Номи шарифаши шайхи камоли аддӣни масъӯд , аз аъозим Хуҷанд бӯда ва аз файзи суҳбати аҳли ҳолу арбоби камоли алойиқу ъўоиқи дунявиро тарк намӯда , ба хизмати урафои машғӯл ва аз ёди ғайри маъзул , ба зиёрати Маккаи муаззамаи рафта ва пас аз муроҷиат дар табризи тўтни гирифта . Муддатҳо маҷмаъаши марҷаъи ърФоءу фузало буду ҷамъии касӣрро тарбият намӯд . Оқибати тўқтимши хони тарк ба табриз омад . Шайхро ба ҳамроҳи худ ба сарои туркистони барад . ӯ баъд аз чаҳор сол , дигарбора ба табриз муроҷиат намӯд . Султони ҳусайни ибни Увайси ҷалоир дар табриз ба ҷиҳат ӯ манзилии некӯ тартиб доду шайх ба ибодат машғӯл шуд . Мейрони шоҳи бен Темур ба дидан вай рафт ва дар аснои сайри боғча ӯ мивае аз он боғи хӯрдаи ҳазор динори қарзи шайхро дод . ВФотш дар табриз дар санаи 792 ва баъзе дар сана 803 гуфтаанд . Ин ашъор аз ӯст :
نام شریفش شیخ کمال الدین مسعود، از اعاظم خجند بوده و از فیض صحبت اهل حال و ارباب کمال علایق و عوایق دنیوی را ترک نموده، به خدمت عرفا مشغول و از یاد غیر معزول، به زیارت مکّهٔ معظمه رفته و پس از مراجعت در تبریز توطن گرفته. مدتها مجمعش مرجع عرفاء و فضلا بود و جمعی کثیر را تربیت نمود. عاقبت توقتیمش خان ترک به تبریز آمد. شیخ را به همراه خود به سرای ترکستان برد. او بعد از چهار سال، دیگرباره به تبریز مراجعت نمود. سلطان حسین ابن اویس جلایر در تبریز به جهت او منزلی نیکو ترتیب داد و شیخ به عبادت مشغول شد. میران شاه بن تیمور به دیدن وی رفت و در اثنای سیر باغچهٔ او میوهای از آن باغ خورده هزار دینار قرض شیخ را داد. وفاتش در تبریز در سنهٔ ۷۹۲ و بعضی در سنهٔ ۸۰۳ گفتهاند. این اشعار از اوست:
мнғзлётаҳ
مِنْغزلیّاتِه
Фармони хирад бар дил ҳушёр нависанд
فرمان خرد بر دل هشیار نویسند
Ҳукмӣ набӯд бар сари девонаи қалам ро
حکمی نبود بر سر دیوانه قلم را
٭٭٭
٭٭٭
Манъи камол аз ошиқии ҷони бародар то ба кӣ
منع کمال از عاشقی جان برادر تا به کی
Панди падар монеъ нашуд расвои модарзод ро
پندِ پدر مانع نشد رسوای مادرزاد را
٭٭٭
٭٭٭
Гуфтӣ камол чун раст аз тираи рӯзгорӣ
گفتی کمال چون رست از تیره روزگاری
Сари барзади офтобӣ аз матлаъи аноят
سر برزد آفتابی از مطلعِ عنایت
٭٭٭
٭٭٭
Ин такаллуфҳои ман дар шеъри ман
این تکلفهای من در شعر من
Клминӣ ё ҳумайроӣ ман аст
کَلِّمِینْی یا حُمَیرایِ من است
٭٭٭
٭٭٭
Нест ӯро даҳан аммо суханӣ сохта анд
نیست او را دهن اما سخنی ساختهاند
Сухании сохтаи ширин тарозиннатавон сохт
سخنی ساخته شیرینترازین نتوان ساخت
٭٭٭
٭٭٭
Андешаи з сар нест ки шуд дар саркораш
اندیشه ز سر نیست که شد در سرِکارش
Андеша аз онаст ки бо моаш сиррӣ нест
اندیشه از آن است که با ماش سری نیست
٭٭٭
٭٭٭
Ба Фариштагони раҳмат барам ин шикоят аз ту
به فرشتگانِ رحمت برم این شکایت از تو
Ки марои ҳабиби кишт ва ба мазор ман наёяд
که مرا حبیب کشت و به مزار من نیاید
٭٭٭
٭٭٭
Ҳргл ки зи хок ман бирӯяд
هرگل که ز خاک من بروید
Ошиқ шавад ар касе ббўид
عاشق شود ار کسی ببوید
٭٭٭
٭٭٭
Дӯсти дорони биҷуз аз дӯст нахоҳанд здўст
دوست داران بجز از دوست نخواهند زدوست
Ки набошад ба аз ӯ ончӣ азу ме талабанд
که نباشد به از او آنچه ازو میطلبند
٭٭٭
٭٭٭
Мо хонаи хароби кардагон ро
ما خانه خراب کردگان را
Дар дили ғам хонимон нагунҷад
در دل غمِ خانمان نگنجد
ё дӯст гузин камол ё ҷон
یا دوست گزین کمال یا جان
Як хонаи ду миҳмон нагунҷад
یک خانه دو میهمان نگنجد
٭٭٭
٭٭٭
Шуда аз соқии лутфи ту ҷаҳонии сероб
شده از ساقیِ لطف تو جهانی سیراب
Ҳамчунон баҳри карами мавҷи занони моломол
همچنان بحر کرم موج زنان مالامال
٭٭٭
٭٭٭
Ман на ба ихтиёри худ май рӯм аз қафоӣ ӯ
من نه به اختیار خود میروم از قفایِ او
Кони ду каманд анбарин мекашадам кашони кашон
کان دو کمند عنبرین میکشدم کشان کشان
Ва ?ла
و له
Хирқаҳои суфиён дар даври чашми масти ту
خرقههای صوفیان در دورِ چشمِ مستِ تو
Солҳо бояд ки аз раҳн шароб ояд бурун
سالها باید که از رهنِ شراب آید برون
Бо ҳамаи тақвоу зуҳд ар башнавад науммат камол
با همه تقوی و زهد ار بشنود نامت کمال
Аз даруни хонқаҳи маст ва хароб ояд бурун
از درون خانقه مست و خراب آید برون
вела
وله
То хилвати ҷони холӣ аз ағёр наёбӣ
تا خلوتِ جان خالی از اغیار نیابی
Бом ва дар ин хонаи пар аз ёр наёбӣ
بام و درِ این خانه پر از یار نیابی
Онҷо ки шуд ӯ ёфта худро натавон ёфт
آنجا که شد او یافته خود را نتوان یافت
Ғам нест чу сари ёбӣ ва дастор наёбӣ
غم نیست چو سر یابی و دستار نیابی