Аз машоҳӣри арбоби ирфону аиқону азмдоҳони султони Абӯсаиди хон . Охири тарк ва таҷред гузид вабаи хизмати ҷамъӣ аз машойих расед . Сари иродат бар остони ҷаноби орифи раббонии шайхи рукни аддӣни ълоءолдўлаҳи саманонеи ниҳод ва ба мадориҷи ҳақиқату тариқат ӯро мадориҷ даст дод . Шоирӣ фасеҳаст ва девон дорад , дида шудааст . Маснавии равзаи алонвору маснавӣ эйу ҳумоюн аз ӯст . ВФотш дар санаи 742 мзҷъш дар танги аллоҳи Акбари Широз .
از مشاهیر ارباب عرفان و ایقان و ازمداحان سلطان ابوسعید خان. آخر ترک و تجرید گزید وبه خدمت جمعی از مشایخ رسید. سر ارادت بر آستان جناب عارف ربانی شیخ رکن الدین علاءالدوله سمنانی نهاد و به مدارج حقیقت و طریقت او را مدارج دست داد. شاعری فصیح است و دیوان دارد، دیده شده است. مثنوی روضة الانوار و مثنوی همای و همایون از اوست. وفاتش در سنهٔ ۷۴۲ مضجعش در تنگ اللّه اکبر شیراز.
Мнқсоидаҳи фии алнсиҳаҳ
مِنْقصایده فی النّصیحه
Ҳамаро гул ба даст ва моро хор
همه را گل به دست و ما را خار
Ҳамаро баҳраи ганҷ ва моро мор
همه را بهره گنج و ما را مار
Ёр дар пеш ва мо қарини фироқ
یار در پیش و ما قرین فراق
Бода дар ҷом ва мо аниси хумор
باده در جام و ما انیس خمار
Бори мо шишау гриўаҳи баланд
بار ما شیشه و گریوه بلند
Хари мо лангу роҳи ноҳамвор
خر ما لنگ و راه ناهموار
Токӣ аз гардиши шҳўру синӣн
تاکی از گردش شهور و سنین
То кӣ аз ҷунбиши хазону баҳор
تا کی از جنبش خزان و بهار
Тарки ин къбтини шаш сӯ кун
ترک این کعبتین شش سو کن
Хезу озоди шӯи зи панҷ ва чаҳор
خیز و آزاد شو ز پنج و چهار
То ту чун нуқта дар миён бошӣ
تا تو چون نقطه در میان باشی
Натавонӣ бурун шуд аз паргор
نتوانی برون شد از پرگار
Коми дил дар канор худ нанаҳй
کامِ دل در کنار خود ننهی
То нагирӣ аз ин миёнаи канор
تا نگیری از این میانه کنار
Моликони мамолики малакӯт
مالکان ممالک ملکوت
Хозинони хзоини атвор
خازنانِ خزاینِ اطوار
Ба ясор ту мехуранд ямин
به یسار تو میخورند یمین
Ба ямин ту медиҳанд ясор
به یمین تو میدهند یسار
Зоҳираст ин сухан ки малики вуҷӯд
ظاهر است این سخن که ملک وجود
Ба вуҷӯд ту дорад астзҳор
به وجود تو دارد استظهار
Нӯш кун дар маҷолиси арвоҳ
نوش کن در مجالس ارواح
Гӯш кун дар сродқи анвор
گوش کن در سرادق انوار
Қадаҳӣ бе всилти соқӣ
قدحی بی وسیلتِ ساقی
Суханӣ ба қаринаи гуфтор
سخنی به قرینهٔ گفتار
Чун кунӣ азми хобгоҳи адам
چون کنی عزم خوابگاه عدم
Онгаҳ аз хоби хуши шӯии бедор
آنگه از خواب خوش شوی بیدار
Май парастӣ ки мастиаш азалӣ аст
می پرستی که مستیاش ازلی است
То абади каси нбиндши ҳушёр
تا ابد کس نبیندش هشیار
Ғӯтаи хур дар муҳӣти истиғно
غوطه خور در محیط استغنا
Хаймаи зан дар ҷаҳони истиғфор
خیمه زن در جهانِ استغفار
То наҳангии шӯии муҳӣти ошом
تا نهنگی شوی محیط آشام
То палангии шӯии ҷаҳони идбор
تا پلنگی شوی جهان ادبار
Дил ба дунёи мада ки натавон дошт
دل به دنیا مده که نتوان داشت
Чашми бемори пурсӣ аз бемор
چشم بیمار پرسی از بیمار
Бепару бол дар ҳдиқаҳи ишқ
بی پر و بال در حدیقهٔ عشق
Ҷаъфар вақте ар шӯии тайёр
جعفر وقتی ار شوی طیار
Бирав эй ёр агар хиради дорӣ
برو ای یار اگر خرد داری
Ёри он шӯ ки он надорад ёр
یار آن شو که آن ندارد یار
Ёри дидор май намояд лек
یار دیدار مینماید لیک
Дида Эй нест дар хури дидор
دیدهای نیست در خور دیدار
Он замони дайри каъба ту шавад
آن زمان دیر کعبهٔ تو شود
Ки набинӣ биҷузи худои диёр
که نبینی بجز خدا دیار
Кӣ ба нақш ванигор ғарраи шӯй
کی به نقش و نگار غره شوی
Гар тасаввур кунӣ зи нақш ва нигор
گر تصور کنی ز نقش و نگار
