Ва ҳўи қдўаҳи алълмоу зубдаи алФзло , Каҳфи алҳоҷи ҳоҷии Акбари алмлқб ба наввоб . Он ҷаноби бародари зодаи ҷаноби марҳӯми оқои бузурги мударрису халафи алсдқи марҳӯм оқоълӣаст ки дар тлўҳоли огаҳи бародари кеҳтари ҷаноби наввоби мухтасарӣ аз ҳолоти эшон зикр шуд . Алҳақ дудмонии азими алшأну хонадонӣ фазилат бунёнанд . Пайвастаи авқоти ҳазрати эшон марҷаъу млҷأи акобру ашрофу вуҷӯди масъӯдашони маҷмаъи мҳомди авсоф . Ҷаноби наввоб дар фунуни камолоту ақсоми ҳолоти мусаллами абнои даҳру афзали алФзлои шаҳр . Дар назд саркори фармонфармои Форси ниҳояти иззат ва муҳаррамят доранд . Ҳамвора толибони илм дар хизмат ӯ муфтахар ва аз истифодаи камолот баҳра варанд . Ҳамоно солҳост ки фозилии бад-ӣни ҷомеъият зуҳӯр накардау гардуни чунин нафаси шарифиро пайдо наёварда , чунонкӣ худ гуфта :
و هُوَ قدوة العلما و زبدة الفضلا، کهف الحاج حاجی اکبر الملقب به نواب. آن جناب برادر زادهٔ جناب مرحوم آقا بزرگ مدرس و خلف الصدق مرحوم آقاعلی است که در تلوحال آگه برادر کهتر جناب نواب مختصری از حالات ایشان ذکر شد. الحق دودمانی عظیم الشّأن و خاندانی فضیلت بنیانند. پیوسته اوقات حضرت ایشان مرجع و ملجأ اکابر و اشراف و وجود مسعودشان مجمع محامد اوصاف. جناب نواب در فنون کمالات و اقسام حالات مسلم ابنای دهر و افضل الفضلای شهر. در نزد سرکار فرمانفرمای فارس نهایت عزت و محرمیت دارند. همواره طالبان علم در خدمت او مفتخر و از استفاده کمالات بهرهورند. همانا سالهاست که فاضلی بدین جامعیت ظهور نکرده و گردون چنین نفس شریفی را پیدا نیاورده، چنانکه خود گفته:
Бсмли имрӯзи манам дар ҳамаи офоқу нишот
بسمل امروز منم در همه آفاق و نشاط
Исфаҳони фахр ба ӯ дораду Широз ба ман
اصفهان فخر به او دارد و شیراز به من
Нзмоу нсро , ърбёу Форсёи хомааш гавҳарнигору сидқи ин маънӣ аз назму насраш ошкораст . Бо вуҷӯди ҷоҳу ҷалолу фазлу камол ба касри нафасу саломати табъу некии зоту мҳомди сифот бебадал ва ба фазойили инсонии зарб алмисласт . Он ҷанобро таълӣфотаст монанди нўролҳдоиаҳ дар исботи набуввату шарҳи сӣ фасли хоҷаи насиру ҳошия бар мадорику ҳошия бар тафсири қозии бизоўӣ ва низ тазкираи мавсӯм ба длгшо дар васфи улҳоли Широзу аҳли камол . Аз муосирин менагорд ки камоли балоғат ва фасоҳат дорад . Девонӣ низ муштамил ба ақсом ашъор доранд . Тимно аз он ҷаноб навишта мешавад :
نظماً و نثراً، عربیاً و فارسیّاً خامهاش گوهر نگار و صدق این معنی از نظم و نثرش آشکار است. با وجود جاه و جلال و فضل و کمال به کسر نفس و سلامت طبع و نیکی ذات و محامد صفات بی بدل و به فضایل انسانی ضرب المثل است. آن جناب را تألیفات است مانند نورالهدایة در اثبات نبوت و شرح سی فصل خواجه نصیر و حاشیه بر مدارک و حاشیه بر تفسیر قاضی بیضاوی و نیز تذکرهٔ موسوم به دلگشا در وصف الحال شیراز و اهل کمال. از معاصرین مینگارد که کمال بلاغت و فصاحت دارد. دیوانی نیز مشتمل به اقسام اشعار دارند. تیمنّاً از آن جناب نوشته میشود:
мнғзлётаҳ
مِنْغزلیّاته
ё нест шодӣ дар ҷаҳон ё худ насиби моншд
یا نیست شادی در جهان یا خود نصیب مانشد
Ҳаргиз надидам шодмони ин хотири афсурда ро
هرگز ندیدم شادمان این خاطر افسرده را
Дар масҷиди вдрмикдаҳи ҷузи аўнбинми дайгарӣ
