Хештанро наме шиносии қадар

خویشتن را نمی‌شناسی قدر

Варна баси муҳташам касе эй садр

ورنه بس محتشم کسی ای صدر

Ҳам халафи ном ва ҳам Халифаи насаб

هم خلف نام و هم خلیفه نسب

На ба бозӣ шудӣ Халифаи рсб

نه به بازی شدی خلیفه رسب

Зоти ҳақро мҳинаҳи исмии ту

ذات حق را مهینه اسمی تو

Ганҷи тақдисро тилисмии ту

گنج تقدیس را طلسمی تو

Ба бадани дарҷи исм зот шудӣ

به بدن درج اسم ذات شدی

Ба қувои мазҳар сифот шудӣ

به قوا مظهر صفات شدی

Сари мӯии турои ду кун баҳост

سر موی ترا دو کون بهاست

Зонка ҳастӣ ду кун бе каму кост

زانکه هستی دو کون بی کم و کاست

Қолабати қуббаи исти аллоҳӣ

قالبت قُبه‌ایست اللهی

Лек аз ҳубае на огоҳӣ

لیک از حبه‌ای نه آگاهی

На фалак дар дил ту дорад кунҷ

نُه فلک در دل تو دارد کُنج

Бо кавокиб валек дар як кунҷ

با کواکب ولیک در یک کُنج

Гар замонӣ ба трктози ое

گر زمانی به ترکتاز آیی

Биравӣ то ба аршу бози ое

بروی تا به عرش و باز آیی

Лӣси фии ҷбтии ту доне гуфт

لیس فی جبتی تو دانی گفت

Воноолҳқи ту метуоне гуфт

واناالحق تو می‌توانی گفت

Гоҳи абдӣу гоҳи маъбудӣ

گاه عبدی و گاه معبودی

Чаҳ аҷаб чун ғуломи Маҳмӯдӣ

چه عجب چون غلام محمودی

Пеши азингар ду ҳарф бархонӣ

پیش ازین گر دو حرف برخوانی

Трсмти брҷҳӣ ки субҳонӣ

ترسمت برجهی که سبحانی

Бодаи нӯшидагони ҷоми аласт

باده نوشیدگان جام الست

Нашуданд аз шароби дунёи маст

نشدند از شراب دنیا مست

Завқи покон ба хам ва мастӣ нест

ذوق پاکان به خم و مستی نیست

Ҷои некон ба кибр ва ҳастӣ нест

جای نیکان به کبر و هستی نیست

Бути парастии з май парастӣ ба

بت پرستی ز می پرستی به

Мурдани оқилони зи мастӣ ба

مردن عاقلان ز مستی به

Чанд гӯйӣ ки бодаи ғами бабрад

چند گویی که باده غم ببرد

Дайн ва дунё бибин ки ҳам бабрад

دین و دنیا ببین که هم ببرد

Беҳтар аз ғами кадоми ёр буд

بهتر از غم کدام یار بُوَد

Ки шабу рӯзи барқарор буд

که شب و روز برقرار بُوَد

Ҳаркиро ишқ ӯ хароб кунад

هرکه را عشق او خراب کند

Фориғ аз банг ва аз шароб кунад

فارغ از بنگ و از شراب کند

Дил сиёҳӣ диҳанду рухи зардӣ

دل سیاهی دهند و رخ زردی

Бҳли ин сурху сабз агар мардӣ

بهل این سرخ و سبز اگر مردی

Авҳадии шаст сол сахтӣ дид

اوحدی شصت سال سختی دید

То шабӣ рӯй нек бахтӣ дид

تا شبی روی نیک بختی دید

Сари гуфтори мо маҷозӣ нест

سر گفتار ما مجازی نیست

Боз кун дида кин ба бозӣ нест

باز کن دیده کاین به بازی نیست

Солҳо чун фалак ба сргштм

سالها چون فلک به سرگشتم

То фалаки вори дидаи вари гаштам

تا فلک وار دیده ور گشتم

Аз бурун дар миёни бози орм

از برون در میان باز آرم

Вази дарун хилватӣаст бо ёрам

وز درون خلوتی است با یارم

Кас надонад ҷамоли селоати ман