٭٭٭
٭٭٭
Туе намӯнаи нақш нигорхона кун
تویی نمونهٔ نقش نگارخانهٔ کُنْ
Макун саҳифаи дилро саводи нақш ва нигор
مکن صحیفهٔ دل را سواد نقش و نگار
Туе ягонаи шаш манзар ва се рӯҳ ва ду кун
تویی یگانهٔ شش منظر و سه روح و دو کون
Машав фасонаи ин ҳафт гӯй ва на мзмор
مشو فسانهٔ این هفت گوی و نُه مضمار
зи ҳафт манзар зангор хӯрд оинаи гаван
ز هفت منظر زنگار خورد آینه گون
Мҳл ки оина дил бигирадат зангор
مهل که آینهٔ دل بگیردت زنگار
Мабош ғарраи бад-ӣни панҷ рӯзаи нақди ҳаёт
مباش غره بدین پنج روزه نقد حیات
Ки умри брсрпоисту чарх бар сари кор
که عمر برسرپایست و چرخ بر سر کار
Забони сӯсани озод аз он дароз омад
زبان سوسنِ آزاد از آن دراز آمد
Ки ҳамчуи булбул бедил намекунад гуфтор
که همچو بلبل بیدل نمیکند گفتار
Чу дар мшшдри ин къбтини шаш сӯе
چو در مُشَشَدَرِ این کعبتین شش سویی
Бирез муҳрау озоди шӯи зи панҷ ва чаҳор
بریز مهره و آزاد شو ز پنج و چهار
Муҷовирони завоёии олами малакӯт
مجاوران زوایای عالم ملکوت
Нидо диҳанд турои болъшӣу алобкор
ندا دهند ترا بالعشیّ و الابکار
Ки то бурун нарӯй зини мзиқи ҷисмонӣ
که تا برون نروی زین مضیق جسمانی
Чигуна бор диҳандат ба садри сафаи ёр
چگونه بار دهندت به صدرِ صفّهٔ یار
?герат ба муҳраи фиребади замона чун афъӣ
گرت به مهره فریبد زمانه چون افعی
Бад-ӣн фусун машав эмини зи муҳраи бозии мор
بدین فسون مشو ایمن ز مهره بازی مار
Туро чу сарв ба озодагӣ барояд ном
ترا چو سرو به آزادگی برآید نام
Чу наргиси арннҳии дида бар зару динор
چو نرگس ارننهی دیده بر زر و دینار
Макун ба чашми ҳақорати назар ба мардуми азонк
مکن به چشم حقارت نظر به مردم ازانک
зи хор кардан мардум шаванд мардум , хор
ز خوار کردن مردم شوند مردم، خوار
ғазалиёт
غزلیات
Хайма аз доираи куну макони беруни зан
خیمه از دایرهٔ کون و مکان بیرون زن
Зонка болои азин ҳар ду макон дигар аст
زانکه بالای ازین هر دو مکان دگر است
٭٭٭
٭٭٭
Талаб аз ёри биҷузи ёр намебояд кард
طلب از یار بجز یار نمیباید کرد
Ҳоҷат аз дӯсти биҷузи дӯст намебояд дошт
حاجت از دوست بجز دوست نمیباید داشت
٭٭٭
٭٭٭
Кас нест ки дар дили ғами ишқ ту надорад
کس نیست که در دل غم عشق تو ندارد
Конро ки ғами ишқ касе нест касе нест
کان را که غم عشق کسی نیست کسی نیست
٭٭٭
٭٭٭
То талхӣ ҳиҷрон накушуд хусрави парвиз
تا تلخی هجران نکشد خسرو پرویز
Қадари лаби ширини шукр бор надонад
قدر لب شیرین شکر بار نداند
٭٭٭
٭٭٭
Агарчӣ хомаи сараш то ба сина бишкофанд
اگرچه خامه سرش تا به سینه بشکافند
На ошиқаст ки як ҳарф бар забони орад
نه عاشق است که یک حرف بر زبان آرد
٭٭٭
٭٭٭
Шояд ар малики ҷаҳон дар талабаш дар бозам
شاید ار ملک جهان در طلبش در بازم
Ки дамии суҳбати ту малики ҷаҳон май арзад
که دمی صحبت تو ملک جهان میارزد
٭٭٭
٭٭٭
Дар базми дрднўшони зуҳд вўръ нагунҷад
در بزم دردنوشان زهد وورع نگنجد
Дар олами ҳақиқати айб ва ҳунар набошад
در عالم حقیقت عیب و هنر نباشد
٭٭٭
٭٭٭
Ҷузи ғами зи ҷаҳон ҳеҷ надорем валикин
جز غم ز جهان هیچ نداریم ولیکن
Гар ҳеҷ надорем ғам ҳеҷ надорем
گر هیچ نداریم غم هیچ نداریم
٭٭٭
٭٭٭
Пурсами зи ту пурсидан агар айб набошад
پرسم ز تو پرسیدن اگر عیب نباشد
Ошиқ чу наме хоҳии маъшӯқ чарое
عاشق چو نمیخواهی معشوق چرایی
рубоӣ
رباعی
Рӯзӣ ки рӯми азин ҷаҳон бо дили танг
روزی که روم ازین جهان با دل تنگ
Гардун занадам шиша ҳастӣ брснг
گردون زندم شیشهٔ هستی برسنگ
Бртрбти ман касе нигаред ҷузи ҷом
برتربت من کسی نگرید جز جام
Дрмотми ман касе нанолад ҷузи чанг
درماتم من کسی ننالد جز چنگ