در مسجد ودرمیکده جز اونبینم دیگری
Бо сад ҳазорон парда ҳо бигрифта аз рухи парда ро
با صد هزاران پردهها بگرفته از رخ پرده را
Достони ишқи як афсона набӯд беш лек
داستان عشق یک افسانه نبود بیش لیک
Ҳар касе тавр дигар мегуяд ин афсона ро
هر کسی طور دگر میگوید این افسانه را
Аз мукофоти амал ғофил машав кохр бсухт
از مکافات عمل غافل مشو کاخر بسوخت
Пой то сари шамъи кови худ сӯхти пари парвона ро
پای تا سر شمع کاو خود سوخت پر پروانه را
Чун рухи ёри ҷилвагар дар ҳарамасту бткдаҳ
چون رخ یار جلوه گر در حرم است و بتکده
Биҳдаҳ чанд биспурӣ бодияи ҳиҷоз ро
بیهده چند بسپری بادیهٔ حجاز را
Моием толибони раҳи кӯй май фуруш
ماییم طالبان ره کوی می فروش
ё раби расон касе ки шўдпири роҳи мо
یا رب رسان کسی که شودپیر راه ما
Бӯеи зи зулф ӯ дил девонаам шунӯд
بویی ز زلف او دل دیوانهام شنود
Дар синаи баъд азин натавонаш нигоҳ дошт
در سینه بعد ازین نتوانش نگاه داشت
Турфа ҳолеаст ки он шӯхи парии рӯ ба касе
طرفه حالی است که آن شوخ پری رو به کسی
Рӯй нанамудау олами ҳама девона ӯст
روی ننموده و عالم همه دیوانهٔ اوست
Ҳаркии байнам ба раҳе дар пай ӯ май уфтам
هرکه بینم به رهی در پی او میافتم
Зонка донам ҳамаро роҳ ба кошона ӯст
زانکه دانم همه را راه به کاشانهٔ اوست
Ман ба фикри туу саргарми насиҳати носеҳ
من به فکر تو و سرگرم نصیحت ناصح
Ба гумонаш ки марои гӯш ба афсона ӯст
به گمانش که مرا گوش به افسانهٔ اوست
Ҳар меӣ рости хумории биҷуз аз бодаи ишқ
هر میی راست خماری بجز از بادهٔ عشق
Сархуши он маст ки ин бода ба паймона ӯст
سرخوش آن مست که این باده به پیمانهٔ اوست
Сар то ба пои шамъ ба базм ту сӯхтанд
سر تا به پای شمع به بزم تو سوختند
Номи маниши магар ба ғалат бар забони гузашт
نام منش مگر به غلط بر زبان گذشت
Тарсам ки нагузарӣ зи ман эй пер май фуруш
ترسم که نگذری ز من ای پیر می فروش
Бо онкии тавба аз майам андари гумони гузашт
با آنکه توبه از میام اندر گمان گذشت
Бениёзанд чаро аз дўҷҳони дарди кашон
بی نیازند چرا از دوجهان دُرد کشان
Лои паймонаи майхонагар эксир набӯд
لای پیمانهٔ میخانه گر اکسیر نبود
Неи шуълаи барқӣ ва на борони саҳобй
نی شعلهٔ برقی و نه باران سحابی
Дар бодияи ишқ чаҳ бе қадари гёиим
در بادیهٔ عشق چه بی قدر گیاییم
Миннат на ба мо аз касу не бар касе аз мо
منت نه به ما از کس و نی بر کسی از ما
Неи раҳи сипари мақсаду неи роҳнамоӣам
نی ره سپر مقصد و نی راهنماییم
Яке кард дар хоки ганҷии ниҳон
یکی کرد در خاک گنجی نهان
Бадв гуфт кори огаҳии к-эии фалон
بدو گفت کار آگهی کای فلان
Ба сад саъйаш аз хок карданд давр
به صد سعیاش از خاک کردند دور
Ту бозаш ба хоки андари оре ба зӯр
تو بازش به خاک اندر آری به زور
Агар ҳӯшмандӣу донишварӣ
اگر هوشمندی و دانشوری
Набояд ки бигзорӣ ва бигузарӣ
نباید که بگذاری و بگذری
Ҷаҳони баҳри мо гарчи оростанд
جهان بهر ما گرچه آراستند
зи мо ва ту чиз дигар хостанд
ز ما و تو چیز دگر خواستند
рубоӣ
رباعی
Бсмли ҳамаи умрам ба таманно бигузашт
بسمل همه عمرم به تمنا بگذشت
Дар бўку магари имшаб ва фардо бигузашт
در بوک و مگر امشب و فردا بگذشت
Чун ҳосил дунё набӯд ғайр аз ғам
چون حاصل دنیا نبود غیر از غم
Хуррами дили он кас ки з дунё бигузашт
خرم دل آن کس که ز دنیا بگذشت