کس نداند جمال سَلوت من

Раҳ надорад касе ба хилвати ман

ره ندارد کسی به خلوت من

Ту номаи худоӣ ва он номаи сар ба меҳр

تو نامهٔ خدایی و آن نامه سر به مهر

Бурдор меҳр нома бибин то дарави чҳост

بردار مهر نامه ببین تا درو چهاست

Зини офариниши ончии ту хоҳии зи ҷузъу кул

زین آفرینش آنچه تو خواهی ز جزء و کلّ

Дар нафаси худ биҷавӣ ки ҷом ҷаҳон намост

در نفس خود بجوی که جام جهان نماست

Ин ҷомро ҷилои даҳ ва худро дарав бибин

این جام را جلا ده و خود را درو ببین

Сиррӣ азим гуфтам агар хоҷа дар сарост

سری عظیم گفتم اگر خواجه در سراست

Нафасасту ҳикмат онкӣ намирад ба вақти марг

نفس است و حکمت آنکه نمیرد به وقت مرگ

Венаи олат дигар ҳама дар маъраз фаност

وین آلت دگر همه در معرض فناست

Дунёу дайни ду пила мизон қудратаст

دنیا و دین دو پلهٔ میزان قدرتست

Ин пила чун ба хок шуд он пила бар ҳавост

این پله چون به خاک شد آن پله بر هواست

Сӯфӣ шудӣ садоқату сидқу сифоти кӯ

صوفی شدی صداقت و صدق و صفات کو

Софӣ шудӣ кудурати ҳақад ва ҳасад чарост

صافی شدی کدورت حقد و حسد چراست

Даст кулемро яду Байзо ниҳода анд

دست کلیم را ید و بیضا نهاده‌اند

Кӯи шаста буд дасти зи чизе ки мосўост

کو شسته بود دست ز چیزی که ماسواست

Гуфтӣ ки орифами зи куҷои донеи ин сухан

گفتی که عارفم ز کجا دانی این سخن

Ориф касе буд ки бидонад ки аз куҷост

عارف کسی بود که بداند که از کجاست

Дили нигаҳдор ки бар шоҳид дунё нанаҳй

دل نگهدار که بر شاهد دنیا ننهی

Кин на ёрӣаст ки ӯро ғам ёрӣ бошад

کاین نه یاریست که او را غم یاری باشد

Ту ки имрӯз чу каждуми ҳамаро неши занӣ

تو که امروز چو کژدم همه را نیش زنی

Мӯниси қабри ту шак нест ки Марӣ бошад

مونس قبر تو شک نیست که ماری باشد

Он чунон зӣ ки чу тӯфони аҷал мавҷ занад

آن چنان زی که چو طوفان اجل موج زند

Гирд бар гирди ту аз хайр ҳисорӣ бошад

گرد بر گرد تو از خیر حصاری باشد

Чу рӯй бар сар хокӣ бингар ки дарав

چو روی بر سر خاکی بنگر که درو

Чун ту дар ҳар қадамии хуфта ҳазорӣ бошад

چون تو در هر قدمی خفته هزاری باشد

Хоксорони ҷаҳонро ба ҳақорати мангар

خاکساران جهان را به حقارت منگر

Ту чаҳ доне ки дар он гирд саворӣ бошад

تو چه دانی که در آن گرد سواری باشد

Он бурун ояд аз ин оташи сӯзони фардо

آن برون آید از این آتش سوزان فردا

Ки зарашро ҳам аз имрӯз айёрӣ бошад

که زرش را هم از امروز عیاری باشد

Кишти нокарда чаро донаи тамаъ май дорӣ

کشت ناکرده چرا دانه طمع می‌داری

Об нодода заминро чаҳ баҳорӣ бошад

آب ناداده زمین را چه بهاری باشد

Агар он ганҷи гарон май талабии ранҷӣ бар

اگر آن گنج گران می‌طلبی رنجی بر

Гул мапиндор ки безаҳмат хорӣ бошад

گل مپندار که بی زحمت خاری باشد

