Ва ҳўи алъорФи биллоҳи мейри Муҳамади ҳошими шоҳ , машҳур ба ҷаҳони шоҳ ва макунӣ ба Абуабдулло . Халафи алсдқи мейри Муҳамади муъмини аршӣ . Аз як тарафи насабаш ба шоҳи нуриддини неъмати аллоҳ вале ва аз тарафӣ ба шоҳи қосим анвор мерасад . Абои ънҷди мақбули хавосу авому муқтадои аҳл айём бӯдаанд . Вай дар деҳлӣ ба тарвиҷи мазҳаби ҳуққау тнсихи орои ботила иштиғол дошт . Ба қӯти камоли нафсонӣу фазойили рӯҳонии уламои замони худро мағлуб фармуд . Даргааши марҷаъи фузалоу маҷлисаши маҷмаъи урафои вмснўии мзҳролосор аз ӯст . Дар оташкадаи навишта ки ӯ шайх алислом Бухорост ва як байташ сабтаст . Дигарбора дар зимни шуъарои Кирмони ду байт аз мазҳари алосори вай мундараҷаст . Ҳамоно ду каси пиндошта ва аз ҳолоташи чунонкӣ бояд истеҳзорӣ надошта . Вилодаташ дар санаи 1073 . Шаҳодаташ дар сана 1150 бӯда . Аз ӯст :

و هو العارف باللّه میر محمد هاشم شاه، مشهور به جهان شاه و مکنّی به ابوعبداللّه. خلف الصدق میر محمد مؤمن عرشی. از یک طرف نسبش به شاه نورالدین نعمت اللّه ولی و از طرفی به شاه قاسم انوار می‌رسد. اباً عَنْجدّ مقبول خواص و عوام و مقتدای اهل ایام بوده‌اند. وی در دهلی به ترویج مذهب حقه و تنسیخ آرای باطله اشتغال داشت. به قوت کمال نفسانی و فضایل روحانی علمای زمان خود را مغلوب فرمود. درگهش مرجع فضلا و مجلسش مجمع عرفا ومثنوی مظهرالآثار از اوست. در آتشکده نوشته که او شیخ الاسلام بخاراست و یک بیتش ثبت است. دیگرباره در ضمن شعرای کرمان دو بیت از مظهر الآثار وی مندرج است. همانا دو کس پنداشته و از حالاتش چنانکه باید استحضاری نداشته. ولادتش در سنهٔ ۱۰۷۳. شهادتش در سنهٔ ۱۱۵۰ بوده. از اوست:

мнғзлётаҳ

مِنْغزلیّاته

Ба худ раҳ нест як дами ин дили мҳўтмошоро

به خود ره نیست یک دم این دل محوتماشارا

Тамошои ҷамолат бардааст аз дасти моморо

تماشایِ جمالت برده است از دستِ مامارا

٭٭٭

٭٭٭

Бе ту набӯд ҳаваси соғар май дар сари мо

بی تو نبود هوس ساغر می در سرِ ما

Ҳамагар чашма хуршед шавад соғари мо

همه گر چشمهٔ خورشید شود ساغر ما

٭٭٭

٭٭٭

Ба нози серумаи макаши чашм бетараҳҳум ро

به ناز سرمه مکش چشم بی ترحم را

Нишаста гир ба хоки сиёҳи мардум ро

نشسته گیر به خاکِ سیاه مردم را

٭٭٭

٭٭٭

Ваа ки паймонаи мо пар шуд ва дар пои хамӣ

وه که پیمانهٔ ما پر شد و در پای خمی

Накашидем зи дасти санамии ҷомӣ чанд

نکشیدیم ز دست صنمی جامی چند

Ҳошимии қатъ таманно макун аз субҳи висол

هاشمی قطع تمنا مکن از صبحِ وصال

Гар ба навмидӣ ҳиҷрон гузарад шомӣ чанд

گر به نومیدیِ هجران گذرد شامی چند

٭٭٭

٭٭٭

Куҷост онкии марои соғарӣ ба даст диҳад

کجاست آنکه مرا ساغری به دست دهد

На дард донад ва на соф , ҳарчӣ ҳаст диҳад

نه دُرد داند و نه صاف، هرچه هست دهد

Чу ҳошимии ману хӯни ҷигар ки соқии даҳр

چو هاشمی من و خونِ جگر که ساقیِ دهر

Май мурод ба дуни ҳаматон паст диҳад

میِ مراد به دون همتانِ پست دهد

Ман маснавии мзҳролосори фии алмноҷот

مِن مثنوی مظهرالآثار فی المناجات

эй карамати ҳам нафас бе касон

ای کرمت هم نفسِ بی کسان

Ҷузи ту касе нест кас бе касон

جز تو کسی نیست کسِ بی کسان

Бекасам ва ҳам нафаси ман туе

بی کسم و هم نفسِ من تویی

Рӯ ба ки орм ки каси ман туе

رو به که آرم که کسِ من تویی

эй зҷмоли ту ҷаҳони ғарқи нур

ای زجمال تو جهان غرق نور

Нури бутуни ту ҳиҷоби зуҳӯр

نور بطون تو حجابِ ظهور

Куну макони мазҳар нур тавонад

کون و مکان مظهرِ نورِ تواند

Ҷумлаи ҷаҳони маҳз зуҳӯр тавонад

جمله جهان محضِ ظهور تواند

Дар дил ҳар зарра буд сайри ту

در دل هر ذره بود سیرِ تو

Нест дарин парда касе ғайри ту

نیست درین پرده کسی غیرِ تو

Ҷузи ту касе нест ба болоу паст

جز تو کسی نیست به بالا و پست

Мо ҳама ҳеҷем туе ҳарчӣ ҳаст

ما همه هیچیم تویی هرچه هست

Базми бақоро майу соқии туе

بزمِ بقا را می و ساقی تویی

Ҷузи ту ҳамаи фонӣу боқии туе

جز تو همه فانی و باقی تویی

эй ду ҷаҳони маҳви тамошои ту

ای دو جهان محو تماشای تو

Ҷузи ту касе нест шносои ту

جز تو کسی نیست شناسای تو

Кист ки қойил ба саноӣ тунӣаст

کیست که قایل به ثنای تونیست

Кист ки моил ба лақоӣ ту нест

کیست که مایل به لقای تو نیست

Мо ҳамаи машғӯли санои тўоим

ما همه مشغول ثنای توایم

Волау муштоқи лақои тўоим

واله و مشتاقِ لقای توایم

Равзани ҷон бар дили мо боз кун

روزنِ جان بر دلِ ما باز کن

Дидаи моро садаф роз кун

دیدهٔ ما را صدفِ راز کن

Ҳикояти шоҳи неъмати аллоҳи кирмонии мнмснўии мзҳролосор

حکایت شاه نعمت اللّه کرمانی مِنْمثنوی مظهرالآثار

Шоҳ вале Сайиди аҳли яқин

شاه ولی سید اهل یقین

Қутби ҷаҳони неъмати ҳақ , нури дайн

قطب جهان نعمت حق، نور دین

Хусрави маъмураи сидқу сафо

خسرو معمورهٔ صدق و صفا

Тоҷўри кишвари фақру фано

تاجور کشور فقر و فنا

Буд ба асҳоби фано дар сулӯк

بود به اصحاب فنا در سلوک

Қатъ назар карда зи мейру мулӯк

قطع نظر کرده ز میر و ملوک

Рӯзӣ ӯ ҳарчӣ раседӣ зи ғайб

