Ҳакими шамси аддӣн , Муҳамади бен алии ном ва лақабаш бӯда . Дар Бухорои таҳсил камолот намӯда . Аз Фҳўли ҳкмоءу шуъарои он замони маҳсӯб шуда . Дар айёми шабоб бо вуҷӯди фазойили идроки мутаъолии ағлаби ашъораш ба тариқи мҳоҷоу ҳзолии воқеъи омада . Билохира аз файзи суҳбати ҷаноби ҳакими сенае аз аҳоҷии ракикаи тоӣб ва ба таҳсили маротиби олия роғиб гардид . Зиёрати ҳарамин алшарифинро дарёфт ва дар санаи панҷсад ва шаст ва на ба олами дигари шитофт . Гӯйанд нисбаташ ба ҳазрати салмони разии аллоҳ анҳу мерасад . Аз ӯст :
حکیم شمس الدین، محمد بن علی نام و لقبش بوده. در بخارا تحصیل کمالات نموده. از فحول حکماء و شعرای آن زمان محسوب شده. در ایام شباب با وجود فضایل ادراک متعالی اغلب اشعارش به طریق مهاجا و هزالی واقع آمده. بالاخره از فیضِ صحبت جناب حکیم سنایی از اهاجی رکیکه تائب و به تحصیل مراتب عالیه راغب گردید. زیارت حرمین الشریفین را دریافت و در سنهٔ پانصد و شصت و نه به عالم دیگر شتافت. گویند نسبتش به حضرت سلمان رضی اللّه عنه میرسد. از اوست:
То кӣ зи гардиши фалаки обгинаи ранг
تا کی ز گردش فلک آبگینه رنگ
Бар обгинаи хона тоъат занем санг
بر آبگینه خانهٔ طاعت زنیم سنگ
Бар обгинаи санг задани феъли мо ва мо
بر آبگینه سنگ زدن فعل ما و ما
Тӯҳмати ниҳода бар фалаки обгинаи ранг
تهمت نهاده بر فلکِ آبگینه رنگ
Исрор карда бо гунаҳи худ ба сару ҷҳр
اصرار کرده با گنهِ خود به سر و جهر
На шарм аз сағира ва на аз кабӣраи нанг
نه شرم از صغیره و نه از کبیره ننگ
Намруд вақт гаштау фиръавни мамлакат
نمرود وقت گشته و فرعون مملکت
Гуҳ бо расӯли кӣнау гуҳ бо худои ҷанг
گه با رسول کینه و گه با خدای جنگ
Ҷое ки ҷанг бояд пазируфтаем сулҳ
جایی که جنگ باید پذیرفتهایم صلح
Ҷое ки сулҳ бояд ошуфтаем ҷанг
جایی که صلح باید آشفتهایم جنگ
Чанги аҷали гирифтаи гиребони ъмрмо
چنگِ اجل گرفته گریبانِ عمرِما
Мо хуши гирифтаи домани озу ҳаво ба чанг
ما خوش گرفته دامن آز و هوا به چنگ
з ҳар бадӣ ки ту гӯйии ҳазор чандонам
ز هر بدی که تو گویی هزار چندانم
Маро надонад зон гӯнаи кас ки ман донам
مرا نداند زان گونه کس که من دانم
Ба як сағираи марои раҳнамои султон буд
به یک صغیره مرا رهنمای سلطان بود
Ба сад кабӣра кунун раҳнамои шайтонам
به صد کبیره کنون رهنمای شیطانم
Ҳавост дона ва ман донаи чини вҳоўиаҳи дом
هواست دانه و من دانه چین وهاویه دام
Агар ба донаи бимонам ба доми дармонам
اگر به دانه بمانم به دام درمانم
Ҳаво намонад то соъатӣ ба ҳазрати ҳў
هوا نماند تا ساعتی به حضرت هو
Ҳў аллоҳӣ бизанам ҳалқае бҷнбонм
هو اللّهی بزنم حلقهای بجنبانم
Агар набӯдӣ бо ин ҳавои ҳидояти ҳў
اگر نبودی با این هوا هدایتِ هو
Ба сӯии ҳоўиаҳи барадии ҳаво чу ҳомонм
به سوی هاویه بردی هوا چو هامانم
Ба ҳақи дайни мусулмонӣ эй мусулмонон
به حقِ دین مسلمانی ای مسلمانان
Ки чун ба худ нагарм нанг ҳар мусулмонам
که چون به خود نگرم ننگ هر مسلمانم
Расӯл гуфт пушаймонӣ аз гунаҳ тавба аст
رسول گفت پشیمانی از گنه توبه است
Барин ҳадис агар тоибӣаст ман онам
برین حدیث اگر تایبی است من آنم
Ба зуҳди салмони андари расони марои малико
به زهدِ سلمان اندر رسان مرا ملکا
Чу ёфтам зи падар каз нажоди салмонам
چو یافتم ز پدر کز نژادِ سلمانم