Аслаш аз қарияи бк аз тавобеъ Бухорост . Муддатҳо дар мовароуннаҳр ҳукӯмат кард . Солҳо низ таҳсил улӯм намӯд . Оқибат аз талаби матлӯби ҳқиқи дардӣ дар дилаш зоҳир шуд . Баъд аз саёҳатҳо ба деҳлии омада , дар он вилояти дасти иродат ба домони босаодати ҷаноби шайхи нсиролдини Деҳлавӣ машҳур ба чароғи деҳлӣ аз хулафои шайхи низом авлиё зада , ба Ямани хизмату азлат дар хонақоҳ , шайх ба мадориҷи ирфону мъорҷи аиқони иртиқоу иртифоъи ҷуст . ӯро кутубаст : нўролъиўн ваам алсФоиҳу мроти алъорФин аз ӯст . Дар мрот алъорФин гуяд бо шайх худ мерафтам гузори мо ба сари манзил маҷзӯбӣ афтод ки ҳарчӣ пеш ӯ меомад ба ҳасби нури шуҳуд , ҳозо рабӣ гуфта , саҷда менамӯд , пас аз саҷда мегуфт : аллоҳами ании аъўзи бки мноношрки бки шиӣо . Бо худ гуфтам эй аҷаби қавлаши ину феълаши он . Пери равшан замир фармуд инкор ба ҳолаш макун ки дар ин ҳолат аз астғроқи ҳол дар оинаи вуҷӯди халқ ба ҷуз ҳақ намебинад . Ин ду рубоӣ аз ӯ қаламӣ гардид :
اصلش از قریهٔ بک از توابع بخاراست. مدتها در ماوراءالنهر حکومت کرد. سالها نیز تحصیل علوم نمود. عاقبت از طلب مطلوب حقیق دردی در دلش ظاهر شد. بعد از سیاحتها به دهلی آمده، در آن ولایت دست ارادت به دامان باسعادت جناب شیخ نصیرالدین دهلوی مشهور به چراغ دهلی از خلفای شیخ نظام اولیا زده، به یمن خدمت و عزلت در خانقاه، شیخ به مدارج عرفان و معارج ایقان ارتقاء و ارتفاع جست. او را کتب است: نورالعیون و امّ الصفایح و مرآت العارفین از اوست. در مرآت العارفین گوید با شیخ خود میرفتم گذار ما به سر منزل مجذوبی افتاد که هرچه پیش او میآمد به حسب نور شهود، هذا ربی گفته، سجده مینمود، پس از سجده میگفت: اَللّهُمَّ اِنِّی اَعُوذُ بِکَ مِنْاَنْاُشْرِکَ بِکَ شیئاً. با خود گفتم ای عجب قولش این و فعلش آن. پیر روشن ضمیر فرمود انکار به حالش مکن که در این حالت از استغراق حال در آینهٔ وجود خلق به جز حق نمیبیند. این دو رباعی از او قلمی گردید:
Султони ҳақиқати дили ҷони бахш ман аст
سلطان حقیقت دل جان بخش من است
Малики ду ҷаҳони зери паии Рахш ман аст
ملکِ دو جهان زیرِ پیِ رخشِ من است
Он чиз ки нест нест ва он чиз ки ҳаст
آن چیز که نیست نیست و آن چیز که هست
Бе миннати ағёри ҳамаи бахш ман аст
بی منت اغیار همه بخش من است
٭٭٭
٭٭٭
Бар ёди лабати бода ҳалоласт ҳалол
بر یاد لبت باده حلال است حلال
наменест , таҷаллӣ ҷалоласт ҷалол
می نیست، تجلّیِ جلال است جلال
Ҷузи талъати зебои ту эй мояи ҳол
جز طلعتِ زیبای تو ای مایهٔ حال
Ҳар чиз ки дидем хаёласт хаёл
هر چیز که دیدیم خیال است خیال