Сари пайванд мо надорад ёр

سر پیوند ما ندارد یار

Чун тавон шуд зи васли бархӯрдор

چون توان شد ز وصل برخوردار

Ҳамдамӣ нест то бигӯям роз

همدمی نیست تا بگویم راز

Хилватӣ нест то бгрими зор

خلوتی نیست تا بگریم زار

Дар хурӯшами зсити он маъшӯқ

در خروشم زصیت آن معشوق

Дар самоъами зи савти он мзмор

در سماعم ز صوت آن مزمار

Мутрибами пардаҳо ҳаме созад

مطربم پرده‌ها همی سازد

Ки дар он парда нест касро ёр

که در آن پرده نیست کس را یار

Ҳама мисатон даромаданд ба ҳуш

همه مستان درآمدند به هوش

Масти мо худ намешавад ҳушёр

مست ما خود نمی‌شود هشیار

Чист ин нолау фиғон дар шаҳр

چیست این ناله و فغان در شهر

Чист ин шӯру фитна дар бозор

چیست این شور و فتنه در بازار

Ту гумоне ки мерасад маъшӯқ

تو گمانی که می‌رسد معشوق

ӯ нишоне ки меравад дилдор

او نشانی که می‌رود دلدار

Ҳама дар ҷустуҷӯӣ ва ӯ ғофил

همه در جستجوی و او غافل

Ҳама дар гуфтугӯ ва ӯ безор

همه در گفتگو و او بیزار

Ҳамаи пӯяндагон ин роҳанд

همه پویندگان این راهند

Ҳамаи ҷуиндагони он дидор

همه جویندگان آن دیدار

Нор дар зан ба хирмани ташвиш

نار در زن به خرمن تشویش

Бор бар на зи мкмни инкор

بار بر نه ز مکمن انکار

Сиккаи шоҳу нақши сикка яке аст

سکهٔ شاه و نقش سکه یکی است

Адад аз дарҳамаст ва аз динор

عدد از درهم است و از دینار

Обу ойӣнаи пеши гир ва бибин

آب و آیینه پیش گیر و ببین

Ки яке чун ду мешавад ба шумор

که یکی چون دو می‌شود به شمار

То бадоне ки нест ҷузи як нур

تا بدانی که نیست جز یک نور

Ваон дигар соя дару девор

وان دگر سایهٔ در و دیوار

Ҳамаи олами нишон сӯрат ӯст

همه عالم نشان صورت اوست

Бор ҷӯйед ё аўлўолобсор

باز جویید یا اولوالابصار

Рафта шуд боғ ва хуфта шуд фитна

رفته شد باغ و خفته شد فتنه

Суфта шуд дар ва гуфта шуд асрор

سفته شد دُرّ و گفته شد اسرار

Аз ман нишони дил талабиданади бедилон

از من نشان دل طلبیدند بیدلان

Ман низ бедилам чаҳ навозам навой дил

من نیز بیدلم چه نوازم نوای دل

Рамзӣ бигӯямат зи дил ар бишинавӣ ба ҷон

رمزی بگویمت ز دل ار بشنوی به جان

Бигузар зи ҷон ки зуд бибинӣ лақои дил

بگذر ز جان که زود ببینی لقای دل

Дили арш мутлақаст ва бирав устувои ҳақ

دل عرش مطلق است و برو استوای حق

Зини ҷо дуруст кун ба қиёси устувои дил

زین جا درست کن به قیاس استوای دل

Бар курсии вуҷӯд чу лавҳӣаст дили зи нур

بر کرسی وجود چو لوحی است دل ز نور

Бар ваии навиштаи сари худои худои дил

بر وی نوشته سرّ خدایی خدای دل

Гар дил ба мазҳаби ту ҷузи ин гӯшт пора нест

گر دل به مذهب تو جز این گوشت پاره نیست

Қассоби ҷӯ ки ба з ту донад баҳоии дил

قصاب جو که به ز تو داند بهای دل

Кайхусрави он касеаст ки ҳол ҷаҳон бидид

