Ва ҳўи мавлонои ҳусайни бен ҳасан аз акобри уламоу амоҷди фузалоу аъозим урафо бӯда . Дасти иродат ба ҷаноби шайхи абўолўФои хоразмӣ ки аз машойихи силсилаи алайҳ зҳбиаҳ бӯда , додаасту ҳасби алоҷозаҳи ваии по дар биёбони сайри вслўки ниҳода . Ба Ямани ҳиммати ваии таии мақомоти тариқату таҳсили маориф ҳақиқат карда . Таълӣфоту таснифот дилписанд дорад . Аз ҷумла : шарҳии мсмӣ ба ҷўоҳролосрор бар маснавии ҷаноби қутби алмҳққину фахри алъорФини мавлонои ҷалоли аддӣни Муҳамади мавлавии рӯмии нигошта ва дар санаи 839 рояти сафари охирати афрошта . Аз ашъори он ҷанобаст :

و هُوَ مولانا حسین بن حسن از اکابر علما و اماجد فضلا و اعاظم عرفا بوده. دست ارادت به جناب شیخ ابوالوفای خوارزمی که از مشایخ سلسلهٔ علیهٔ ذهبیه بوده، داده است و حسب الاجازهٔ وی پا در بیابان سیر وسلوک نهاده. به یمن همت وی طی مقامات طریقت و تحصیل معارف حقیقت کرده. تألیفات و تصنیفات دلپسند دارد. از جمله: شرحی مسمی به جواهرالاسرار بر مثنوی جناب قطب المحققین و فخر العارفین مولانا جلال الدین محمد مولوی رومی نگاشته و در سنهٔ ۸۳۹ رایت سفر آخرت افراشته. از اشعار آن جناب است:

Фии алнсиҳаҳу алмўъзаҳ

فی النصیحه و الموعظه

эй даври монда аз ҳарами хоси кибриё

ای دور مانده از حرم خاص کبریا

Сӯии ватан руҷӯъ кун аз хиттаи хато

سوی وطن رجوع کن از خِطّهٔ خطا

Бигузар зи далқи куҳнаи фонӣ ки беш азин

بگذر ز دلق کهنهٔ فانی که بیش ازین

Бар қомати ту дӯхтаанд аз бақои қабо

بر قامت تو دوخته‌اند از بقا قبا

Бизадой занги ғайр ба ғайрати з рӯй дил

بزدای زنگ غیر به غیرت ز روی دل

Коиинаҳ диласт назаргоҳи подшо

کایینهٔ دل است نظرگاه پادشا

Бегонаи шӯи зи хеш ва ба гирди танати матн

بیگانه شو ز خویش و به گرد تنت متن

То ҷон шавад ба ҳазрати ҷононти ошно

تا جان شود به حضرت جانانت آشنا

То кӣ залоли тафриқа , ҷӯёии шамъи шӯ

تا کی ضلال تفرقه، جویای شمع شو

Каз нури ҷамъи зулмат фурқат шавад ҳбо

کز نور جمع ظلمتِ فرقت شود هبا

Дар роҳ дӯст ҳастӣ мавҳум ту балост

در راه دوست هستی موهوم تو بلاست

Ҳон нафй кун балои вуҷӯди худат ба ло

هان نفی کن بلای وجود خودت به ِلا

Ишқаст пешвои ту дар роҳ бе худӣ

عشقست پیشوای تو در راه بی خودی

Пас вогриз аз худӣу ҷӯии пешво

پس واگریز از خودی و جوی پیشوا

Он шаҳсавор бар сари майдони ошиқӣ

آن شهسوار بر سر میدان عاشقی

Ҷавлон кунад ки аз ҳама олам шавад ҷудо

جولان کند که از همه عالم شود جدا

Маҳмизи шавқ чун бузанд бар барроқи ишқ

مهمیز شوق چون بزند بر براق عشق

Аз сидра нтъ созад ва аз арши муттако

از سدره نطع سازد و از عرش متکا

Чун ту муроди хеш ба дилбар гузоштӣ

چون تو مراد خویش به دلبر گذاشتی

Ҳар дами ҳазор гӯна муродат кунад ато

هر دم هزار گونه مرادت کند عطا

Гар орзӯии шоҳии малик ризо кунӣ

گر آرزوی شاهی مُلک رضا کنی

Пайваста бош бандаи даргоҳи Муртазо

پیوسته باش بندهٔ درگاه مرتضی

мнмснўётаҳ

مِنْمثنویاته

Зилоли сувар чун шавад сӯхта

ظلال صور چون شود سوخته

Ки монад ҷуз ӯ рух барафрӯхта

که ماند جز او رخ برافروخته

Ту бе ту шӯи онгоҳи худро шинос

تو بی تو شو آنگاه خود را شناس

Ки инаст мари маърифатро асос

که این است مر معرفت را اساس

Бурун аз ту эй ту чаҳ зебои туе

برون از تو ای تو چه زیبا تویی

Ки ҳаргиз намегунҷад онҷои дуе

که هرگز نمی‌گنجد آنجا دویی

Чу шодии дилбар дар он ғам буд

چو شادی دلبر در آن غم بود

Марои захми ғам ба зи марҳам буд

مرا زخم غم به ز مرهم بود

зи дилбари талаби кори дармон басӣ аст

ز دلبر طلب کار درمان بسی است

Чу ман ошиқи дард ӯ кам касе аст

چو من عاشق درد او کم کسی است

Агар ғофилӣ аз асарҳои ҷон

اگر غافلی از اثرهای جان

Қул алрўҳи мномр рабӣ бихон

قل الروح مِنْاَمْرِ رَبّی بخوان

На амри худо аз сифот худост

نه امر خدا از صفات خداست

Сафоташи худ аз зот ӯ кӣ ҷудост

صفاتش خود از ذات او کی جداست