روزیِ او هرچه رسیدی ز غیب

Шубҳа накардӣ ки буд шубҳаи айб

شبهه نکردی که بود شبهه عیب

Чун сифати шоҳ ба осори хос

چون صفت شاه به آثار خاص

Гашти аён назд авому хавос

گشت عیان نزدِ عوام و خواص

Мейри тмри хусрави соҳиби қирон

میر تمر خسروِ صاحب قران

Дар талаб шоҳ шуд аз имтиҳон

در طلب شاه شد از امتحان

Гуфт ба ходим ки зи ваҷҳи ҳаром

گفت به خادم که ز وجه حرام

Моидае сози зи навъи таом

مائده‌ای ساز ز نوعِ طعام

Ходими матбах ба чрогаҳи давид

خادم مطبخ به چراگه دوید

Барраи мастии з заъифӣ кашид

بَرّهٔ مستی ز ضعیفی کشید

Дар талаби шоҳи зи айвони қадар

در طلب شاه ز ایوان قدر

Рафт ишорат ба амирони садр

رفت اشارت به امیران صدر

Шаҳ ба дар қаср ҳумоюн расед

شه به در قصرِ همایون رسید

Ғулғула бар гунбад гардун расед

غلغله بر گنبدِ گردون رسید

Чун ба мулоқоти сарафрози гашт

چون به ملاقات سرافراز گشت

Бар тарафи маснади худ бозгашт

بر طرف مسند خود بازگشت

Мейри тмр гашт бидон марди ҳақ

میر تمر گشت بدان مرد حق

Аз сари ихлосу сафои ҳам тибқ

از سرِ اخلاص و صفا هم طبق

Ҳар ду ба ғайбат мутаваҷҷеҳ шуданд

هر دو به غیبت متوجه شدند

Окли он барра фарбеҳ шуданд

آکل آن بَرّهٔ فربه شدند

Гуфт амираш бинмо ин таом

گفت امیرش بنما این طعام

Ризқ ҳалоласт ба мо ё ҳаром

رزق حلال است به ما یا حرام

Гуфт аз ин қисм ки кардӣ савол

گفت از این قسم که کردی سؤال

Бар ту ҳаром омад ва бар мо ҳалол

بر تو حرام آمد و بر ما حلال

Буд дарин қисса ки аз гирди роҳ

بود درین قصه که از گَردِ راه

Шуд зи ситам перзанӣ дод хоҳ

شد ز ستم پیرزنی داد خواه

Гуфт маро аз барраҳои сира

گفت مرا از بره‌هایِ سره

Нияти Сайид шуда буд ин барра

نیت سید شده بود این بره

Бар дар дарвозаи яке дар расед

بر درِ دروازه یکی در رسید

Барраи зи дӯшам ба татовул кашид

بَرّه ز دوشم به تطاول کشید

Мейри тмр чунки шунид ин калом

میر تمر چونکه شنید این کلام

Бар сар по хост ба сидқи тамом

بر سر پا خاست به صدق تمام

Пои з сар карду қадам пеш монад

پای ز سر کرد و قدم پیش ماند

Дар қадами шоҳи сар хеш монад

در قدمِ شاه سرِ خویش ماند

Гӯш макун дар ҳақи покони ғараз

گوش مکن در حقِ پاکان غرض

Ҷавҳар холис бишнос аз арз

جوهرِ خالص بشناس از عرض

Гар ду ҷаҳон ғарқа шавад дар вабол

گر دو جهان غرقه شود در وبال

Рӯзӣ ориф набӯд ҷузи ҳалол

روزی عارف نبود جز حلال

Коркуноне ки дарин парда анд

کارکنانی که درین پرده‌اند

Рӯзии мо дар хур мо карда анд

روزی ما در خورِ ما کرده‌اند

Ҳошимӣ аз халқ бигардон Аннан

هاشمی از خلق بگردان عنان

Рахши қаноати з фалак бигузарон

رخش قناعت ز فلک بگذران

Ҳошимӣ аз мазраъи ҷони тӯшаи гир

هاشمی از مزرعِ جان توشه گیر

Дрчлаҳи хами шӯ чу камони гӯшаи гир

درچله خم شو چو کمان گوشه گیر

Марди раҳе аз каҷӣ андеша кун

مردِ رهی از کجی اندیشه کن

Ростӣ варост рӯй пеша кун

راستی وراست روی پیشه کن

Дар таии ин вартаи қадам тез кун

در طیِ این ورطه قدم تیز کن

Вази хтрбодиаҳ парҳез кун

وز خطربادیه پرهیز کن

Пои бурун на зи мзиқи ҷаҳот

پای برون نه ز مضیق جهات

Рӯй бигардон зи ҳамаи коинот

روی بگردان ز همه کاینات

Ҳар ки кунад рӯй талаби сӯй ӯ

هر که کند رویِ طلب سویِ او