کیخسرو آن کسی است که حال جهان بدید

Аз нури ҷоми равшан гетӣ намой дил

از نور جام روشن گیتی نمای دل

Чун офтоб ишқ барояд ту бенгарӣ

چون آفتاب عشق برآید تو بنگری

Ҷонҳо чу зарраи рақси кунон дар ҳавои дил

جان‌ها چو ذره رقص کنان در هوای دل

Сарпӯши ҷисмгар зи сар ҷон барафканӣ

سرپوش جسم گر ز سر جان برافکنی

Файзи азал нузул кунад дар фазои дил

فیض ازل نزول کند در فضای دل

Гар дар фаноӣ хеш бакӯшӣ ба қадари вусъ

گر در فنای خویش بکوشی به قدر وسع

Ман аҳд мекунам ба хлўди бақои дил

من عهد می‌کنم به خلود بقای دل

эй сӯфӣ аз ту мункири ишқӣ ба зуҳд кӯш

ای صوفی از تو منکر عشقی به زهد کوش

Моро зи ишқ тавба нафармӯда пери мо

ما را ز عشق توبه نفرموده پیر ما

Сӯрати бут кофарӣ бошад парастидан вале

صورت بت کافری باشد پرستیدن ولی

Бути параст ар маънии бути боздонд восил аст

بت پرست ار معنی بت بازداند واصل است

Дар пардае ва бар ҳамаи каси парда май дарӣ

در پرده‌ای و بر همه کس پرده می‌دری

Бо ҳар касе ва бо ту касеро висол нест

با هر کسی و با تو کسی را وصال نیست

Тан дар намоз ва рӯй ба миҳробҳо чаҳ суд

تن در نماز و روی به محراب ها چه سود

Чун рӯй дил ба қиблау дил дар намоз нест

چون روی دل به قبله و دل در نماز نیست

Буии он дӯд ки имсол ба ҳамсоя расед

بوی آن دود که امسال به همسایه رسید

зи оташӣ буд ки дар хирмани ман пор гирифт

ز آتشی بود که در خرمن من پار گرفت

Ҳар каси алоҷи дард дилӣ мекунанд ва мо

هر کس علاج درد دلی می‌کنند و ما

Дами дркшидаҳ то ?илам ӯ чаҳ ме кунад

دم درکشیده تا الم او چه می‌کند

Камтари зи мӯру мори шиноси он гуруҳ ро

کمتر ز مور و مار شناس آن گروه را

Каз баҳри мӯру мори тан хеш парваранд

کز بهر مور و مار تن خویش پرورند

Гурги аҷали якояк аз ин гила май барад

گرگ اجل یکایک از این گله می‌برد

Венаи гиларо нигар ки чаҳ осӯда май чаранд

وین گله را نگر که چه آسوده می‌چرند

Олами зи моҷарои дили риши мо пар аст

عالم ز ماجرای دل ریش ما پر است

Бо ҳеҷ кас нагуфта ман ин моҷаро ҳануз

با هیچ کس نگفته من این ماجرا هنوز

Дар дасти мо чу нест Аннани иродатӣ

در دست ما چو نیست عنان ارادتی

Бгзоштим то карам ӯ чаҳ ме кунад

بگذاشتیم تا کرم او چه می‌کند

Вақте алоҷи мардум бемор кардамӣ

وقتی علاج مردم بیمار کردمی

Акнӯн чунон шудам ки надонам давои хеш

اکنون چنان شدم که ندانم دوای خویش

Моҷарои ишқро рӯзӣ бигӯям пеши халқ

ماجرای عشق را روزی بگویم پیش خلق

Врнгўими ошиқӣ худ мекунад изҳори хеш

ورنگویم عاشقی خود می‌کند اظهار خویش

эй ки азмни кори худ рочораҳ май ҷустӣ ки чист

ای که ازمن‌کار خود راچاره می‌جستی که چیست

Ин магӯ азмн ки ман худ оҷизам дар кори хеш

این مگو ازمن که من خود عاجزم در کار خویش

