بر آب زندگانی پی

Вонкаҳ шуд кушта дар раҳи ҷонон

وانکه شد کشته در رهِ جانان

Гашта дар кеши ъшқбозони ҳӣ

گشته در کیش عشقبازان حی

Гӯши ҷони бргшоу шӯи хомӯш

گوش جان برگشا و شو خاموش

Сари ноеи аёни шинав аз не

سرّ نایی عیان شنو از نی

Ки ҳама фонӣанду боқии ёр

که همه فانی اند و باقی یار

Лӣси фии ?илдори ғайраи алдёр

لَیْسَ فِی الدّارِ غیره الدیّار

Нури рӯйиш ба дида пайдо кун

نور رویش به دیده پیدا کن

Дида зон нури пок бино кун

دیده زان نور پاک بینا کن

Ҷоми гетии намо ба даст овар

جام گیتی نما به دست آور

Акси соқӣ дар он тмошокн

عکس ساقی در آن تماشاکن

Аз худии бугсал ва ба ӯ пайванд

از خودی بگسل و به او پیوند

Рӯи висоли худо таманно кун

رو وصال خدا تمنا کن

Ғайри ҳақгар з дил кунӣ берун

غیر حق گر ز دل کنی بیرون

Ҳақ бигӯед ки рӯй бо мо кун

حق بگوید که روی با ما کن

Чашми сар бргшо бибин рӯйиш

چشم سر برگشا ببین رویش

Дида бар ҳасани ёр зебо кун

دیده بر حسن یار زیبا کن

Қтрҳўши андари ои бад-ӣни дарё

قطرهوش اندر آ بدین دریا

Хештанро ғариқ дарё кун

خویشتن را غریق دریا کن

Гар ба девони дили фурӯ нигарӣ

گر به دیوان دل فرو نگری

Ин ба лавҳи замир иншо кун

این به لوح ضمیر انشا کن

Ки ҳама фонӣанду боқии ёр

که همه فانی اند و باقی یار

Лӣси фии ?илдори ғайраи алдёр

لَیْسَ فِی الدّارِ غیره الدیّار

Нақш ӯ дар хаёли мибинм

نقش او در خیال میبینم

Дар хаёли он ҷамоли мибинм

در خیال آن جمال میبینم

Оби ҳайвону чашмаи кавсар

آب حیوان و چشمهٔ کوثر

Ҷръҳоӣ зон зулоли мибинм

جرعهای زان زلال میبینم

Нақш ғайриӣ агар хаёл кунам

نقش غیری اگر خیال کنم

Он хаёли маҳоли мибинм

آن خیال محال میبینم

Базм ишқасту ошиқони сармаст

بزم عشق است و عاشقان سرمست

Ҳама дар ваҷду ҳоли мибинм

همه در وجد و حال میبینم

Айши дунёу ъушрати мардум

عیش دنیا و عشرت مردم

Сар ба сари қилу қоли мибинм

سر به سر قیل و قال میبینم

Маҷлиси ошиқон ба ваҷд омад

مجلس عاشقان به وجد آمد

Завқи аҳли камоли мибинм

ذوق اهل کمال میبینم

Зоҳидиро барои ?данеи дун

زاهدان را برای دنیی دون

Рӯзу шаб дар ҷидоли мибинм

روز و شب در جدال میبینم

Дар лагадкӯби нафас ҳар соъат

در لگدکوب نفس هر ساعت

Сарашони поймоли мибинм

سرشان پایمال میبینم

То ба дарёии дил фурӯ рафтам

تا به دریای دل فرو رفتم

Дар забони ин мақоли мибинм

در زبان این مقال میبینم

Ки ҳама фонӣанду боқии ёр

که همه فانی اند و باقی یار

Лӣси фии ?илдори ғайраи алдёр

لَیْسَ فِی الدّارِ غیره الدیّار