Қибла заррот шавад рӯй ӯ

قبلهٔ ذرات شود رویِ او

Дар васф ишқ гуяд

در وصف عشق گوید

Ишқ ки бозор батон ҷой ӯст

عشق که بازارِ بتان جای اوست

Силсила бар силсила савдоӣ ӯст

سلسله بر سلسله سودایِ اوست

Гармӣ ушшоқ харобаст ишқ

گرمی عشاق خرابست عشق

Оташи дилҳои кабобаст ишқ

آتش دلهایِ کباب است عشق

Ишқ на васвос буд неи мараз

عشق نه وسواس بود نی مرض

Ишқ на ҷавҳар буду неи арз

عشق نه جوهر بود و نی عرض

Гуфт ба маҷнӯни санамӣ дар димишқ

گفت به مجنون صنمی در دمشق

К-эй шудаи мустағриқи дарёии ишқ

کای شده مستغرق دریای عشق

Ишқ чаҳу мартаба ишқ чист

عشق چه و مرتبهٔ عشق چیست

Ошиқу маъшуқа дар ин парда кист

عاشق و معشوقه در این پرده کیست

Ошиқи икрнги ҳақиқати шинос

عاشق یکرنگ حقیقت شناس

Гуфт ки эй маҳви умеду ҳарос

گفت که ای محو امید و هراس

Нест дарин пардаи биҷузи ишқи кас

نیست درین پرده بجز عشق کس

Аввалу охири ҳама ишқасту бас

اول و آخر همه عشق است و بس

Ошиқу маъшӯқи з як масдаранд

عاشق و معشوق ز یک مصدرند

Шоҳид айният якдигаранд

شاهد عینیت یکدیگرند

Ишқи маҷозӣ ба ҳақиқат қавӣ аст

عشق مجازی به حقیقت قوی است

Ҷазбаи сӯрати кашиш маънавӣ аст

جذبهٔ صورت کشش معنوی است

Гӯш кун ин байт ки озода Эй

گوش کن این بیت که آزاده‌ای

Гуфта ба савдои араби зода Эй

گفته به سودای عرب زاده‌ای

Оҳи ман алъшқу ҳолота

آهٍ مِنَ الْعِشْقِ وَ حالاتِهِ

أҳрқи қалбии бҳроротаҳ

أَحْرَقَ قَلْبِی بِحَرارَاتِهِ

Оташи ишқ аз ман девона пресс

آتش عشق از منِ دیوانه پرس

Кавкабаи шамъи з парвона пресс

کوکبهٔ شمع ز پروانه پرس

Ишқи куҷои роҳати осӯдагӣ

عشق کجا راحت آسودگی

Ишқи куҷои домани олӯдагӣ

عشق کجا دامن آلودگی

Ишқ ба ҳар сина ки ковуш кунад

عشق به هر سینه که کاوش کند

Хӯни дил аз дида таровуш кунад

خونِ دل از دیده تراوش کند

Гар ту дар ин силсилаи осӯда Эй

گر تو در این سلسله آسوده‌ای

Ошиқи осоиш худ бӯда Эй

عاشق آسایش خود بوده‌ای

Ишқи ҳамаи сӯз ва гудозасту бас

عشق همه سوز و گداز است و بس

Нестӣу аҷз ва ниёзасту бас

نیستی و عجز و نیاز است و بس

Гарми рӯи ишқ дар оташ хуш аст

گرم روِ عشق در آتش خوش است

Нақди равони софӣ ва беғаш хуш аст

نقد روان صافی و بی غش خوش است

Оташи ишқ аз ту гудозади туро

آتش عشق از تو گدازد ترا

Софтар аз оина созад туро

صاف‌تر از آینه سازد ترا

Ишқ казу мазраъи ҷон равшан аст

عشق کزو مزرع جان روشن است

Як шарараши оташи сад хирман аст

یک شررش آتش صد خرمن است

Мо ки дар ин оташ сӯзанда ем

ما که در این آتش سوزنده‌ایم

Кушта ишқему бадв зинда ем

کشتهٔ عشقیم و بدو زنده‌ایم

Оби Хизр гарчи зи ҷон хуштар аст

آب خضر گرچه ز جان خوشتر است

Чошнии ишқ аз он хуштар аст

چاشنی عشق از آن خوشتر است

Лавҳи дил аз ашк надомат бишӯй

لوح دل از اشک ندامت بشوی

Дасти маломати з саломат бишӯй

دست ملامت ز سلامت بشوی

Аҳли маломат ки саломати раванд

اهل ملامت که سلامت روند

Роҳи саломат ба маломати раванд

راهِ سلامت به ملامت روند

Ишқу шикояти зи маломат ки чаҳ

عشق و شکایت ز ملامت که چه

Ошиқӣу зуҳду саломат ки чаҳ

عاشقی و زهد و سلامت که چه

Ҳарки буд марди раҳи ишқи пок

هرکه بود مردِ ره عشق پاک

Ошиқ трсобчаҳ бошад чаҳ бок

عاشق ترسابچه باشد چه باک