На ба андозаи худ ёр гузидӣ эй дил

نه به اندازهٔ خود یار گزیدی ای دل

То раседӣ ба балое ки раседӣ эй дил

تا رسیدی به بلایی که رسیدی ای دل

Дар ҳарчӣ бингарам ту бадӣдор бӯда Эй

در هرچه بنگرم تو بدیدار بوده‌ای

эй нонамӯда рухи ту чаҳ бисёр бӯда Эй

ای نانموده رخ تو چه بسیار بوده‌ای

Чун аввал аз ту хост ки ушшоқро бхўост

چون اول از تو خواست که عشاق را بخواست

Охир чаҳ шуд ки аз ҳама безор бӯда Эй

آخر چه شد که از همه بیزار بوده‌ای

Дар каъбагар з дӯст набӯдӣ нишона Эй

در کعبه گر ز دوست نبودی نشانه‌ای

Ҳоҷӣ кӣ илтифот намӯдӣ ба хона Эй

حاجی کی التفات نمودی به خانه‌ای

Гар ростӣаст ҳарчӣ талаб мекунӣ туе

گر راستی است هرچه طلب می‌کنی تویی

Венаи роҳ давр нест ба ғайр аз баҳона Эй

وین راه دور نیست به غیر از بهانه‌ای

Вари худ туро ба чашми яқини дидаи ошиқон

ور خود ترا به چشم یقین دیده عاشقان

ВоФтодаҳ аз яқини худ андари гумони ҳама

وافتاده از یقین خود اندر گمان همه

Аз бас ки пар шудам зи сифоти камоли ту

از بس که پر شدم ز صفات کمال تو

Наздик шуд ки пар шавад аз ман ҷаҳони ҳама

نزدیک شد که پر شود از من جهان همه

Фарзанди бандаи исти худоё ғамаш махӯр

فرزند بنده‌ایست خدایا غمش مخور

Ту кистӣ ки ба зи худои бандаи парварӣ

تو کیستی که به ز خدا بنده پروری

Гар мқбласт , ганҷи саодат барои ӯст

گر مقبل است، گنج سعادت برای اوست

Вар мудаббираст , ранҷи зиёдат чаҳ май барӣ

ور مدبر است، رنج زیادت چه می‌بری

Аз тести фитода дар хилоиқи ҳамаи шӯр

از تست فتاده در خلایق همه شور

Дар пеши ту дарвешу тавонгари ҳамаи ъўр

در پیش تو درویش و توانگر همه عور

эй бо ҳама дар ҳадису гӯши ҳамаи кар

ای با همه در حدیث و گوش همه کر

Вай бо ҳама дар ҳузуру чашми ҳамаи кӯр

وی با همه در حضور و چشم همه کور

Чун дӯстӣ рӯй ту варзам ба ниёз

چون دوستی روی تو ورزم به نیاز

Магузор ба дасти душмани дунами боз

مگذار به دست دشمن دونم باز

Гар сӯхтанӣаст ҷони ман ҳам ту бисӯз

گر سوختنی است جان من هم تو بسوز

Вар сохтанӣаст кори ман ҳам ту бисоз

ور ساختنی است کار من هم تو بساز

эй омадаи гирёни туу хандони ҳамаи кас

ای آمده گریان تو و خندان همه کس

Ваз омадан ту гашта шодони ҳамаи кас

وز آمدن تو گشته شادان همه کس

Имрӯз чунон бизӣ ки фардо чу рӯй

امروز چنان بزی که فردا چو روی

Хандони ту бурун рӯйу гирёни ҳамаи кас

خندان تو برون روی و گریان همه کس

эй лофи занонро ҳамаи бӯеи зи ту на

ای لاف زنان را همه بویی ز تو نه

Ҳосил ба ҷуз аз гуфт ва магӯе зи ту на

حاصل به جز از گفت و مگویی ز تو نه

Дар ҳар мӯеи нишона Эй ҳаст аз ту

در هر مویی نشانه‌ای هست از تو

Ваон гоҳи нишон ба ҳеҷ рӯеи зи туна

وان گاه نشان به هیچ رویی ز تونه